Yurtdışında Suç Değilse Durumu ve Yabancı Kanunun Etkisi nedir?

Bir Türk vatandaşının yurtdışında işlediği ancak o ülkede suç sayılmayan bir fiil (örneğin uyuşturucu kullanımı) nedeniyle Türkiye'de nasıl muamele göreceği, "Faile Göre Şahsilik" ilkesi ve suçun niteliğine (örneğin TCK m.13 kapsamına girip girmediğine) göre belirlenir.Durumun hukuki analizi şöyledir:1. Genel İlke: Faile Göre Şahsilik (Vatandaşın Cezalandırılması) Türk Ceza Kanunu'nun benimsediği "Faile Göre Şahsilik" ilkesi uyarınca, devlet kendi vatandaşını yurtdışında işlediği suçlardan dolayı takip eder. Çünkü vatandaş, ülke dışında da olsa kendi devletinin kanunlarına uygun hareket etme yükümlülüğü altındadır,.Bir Türk vatandaşının yurtdışında işlediği bir suçtan dolayı Türkiye'de cezalandırılabilmesi için (TCK m.13'teki özel suçlar hariç) şu şartların gerçekleşmesi gerekir:• Fiilin Türk Kanunlarına Göre Suç Olması: Fiil, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı bir yıldan az olmayan hapis cezasını gerektiren bir suç olmalıdır. (Eğer ceza alt sınırı 1 yıldan az ise yargılama yapılması zarar görenin veya yabancı hükümetin şikayetine bağlıdır).• Failin Türkiye'de Bulunması: Vatandaşın Türkiye'ye dönmüş olması gerekir.• Yurtdışında Hüküm Verilmemiş Olması: Bu suçtan dolayı fail hakkında yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması gerekir.2. "Yurtdışında Suç Değilse" Durumu ve Yabancı Kanunun Etkisi Kaynaklarda yer alan TCK m.11 tanımında, fiilin yargılanabilmesi için "işlendiği ülkede de suç olması gerektiği" (çifte suçluluk) şartı açıkça belirtilmemiştir; vurgu fiilin "Türk Kanunlarına göre" suç teşkil etmesi üzerinedir,.Ancak, "Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması" başlığı altında önemli bir sınırlama mevcuttur. TCK m.19'a göre; Türkiye'nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar dolayısıyla Türkiye'de yargılama yapılırken, Türk Kanununa göre verilecek olan ceza, suçun işlendiği ülke kanununda öngörülen cezanın üst sınırından fazla olamaz.• Bu kural, TCK m.13 (Devleti Koruma/Evrensellik) kapsamındaki suçlar ve Türk vatandaşına/Türkiye'nin zararına işlenen suçlar (TCK m.12) hariç olmak üzere uygulanır.3. Örnek Olay: Uyuşturucu Madde Kullanımı Verdiğiniz örnek üzerinden (uyuşturucu kullanımı) durum şu şekilde ayrışır:• Uyuşturucu Ticareti veya İmalatı Olsaydı: TCK m.13'e göre; uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti veya kullanılmasını kolaylaştırma suçları, "Evrensellik" ve "Devleti Koruma" ilkeleri kapsamındadır. Bu suçlar yurtdışında işlense bile, failin vatandaşı olduğu ülkenin kanununa bakılmaksızın ve hatta yurtdışında beraat etmiş olsa dahi (Adalet Bakanı'nın talebiyle) Türkiye'de yeniden yargılama yapılır ve Türk kanunları uygulanır.• Sadece "Kullanım" (Kullanmak için bulundurma) İse: Kaynak'de yer alan TCK m.13 listesinde, uyuşturucu madde "kullanımı" (imal ve ticaretin aksine) açıkça sayılmamıştır. Bu nedenle "kullanım" fiili, genel kural olan TCK m.11 (Faile Göre Şahsilik) kapsamında değerlendirilir.    ◦ Bu durumda, Türk vatandaşı Türkiye'ye geldiğinde, Türk kanunlarına göre bu suçun cezası (kullanmak için uyuşturucu bulundurmak) değerlendirilir.    ◦ Ancak TCK m.19 uyarınca, eğer bu fiil gidilen ülkede suç değilse (yani cezası yoksa/üst sınırı sıfırsa), Türkiye'de verilecek ceza o ülkedeki cezanın üst sınırını geçemeyeceği için fiili bir cezalandırma engeli veya sınırlaması gündeme gelebilir.Özetle: Türk vatandaşı yurtdışında işlediği suçlardan dolayı kural olarak Türk kanunlarına tabidir. Ancak uyuşturucu kullanımı gibi TCK m.13 kapsamına (katalog suçlara) girmeyen suçlarda; fiil yurtdışında serbestse, Türk mahkemelerinin vereceği ceza, suçun işlendiği ülkedeki cezanın üst sınırını geçemeyeceği kuralı nedeniyle uygulamada sonuç değişebilir. Buna karşılık uyuşturucu ticareti yapmış olsaydı, o ülkede suç olmasa dahi Türkiye'de mutlaka yargılanır ve cezalandırılırd