Χίλιες και μία λέξεις, με τον Πάνο Δημάκη
by pod.gr
To «Χίλιες και μία λέξεις» είναι το podcast που θα σας κάνει να αγαπήσετε λίγο περισσότερο την ελληνική γλώσσα․ Θα ανακαλύψετε τον θαυμαστό κόσμο των λέξεων και πώς πήραν τη σημασία τους․ Τι σχέση έχει το «περιβόλι» με το «βέλος», το «βουλιάζω», τον «διάολο» και το «εμβόλιο»; Και τι κοινό έχει άραγε η «αίθουσα» με την Αιθιοπία και τον Αίσωπο; Μετά από κάθε εκπομπή, δεν θα πιστεύετε τις διασυνδέσεις μεταξύ των λέξεων στη μαγική χώρα των ελληνικών․ Κι αν είναι να είστε περήφανοι για τη γλώσσα μας, τώρα θα ξέρετε για ποιον λόγο․
Episodes
-
Ο φόβος φυλάει τα έρμα
Αν φοβαστε τον ίσκιο σας, αν κοψοχολιάζεστε ή αν είστε ατρόμητοι, ένα επεισόδιο για τις λέξεις του φόβου. Τι σχέση έχει το δέος με την άδεια, ο Φρίξος με τη φρίκη, το τρέμουλο με τον τρόμο. Και τι σημαίνει η τέλεια λέξη δεινολεχής, που σίγουρα θα ενδιαφέρει τους παντρεμένους;
-
Αν έχεις τύχη διάβαινε
Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στην τύχη, την έμπνευση, το παιχνίδι, τις μαντεψιές αλλά γιατί όχι, και στο κέρδος. Πώς συνδέονται οι Τρεις Μοίρες με το λαχείο και το ληξιαρχείο; Είναι αλήθεια ότι το παίζω μάς ήρθε από το παιδί και το μαντείο από τη μανία; Κι ότι υπήρχε μέθοδος πρόβλεψης του μέλλοντος…
more -
Αυτό να λέγεται
Ένα από τα πιο σημαντικά ρήματα σε κάθε λέξη είναι το λέω. Τέσσερα χρόνια ανέβαλλα να μιλήσω για αυτό αλλά ήρθε η ώρα για άλογα και λογικά, για έπη και θεσπέσια, για αμετροέπειες και παραλογισμούς και πάμπολλες άλλες λέξεις που γεννάει το λέγω.
-
Πόσες λέξεις χωράει ένας αριθμός;
Έντεκα σημαδάκια με μια τεράστια δύναμη. Από τα αρχαία χρόνια οι αριθμοί ρυθμίζουν το σύμπαν αλλά μας δίνουν και υπέροχες λέξεις όπως την τρίαινα, το τέθριππο, την πεμπτουσία, το δεκανίκι και τον αποδεκατισμό. Αν σας αρέσουν οι λέξεις και οι αριθμοί, χτυπήσατε Τζάκσον!
-
Το θαραπάηκα!" - Τα ιδιώματα Κεφαλονιάς και Ιθάκης με τη Μαρία Μπεκατώρου
Ο γλωσσικός πλούτος των Επτανήσων είναι σκέτη μαγεία. Ταξιδεύουμε στο ιδίωμα της Κεφαλλονιάς και της Ιθάκης με ξεναγό την αγαπημένη Κεφαλονίτισσα της Ελλάδας, τη Μαρία Μπεκατώρου! Αν ήταν να σωθεί μια λέξη και μόνο από τα Κεφαλονίτικα, η Μαρία θα έσωζε το κουσουμάρω. Τι να σημαίνει άραγε;...
