تختخواب چندنفره - بخش نخست

تختواب چندنفره: ریشه‌ها، تاریخچه و پیامدهای اجتماعی تک‌همسری بخش نخست آیا تک‌همسری در انسان‌ها سرشتین (ذاتی) است؟ پیش از بررسی تک‌همسری و چندهمسری در انسان‌ها، خوبست که شیوه‌های جفت‌یابی و نهاد خانواده را در جانوران بویژه پستانداران بررسی کنیم. مدل‌های جفت‌یابی و نهاد خانواده در پستانداران: ۱- مدل بی‌پدر: نر‌ و ماده تنها با هم جفتگیری می‌کنند، اما پدر در بزرگ‌ کردن کودکان نقش مهمی ندارد. معمولا حتی تا هنگام زادن کودکان با جفت خود نمی‌ماند. این مدل در گربه‌های خیابانی و بسیاری از گربه‌سانان (جز شیرها) و همچنین خرس‌ها و بسیاری از پستانداران دیگر دیده می‌‌شود. این مدل در انسان نه تنها از دیدگاه اجتماعی، که حتی از دیدگاه زیست‌شناسانه (بیولوژیک) نشدنی است. در مواردی که در جوامع مدرن انسانی این مدل دیده می‌شود، که مثلا درصد بزرگی از کودکان فقیر بویژه بویژه سیاهپوستان در غرب بدون پدر زاده و‌ بزرگ می‌شوند، این مدل مصنوعی و برآمده از دخالت دولت (دولت رفاه) است، یعنی دولت جای پدر/شوهر را گرفته است. ۲- مدل ‌قبیله‌-پدری: چند نر که معمولا با هم خویشاوند هم هستند، با چندین ماده (معمولا شمار بیشتری ماده) یک قبیله تشکیل می‌‌دهند و همه با هم جفتگیری می‌کنند. در چنین ساختاری، نه تنها پدر نوزاد معمولا شناخته شده نیست، که حتی رابطه علت و معلولی میان سکس و باروری نیز شناخته شده نیست. در واقع همه نرهای قبیله نقش پدر را برای نوزادان بازی می‌کنند. این مدل در شیران و شامپانزگان دیده می‌شود. چنین گمانه زده می‌شود که پیش از اختراع کشاورزی و یکجانشینی، در زمانی که انسان‌ها شیوه زندگی شکارچی-گردآورنده داشته‌اند، این مدل در بیشتر همبودمان‌ها (جوامع) انسانی نیز چیره بوده است. ۳- مدل حرمی: یک نر که زورمند و آلفا است، تا جایی که زورش برسد، شمار فراوانی ماده را دور خود جذب می‌کند و یک حرم تشکیل می‌دهد. او با راندن نرهای دیگر، آنان را از جفتگیری با ماده‌های حرمسرای خود باز می‌دارد. این ساختار در گوریل‌ها و فک‌های دریایی دیده می‌شود. ۴- مدل تک‌همسری: یک نر‌ و یک ماده برای همه عمر یا تا زمانی که کودکان‌شان از آب و گل درآیند، به گونه انحصاری با هم هستند. این مدل در برخی گونه‌های نهنگ و دلفین و پرندگان دیده می‌شود. هر همبودمان، جدا از اینکه کدام مدل جفتیابی را برگزیند، دو مساله بنیادین را درباره تولیدمثل می‌باید حل کند. الف- عدم تقارن میان هزینه‌ای که نر و ماده در تولیدمثل می‌پردازند. هزینه که ماده از نظر کالری مصرفی می‌پردازد، معمولا صدها هزار برابر بیش از نر است. ب- چگونگی انتقال اموال به زادگان (نسل) سپسین (بعدی)، چگونه اموال و املاک به زادگان آینده به ارث برسد.