Tiêu điểm - Xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ: Giảm nghèo từ những mô hình sinh kế bền vững

VOV1 - Những mô hình trồng trọt, chăn nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán canh tác đã giúp nhiều hộ dân trên địa bàn xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ tạo dựng sinh kế bền vững và từng bước thoát nghèo.Con đường dẫn vào xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ quanh co ôm lấy sườn núi, hết dốc cao lại đến khúc cua tay áo. Dấu vết của trận sạt lở năm ngoái vẫn còn, một đoạn đường bị đất đá vùi lấp vẫn chưa thể khắc phục hoàn toàn khiến đoàn xe nối đuôi nhau phải men theo lối tạm để tiếp tục hành trình. Với người dân địa phương, con đường nhỏ hẹp, thường xuyên bị sạt lở ấy không chỉ cản trở việc đi lại mà còn là "nút thắt" của phát triển kinh tế.Dẫn chúng tôi đi thăm những thửa ruộng manh mún, nằm xen kẹt ngay giữa khu dân cư, Anh Lường Văn Vinh, Trưởng thôn Trung Thành, xã Quy Đức cho biết, địa hình đồi núi chia cắt hiểm trở nên mỗi hộ dân nơi đây chỉ có vài sào đất canh tác. Đất đai ít, giao thông cách trở lại thường xuyên bị sạt lở gây ách tắc khiến cho sản xuất nông nghiệp của bà con nơi đây gặp rất nhiều khó khăn.Xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ được thành lập năm 2025 trên cơ sở sáp nhập các xã Đồng Ruộng, Yên Hòa, Trung Thành và Đoàn Kết của huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình cũ. Sau sáp nhập, nơi đây vẫn là địa bàn đặc biệt khó khăn với tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm tới hơn 58%. Phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh kế lâu nay dựa vào cây lương thực như lúa, ngô, sắn. Thế nhưng, quỹ đất sản xuất ít, nguồn nước tưới khan hiếm, trong khi những cây trồng truyền thống có giá trị kinh tế thấp khiến đời sống của nhiều hộ dân vẫn bấp bênh.Trước thực tế đó, địa phương đã từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng phù hợp hơn với điều kiện tự nhiên, ưu tiên những mô hình có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và mang lại giá trị kinh tế cao. Từ năm 2025, cùng với sự hỗ trợ của chương trình “Tiến về phía trước” - sáng kiến do Chính phủ Ireland tài trợ thông qua Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam, được triển khai bởi CARE Quốc tế tại Việt Nam, Plan International Việt Nam và Trung tâm Nghiên cứu Sáng kiến Phát triển Cộng đồng - nhiều hộ dân đã được tiếp cận các mô hình sinh kế mới. Chương trình hướng tới tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng trước tác động của biến đổi khí hậu thông qua ba nhóm giải pháp chính: Nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu cho chính quyền và cộng đồng; đầu tư các công trình hạ tầng quy mô nhỏ phục vụ nhu cầu thiết yếu; phát triển các mô hình sinh kế bền vững, đặc biệt thúc đẩy vai trò và quyền năng kinh tế của phụ nữ. Tại tỉnh Phú Thọ, chương trình hỗ trợ các địa phương xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện tự nhiên, giảm thiểu rủi ro khí hậu, tăng thu nhập và tạo động lực phát triển kinh tế bền vững cho người dân.Gia đình chị Lường Thị Thơ ở thôn Trung Thành, xã Quy Đức trước đây cũng như nhiều hộ khác chỉ trồng lúa, ngô và chăn nuôi nhỏ để phục vụ sinh hoạt. Từ cuối năm 2025, gia đình được dự án hỗ trợ vốn đầu tư ban đầu để chuyển sang trồng 1.000 m² rau su su. Bên cạnh được cấp hạt giống và hỗ trợ kinh phí, chị Thơ còn được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi quá trình chăm sóc và kết nối học tập kinh nghiệm từ những mô hình hiệu quả."Trước đây trên diện tích của gia đình, tôi trồng ngô, mỗi năm thu được khoảng 3 triệu đồng. Từ khi chuyển sang trồng su su, nếu thuận lợi có thể đạt khoảng 30 triệu đồng/năm, cao gấp gần 10 lần so với trồng ngô." - Chị Lường Thị Thơ đánh giá hiệu quả của mô hình sau gần 1 năm triển khai.Địa hình núi cao, chia cắt, giao thông cách trở của xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