-
Μήνας μπαίνει, μήνας βγαίνει
Μπήκε ο Σεπτέμβρης, ο έβδομος μήνας του έτους; Ο έβδομος; Μα τι λέω; Εκτός κι αν κάτι άλλο κρύβεται πίσω από αυτό... Μήπως η ετυμολογία μάς αποκαλύπτει πράγματα που δεν ξέραμε για τους μήνες; Ποιος ρωμαϊκός θεός μάς έδωσε τον Ιανουάριο και ποιος τον Μάρτιο; Τι σχέση έχει ο Απρίλης με το άνοιγμα…
more -
Να ζήσεις λεξούλα και χρόνια πολλά
Φτάσαμε τα 100 επεισόδια και το γιορτάζουμε με ένα επεισόδιο εξαιρετικά αφιερωμένο στα γενέθλια! Γιορτές, κεράκια και τούρτες: ποια η ετυμολογία τους; Πόσο μαγική είναι η ρίζα της λέξης διασκεδάζω και από πού πήραμε το πάρτυ αλλά και το κέφι; Το τελευταίο επεισόδιο της σεζόν είναι εορταστικό!…
more -
Χάϊ Τεκ
Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στα τεχνολογικά γκάτζετ: ποια είναι η φοβερή ετυμολογία της λέξης μηχανή αλλά και του καλωδίου, του τάμπλετ, της πρίζας και της μπαταρίας; Ποια η σχέση ανάμεσα στον αμήχανο και τον μηχανορράφο. Και τέλος, ξέρετε από πού πήρε το όνομά του τo Bluetooth;
-
Όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος
Αιώνας, έτος, χρονιά, μήνας, ώρα, λεπτό. Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στον αδυσώπητο χρόνο που κυλά αέναα. Πως συνδέεται ο αιώνας με το νυν και αεί αλλά και η ώρα με τον... ωραίο; Ή το στίγμα με τη στιγμή και τα λέπια με τα λεπτά; Μάθετε την ετυμολογία του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος…
more -
Ορκίζομαι να είπω την αλήθεια
Δύο συγκλονιστικά ρήματα στο σημερινό επεισόδιο, το όλλυμι (χάνω) και το όμνυμι (ορκίζομαι). Τι σχέση έχει ο εξώλης και προώλης με τα απωλεσθέντα αντικείμενα και από πού κι ως πού η κάθειρξη είναι από την ίδια ρίζα με τον όρκο; Τι σημαίνει η φοβερή φράση "έρκος οδόντων" και πώς συνδέεται ο…
more -
Έναν μύθο θα σας πω
Αγαπάτε τη μυθολογία: το αποδείξατε στο παρελθόν, οπότε ιδού η ετυμολογία λέξεων από λιγότερο διάσημους μύθους. Δηιάνειρα, Πύραμος και Θίσβη, Ηχώ και Μελέαγρος αποκαλύπτουν την ιστορία τους και μας λένε τι σχέση έχει το αλείφω με το αγγλικό life, το σαγηνεύω με τα δίχτυα, τα βιβλία με τα τομάρια...
-
Εάλω η πόλις
Πριν 573 χρόνια, τέτοιες μέρες, λένε πως ακούστηκε στην Κωνσταντινούπολη η σπαρακτική κραυγή «Εάλω η Πόλις», η Πόλη κυριεύθηκε. Αυτό το «εάλω» θα είναι η αφορμή για το σημερινό επεισόδιο, μιας και τα ρήματα αιρώ και αλίσκομαι του «εάλω» μάς δίνουν πληθώρα λέξεων, όπως διαίρεση, είλωτας…
more -
Τα λουλούδια στην κυρία από μένα
Η άνοιξη είναι η εποχή των λουλουδιών και η κατάλληλη περίοδος για ένα επεισόδιο αφιερωμένο σε αυτά. Τι σχέση έχουν οι γλαδιόλες με τον Ράσελ Κρόου ή οι ορχιδέες με το αντρικό αναπαραγωγικό σύστημα; Επίσης πώς συνδέονται οι μαργαρίτες με τα μαργαριτάρια και ποιος ήταν τέλος πάντων ο Υάκινθος; Ένα...
-
Ε φται εφτός, εφτή φται: το ιδίωμα της Χίου
Ένα γλωσσικό ταξίδι στο μυρωδάτο νησί της Χίου. Μαστίχα, εσπεριδοειδή, κάστρα, αρχοντικά, θάλασσες και ιστορία που εκφράζεται μέσα από το τραγουδιστό ιδίωμα του νησιού που έχει πολλές επιρροές. Με οδηγό μου τη Χιώτισσα Υρώ Μανέ, θα μάθουμε πολλά για αυτόν τον ευλογημένο τόπο και τη γλώσσα του.
