تریبون راوی

در چهار سال گذشته زنان معترض در افغانستان تنها نیروی سیاسی مستقل و غیر وابسته به جریان‌های قدرت‌طلب و جریان اصلی بوده‌اند، که با دستان خالی در برابر سلطه طالبان ایستادگی کرده‌اند. نیروهای که بدون حمایت حزبی، قومی، امنیتی یا مالی، مقاومت سیاسی شان را به‌گونه مستمر با روش‌های مختلف زنده نگه داشته‌اند. ولی هزینه مقاومت برای آنان چندلایه‌تر، وسیع‌تر و پیچیده‌تر از سایر زنانی است که به شکل مستقیم دست به اعتراض نمی‌زنند؛ زیرا زنانی که به شکل مستقیم به خیابان آمده‌اند، در کنار تمام ستم‌ها و محرومیت‌های عمومی که همه زنان افغانستان تجربه می‌کنند، با خشونت چندگانه سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و جنسی نیز مواجه‌اند. این زنان در داخل کشور با سرکوب سازمان‌یافته، تعقیب، تهدید، بازداشت‌های مخفی، ناپدیدسازی، حبس خانگی، محرومیت از کار، خدمات صحی، آموزش، تحصیل، آزادی گشت‌وگذار و حتی خطر تجاوز و قتل حکومتی روبه‌رو هستند. این خشونت، ساختاری و سیستماتیک است و برای خاموش‌سازی کامل صدای زنان طراحی شده است. ولی از سوی دیگر، در کشورهای همسایه نیز این زنان وضعیت بهتری ندارند. آنان به عنوان «انسان درجه‌دو»، «غیرقانونی» یا «ممنوع از گشت و گذار آزادانه» تلقی شده و از رفتن به مکتب، دانشگاه، کار، خدمات صحی و حتی گشت‌وگذار آزادانه محروم‌اند و عملاً برای بار دوم زندان خانگی را تجربه می‌کنند؛ این بار نه بر اساس جنسیت بلکه بر اساس هویت ملی که خود هیچ نقشی در ایجاد آن نداشته‌اند! در این برنامه، با تکیه بر روایت یکی از زنان معترض، به بررسی و تحلیل وضعیت پیچیده، مبارزه زنان معترض افغانستان با مزدا مهرگان، شاعر و فعال اجتماعی پرداخته‌ایم؛ مبارزه‌ای که نه تنها برای آزادی زنان، بلکه برای حفظ مفهوم انسانیت، کرامت و مقاومت زنانه در افغانستان امروز حیاتی شناخته می‌شود.