Zoi

Grecy w Polsce - Skąd się wzięli? W skutek wojny domowej, toczonej od 1946 do 1949 roku. Z jednej strony barykady stała komunistyczna partyzantka (wspierana przez Jugosławię, wcześniej walcząca z Niemcami), z drugiej – armia prawicowego rządu (wspomaganego przez Brytyjczyków i USA). Wojna była krwawa i okrutna – z obu stron. Ostatecznie armia rządowa zwyciężyła, lewica skapitululowała. Około 150 tys. Greków i Macedończyków poszło na emigrację, z tego około 12,3 tys. trafiło do Polski. Zgrupowano ich właśnie w Zgorzelcu, osiedlali się też w dolnośląskich wsiach i w miastach w innych regionach kraju (byli np. w Krakowie, pracowali tu w nowohuckim kombinacie). Wielu spośród nich zdobyło średnie i wyższe wykształcenie. W 1964 roku powstał pierwszy nieprawicowy rząd utworzony przez działacza liberalnej Unii Centrum, Georgiosa Papandreu. Lęk przed umocnieniem się ruchów centrowych i lewicowych stał się powodem przewrotu "czarnych pułkowników", którzy (dzięki pomocy USA i CIA) doszli do władzy 21 kwietnia 1967 roku i rządzili Grecją przez 7 lat. Czasy junty należą do najczarniejszych kart historii Grecji. Obowiązywał zakaz prowadzenia jakiejkolwiek aktywności politycznej, represjonowano i więziono działaczy o orientacji lewicowej. Cenzura objęła prasę i literaturę. Zakazano nawet wykonywania niektórych gatunków muzyki. Faszystowski reżim upadł w 1974 roku. W wyniku referendum z 1974 roku Grecja przestała być monarchią i stała się republiką. Konstandinos Karamanlis grecki polityk przywrócił obywatelstwo greckie osobom, wcześniej pozbawionym go przez juntę, z przyczyn ideologicznych. Od 1974 stopniowo umożliwiał odwiedziny w Grecji wszystkich wychodźców politycznych z okresu wojny domowej i ich rodzin oraz ostrożną jeszcze repatriację części z nich. Przedstawiamy Zoi. Greczynka urodzona w Polsce. Życie emigranta w Polsce oraz powrót do Grecji nie były łatwymi doświadczeniami. Zoi nie lubi narzekać, więc dużo w jej opowieści jest optymizmu.