Առավոտը թանգարանում

Հանրապետության 32 հասցեում գտնվող հուշարձան–շենքում մեկ ամիս է՝ հետաքրքիր աշխուժություն է։ Մարդիկ գալիս են բացահայտելու թե´ շենքը, թե´ ներսում իրականացվող արտասովոր ցուցադրությունները։ Այս ամենը կայացավ հուլիսի 12-ից օգոստոսի 9-ը` Ռամբալկօշէ մշակութային հիմնադրամի և Գրականության արվեստի թանգարանի “musaeum” նախագծի շրջանում։ 

1915 թվականին ռուս նկարիչ Կազիմիր Մալևիչը ստեղծեց «Սև քառակուսի» կտավը, որը փոխեց ժամանակակից արվեստի գույներն ու դարձավ ամենաքննարկվող աշխատանքներից մեկը: 

1595 թվականին բարոկկո շրջանի իտալացի նկարիչ Կարավաջոն ստեղծեց «Երաժիշտներ» կտավը, որը դարձավ 16-րդ դարի կերպարվեստի ու երաժշտության մասին պատմող ամենավառ աշխատանքը: 

1922 թվականին հայ գեղանկարիչ, գրաֆիկայի վարպետ Հակոբ Կոջոյանը ստեղծեց «Սասունցի Դավիթ» կտավը, որը հետագայում դարձավ հայկական կերպարվեստի ամենայուրահատուկ աշխատանքներից մեկը:

1911 թվականին ֆրանսիացի ֆովիստ նկարիչ Անրի Մատիսն իր արվեստանոցը պատկերեց կտավին ու այն անվանեց «Կարմիր արվեստանոց»: 

1888 թվականին հայ նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցը ստեղծեց «Սերենադ» կտավը, որը դասվեց նկարչի այն աշխատանքների շարքին, որոնք պատմում են արևելյան երկրներում ապրող մարդկանց կյանքի ու առօրյայի մասին: 

1662-1665 թվականներին բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի նկարիչ Յան Վերմեերը ստեղծեց «Երաժշտության դասը» կտավը, որը համալրեց նկարչի խորհրդավոր նկարների շարքը: 

1975 թվականին Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի շենքի առջև կանգնեցվեց հայ գրող Ավետիք Իսահակյանի արձանը, որը քանդակեց հայ քանդակագործ, նկարիչ Նիկոլայ Նիկողոսյանը: 

1893 թվականի ապրիլի 19-ին Ումբերտո I-ի կնոջ՝ Մարգարիտա Ջիովանիի արծաթե տարեդարձը նշելու համար Վենետիկի քաղաքային խորհուրդը բանաձև ընդունեց` տարեկան երկու անգամ անցկացնել իտալական արվեստի ցուցահանդես, կամ, ինչպես հայտնի է` Վենետիկի Բիենալե: 

1931 թվականին ամերիկացի նկարիչ Գրանթ Վուդը ստեղծեց «Ամերիկյան գոթիկա» կտավը, որը դարձավ 20-րդ դարի ԱՄՆ-ի ամենահայտնի արվեստի գործերից մեկը: 

Մ.թ.ա 2570-ական թվականներին Գիզայում` Նեղոս գետի արևմտյան ափին, կառուցվեց մի քանդակ, որը հետագայում համարվեց Հին աշխարհի ամենահայտնի և ամենահին ժայռաքանդակը: 

16-րդ դարում իտալացի նկարիչ Ջորջոնեն ստեղծեց «Քնած Վեներա» կտավը, որը դարձավ արևմտյան նկարչության ամենաքննարկվող աշխատանքը: 

1793 թվականին Ֆրանսիայի արքա Ֆիլիպ Օգոստոսի հիմնած Լուվր ամրոցը Նապոլեոն Բոնապարտի նախաձեռնությամբ վերածվեց թանգարանի, որը հետագայում դարձավ Ֆրանսիայի ամենավառ խորհրդանիշը: 

1819-1823 թվականներին իսպանացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյան իր տան պատին նկարեց մի պատկեր, որը հետագայում նույնությամբ տեղափոխվեց կտավին ու կոչվեց «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս»:

1499 թվականին իտալացի քանդակագործ Միքելլանջելոն ստեղծեց «Պիետա» արձանը, որը հետագայում դարձավ աշխարհի ամենահայտնի քանդակներից մեկն ու մինչև օրս էլ իր խորհրդավորությամբ չի դադարում գրավել արվեստասերների ուշադրությունը:

