Толькі жанчыны - Радыё Свабода / Радыё Свабодная Эўропа

Перакладчыца Адэля Рудніцкая і журналістка Кацярына Ткачэнка расказваюць пра зьняволеньне ў турме на Акрэсьціна ў студзені, калі былі забароненыя перадачы. Былыя зьняволеныя кажуць пра катаваньні за кратамі, неверагодную падтрымку і ўзаемадапамогу палітычных зьняволеных і пра тое, што яны хочуць справядлівага суду над людзьмі, вінаватымі ў фальсыфікацыях і незаконных прысудах, але ня хочуць, каб тыя сядзелі за кратамі ў такіх жа бесчалавечных умовах, як цяперашнія палітвязьні.

Гендэрныя вынікі 2020 году ў перадачы «Толькі жанчыны» падсумоўваюць гендэрная экспэртка, сацыёляг Ірына Саламаціна і блогерка, журналістка Наста Захарэвіч.

У траўні-чэрвені ў Менску адкрыецца кавярня-клюб НОРМ, сацыяльна-культурная прастора з вэганскай кухняй і барам, дзе будуць працаваць дзяўчаты і жанчыны, пацярпелыя ад хатняга гвалту. Вольга Гарбунова адказала на 15 галоўных пытаньняў пра сацыяльна-камэрцыйны праект.

Зь якімі выклікамі сутыкаюцца бацькі і ЛГБТ-дзеці? Абмяркоўваюць Надзея Іванова, якая ад самага пачатку прыняла сэксуальную арыентацыю свайго сына, паэтка Крысьціна Бандурына, чые бацькі не прынялі яе гомасэксуальнасьць, і псыхоляг Іна Саленіковіч.

Ці варта жанчынам ісьці ў палітыку ў аўтарытарнай і патрыярхальнай краіне? Абмяркоўваюць былая дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Ганна Канапацкая, якая заявіла пра прэзыдэнцкія амбіцыі, гісторык, кіраўніца Беларускай жаночай лігі Ніна Стужынская і грамадзкая актывістка і сябра Партыі БНФ Кацярына Шуст.

Анкалягічны дыягназ ня лічаць прысудам заснавальніца і кіраўніца цэнтру падтрымкі анкапацыэнтаў «У імя жыцьця» Ірына Жыхар, псыхоляг Сьвятлана Бергер і рэклямны кансультант Юлія Ляшкевіч.

Першая намесьніца старшыні Беларускага ПЭН-цэнтру Тацяна Нядбай, дырэктарка выдавецтва «Лімарыюс» Марына Шыбко і літаратуразнаўца Ганна Кісьліцына абмяркоўваюць розныя аспэкты жаночага выдавецтва, пра стварэньне якога абвясьціла Нобэлеўская ляўрэатка Сьвятлана Алексіевіч.

Абмяркоўваем праўду і міты, асьцярогі і стэрэатыпы, стыгмы і забабоны, зьвязаныя з экстракарпаральным апладненьнем (ЭКА), разам з жанчынамі, якія выкарысталі гэты мэтад дзеля нараджэньня дзяцей.

Наколькі запатрабаванымі і пасьпяховымі могуць быць дзіцячыя беларускамоўныя часопісы і кнігі? У чым іх прынцыповае адрозьненьне ад расейскамоўных аналягаў? Чым адрозьніваюцца дзеткі, якіх гадуюць не на творах Барто, Міхалкова і Носава?

Якая падзея была найбольш важнай, лёсавызначальнай у 2019 годзе? Вызначаюць настаўніца і пісьменьніца Ганна Севярынец, філёзаф Вольга Шпарага і грамадзкая актывістка Наста Дашкевіч, а таксама ўдзельніцы і ўдзельнікі суполкі «Толькі жанчыны» ў Фэйсбуку.

Ці эфэктыўныя захады ўладаў Беларусі дзеля паляпшэньня дэмаграфічнай сытуацыі? Абмяркоўваюць сустаршыня БХД Вольга Кавалькова, гінэколяг з Лагойску Ірына Казлоўская, блогерка Наста Захарэвіч і гендэрная дасьледчыца Ірына Саламаціна.

Як мацярам і дочкам размаўляць пра каханьне, сэкс, кантрацэпцыю, фізіялёгію, уласнае цела, адносіны, прыняцьце сябе. Абмяркоўваюць настаўніца і пісьменьніца Ганна Севярынец, журналісткі Жэня Доўгая і Наста Бойка, а таксама сямейны псыхоляг Вольга Андрэева.

У Беларусі ў лістападзе і сьнежні праходзяць імпрэзы і акцыі ў рамках «16 актыўных дзён супраць гендэрнага гвалту». Як зьмянілася сытуацыя ў Беларусі пасьля згортваньня канцэпцыі законапраекту аб прадухіленьні хатняга гвалту? Наколькі сур'ёзна грамадзтва ўспрымае гэтую праблему?

Наколькі запатрабаваная ў сучасным сьвеце зьмена прозьвішча ў шлюбе?Абмяркоўваюць блогерка Ганна Бонд, псыхоляг Дар'я Альперн-Каткоўская, журналістка Ларыса Саенка, дэпутатка Алена Анісім і кіраўніца «Гендэрнага маршруту» Ірына Саламаціна.

Чаму кандыдат з заклееным ротам быў ілюстрацыяй гэтай кампаніі. Чаму ня ставілася задача зламаць сцэнар? Пра ўдзел у кампаніі расказваюць экс-кандыдаткі ў дэпутаты Палаты прадстаўнікоў Вольга Кавалькова, Алена Талстая і Тацяна Канеўская.

Вядомы расейскі гісторык забіў і расчляніў былую студэнтку, зь якой жыў да забойства. Чаму навіна пра брутальнае забойства ў Расеі выклікала шырокую і супярэчлівую рэакцыю ў Беларусі? Абмяркоўваюць выкладчыца Юлія Чарняўская, гендэрная дасьледчыца Алена Агарэлышава і блогерка Наста Захарэвіч.

Ці слушныя прапановы лібэральных экспэртаў скараціць працягласьць водпуску для дагляду дзіцяці? Спрачаюцца прыхільніцы скарачэньня сацыёляг Алена Арцёменка і юрыстка Кацярына Забела і яго праціўніцы гендэрная дасьледчыца Вікторыя Лаўрынюк і кіраўніца кампаніі «Наш дом» Вольга Карач.

Як сталінскія расстрэлы разбурылі лёсы жанчын — жонак, каханак, сябровак, дачок расстраляных прадстаўнікоў беларускай эліты? Абмяркоўваюць гісторыкі Алена Маркава і Ніна Стужынская і дасьледчыца гісторыі беларускай літаратуры Ганна Севярынец.

Ці будзе новы склад Палаты прадстаўнікоў стэрыльным? Якія магчымасьці маюць прызначаныя дэпутаты ў парлямэнце? Абмяркоўваюць тры зарэгістраваныя кандыдаткі ў дэпутаты.

Тры шматдзетныя маці, вядомыя і пасьпяховыя жанчыны ў Дзень маці разважаюць пра мацярынства бяз патасу і гучных словаў.

Як улада і грамадзтва могуць скарыстаць вынікі перапісу? Моўныя, гендэрныя ды іншыя адметнасьці перапісу абмяркоўваюць перапісчыца, мастачка і паэтка Яна Ласка, філёзаф Вольга Шпарага, кіраўніца «Гендэрнага маршруту» Ірына Саламаціна і актывістка беларускай грамады ў Чэхіі Крысьціна Шыянок.

Які аўтарытэт настаўніка ў сучаснай школе? Ці шмат агрэсіі ў школьных клясах і калідорах? Якія ўмовы працы патрэбныя, каб прадухіліць «выгараньне» настаўнікаў? Абмяркоўваюць настаўніцы Ганна Севярынец, Натальля Ільініч і Алена Міхаленка.

Як дасягаць вынікаў у парлямэнце, які не сапраўдны? Як быць эфэктыўнай на выбарах, якіх няма? Абмяркоўваюць былая дэпутатка, пісьменьніца і палітоляг Вольга Абрамава, дзейная дэпутатка Палаты прадстаўнікоў, старшыня ТБМ Алена Анісім і журналістка Ірына Халіп.

Міністэрства працы і сацыяльнай абароны плянуе скараціць сьпіс забароненых для жанчын прафэсіяў, якіх сёньня ў Беларусі 181. У верасьні стартуе ініцыятыва Беларускай арганізацыі працоўных жанчын «All jobs for all women in Belarus», накіраваная на поўнае скасаваньне гэтага сьпісу.

Як мяняецца жыцьцё, калі ў ім зьяўляецца матацыкл? Абмяркоўваем з трыма байкеркамі — крэатыўнай дырэктаркай рэклямнага агенцтва Юліяй Паляшчук,супрацоўніцай кампаніі A1 Надзеяй Хадыкай і выкладчыцай ангельскай мовы Кацярынай Красьнеўскай.

Ці можа быць небясьпечны sharenting, калі бацькі посьцяць фотаздымкі сваіх дзетак у сацсетках? Пра свой этычны кодэкс што да публікацый пра дзяцей у сацсетках расказваюць вядомыя блогеркі псыхоляг, юрыстка Дар'я Каткоўская і настаўніца, пісьменьніца Ганна Севярынец.

Якая рэклямная стратэгія працуе для прасоўваньня брэндаў у Беларусі? Ці маюць рацыю крытыкі роліку, у якім зьняліся вядомы спартовец Віталь Гуркоў і знакамітая блогерка Ганна Бонд? Абмяркоўваюць Ганна Бонд, рэклямістка Юлія Ляшкевіч і намесьніца кіраўніцы Цэнтру «Яе правы» Тацяна Стрыжэўская.

У розных краінах сьвету рэгулярна праходзяць маратоны і паўмаратоны, у якіх бяруць удзел шмат беларусак і беларусаў. Што дае бег? Як шматкілямэтровыя забегі мяняюць погляд на сьвет, на сябе і свае магчымасьці, расказваюць беларускі, для якіх бег — ня толькі фізычнае практыкаваньне.

Як не баяцца быць сабой у гамафобным грамадзтве? Чаму важна, каб вядомыя жанчыны не хавалі сваю гомасэксуальнасьць? Сваімі гісторыямі падзяліліся Вольга Гарбунова, былая кіраўніца прытулку для ахвяраў хатняга гвалту «Радзіслава», паэтка Крысьціна Бандурына і лекарка Вольга Жарнасек.

Чаму дзяўчатак на ўроках працы вучаць гатаваць і шыць, а хлопчыкаў майстраваць і рамантаваць? Абмяркоўваюць пісьменьніца Тамара Лісіцкая, пэдагог Тамара Мацкевіч, былая настаўніца Алена Шчарбінская і студэнтка Кацярына Яроміч.

Ці зьяўленьне так званых бэбі-боксаў ці «вокнаў жыцьця» дапаможа вырашыць праблему кінутых немаўлятак? Абмяркоўваюць сямейная псыхатэрапэўтка Вольга Андрэева, кіраўніца цэнтру «Матуля» Вераніка Сярдзюк, грамадзкая актывістка Наста Дашкевіч і пісьменьніца Тацяна Барысік.

Чым небясьпечная пасьляродавая дэпрэсія і як прадухіліць яе наступствы? Абмяркоўваюць арганізатарка праекту «Радзіны» Вераніка Заўлялава, псыхоляг Аксана Ільлюшчэня, якая спэцыялізуецца ў псыхалёгіі мацярынства, і гінэколяг Тацяна Гайлеш.

Гэта тэма многім падаецца далікатнай, але яна вартая абмеркаваньня, як і любая іншая, што тычыцца цела, здароўя, успрыняцьця сябе. Гэта мэнструацыя. Чаму ня варта гэтага саромецца? Тлумачаць жанчыны, якія зьнялі ролік «Палюбі сваё цела» на youtube-канале “Разам зь сяброўкамі і коткамі”.

Як жанчыны ствараюць і прасоўваюць агратурыстычны бізнэс і чым прывабліваюць турыстаў? Абмяркоўваюць уладальніца сядзібы «Белавеская сьвятліца» Алена Андрушчанка, гаспадыня сядзібы «Прыазёрная» Вольга Маханенка і гаспадыня сядзібы «На Зарэчнай вуліцы» Ала Палікарпук.

Ці становіцца рыбалка ўсё больш жаночай справай? Як ставяцца да жанчын з вудамі рыбакі? І ці залежыць улоў ад гендэру? Абмяркоўваюць заўзятыя рыбачкі сьпявачка Надзея Мікуліч, праваабаронца Аленай Янушкоўская, мэнэджэрка Анастасія Варачаева, студэнтка Віта Брэк і музэйшчыца Даша Шэіна.

