PODCAST · government
فینسوف
by Ahmad Sobhani
میدونی چرا دزدان دریایی موفقتر از نیروی دریایی هستن؟ چرا در طول تاریخ نیروهای دریایی به سختی تونستن دزدان دریایی رو شکست بدن؟ به خاطر نگاه متفاوتشون به دنیاست. گنجی در این دنیا نهفته است. من در فینسوف به دنبال کشف اون گنج نهفته هستم. با من همراه شو و جهانی را به چالش بکش ... Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Episodes
-
اپیزود بیست و هفتم: اقتصاد سکس| تاریخچه توسعه بدنمندی
آیا ازدواج یک پیوند قدسی بود یا کهنترین کارتل اقتصادی برای مهار عرضه و تثبیت قیمت یک دارایی کمیاب؟ در این اپیزود از فینسوف، بدون تعارفهای مرسوم و کاملاً از لنز اقتصاد سیاسی و ماتریالیسم تاریخی، دست روی مقولهای میگذاریم که سالها پشت پرده شرم و تابو پنهان مانده است. بررسی میکنیم که چگونه...
-
اپیزود بیست و ششم: مساله پول| در باب الهیات پول
ما همیشه فکر میکردیم پول اختراع شد تا جای گوسفند و گندم را در مبادله پایاپای بگیرد؛ اما این یکی از بزرگترین تحریفهای تاریخ اقتصاد است. پول هرگز یک «کالای فیزیکی» نبود؛ پول از همان خشتهای گلی معابد بابل و سومر، یک «ایده انتزاعی» و یک «دفترچه بدهی» بود. اما چطور این مفهوم انتزاعی آرامآرام جای...
-
اپیزود بیست و پنجم: چرا روایتها سقوط میکنند؟ یا چرا هر ایده محکوم به نابودی با اصول خودش است؟
هیچ نظمی، هیچ فرمولی و هیچ ساختاری برای ابد دوام نمیآورد؛ نه به این خاطر که دشمنی از بیرون آنها را تهدید میکند، بلکه چون هر ایدهای درست در لحظهی هبوط به جهان واقع، بذر نابودیاش را با اصول خودش میکارد. ما برای درک کردن جهان، واقعیتِ لغزنده را در فرضیاتمان اسیر میکنیم و انرژیِ عظیمی را صرف...
-
اپیزود بیست و چهارم: از بورس ۹۹ تا جنون دلار| آیا ایرانیها عقلانیت اقتصادی ندارند؟
فوکو معتقد بود مفهوم «جنون» برساختی بود که سرمایهداری ایجاد کرد تا بتواند انسان جدیدی تولید کند که در ساختار تولیدی عصر صنعتی بهترین کارایی را داشته باشد. انسانی که پیش از مدرنیته وجود داشت، از عقلانیت مادی برخوردار نبود. آن انسان درگیر احساسات خودش بود، همچنان به مفاهیم انتزاعی سنتی میاندیشید…
more -
اپیزود بیست و سوم: کالبدشکافی معماری روایتها
ارسطو در «فن خطابه» به ما آموخت که برای متقاعد کردن مردم، سه رکن لازم است: اتوس (اعتبار)، پاتوس (احساسات) و لوگوس (منطق). اما سوال اینجاست: چرا گاهی اوقات روایتهایی که لوگوس ضعیفی دارند، با تکیه بر اتوس قدرتمند، بر ذهنها حکومت میکنند؟ نیچه قرنها بعد در «فراسوی نیک و بد» به ما هشدار داد که...
-
اپیزود بیست و دوم: پس از مرگ خدای مدرن| آنارشیسم علمی چرا و چگونه؟
آیا علم واقعاً بازتاب بینقص حقیقت است یا صرفاً روایتی انسانی شبیه به دین و اسطوره؟ در این اپیزود، با تکیه بر آرای فلاسفهای چون پل فایرابند، توماس کوهن و لودویگ ویتگنشتاین، به قلب این پرسش رادیکال میزنیم و اسطوره «عینیت مطلق» را به چالش میکشیم. با بازخوانی انتقادی داستان گالیله، نشان میدهیم…
more -
اپیزود بیست و یکم: بازی بازنمایی| چگونه فرادستان دروغ نمیگویند بلکه حقیقت را میسازند
در اپیزود ۲۱ فینسوف، پرده از سازوکاری برمیداریم که تعیین میکند ما چگونه جهان را ببینیم. بحث را با این سوال شروع میکنیم: چرا هر کسی که به قدرت میرسد، ادعا میکند نمایندهی «مردم» است؟ با بررسی ریشههای تاریخی واژگانی مثل Populus و Plebs، نشان میدهم که دعوای اصلی امروز نه بر سر واقعیت، بلکه بر...
-
اپیزود بیستم: حمله به معبد زمان| چگونه مفهوم زمان اقتصاد را شکل داد
زمان دیگر آن رودخانهی آرام و مستقلی نیست که نیوتن تصور میکرد؛ زمان در دنیای امروز، «مادهی خامِ» قدرت و ثروت است. وقتی از ارتباط زمان با سیاست حرف میزنیم، در واقع از لایههای انضباطی سخن میگوییم که میشل فوکو بهخوبی آن را ترسیم کرده است: زمانِ نیوتنی، با آن ریتم یکنواخت و مکانیکیاش، ابزاری…
more -
اپیزود نوزدهم: مالکیت| نه طبیعی، نه مقدس، نه بیطرف
مالکیت یکی از بدیهیترین مفاهیم زندگی روزمره به نظر میرسد، اما تاریخش نشان میدهد با نهادی کاملاً سیاسی و تاریخی طرفیم. از جوامع شکارچی–گردآورنده که مالکیتی جز تصرف موقت وجود نداشت، تا انقلاب کشاورزی، پیدایش مازاد تولید و شکلگیری نخستین سلسلهمراتبها؛ مالکیت همواره همراه با قدرت، ریسک و سیاست...
-
اپیزود هجدهم: هوش مصنوعی؛ برج بابل یا نابودگر طبقات
هوش مصنوعی، برج بابل یا نابودگر طبقات؟ دنیا در آستانه تغییرات بیسابقه است. نیک بوستروم میگوید: «قدرت هوش مصنوعی اگر کنترل نشود، میتواند مسیر تاریخ بشر را برای همیشه تغییر دهد.» این قدرت میتواند دانش را دموکراتیک کند، مرزها را بشکند و حتی به بازنویسی واقعیتها منجر شود؛ اما در همان حال،…
more -
اپیزود هفدهم: اپوخه چیست؟ چگونه در جهان روایتها سردرگم نشویم؟
اپوخه یعنی ایستادن میان دیدن و داوری؛ یعنی آن لحظه نادر که ذهن تصمیم میگیرد هیچ چیز را بدیهی نگیرد. وقتی اپوخه میکنی، جهان نه آن چیزیست که همیشه میپنداشتی، بلکه جهانی تازه است که هنوز نامی ندارد. هوسرل آن را تعلیق داوری میدانست، پیرون آن را راهی به سوی آرامش، و دریدا در دل همین تعلیق، ردّی…
more -
اپیزود شانزدهم: فقط روایت| جهانی که جز قصه نیست
جهان چیزی جز روایت نیست؛ رشتهای از معناها که ما را در تار و پود خود میگیرد و رها نمیکند. نیچه وقتی از «غروب بتان» سخن میگفت، در حقیقت پرده از این برمیداشت که هیچ حقیقتی ناب و بیواسطه وجود ندارد، تنها روایتهایی هستند که خود را بهجای حقیقت مینشانند. هگل نیز از «روحی» سخن گفت که در مسیر...
