პოდკასტები

ეპიზოდი ეძღვნება 1972 წელს გამოქვეყნებულ, უცნაურ და მომნუსხველ წიგნს - „ტრანსცენდენტალური სტილი კინოში: ოძუ, ბრესონი, დრეიერი“. ეს წიგნი ახალგაზრდობაში დაწერა პოლ შრეიდერმა - ამერიკელმა რეჟისორმა და საეტაპო ფილმის, „ტაქსის მძღოლის“ სცენარის ავტორმა.

"რას წარმოადგენს პოპულიზმი?" - ასე ჰქვია გერმანელი ფილოსოფოსის, იან-ვერნერ მიულერის აქტუალურ და პოლემიკურ წიგნს, რომელზეც ამ ეპიზოდში გიყვებით.

ამ ეპიზოდში მოგითხრობთ 1924 წლის აჯანყებაზე, ამ მოვლენის წინაპირობებსა და შედეგებზე, მოვუსმენთ აჯანყების უშუალო მონაწილეებს, ვისაუბრებთ საერთო-სახალხო აჯანყების მნიშვნელობაზე საქართველოს მომდევნო პერიოდის ისტორიისთვის, მათ შორის - XX საუკუნის დასასრულის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობისთვის.

ამ ეპიზოდში მოგითხრობთ 1956 წლის მარტის დამდეგს საქართველოში მომხდარ საპროტესტო გამოსვლებზე, რის საბაბიც გახდა სსრკ-ის ცენტრალური ხელისუფლების მიერ სტალინის კულტის წინააღმდეგ გალაშქრება.

პოდკასტის ამ ეპიზოდში გესაუბრებით ცნობილ ქართველ მეცნიერზე, რუსთველოლოგ ვიქტორ ნოზაძეზე, რომელიც 1920-იანი წლებიდან სიცოცხლის ბოლომდე ემიგრაციაში ცხოვრობდა.

პოდკასტის ამ ეპიზოდში საუბარია საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებაზე 1918 წლის 26 მაისს და ამ დღის აღნიშვნის ისტორიაზე.

ამ ეპიზოდში გესაუბრებით საქართველოს პირველ რესპუბლიკასა და საბჭოთა რუსეთს შორის 1920 წელს ხელმოწერილ სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე - იმაზე, თუ რა მნიშვნელობა ჰქონდა მას საქართველოსთვის და რაში სჭირდებოდა ის რუსეთს. მოისმენთ ნაწყვეტებს მოლაპარაკებების მონაწილის, გრიგოლ ურატაძის დრამატული მოგონებებიდან.

პოდკასტის ამ ეპიზოდში საუბარია წითელი არმიის მიერ დამოუკიდებელი საქართველოს დაპყრობის შესახებ. მოისმენთ, როგორ აღწერდნენ ამ მოვლენას თვითმხილველები რადიო თავისუფლების ეთერში.

პოდკასტის ეს ეპიზოდი ეძღვნება რაჟდენ არსენიძეს, რომელიც 1953-1962 წლებში ხელმძღვანელობდა რადიო თავისუფლების ქართულ სამსახურს. არსენიძე იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრი, დამოუკიდებლობის დეკლარაციისა და 1921 წლის კონსტიტუციის ერთ-ერთი ავტორი.

გესაუბრებით იმაზე, თუ როგორ ასმენენ რუსეთში მასწავლებლები ერთმანეთს, მოსწავლეებსა და მათ მშობლებს; მოგითხრობთ გაზეთ „ივერიის“ პირველი ნომრის შესახებ.

ეპიზოდი ეძღვნება ამერიკელ პოეტს, ენ სექსტონს - ქალს, რომელიც ღრმა დეპრესიის მქონე დედიდან, დიასახლისიდან და ფსიქიატრიული საავადმყოფოების პაციენტიდან სიცოცხლეშივე გადაიქცა აღიარებულ, პულიცერის პრემიის მფლობელ ავტორად, უნიკალურ ხმად ინგლისურენოვან ლიტერატურაში.

ეპიზოდი სამსახიობო ხელოვნების ისტორიას ეხება. გიყვებით როგორ გადაიქცა სტანისლავსკის „სისტემა“ ამერიკულ „მეთოდად“ და როგორ გადაეჯაჭვა მარლონ ბრანდოს, მერლინ მონროს, ჯეიმს დინის, ალ პაჩინოს, ჯეკ ნიკოლსონის, დასტინ ჰოფმანის, რობერტ დე ნიროს და კიდევ ბევრი დიდი მსახიობის ბიოგრაფიებს.