1863 թվականին Րաֆայել Պատկանյանի «Քաջ Վարդան Մամիկոնյանի մահը» պոեմի նկարազարդումն իրականացնելիս, գրողի եղբայրը` Հովհաննես Պատկանյանը, ստեղծեց Վարդան Մամիկոնյանի և Վասակ Սյունու պատկերները. Վարդան Մամիկոնյանի պատկերը մեծ տարածում ունեցավ ու դարձավ ոչ միայն Րաֆայել Պատկանյանի պոեմի մասին պատմող վիզուալ դետալ, այլև` հավաքական կերպար հայ ժողովրդի համար: 

1887-1889 թվականներին ֆրանսիացի ճարտարագետ-շինարար Գուստավ Էյֆելն ու իր թիմը ստեղծեցին մի աշտարակ, որը, ի պատիվ ճարտարագետի, կոչվեց «Էյֆելյան» ու դարձավ Փարիզի խորհրդանիշը: 

1899 թվականին ֆրանսիացի գեղանկարիչ Կլոդ Մոնեն ստեղծեց «Ճապոնական կամուրջ» կտավների շարքը, որը դարձավ նրա ամենախորհրդավոր աշխատանքներից մեկը: 

1897 թվականին ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ Էդգար Դեգան ստեղծեց «Երկնագույն պարուհիները» կտավը, որը դարձավ արվեստագետի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը:

1897 թվականին ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ Էդգար Դեգան ստեղծեց «Երկնագույն պարուհիները» կտավը, որը դարձավ արվեստագետի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը:

1502-1507 թվականներին իտալացի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծեց «Մոնա Լիզա» կտավը, որը հետագայում դարձավ աշխարհի ամենահայտնի գեղանկարչական ստեղծագործություններից մեկը: 

1963 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Բաղրամյան պողոտայում գտնվող այն տունը, որտեղ իր կյանքի վերջին տասը տարիներն էր անցկացրել բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանը, դարձավ նրա տուն-թանգարանն ու պաշտոնապես բացեց իր դռները:

1888 թվականին հոլանդացի նկարիչ Վինսենթ վան Գոգը ստեղծեց «Գիշերային սրճարան» կտավը, որը համալրեց արվեստագետի գիշերային տեսարաններ վավերագրող ստեղծագործությունների շարքը: 

1666-1669 թվականներին հոլանդացի գեղանկարիչ Ռեմբրանդը ստեղծեց «Անառակ որդու վերադարձը» կտավը, որը հետագայում դարձավ նկարչի արվեստի մասին պատմող ամենավառ օրինակը: 

1830 թվականին ֆրանսիացի նկարիչ Էժեն Դելակրուան Հուլիսյան հեղափոխությունից մի դրվագ պատկերեց կտավին ու այն անվանեց «Ազատությունը բարիկադներում», կամ, ինչպես ավելի տարածված է, «Ժողովրդին առաջնորդող ազատությունը»: 

1508-1512 թվականներին իտալացի քանդակագործ, ճարտարապետ Միքելանջելոն Սիքստինյան կապելլայի առաստաղը պատեց որմնանկարների շարքով, որը հետագայում դարձավ Բարձր Վերածննդի մասին պատմող ամենահայտնի արվեստի գործերից մեկը: 

1764 թվականին կայսրուհի Եկատերինա 2-րդի հրամանով հոլանդացի և ֆլամանդացի նկարիչների վրձնած 225 կտավ գնվեց և Բեռլինից տեղափոխվեց Պետերբուրգ: Դրանք իրենց տեղը գտան թագուհու ձմեռային պալատում, որն էլ հետագայում կոչվեց Էրմիտաժ: 

1434 թվականին հոլանդացի նկարիչ Յան վան Էյքը ստեղծեց «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը», որը դարձավ ամուսնական զույգի մասին պատմող առաջին աշխատանքը` եվրոպական գեղանկարչության մեջ: 

1917 թվականին իտալացի գեղանկարիչ և քանդակագործ, էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ Ամադեո Մոդիլիանին ստեղծեց «Լեհ կնոջ դիմանկարը», որը դարձավ նկարչի ամենաարտասովոր աշխատանքներից մեկը: 

1880-ից 1882 թվականներին ֆրանսիացի քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենը ստեղծեց «Մտածողը» քանդակը, որը հետագայում դարձավ քանդակագործի արվեստի մասին պատմող ամենավառ օրինակը։

1504 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Ֆլորենցիայի Սենյորայի հրապարակը ողջունեց իր նոր ու մշտական բնակչին` Միքելանջելլոյի առաջին «Դավիթ» –ին։

1495 թվականին իտալացի նկարիչ և գիտնական Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծեց «Խորհրդավոր ընթրիք» որմնանկարը, որտեղ պատկերեց Քրիստոսի և նրա աշակերտների վերջին ընթրիքը: 

1512-13 թվականներին իտալացի նկարիչ և ճարտարապետ Ռաֆայել Սանտին ստեղծեց «Սիքստինյան տիրամայր» կտավը, որը դարձավ Բարձր վերածննդի դարաշրջանի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը: 