-
Τρώγοντας έρχεται η όρεξη
Τι πιο ιερό από το φαγητό και ειδικά το πρωινό, το πρώτο γεύμα της ημέρας. Γάλα, μέλι, τυρί, καφές, βούτυρο, ψωμί αλλά και λάδι, αλάτι, πιπέρι και ελιές μας αφηγούνται τη συναρπαστική ετυμολογία τους. Τι σχέση έχουν οι φρυγανιές με τις φρυκτωρίες αλλά και το αλάτι με τον μισθό; Αυτά και πολλά…
more -
Όπου τέχνη κι όνομα
Ο καθένας μας κουβαλάει ένα επώνυμο για μια ζωή ολόκληρη. Ενίοτε δεν έχουμε κάτσει ποτέ να σκεφτούμε αν αυτό το επίθετο σημαίνει κάτι! Και πολλές φορές δεν είναι παρά ένα επάγγελμα! Τερζής είναι ο ράφτης, Καζαντζίδης αυτός που φτιάχνει καζάνια και Δεμερτζής ο σιδεράς. Γιατί η μισή Ελλάδα λέγεται...
-
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
Ένα επεισόδιο για τον ύπνο που θα σας κρατήσει ξύπνιους! Κρεβάτια, μαξιλάρια και σεντόνια βρίσκουν την ετυμολογία τους. Είναι αλήθεια ότι η νάρκη είναι στην πραγματικότητα ψάρι κι ότι η μορφίνη πήρε το όνομα από τον θεό των ονείρων, τον Μορφέα; Και ποια είναι η απίστευτη σχέση των λέξεων λεχώνα…
more -
Πάει, του στριψε η βίδα
Ένα επεισόδιο όπου όλα γύρω μου γυρίζουν αφού το ρήμα μας είναι το στρέφω και τα συνώνυμά του! Τι σχέση έχει ο στραβός με τον διεστραμμένο και πώς συνδέεται η λόξα με τη διαστρέβλωση. Μάθετε επίσης για τις φοβερές γραφές βουστροφηδόν και ελικηδόν.
-
Από κουνούπι καναπές: Τα αντιδάνεια
Μπάνιο, μπουτίκ, μπουντρούμι, γκλάμουρ: λέξεις που κάνουν μπαμ ότι είναι ξενόφερτες. Μα έλα που είναι ελληνικότατες. Δεν μοιάζουν, θα πείτε... Ίσως γιατί είναι αντιδάνεια, λέξεις που πήραν οι ξένοι από τα ελληνικά και τις δανειστήκαμε ξανά εμείς εμφανώς αλλοιωμένες. Τι σχέση έχει το ζαμπόν με την...
-
Που σε πονεί και που σε σφάζει
Η γρίπη έχει έξαρση και τι καλύτερο να ξορκίσεις μια ασθένεια από το να ξέρεις την προέλευση του ονόματός της! Περί πόνου και αρρώστιας το επεισόδιο, αλλά τι φοβερά γλωσσικά ταξίδια... Πώς συνδέεται το αναλγητικό με τη νοσταλγία και ο πόνος με την πείνα; Ο ίλιγγος με τον έλικα και ο τυφώνας με…
more -
Σου γεμίζει το μάτι;
Σήμερα θα μιλήσουμε για γεμίσματα, φουσκώματα, για την έννοια του τίγκα και του φίσκα, βρε αδερφέ! Θα ακούσετε για τα μαγικά ρήματα πίμπλημι και κορέννυμι, που μας δίνουν από το "κατά κόρον" ως το πλήθος, το πλεόνασμα, τον πλούτο και το πλήρες γιαούρτι! Ποια η σχέση του Οιδίποδα το φούσκωμα αλλά...
-
Αρχιχρονιά κι αρχιμηνιά
Αρχή της νέας χρονιάς με όνειρα, ευχές και πολλές νέες λέξεις να μας περιμένουν. Σε αυτό το επεισόδιο ετυμολογούμε τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς! Τι σχέση έχει ο μήνας με το φεγγάρι και τι ήταν ο χρόνος για τους αρχαίους παππούδες μας; Πώς συνδέεται ο Άγιος Βασίλης από την Καισαρεία με τους Τσάρους...
-
Λυτοί και δεμένοι
Σήμερα θα σας δέσω κόμπο, θα δέσω το γάιδαρό μου, θα είστε για δέσιμο, όμως θα σας λύσω τα χέρια, θα λύσω τη σιωπή μου και τα μάγια αλλά και θα λυθούν τα γόνατά σας! Όπως καταλάβατε, σήμερα λύνουμε και δένουμε με αυτά τα δύο αντιθετικά ρήματα, που τόσες λέξεις θα μας δώσουν. Θα εξηγήσουμε…
more -
Οι ασκοί του Αιόλου και άλλα δημοσιογραφικά κλισέ (Με τη Ναταλία Αργυράκη)
Αυτή τη φορά παρακολουθούμε «με κομμένη την ανάσα» τον Πάνο Δημάκη και τη Ναταλία Αργυράκη να «διασταυρώνουν τα ξίφη τους» σε μια «κούρσα», όχι διαδοχής αλλά ανάλυσης της «τηλεοπτικής» γλώσσας. Χωρίς «σφοδρές συγκρούσεις» τα βάζουν όλα «επί τάπητος» και μέσα σε «κλίμα κατάνυξης» μιλούν για όλα…
more -
Ένα μήλο την ημέρα
Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα, δε λέμε; Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στην ιατρική, αυτή την πολύ σπουδαία επιστήμη. Από ποιο φοβερό ρήμα βγαίνει η ανάρρωση και ο εύρωστος; Τι ήταν ο φαρμακίτης δακτύλιος και τι το άκος, που μας έδωσε και την πανάκεια; Τι ονόμαζε ο Πλάτων "φάρμακο της...
-
Ίντα πες, βρε κοπέλι (β΄ μέρος)
Συνεχίζουμε την περιδιάβασή μας στην Κρητική διάλεκτο. Από πού βγήκε ο παράωρος, ο κουζουλός, το ίντα και το επαέ; Μια βουτιά στη ζωντανή γλώσσα του Κορνάρου και του Χορτάτζη, σε μαντινάδες και σε φοβερές λέξεις όπως ξανοίγω, γλακώ, μιαολιά, ρίφι και γιάντα!
-
Ίντα πες, βρε κοπέλι (α΄ μέρος)
Ένα διαφορετικό επεισόδιο, αφού περιδιαβαίνουμε την Κρητική διάλεκτο μαζί με την αγαπημένη ηθοποιό Βάσω Γουλιελμάκη. Με υπέροχη προφορά διαβάζει μια κρητική ιστορία και μαζί ανακαλύπτουμε τη μαγεία της γλώσσας της Κρήτης. Γιατί το "πράμα" κατέληξε να σημαίνει "τίποτα" και πολλές άλλες αγαπημένες...
-
Δάσκαλε που δίδασκες
Ένα επεισόδιο για τη μάθηση: τα γράφω, διαβάζω, μαθαίνω και διδάσκω μάς αποκαλύπτουν τα μυστικά τους. Πως από το διαβιβάζω πήραμε το διαβάζω και πώς βγήκε η φράση "τύπος και υπογραμμός"; Τι είναι ο αρτιμαθής και τι οι προγραφές και από ποια λέξη πήραμε τη γόμα αλλά και το τετράδιο;
-
Φύρδην Μίγδην
Ένα επεισόδιο που θα φέρει τα άνω κάτω! Αφιερωμένο στην έννοια της μείξης, του ανακατέματος. Τι σχέση έχει το κρασί με τον κρατήρα των ηφαιστείων; Από πού κι ως πού συνδέεται η θερμοκρασία με την ιδιοσυγκρασία; Τι ήταν οι μιξοβάρβαροι και πώς ο κυκεώνας, ένα ποτό, πήρε την έννοια του μπερδέματος;
-
Τι έκανες στο Παρίσι; Θραύση
Αυτό το επεισόδιο μας μιλάει για την έννοια του σπάζω. Τι σχέση έχει το ρήγμα με το ραγδαίος και γιατί είναι τόσο δύσκολο ρήμα το εκρήγνυμαι; Μάθετε τη σχέση μεταξύ του αντιπερισπασμού και της περισπωμένης και εκπλαγείτε με την ετυμολογία των λέξεων κάταγμα ναυάγιο, αμφότερα από το άγνυμι. Όσο…
more -
Πάλι με χρόνια, με καιρούς
Πάλι, άγχι, τήλε, ομού, αεί, αμφί, άγαν κι άλλες λεξούλες που αξίζουν το δικό τους επεισόδιο γιατί απλούστατα μας έχουν δώσει αναρίθμητες άλλες λέξεις. Τι σχέση έχει η συγγένεια εξ αγχιστείας με το άγχος και το απαγχονίζω και ποια είναι η ιστορία των λέξεων παλινωδία και πλημμέλημα που…
more -
Τα έχω τετρακόσια
Ξεκινάμε τη χρονιά με ένα από τα πιο σημαντικά ρήματα κάθε γλώσσας, το έχω. Θα εκπλαγείτε με την πληθώρα τον παραγώγων του, ίσως γιατί δεν έχει μόνο τη σημασία της κατοχής. Γιατί λέμε έτσι τους οίκους ανοχής, τι σχέση έχουν τα οχυρά με τα ενέχυρα και ποια ο ακάθεκτος με την Κατοχή; Πώς πήραν τη...
-
Φάτε μάτια ψάρια
Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στα ψάρια και τα θαλασσινά, το απαραίτητο συστατικό κάθε τραπεζιού ταβέρνας δίπλα στο κύμα! Τα μπαρμπούνια είναι όντως βαρβάτα; Πώς σχετίζονται τα μύδια με τα ποντικάκια και γιατί οι φάλαινες έχουν σόκιν ετυμολογία; Μάθετε για τη συγκλονιστική ετυμολογία της γόπας αλλά…
more -
Σιγά τα λάχανα
Kαλοκαιράκι, ντάλα ο ήλιος, αλμύρα και δροσερές σαλάτες αλλά και νόστιμα λαδερά. Ένα επεισόδιο για τα αγαπημένα λαχανικά. Έχει σχέση το λάχανο με το λαχανιάζω; Είναι όντως αζτεκική η λέξη ντομάτα; Τα πράσα μάς έδωσαν το χρώμα πράσινο; Και τέλος, τι σχέση έχουν τα χόρτα με τον χορτάτο;
-
Μη μου άπτου
Μια από τις πιο ιδιαίτερες αισθήσεις είναι η αφή, δηλ. το άγγιγμα. Ένα επεισόδιο για τις λέξεις που σημαίνουν αγγίζω και πιάνω. Τι σχέση έχει ο αναπτήρας με την έξαψη αλλά και πώς συνδέεται ο θιγμένος με τον Τσιγγάνο; Ξέρατε ότι το δράττομαι της ευκαιρίας μας έδωσε και τη δραχμή; Κι ότι το χάδι...
-
Τεμέτερον: Η ποντιακή διάλεκτος
"Ντο ευτάς;" Έτσι ρωτάνε οι Πόντιοι το "Τι κάνεις;". Μια πανάρχαιη διάλεκτος μας φανερώνει τα μυστικά της. Η γλώσσα ενός περήφανου λαού με λέξεις που έρχονται με μικρές αλλαγές κατευθείαν από τα αρχαία Ελληνικά, όπως αθάλα, λελεύω, εξέγκα, ωτίν και αποτουνύ. Στο στούντιο ο Στάθης Κουρτίδης…
more -
Το μέγεθος μετράει
Τόσες λέξεις έχουμε που περιγράφουν τα μεγέθη, όπως μικρός, μεγάλος, κοντός και ψηλός. Ξέρατε ότι το μήκος έχει σχέση με τη Μακεδονία κι ότι ο κοντός έρχεται από το κοντάρι; Γνωρίζατε ότι η ευφράδεια λόγου είναι από την ίδια ρίζα με το φάρδος; Ή ότι ο λεπτός είναι αδερφάκι με τις λέξεις λεπρός,...
-
Ελλάδα, χώρα του φωτός
Με ευκαιρία τη Eurovision, πάμε να δούμε κάποιες λέξεις μεταφρασμένες από τους στίχους των τραγουδιών που έστειλε η Ελλάδα σε αγγλικό στίχο. My number one και τέτοια! Από πού βγαίνει το "Κούνα το" στο Shake it; Η Καλομοίρα τραγούδησε My secret combination, αλλά ποια η προέλευση της λέξης…
more -
Σαν θέλει η νύφη κι ο γαμπρός
Αυτή την περίοδο γίνονται πολλοί γάμοι κι έτσι είπαμε να κάνουμε ένα επεισόδιο για το μυστήριο του γάμου. Το ξέρατε ότι τα κουφέτα και η βέρα είναι ιταλικές λεξεις ενώ ο ελληνοπρεπέστατος εργένης είναι τουρκική λέξη; Και τι σχέση έχει η συννυφάδα με τη νυφίτσα; Όλα αυτά σε ένα γαμήλιο podcast!
-
Για κάνε μου τη χάρη
Είτε κάνετε τον Κινέζο, είτε κάνετε σαματά, ξέρατε ότι αρχικά το κάνω ή κάμνω σήμαινε κοπιάζω και μας δίνει το μεροκάματο αλλά και τον αποκαμωμένο; Και τι σχέση έχει ο ποιητής με τον αρτοποιό ή ο πραγματικός με τον εισπράκτορα; Ένα podcast για τα ρήματα της πράξης!
-
Κύριε ελέησον
Ήρθε πάλι η γιορτή του Πάσχα και είπα να μιλήσουμε για τις λέξεις της θρησκείας; Τι σχέση έχει η λέξη Θεός με τον Δία, αλλά και η εκκλησία με την κλήση που κόβει ο αστυνόμος; Γιατί η μισή Ελλάδα λέγεται Παπαδόπουλος και πώς συνδέεται ο τρούλος με το ρήμα τουρλώνω; Είναι αλήθεια ότι η λέξη...
-
Άκουσον, άκουσον
Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στη μαγική αίσθηση της ακοής. Αφτιά, σκουλαρίκια και ακροάσεις! Πώς από το ους πήγαμε στο αφτί, πώς το ακροώμαι έγινε αφουγκράζομαι; Τείνατε ευήκοον ους και όπως είπε και ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Ζήνων ο Κιτιεύς: «Έχουμε δύο αυτιά αλλά μόνο ένα στόμα, έτσι ώστε πιο…
more -
Ο Περσέας, η Ανδρομέδα και η φιδομαλλούσα
Ένας από τους πιο ιδιαίτερους μύθους της ελληνικής μυθολογίας είναι αυτός του Περσέα που σκότωσε τη γοργόνα Μέδουσα και έσωσε την Ανδρομέδα από το κήτος που θα την έτρωγε. Σήμερα θα μάθουμε για αυτόν τον μύθο αλλά με μια πιο διεστραμμένη ματιά, αφού θα τον τρολάρουμε λίγο και ταυτόχρονα θα…
more -
Ως πότε παληκάρια;
204 χρόνια μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821... Ας δούμε μαζί την ετυμολογική ανάλυση ορόσημων του Αγώνα! Τι σχέση έχουν οι λέξεις έθνος και έθιμο και τι σημαίνουν σουλτάνος, πασάς και αγάς; Πώς πήρε το όνομα του ο Κολοκοτρώνης και ο Μιαούλης και τι είναι επιτέλους τα Δερβενάκια; Γιατί...
-
Όλο μου το είναι
Η ουσία, η εξουσία και η συνουσία είναι όλες από το ίδιο ρήμα, το βασικότερο ίσως ρήμα σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Κι αυτό είναι το είμαι! Ένα επεισόδιο για τα όντα, τους απόντες και τους παρόντες. Βάλτε όλο σας το είναι στην ακρόαση αυτού του επεισοδίου και μάθετε μια από τις πιο πολύτιμες...
-
Λεμονάκι μυρωδάτο
Αν έχετε μύτη και οσμίζεστε την πολυπλοκότητα της ελληνικής γλώσσας, τότε σας έχω ένα επεισόδιο αφιερωμένο σε ωραίες αλλά και άσχημες μυρωδιές. Πώς σχετίζεται το όζον με το ζέχνω; Γιατί λέμε "κάτσε να μυρίσω τα νύχια μου"; Από πού βγαίνει ο βρόμικος κι από πού η κολόνια; Και τέλος, τι σημαίνει…
more -
Δείξε μου τον φίλο σου να σου πω ποιος είσαι
Η Αντιγόνη στην ομώνυμη τραγωδία του Σοφοκλή λέει στον βασιλιά της Θήβας Κρέοντα: «Δεν γεννήθηκα για να μισώ, αλλα για ν' αγαπώ». Αυτή η υπέροχη φράση είναι το εισιτήριο για ένα επεισόδιο αφιερωμένο σε φίλους και εχθρούς! Τι σχέση έχουν οι εταιρείες με τις εταίρες, το προσκυνώ με την αγγλική λέξη...
-
Κίτρινο, γαλάζιο και μενεξεδί
Δεύτερο επεισόδιο για χρώματα και την ετυμολογία τους γιατί ένα δεν είναι αρκετό! Το κίτρινο και το πράσινο παίρνουν το όνομά τους από φυτά, μα το μουσταρδί τι σχέση έχει με τα σταφύλια; Οι αρχαίοι αντιλαμβάνονταν τα χρώματα όπως εμείς ή μήπως τα όρια μεταξύ τους ήταν πιο ρευστά; Μπλε, γαλάζιο…
more -
Άσπρα, κόκκινα, κίτρινα, μπλε
Λευκό και μαύρο, κόκκινο και μπορντό, ροζ και πορφυρό, τα χρώματα είναι από τα ωραιότερα πράγματα στη ζωή μας. Τι σχέση έχει η μελαγχολία με το μελανοδοχείο και ποια ο Καραγκιόζης με τον μέλανα ζωμό; Πώς έφτασαν τα άσπρα από νομίσματα που ήταν να γίνουν χρώμα; Γιατί η Λευκάδα πήρε το όνομά της…
more -
Χαίρει η φύσις όλη
Είναι Χριστούγεννα, οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρει η φύσις όλη και μαζί της χαιρόμαστε κι εμείς. Το θέμα μας είναι η χαρά, η τέρψη και η ευτυχία. Ποιος ήταν ο τρίσμακαρ και τι σχέση έχει το χάρμα οφθαλμών με το χαριεντίζομαι; Γιατί τα αγάλματα λέγονται έτσι και πως συνδέονται οι δαίμονες με την...
About this show
To «Χίλιες και μία λέξεις» είναι το podcast που θα σας κάνει να αγαπήσετε λίγο περισσότερο την ελληνική γλώσσα․ Θα ανακαλύψετε τον θαυμαστό κόσμο των λέξεων και πώς πήραν τη σημασία τους․ Τι σχέση έχει το «περιβόλι» με το «βέλος», το «βουλιάζω», τον «διάολο» και το «εμβόλιο»; Και τι κοινό έχει άραγε η «αίθουσα» με την Αιθιοπία και τον Αίσωπο; Μετά από κάθε εκπομπή, δεν θα πιστεύετε τις διασυνδέσεις μεταξύ των λέξεων στη μαγική χώρα των ελληνικών․ Κι αν είναι να είστε περήφανοι για τη γλώσσα μας, τώρα θα ξέρετε για ποιον λόγο․
Hosted by
pod.gr