Пісьменьнік Альгерд Бахарэвіч, мастацкі кіраўнік «Свабоднага тэатру» Мікалай Халезін і блогер, бізнэсовец, адзін са стваральнікаў суполкі беларусаў Швэцыі Міхаіл Сэндэр гавораць пра жаночы футбол, чэмпіянат сьвету па якім праходзіць у Францыі.

Пра гэта гаворым зь кіраўніцай праекту «Гендэрны маршрут» Ірынай Саламацінай, якая праз краўдфандынг выдае кнігу «Яна была: 15 жанчын, якія сталі часткай гісторыі Беларусі», мастачкай Мартай Шматавай і спэцыялісткай у турыстычнай сфэры Карынай Сітнік.

Так лічыць прафэсар Лёнданскай школы эканомікі і палітычных навук Пол Долан. Абмяркоўваем выснову навукоўца з тымі, каго ён лічыць самымі шчасьлівымі — юрысткай і зоаабаронцай Анастасіяй Жаўрыд, блогеркай Настай Захарэвіч і выкладчыцай Тацянай Тулуш.

Аналізуем вынікі эўрапейскіх выбараў з аніматаркай праекту «Пашыраем веды пра міграцыю» Брусэльскага Свабоднага ўнівэрсытэту Маргарытай Тарайкевіч, кіраўніцай беларускай суполкі «Скарына» у Чэхіі Рытай Гаціх, вядучай праграмы «Прасьвет» на Белсаце Алінай Коўшык і дасьледчыцай Веранікай Лапуцькай.

Як мяняецца ў сучасным грамадзтве інстытут сям'і? Ці апраўданыя асьцярогі клірыкаў і прыхільнікаў традыцыйных каштоўнасьцяў, якія лічаць, што трэба бараніць традыцыйную сям'ю? Абмяркоўваюць сямейныя псыхолягі Алена Ермакова, Вольга Андрэева і Юлія Макоўская.

Як ушанаваная памяць ахвяраў Галакосту ў Беларусі? Чаму помнік у Трасьцянцы зрабілі абязьлічаным? Абмяркоўваюць стваральніца «Музэю габрэйскага супраціву» ў Наваградку Тамара Вяршыцкая, псыхоляг Сьвятлана Бергер і кіраўніца міжнароднага праекту «Карані» Тамара Барадач.

Што рухае людзьмі, якія адмаўляюцца ад вакцынацыі для сябе і сваіх дзяцей? Як ставяцца да гэтага мэдыкі? Абмяркоўваюць праціўніцы вакцынацыі — дыетоляг Марына Бандаровіч і арганізатарка дзіцячых сьвятаў Вераніка Савось, а таксама доктарка Тацяна Гайлеш.

Ці трэба карэктаваць зьмест дзіцячых казак альбо адмаўляцца ад твораў, якія замацоўваюць сэксісцкія стэрэатыпы? Абмяркоўваюць літаратарка, перакладчыца Вольга Гапеева, перакладчыца і выдавец дзіцячых кніжак Надзея Кандрусевіч-Шыдлоўская і аглядальніца дзіцячай літаратуры Натальля Мядзьведзь.

Натальля Кулінковіч і Марыя Каленьнікава дзеляцца досьведам кармленьня дзяцей ў публічных месцах, а Сьвятлана Бергер і Ганна Ласко тлумачаць, чаму ім гэта не падабаецца.

Хто і каго перамагае ў Курапатах? Як месца расстрэлаў уплывае на лёс ягоных абаронцаў? Абмяркоўваюць каардынатарка ініцыятывы «За ўратаваньне мэмарыялу Курапаты» Ганна Шапуцька, сустаршыня Руху салідарнасьці «Разам» Алена Талстая і грамадзкая актывістка Наста Дашкевіч.

Выбарчая атмасфэра ва Ўкраіне, а таксама гендэрныя адметнасьці кампаніі вачыма чатырох беларусак, якія жывуць ва Ўкраіне – журналістак Алены Літвінавай і Адэлі Дубавец, кіраўніцы беларускага цэнтру ва Ўкраіне «Сябры» Галіны Сарочак і каардынатаркі арганізацыі «Крым-SOS» Яўгеніі Андрэюк.

Адзін з арганізатараў сёлетняга Дня Волі ў жывым эфіры са сьвяткаваньня ў Горадні параўнаў перамовы з уладамі з размовай з жанчынай у крытычная дні. Гэта выклікала рэзкую крытыку ў сацсетках.