1948 թվականին սյուրռեալիզմի վարպետ Սալվադոր Դալին ստեղծեց «Ձմեռ պապը դարակներով» իլլուստրիացիոն աշխատանքը, որը դաձավ շնորհավորական բացիկներ արտադրող ամենամեծ ընկերություններից մեկի այցեքարտը: 

1964 թվականին բելգիացի սյուրռեալիստ նկարիչ Ռենե Մագրիտը ստեղծեց «Մարդու զավակ» կտավը, որը դարձավ արվեստի՝ անիրականն իրականին կապող ամենահայտի գործերից մեկը: 

1926-1936 թվականներին Արշիլ Գորկին ստեղծեց «Արտիստն ու մայրը» կտավի երկու տարբերակ, որոնք դարձան նկարչի կենսագրության ամենավառ ապացույցը: 

1907-1908 թվականներին ավտրիացի նկարիչ Գուստավ Կլիմտը ստեղծեց «Համբույր» կտավը, որը դարձավ վիեննական մոդեռն արվեստի խորհրդանիշն ու նկարչի ամենահայտնի աշխատանքը:

1964 թվականին ամերիկացի նկարիչ և իմպրեսարիո Էնդի Ուորհոլը ստեղծեց «Չորս Մերիլիններ» կտավը, որը դարձավ Մոնրոյի ներաշխարհը պատկերող ամենաազդեցիկ աշխատանքը: 

1593-ից-1597 թվականներին իտալացի գեղանկարիչ Միքելանջելլո Մերիսի դա Կարավաջոն ստեղծեց «Բաքոս» կտավը, որը դարձավ կարավաջիզմ ոճի մասին պատմող ամենավառ օրինակը: 

1489-1490 թվականներին իտալացի նկարիչ, գիտնական Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծեց «Կզաքիսով տիկինը» կտավը, որը դարձավ արվեստագետի խորհրդավոր ու մինչև վերջ չբացահայտված ստեղծագործություններից մեկը

2016 թվականին Հանրային հեռուստաընկերության 60 և Հանրային ռադիոյի 90-ամյա հոբելյարներին նվիրված արձան կառուցվեց, որը դարձավ ռադիոյի ու հեռուստատեսության մասին պատմող ամենատպավորիչ քանդակը: 

1480-ական թվականներին իտալացի գեղանկարիչ Սանդրո Բոտիչելլին ստեղծեց «Վեներայի ծնունդը» կտավը, որը դարձավ Վերածննդի դարաշրջանը հավերժացնող լավագույն աշխատանքներից մեկը: 

1942 թվականին Մարտիրոս Սարյանը ստեղծեց «Ինքնադիմանկար. երեք հասակ» փիլիսոփայական կտավը, որտեղ պատկերեց հենց իրեն` տարբեր տարիքներում: 

1891 թվականին ֆրանսիացի նկարիչ Պոլ Գոգենը ստեղծեց «Ծաղիկով կինը» կտավը, որը դարձավ Տահիտի կղզում ապրող կանանց մասին պատմող ամենավառ օրինակը: 

Հոլանդացի նկարիչ Յան Վերմեերը 1660-ական թվականներին ստեղծեց մի շարք նկարներ, որոնց թվում էր նաև «Մարգարտե ականջօղով աղջիկը» կտավը: 

1656 թվականին իսպանացի նկարիչ, իսպանական ոսկեդարի ներկայացուցիչ Դիեգո Վելասկեսը պատկերեց Ֆիլիպ չորրորդ թագավորի ընտանիքի առօրյայից մի դրվագ ու կտավն անվանեց «Լաս Մենինաս»: 

1998 թվականին կոլումբացի քանդակագործ Ֆերնանդո Բոտերոն ստեղծեց «Կատու» քանդակը, որը 2002 թվականին հայտնվեց Երևանի սրտում: 

1863 թվականին ֆրանսիացի հնագետ Շառլ Շամպուազոն Սամոթրակե կղզում հին հունական մարմարե քանդակ հայտնաբերեց. հաղթանակի դիցուհի Նիկե Աստվածուհու քանդակն էր, որի հեղինակը Պիթոկրիտն էր: 

1947 թվականին հայ նկարչուհի Մարիամ Ասլամազյանը ստեղծեց «Հերոսուհի մայրը» խորագրով կտավ, որտեղ պատկերեց հայ կնոջ ու ընտանիքի հավաքական կերպարը:

1918 թվականին նկարիչ Մարկ Շագալը ստեղծեց «Քաղաքի վրայով» կտավը, որն ասես արտապատկերումն էր արվեստագետի կյանքի լավագույն դրվագների: