Zabawy jako echa głosów dzieci z przeszłości — rozmowa z edukatorką muzealną

Czy w muzeum jest miejsce na zabawę – i to taką, która zakłada ruch, taniec, śpiew, a jeśli podoba się dzieciom, to i śmiech, tupanie oraz inne wyrazy dziecięcej energii? Katarzyna Żukowska wprowadziła rozmaite zabawy tradycyjne do swoich zajęć realizowanych w Muzeum Woli – oddziale Muzeum Warszawy. Bazując na tym oraz innych doświadczeniach w zakresie edukacji muzealnej, szukamy odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób zabawa może stać się pociągiem umożliwiającym dzieciom podróż w przeszłość. Podejmujemy też wątki praktyczne – rozmawiamy o tym, z jakimi trudnościami i niespodziankami może spotkać się edukatorka chcąc wpleść zabawy tradycyjne w scenariusze lekcji muzealnych. Moja rozmówczyni prowadzi również badania naukowe dotyczące dzieciństwa w Warszawie. Ta perspektywa pozwala głębiej „wsłuchać się” w polskie zabawy tradycyjne jako… głosy dzieci z przeszłości. Z Katarzyną Żukowską, kulturoznawczynią, edukatorką muzealną i animatorką kultury rozmawia Karolina Ociepka, animatorka kultury, twórczyni Teatru Mozaika. Podkast jest częścią projektu Laboratorium Zabaw Tradycyjnych ✿ W podkaście udział wzięły: Katarzyna Żukowska – edukatorka muzealna i animatorka kultury. Ukończyła kulturoznawstwo w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2008 r. tworzy i realizuje różnorodne formy spotkań dla odbiorców w każdym wieku. Tworzy scenariusze zajęć i materiały pomocnicze tj. gry i zabawy, karty zadań. Projektuje warsztaty plastyczne, muzyczne i inne, komponuje programy edukacyjne stałe i do wystaw czasowych. Stworzyła i przeprowadziła kilkanaście projektów dotacyjnych (MKiDN, Fundacja Orange, Warszawa), zarówno w środowisku muzealnym, jak i pozarządowym. Prowadzi badania naukowe dotyczące dzieciństwa w Warszawie, szczególnie prasy, autobiografistyki, ikonografii i geografii humanistycznej miasta w dwudziestoleciu międzywojennym. W ramach działań Laboratorium w 2024 r. brała udział w warsztatach oraz prowadziła zajęcia z wykorzystaniem zabaw tradycyjnych, w wyniku których powstały analizy wybranych zabaw. Karolina Ociepka – językoznawczyni (UAM), menedżerka i animatorka kultury (Łotewska Akademia Kultury), autorka scenariuszy spektakli i koncertów dla dzieci, aktorka teatru opowieści i muzykantka – gra na polskich bębnach tradycyjnych. Pomysłodawczyni i współtwórczyni „Teatru Mozaika”, programu edukacji regionalnej „Alfabet Tradycji”, cyklu „Pograjki – interaktywne koncerty w Bramie Poznania”, projektu edukacyjno-badawczego „Laboratorium Zabaw Tradycyjnych” oraz innych inicjatyw wspierających dzieci i osoby pracujące z dziećmi w dostępie do polskiej kultury tradycyjnej. Słowem – kręci się głównie wokół tradycji i dzieci. A skoro mowa o kręceniu, bardzo lubi tańczyć – oberki i nie tylko. Mówią, że to po pradziadku Piotrze, który był ponoć jednym z najbardziej charakternych tancerzy na Pomykowie k. Przysuchy, skąd pochodzi. Wykorzystano nagrania: – „Jaworowi ludzie” – nagr. Katarzyna Żukowska, 2024 – refleksje dzieci uchwycone po zabawie – nagr. Katarzyna Żukowska, 2024 – „Ecie pecie, gdzie jedziecie – wyliczanka” – nagr. Laboratorium Zabaw Tradycyjnych 2023 – „Cim cum caj” – nagr. Laboratorium Zabaw Tradycyjnych 2023 Realizacja podkastu: Karolina Ociepka Mastering: Adam Mart Dżingiel: Ania Broda (cymbały), Karolina Ociepka (tekst) ✿ Materiały: 2024 – https://muzykatradycyjna.pl/do-czytania/laboratorium-zabaw-tradycyjnych-2024-materialy/ 2023 – https://muzykatradycyjna.pl/do-czytania/laboratorium-zabaw-tradycyjnych-2023-materialy/ ✿ Koncepcja i realizacja projektu: Karolina Ociepka, Marta Urban-Burdalska, Marta Domachowska, Katarzyna Rosik Organizator: Forum Muzyki Tradycyjnej Partnerzy: Teatr Mozaika (Poznań), Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, Fundacja „Muzyka Jest Nieskończona”, Mały Kolberg, Alfabet Tradycji, Fundacja Nordoff-Robbins Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: EtnoPolska