ეპიზოდში მოგიყვებით ქსენოფობიის, როგორც ცნების და ფენომენის რთულ და მტკივნეულ ისტორიას - და იმაზეც ვისაუბრებთ, თუ რას ნიშნავს უცხოთა მიმართ შიში და სიძულვილი დღევანდელ, მღელვარე მსოფლიოში. „ასათიანის კუთხეს“ სტუმრობს ჯორჯ მაკარი, ამერიკელი ისტორიკოსი და ფსიქიატრი.

,,ქვიარ ფემინისტი ქალები“ გეპატიჟებით ყველაზე აქტივისტურ და ყველაზე ფემინისტურ სთენდაფზე” - ამ ტექსტით შემომხვდა ღონისძიება ფეისბუკზე და ამ პოდკასტში გიყვებით, რა ვნახე და მოვისმინე იმ საღამოს გამართულ სთენდაფშოუზე, სადაც 5 ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული ქალი ყვებოდა თავის ამბებს.

ამ პოდკასტში ვყვებით ქალთა მიმართ ძალადობის შემთხვევებზე აფხაზეთისა და უკრაინის ომებში და ვცდილობთ გავიგოთ რამდენად მნიშვნელოვანია მსხვერპლებისთვის სამართლის აღდგენა; Spotify-ზე პოდკასტის ბმულის სანახავად ჩამოშალეთ "მეტის ნახვა".

კინემატოგრაფები კინოცენტრს ერთი წელია ბოიკოტს უცხადებენ და ბოლო დროს პროტესტის გამოსახატად ხელოვნური ინტელექტი დაიხმარეს - AI-ს სატირული სამღერები დააწერინეს.

ეპიზოდში ვსაუბრობთ იმ კულტურულ, ისტორიულ და პოლიტიკურ ფაქტორებზე, რომლებმაც „უცხოეთის აგენტების კანონი“ რუსეთში წარმოშვა და იმ შედეგებზე, რომლებიც საქართველოში შეიძლება მოჰყვეს რუსული კანონის ანალოგის შემოღებას.

ეპიზოდი ეთმობა არგენტინელ მწერალს, ხორხე ლუის ბორხესს და მის ფიქციებს - ინტელექტუალურ, ფანტასტიკურ ლაბირინთებს დროზე, სივრცეზე, სამყაროსა და უსასრულობაზე, რომლებმაც „მხატვრული ლიტერატურა“ თვისებრივად შეცვალა.

ეპიზოდი ეძღვნება ლონდონელ ირლანდიელ მუსიკოსს და პოეტს, 2023 წლის 30 ნოემბერს გარდაცვლილ შეინ მაკგაუენს და მის ბენდს - „კელტური პანკის“ ლეგენდარულ ჯგუფს The Pogues.

ეპიზოდი ეთმობა წიგნს სათაურით „ღამის ხედვა: საკუთარი თავის დანახვა ბნელი განწყობების მეშვეობით“ - ფილოსოფოსი ქალის, მარიანა ალესანდრის ლირიკულ მედიტაციას იმ სიმართლეზე, რომელსაც ჩვენი ტკივილიანი და მუქი ემოციები გვასწავლიან ადამიანად ყოფნის მდგომარეობის შესახებ.

ეპიზოდი ეძღვნება მექსიკელ მწერალს, ხუან რულფოს და მის „პედრო პარამოს“ – 1955 წელს გამოცემულ ლეგენდარულ რომანს შვილზე, რომელიც წარსულის აჩრდილებით მოცულ სიზმრისეულ ქალაქში მამის საპოვნელად ჩადის.

ეპიზოდში მოგიყვებით ორ პარალელურ ისტორიას - ფსიქიატრიის, როგორც დარგის ამბავს, და იმას, თუ როგორ ესმოდათ ადამიანებს სიგიჟის ფენომენი სხვადასხვა ეპოქაში, როგორ აღწერდნენ მას ხელოვნებაში. ჩვენი სტუმარია ენდრიუ სკალი, რომელსაც ფსიქიატრიის ისტორიის მკვლევრებს შორის ერთ-ერთ უდიდეს ავტორიტეტად მიიჩნევენ.

ეპიზოდში შევხვდებით ნატა ტალიკიშვილს - 32 წლის ტრანსგენდერ პერფორმერს, აქტივისტს, კულინარსა და მებაღეს, რომელიც თბილისის სუბკულტურულ ცხოვრებას უნიკალურ სანახაობას მატებს, საჯარო მონოლოგის ფორმით - და თავის რთულ ცხოვრებისეულ გზას სხვების მიმართ სოლიდარობისა და იმედის წყაროდ აქცევს.