خبرها و گزارش‌ها

اظهارات مقام‌های رسمی در ایران حاکی از افزایش چشمگیر کشت خشخاش در برخی مزارع، غلیرغم ممنوعیت آن است. یک عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تأیید کرده که برخی کشاورزان به جای محصولات سنتی از جمله برنج به سمت کشت خشخاش آن هم در مقیاس «بالا» رفته‌اند. قوانین جمهوری اسلامی ایران به روشنی کاشت خشخاش را جرم تلقی کرده و با افزایش گزارش‌ها در این زمینه، قوه قضائیه حتی پیامک‌هایی در یادآوری این ممنوعیت به کشاورزان ارسال کرده است. جدا از ممنوعیت قانونی کشت خشخاش، شماری از مقامات و کارشناسان در مورد به خطر افتادن امنیت غذایی شهروندان با افزایش گرایش به کشت خشخاش به جای دیگر محصولات غذایی هشدار داده‌اند. منصور سهرابی، کارشناس ارشد کشاورزی و بوم‌شناسی مقیم آلمان، در گفت‌وگو با رادیو فردا به این موضوع پرداخته است.

پوشش ویژه خبری

پوشش ویژه خبری

پوشش ویژه خبری

پوشش ویژه خبری

روز اقدام جهانی با هدف اعتراض به ادامه حبس زندانیان سیاسی، اعدام‌های گسترده و همچنین قطع اینترنت روز بیستم اردیبهشت در چندین شهر برگزار شد. هواداران شاهزاده رضا پهلوی در شهرهای مختلف دنیا، از جمله در اروپا و آمریکا شمالی به خیابان آمدند و به این حرکت پیوستند؛ برخی شهرها مثل برلین و هامبورگ و استکهلم جمعیت قابل توجهی به این فراخوان پاسخ دادند و در برخی شهرهای دیگر تجمعات به نسبت موارد پیشین کوچکتر برگزار شد. پس از انتشار تصاویر برخی از تجمعات، بحثی پیرامون آن شکل گرفته است؛ مشخصا تجمع در شهر رگنسبورگ در آلمان، معترضان با لباس‌های متحدالشکل با نشان ساواک (سازمان اطلاعات و امنیت کشور) و پرچم‌هایی با همین نشان به خیابان آمدند. در نمونه‌ای دیگر شرکت‌کنندگان در تجمع با یونیفرم نظامی به خیابان آمده بودند. تصاویری که بسیار متفاوت از تصاویر تجمعاتِ معمول ایرانیان خارج از کشور بود. درباره این روز اقدام جهانی و بحث‌های پیرامون آن ارزیابی عبدالرضا احمدی عضو حزب ایران نوین در آلمان را بشنوید.

چرا تهران می‌گوید مطالباتش شامل موضوع هسته‌ای نمی‌شود در حالی‌که موضوع ذخیره اورانیوم غنی‌شده، هم برای آمریکا و هم اسرائیل اولویتی محسوب می‌شود که به دلیل وجودش در ایران می‌گویند «کار هنوز به پایان نرسیده است». وضعیت تنگه هرمز، بسته ماندن یا بازشدنش و در آن سو محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران، چه نقشی در این روند دیپلماتیک که حالا به نظر در «بن‌بست» است، بازی خواهد کرد؟ برای بررسی چشم‌انداز پیش‌رو با علی واعظ مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران در ژنو گفت‌وگو کردیم.

حدود یک هفته پس از انتشار اولین تصویر ماهواره‌ای که یک لکه در نزدیکی جزیره خارک را نشان می‌داد، خبرگزاری مهر روز ۲۱ اردیبهشت به نقل از سازمان حفاظت محیط‌زیست گزارش داد که این لکه ناشی از «تخلیه آب توازن (Ballast Water) آغشته به مواد نفتی از یک نفتکش بوده است که پیش از این در نزدیکی تنگه هرمز دچار آسیب‌دیدگی شده بود». این گزارش توضیح نداده که کدام نفتکش منشا این آلودگی است و در کدام حمله آسیب دیده است. کاوه مدنی مدیر مؤسسه «آب، محیط‌زیست و سلامت» دانشگاه سازمان ملل در کانادا به رادیوفردا از یافته‌های همکارانش در این نهاد درباره این لکه توضیح می‌دهد و تاکید می‌کند که « اکوسیستم خلیج فارس، بازنده بزرگ جنگ است».

محمود نبویان از نمایندگان اصولگرای مجلس شورای اسلامی و از سیاستمدارانی که همراه تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی راهی اسلام آباد شد، با تازه‌ترین اظهارنظر خود خبرساز شده است. آقای نبویان خطاب به محمد باقر قالیباف می‌گوید لازم است که «اصحاب» توافق به گفته او «ذلت بار» برجام از تیم مذاکره‌کننده حذف شوند. چرا که به گفته او مذاکره آمریکا در این لحظه واقعی نبوده و مشخصا «به هدف فریب» صورت می‌گیرد. این نماینده مجلس می‌گوید حتی به به فرض اینکه واقعی باشد دو عامل موجب به نتیجه نرسیدن آن خواهد بود که یکی «بدعهدی» آمریکاست، و دومی وجود «اصحاب برجام در تیم مذاکرات». عالی‌ترین مقام مرتبط با برجام که در تیم کنونی مذاکره‌کنندگان است، عباس عراقچی وزیر امور خارجه دولت مسعود پزشکیان است. حسام‌الدین آشنا رئیس مرکز بررسی‌‌های استراتژیک در دوران ریاست جمهوری حسن روحانی در واکنش به این اظهارات در شبکه اجتماعی ایکس نوشته که افرادی چون نبویان «حق دارند سخن بگویند ولو سخنانی تلخ و تند؛ ای کاش دیگران هم حق داشته‌باشند از خود دفاع کنند و این افراد و عملکردشان را نقد نمایند. یا شاید بهتر باشد دعواهای سیاست داخلی را به خیابان و میدان نکشانیم.» آیا چنین اختلافاتی در صحنه سیاسی ایران مانع دستیابی تهران و واشینگتن به یک توافق خواهد شد؟ ارزیابی مجتبی نجفی تحلیلگر ساکن پاریس را بشنوید.

نقش عربستان سعودی در دستیابی تهران و واشینگتن به یک تفاهم برای پایان جنگ چیست و این کشور چه اهرم‌هایی برای استفاده در این عرصه دارد؟ شبکه ان‌بی‌سی نیوز می‌گوید «پروژه آزادی» دونالد ترامپ در تنگه هرمز پس از آن متوقف شد که عربستان سعودی اجازهٔ‌ استفاده از پایگاه هوایی و حریم هوایی این کشور برای پشتیبانی از عملیات را نداد. این گزارش که هنوز مقام‌های رسمی این کشورها اظهارنظر درباره آن نکرده‌اند، یک روز پس از آن منتشر شده که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از پکن به صورت تلفنی با همتای عربستانی خود به صورت تلفنی گفت‌وگو کرده بود. ارزیابی مسعود الفک، تحلیلگر امور خاورمیانه در ریاض، را درباره نقش‌آفرینی عربستان و فرصت‌های در اختیار این کشور در این عرصه بشنوید.

بیکاری‌ گسترده، جهش‌های پی‌درپی قیمت کالاها و مواد غذایی، ورشکستگی بنگاه‌ها و مراکز تولیدی، در شرایط نه جنگ و نه صلح، و زیر سایه آتش‌بسی شکننده، جامعه ایران را در شرایط استیصال قرار داده است. در چنین فضایی، این پرسش‌ها بخشی از دغدغه‌های افکار عمومی است: این‌که میزان «تاب‌آوری اقتصاد» تا به کجاست؟ توانِ مردم تا کجا می‌کشد و عدم پاسخگویی به نیاز آن‌ها چه حد و مرزی دارد؟ این موضوعات را با هادی کحال‌زاده، پژوهشگر اقتصاد سیاسی و سیاست‌گذاری اجتماعی در دانشگاه بِرنِدایس در ماساچوست آمریکا، در میان گذاشتیم.

پوشش ویژه خبری

پوشش ویژه خبری

درگیری کم‌سابقه بین خبرگزاری تسنیم و رجانیوز، دو تریبون مهم جریان اصول‌گرا و تندرو در ایران، شکاف بر سر راهبرد مطلوب در قبال آمریکا را از پشت درهای بسته به صحنه علنی سیاست ایران کشانده است؛ مناقشه‌ای که فراتر از یک دعوای رسانه‌ای، نشانه تردید و تنش درون ائتلاف حاکم بر سر نسبت «مقاومت، مذاکره و ریسک جنگ» است و می‌تواند بر تصمیم‌سازی‌های امنیتی نظام در این مقطع حساس تأثیر بگذارد. در همین زمینه، در گفت‌وگو با علی افشاری، تحلیلگر سیاسی در واشینگتن، نخست از او پرسیدیم که درگیری رسانه‌ای در بین جریان اصول‌گرا آیا اختلاف سلیقه در تاکتیک است یا بازتاب دو قرائت متفاوت از «مصلحت نظام» در قبال جنگ و مذاکره با آمریکا است؟

کپلر یک شرکت تحلیلی داده‌محور در حوزهٔ انرژی و کشتیرانی جهانی است که با رصد جریان محموله‌ها، اطلاعات دقیقی از بازارهای نفت و گاز ارائه می‌دهد. این شرکت در گزارشی تازه می‌گوید ایران به‌سرعت با کاسته شدن از ظرفیت ذخیره‌سازی نفت خام خود مواجه است که می‌تواند به کاهش تولید نفت در ایران منجر شود. برای بررسی برآوردهای تازه کپلر از میزان تاب‌آوری صنعت نفت ایران، گفت‌وگوی رادیوفردا را با همایون فلک‌شاهی رئیس گروه تحلیل داده‌های نفت خام در موسسه کپلر از فرانسه بشنوید.

شصت روز از آغاز حملات نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ایران گذشت. بمباران اگرچه بعد از چهل روز متوقف شد اما فضای جنگی همچنان پابرجاست و مشخص نیست که آیا تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به صلح نتیجه می‌رسد و یا ادامه جنگ در پیش روست. تهران در روزهای اخیر تحرکات دیپلماتیک خود را در کشورهای پاکستان، عمان و روسیه پی گرفته اما مشخص نیست که طرف آمریکایی در زمینه رایزنی‌ها با کدام طرف‌ها صحبت می‌کند. چنان فضای ابهام‌آلودی سوال‌های بی‌شماری را پیش روی همگان قرار داده است. دستاورد سفرهای رئیس دستگاه دیپلماسی ایران خصوصا به روسیه چه بود؟ راهی برای پیشبرد مذاکرات وجود دارد؟ چگونه پیشنهادی می‌تواند واشینگتن را به میز گفت‌وگو بیاورد؟ و آیا از اساس دستیابی به صلح پایدار ممکن است؟ حمیدرضا عزیزی تحلیلگر امور بین‌الملل در برلین پاسخ می‌دهد.

نزار آمیدی، رئیس‌جمهور جدید عراق، علی الزیدی،‌ تاجر عراقی، را به‌عنوان نخست‌وزیر جدید کشور معرفی و مسئول تشکیل کابینه کرد. معرفی الزیدی بعد از آن صورت گرفته که در ماه‌های اخیر ائتلاف شیعیان نوری‌المالکی نخست‌وزیر پیشین و نزدیک به حکومت ایران را نامزد پست نخست‌وزیری کرده بود؛ موضوعی که واکنش تند و تهدیدآمیز دونالد ترامپ را به‌دنبال داشت. الزیدی کیست؟ و آیا می‌تواند بین دو نیروی تاثیرگذار بر صحنه سیاسی عراق، تهران و واشینگتن توازن برقرار کند ؟ ارزیابی علی معموری تحلیلگر امور خاورمیانه در سیدنی استرالیا را بشنوید.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پس از رایزنی در اسلام‌آباد و مسقط برای مذاکره با ولادیمیر پوتین در سن‌پترزبورگ به روسیه رفت. رئیس‌جمهور روسیه در این دیدار به رئیس دستگاه دیپلماسی ایران گفته است که مسکو تمام تلاش خود را برای کمک به برقراری صلح در خاورمیانه انجام خواهد داد. فرصت‌ها و تهدید‌ها برای تهران و مسکو در چنین تعاملاتی چه خواهد بود؟ آیا روسیه حقیقتا به‌دنبال کمک به دستیابی به صلح میان تهران و واشینگتن است؟ امیر چاهکی، تحلیلگر امور بین‌الملل ساکن آلمان، به رادیو فردا می‌گوید رئیس‌جمهور روسیه ممکن است به‌دنبال وادار کردن ایران به دادن امتیاز در مذاکرات با ایالات متحده به عنوان راهی برای جلب رضایت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده باشد.

تلاطم در بازار انرژی با اختلال در تنگه هرمز، ادامه دارد. محاصره دریایی بنادر ایران نیز همچنان توسط ایالات متحده دنبال می‌شود و این دو موضوع تبدیل به مهمترین سرفصل‌های تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای پایان دادن به جنگ شده است. یکی از جنبه‌های زیر ذره‌بین این محاصره دریایی، میزان تاب‌آوری ایران در زمینه نفت است. این‌که ایران تا چه زمانی می‌تواند نفت خود را بدون صادرات گسترده، روی زمین و روی آب ذخیره کند؟ و چه چالش‌های پیش‌ روی صنعت نفت ایران است؟ مهدی مصلحی کارشناس حوزه انرژی در بریتانیا به این پرسش‌ها پاسخ داده است.

«داکسینگ» یا انتشار اطلاعات شخصی افراد در اینترنت چگونه زندگی آن‌ها را متحول می‌کند؟ جواد منتظری خبرنگار ساکن هلند، از جمله افرادی است که نامش درگیر پرونده‌ای در هلند در ارتباط با «داکسینگ» شده که حالا یک فرد هم در ارتباط با آن بازداشت و بعد آزاد شده است. آقای منتظری در گفت‌وگو با رادیوفردا توضیح داده است که این روند «تخریب شخصیت» و «ناایمن» کردن زندگی برای او و خانواده‌اش چه تاثیری بر زندگی روزانه او و خانواده‌اش گذاشته است.

در حالی که اسلام‌آباد در هفته‌های گذشته به‌ عنوان میزبان و میانجی وارد صحنه شده، این نخستین آزمون جدی این کشور در مدیریت یک بحران منطقه‌ای و جهانی است. سفر عباس عراقچی به پاکستان و لغو همزمان سفر نمایندگان آمریکا، نشانه‌ای از پیچیدگی این نقش است؛ نقشی که میان امید به تسهیل گفت‌وگو و خطر شکست دیپلماسی در نوسان است. در عین حال، احتمال ورود بازیگرانی مانند عمان یا ترکیه، می‌تواند موقعیت پاکستان را تقویت یا تضعیف کند. این‌که اسلام‌آباد تا چه حد بتواند این تعادل را حفظ کند، به یکی از پرسش‌های کلیدی این مقطع تبدیل شده است. قندیل عباس، تحلیل‌گر مسائل پاکستان از اسلام آباد، در گفت‌وگو با رادیوفردا دستاوردها و محدودیت‌هایی پاکستان را چنین ارزیابی می‌کند:

گزارش‌های حقوق‌بشری و رسانه‌های بین‌المللی می‌گویند جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر اجرای احکام اعدام را از الگوی شناخته‌شدهٔ «چهارشنبه‌ها» فراتر برده و به روندی تقریباً روزانه تبدیل کرده است؛ روندی که شامل معترضان بازداشت‌شده، متهمان به ارتباط با مجاهدین خلق و افراد متهم به جاسوسی برای اسرائیل می‌شود. کامبیز غفوری،‌ روزنامه‌نگار در فنلاند، ابتدا به این پرسش پاسخ می دهد که چرا جمهوری اسلامی در میانه جنگ، آتش‌بس و مذاکرات، اجرای احکام اعدام را به همه روزهای هفته گسترش داده است؟ این تغییر ریتم را باید تصمیمی قضایی دانست یا بخشی از یک راهبرد امنیتی برای ایجاد ترس دائمی؟ کامبیز غفوری،‌ روزنامه‌نگار در فنلاند، ابتدا به این پرسش پاسخ داده که چرا جمهوری اسلامی در میانه جنگ، آتش‌بس و مذاکرات، اجرای احکام اعدام را به همه روزهای هفته گسترش داده است؟ این تغییر ریتم را باید تصمیمی قضایی دانست یا بخشی از یک راهبرد امنیتی برای ایجاد ترس دائمی؟

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، عصر روز شنبه پس از دیدار با مقامات پاکستان و پیش از این که تیم مذاکره کننده آمریکایی به اسلام آباد برسند، این شهر را ترک کرد. بنا بر گزارش‌ها، مقامات ایران پیشنهاد جامعی را به عاصم منیر داده‌اند تا به تیم آمریکایی ارائه شود. علی واعظ، تحلیلگر ارشد ایرانی-آمریکایی در گروه بین‌المللی بحران ابتدا به این پرسش پاسخ داده که چه تصویری می‌توان از آنچه پشت درهای بسته مذاکرات میان وزیر خارجه ایران و مقامات پاکستان گذشت، داشت؟

میناب فقط نام یک شهر نیست؛ نام یکی از تلخ‌ترین صحنه‌های جنگ اخیر است. این‌جا فقط از ویرانی یک ساختمان حرف نمی‌زنیم، بلکه از مدرسه «شجره طیبه» می‌گوییم؛ این روایت، درباره ۱۵۶ کودک دانش‌آموز، معلم ، والدین و چند نفر دیگر است. دادستان میناب گفت: کشته‌شدگان شامل ۱۲۰ دانش‌آموز شامل ۷۳ پسر و ۴۷ دختر، ۲۶ معلم که همگی از بانوان بودند، هفت نفر از اولیای دانش‌آموزان شامل چهار مرد و سه زن، یک راننده سرویس مدرسه، یک تکنسین داروخانه درمانگاه مجاور مدرسه و یک جنین شش‌ماهه بودند. ۱۲۰ دانش آموزانی که بیشترشان دختران و پسران خردسالی بودند که دنیا هنوز باید برایشان به اندازه یک کیف مدرسه، یک لباس مرتب، یک زنگ تفریح و یک راه کوتاه تا خانه قابل فهم می‌بود.

رئیس‌جمهور آمریکا روز سوم اردیبهشت در پیامی در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال به وضعیت داخل ایران اشاره کرد و نوشت که تهران «در تعیین این‌که رهبرش چه کسی است با مشکل بسیار بزرگی روبه‌رو شده است». دونالد ترامپ گفته است، در ایران «تندروها» که به نوشته او «در میدان نبرد در حال شکست خوردن هستند»، با «میانه‌روها» که به گفته او «اصلاً هم چندان میانه‌رو نیستند اما در حال کسب احترام هستند» در یک درگیری داخلی هستند و این درگیری «کاملاً دیوانه‌کننده است». در واکنش به این اظهارات و همچنین گزارش تعدادی از رسانه‌های غربی بود که روسای سه قوه جمهوری اسلامی با انتشار پیام یکسانی در شبکه اجتماعی ایکس تلویحا اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا درباره وجود دو جریان مختلف «تندرو» و «میانه‌رو» را رد کردند. در این متن که در حساب‌های کاربری مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، منتشر شد، گفته شده که «در ایران ما تندرو و میانه‌رو وجود ندارد» و ادعا شده که همه در حال «تبعیت» از رهبر جمهوری اسلامی برای «پشیمان» کردن «متجاوز» هستند. یک روز بعد پیام‌های مشابهی توسط افراد دیگری چون سعید جلیلی و حسن روحانی هم منتشر شد. کدام تصویر به واقعیت‌های روزی زمین در ایران نزدیک‌تر است و این نمایش «اتحاد» در داخل ایران با چه هدفی دنبال می‌شود؟ ارزیابی حسین رزاق فعال سیاسی ساکن آلمان را در این‌باره بشنوید.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده از توافق برای تمدید آتش‌بس اسرائیل و لبنان به مدت سه هفتۀ دیگر خبر داد. به گفته آقای ترامپ «ایالات متحده قصد دارد به لبنان برای حفاظت از خود در مقابل حزب‌الله کمک کند». حزب‌الله لبنان، گروه تحت حمایت ایران است که از سوی ایالات متحده به طور کلی سازمانی تروریستی شناخته می‌شود. اتحادیه اروپا اما تنها شاخۀ نظامی آن را تروریستی قلمداد می‌کند. شاخۀ سیاسی این گروه در فضای سیاسی لبنان از نفوذ زیادی برخوردار بوده و در پارلمان این کشور هم نمایندگانی دارد. در آستانۀ آتش‌بس جاری بین اسرائیل و لبنان، این گروه با گفت‌وگوی مقامات دو کشور مخالفت کرده بود. رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌گوید: «به نظرم شانس خیلی خوبی برای دستیابی به صلح وجود دارد. به نظرم خیلی هم آسان خواهد بود». آیا مسیر آنچنان که دونالد ترامپ می‌گوید هموار است و ادامه آتش‌بس ممکن است به یک صلح پایدار میان لبنان و اسرائیل منجر شود؟ ارزیابی علی معموری پژوهشگر دانشگاه دیکن سیدنی در استرالیا را در این‌باره بشنوید.

حکومت در ایران چه استفاده‌ای از اجرای احکام اعدام به صورت روزانه می‌کند؟ چرا این روزها صدای اعتراض به اجرای این احکام کمتر به گوش می‌رسد؟ و آیا باید نگران حساسیت‌زدایی بود؟ آیا مبارزه با مجازات و اجرای احکام اعدام نباید «فصل مشترک» تلاش‌های فعالان سیاسی از طیف‌های مختلف باشد؟ این‌ سوالات را با منصوره بهکیش فعال سیاسی و یکی از چهره‌های شناخته‌شده جنبش دادخواهی ایران در میان گذاشتیم. خانم بهکیش که ساکن دوبلین در ایرلند است شش تن از اعضای خانواده‌اش را در جریان اعدام‌های دهه شصت از دست داده‌ است.

در ۵۵ روزی که از آغاز جنگ می گذرد، جمهوری اسلامی اجرای احکام اعدام مرتبط با جرائم «امنیتی» و سیاسی را شدت بخشیده است. افرادی که حکم برای آن‌ها اجرا شده بیشتر از دو گروه هستند؛ اعضای سازمان مجاهدین خلق و همچنین بازداشت شدگان اعتراضات خونبار دی‌ماه ۱۴۰۴. چرا دستگاه قضایی ایران اینچنین پرشتاب و حالا حتی به صورت روزانه از اجرای احکام اعدام خبر می‌دهد؟ ارزیابی رضا علیجانی تحلیلگر ساکن پاریس را در‌این‌باره بشنوید

توقیف دو کشتی در تنگهٔ هرمز از سوی ایران همزمان با آنچه آمریکا که «محاصره دریایی» اعلام کرده است، پرسش‌هایی درباره توقف احتمالی تولید نفت ایران ایجاد کرده است. رادیوفردا در این زمینه با دالغا خاتین‌اوغلو خبرنگار حوزه انرژی گفت‌وگو کرده است.

آیا هنوز فرصتی برای دیپلماسی میان تهران و واشینگتن هست؟ آیا پاکستان می‌تواند دو طرف را به میز مذاکره بازگرداند؟ درباره تأثیر تمدید آتش‌بس اعلام‌شده از سوی دونالد ترامپ با دامون گلریز، تحلیلگر مسائل سیاسی در لاهه، گفت‌وگو کرده‌ایم.

مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، خواستار «توافقی عادلانه» با آمریکا شده و آن را راه «نجات ایران» دانسته است. نظر مهدی نخل‌احمدی، تحلیلگر سیاسی در تورین، را در این زمینه پرسیدیم.

پوشش ویژه خبری