-
اپیزود پانزدهم: ایران چیست؟ تلاشی برای تفکر پیرامون ایران
در این اپیزود از «فینسوف» به پرسشی بنیادین میپردازیم: ایران چیست و تمدن ملت ایرانی چگونه ساخته میشود؟ از اسطورههای شاهنامه و روایتهای صفوی گرفته تا ایده «تمدن ملت» فرانسوا بایار، ما به دنبال این هستیم که بفهمیم چگونه تاریخ، تخیل و سیاست در کنار هم چیزی به نام «ایران» را شکل دادهاند. اما این...
-
اپیزود چهاردهم: تاریخ مفهوم جعلی وطن
در این اپیزود از فینسوف، به سراغ یکی از بنیادیترین مفاهیم سیاسی و هویتی دوران مدرن میرویم: وطن. مفهومی که تا پیش از سدههای اخیر، بهسختی معنایی فراتر از «زادگاه» داشت، اما با طلوع مدرنیته، ظهور صنعت چاپ، و انباشت سرمایه، تبدیل به ساختاری مقدس و گاه مرگبار شد. آنگونه که بندیکت اندرسون در کتاب...
-
اپیزود سیزدهم: چرا کار آزاد نمیکند؟
کار، برخلاف آنچه نظامهای سرمایهداری و ایدئولوژیهای مدرن القا کردهاند، نه تنها ابزار رهایی نیست، بلکه بهتعبیر کارل مارکس، شکلی از بیگانگی است. انسان در روند تولید سرمایهداری، از محصول کار خود جدا میشود و به ابژهای در زنجیرهی ارزش تبدیل میگردد؛ نه خودش را در کار بازمییابد، نه در آن آزاد...
-
اپیزود دوازدهم| مساله پول: جهانی که پول ابزار استثمار نیست
در طول تاریخ هر زمان که تورم ایجاد شده است، بهرهکشی و استثمار همراه آن آمده است. دلیل این امر در ذات پول نهفته است. یک گزاره منتسب به هنری کسینجر هست که میگوید:« هرکس جریان غذا را کنترل کند، مردم را کنترل میکند، هرکس جریان انرژی را کنترل کند، قارهها را کنترل میکند و هرکس پول را کنترل کند،…
more -
اپیزود یازدهم| مساله پول: آنچه در مورد پول به شما نمیگویند
«دلار پول ماست اما مشکل شماست» این جمله معروفی است که در سال ۱۹۷۱، وزیر خزانهداری ایالات متحده جان کانلی گفت. از آن زمان تا به امروز دلار تبدیل به بزرگترین ارز جهانی در تاریخ شده است که توانسته هژمونی اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی ایالات متحده را تامین مالی کند. امروز ایالات متحده میتواند بدون...
-
اپیزود دهم: رقصنده با ریسک| چگونه با ریسکها زندگی کنیم و موفق شویم؟
تمام زندگی ما مملو از ریسک است. در واقع هر انتخابی که میکنیم، هر اقدامی که میکنیم و هر تصمیمی که میگیریم نشان دهنده ریسک است. نسیم نیکلاس طالب میگوید :« زندگی بیش از آنچه که ما فکر میکنیم تصادفی است. هزارتویی که ما را در معرض رخدادهای بدون ساختار قرار میدهد و اشتباهات ما ناشی از عدم درک ما…
more -
اپیزود نهم: اخلاق در بند فرادستان| چرا ایرانیان دروغگویند؟
کارل مارکس دو جمله کلیدی دارد که نحوه رابطه بین دولت و ملت را نشان میدهد. جمله اول این است که «ایدههای طبقه حاکم در هر دورهای ایدههای حاکم بر جامعه است.» اگر طبقه حاکم در مناسبات خود دزدی را ترویج کند، جامعه دزد میشود، اگر طبقه حاکم تجارت را ترویج کند، جامعه تاجر میشود. بحث بعدی مارکس در…
more -
اپیزود هشتم: مدرسه، زندان و پادگان سه نهاد با یک هدف
چرا مدرسه، زندان و پادگان تا این حد به هم شبیه هستند؟ آلبرت اینیشتین میگوید :«هرآنچه بعد از فراموش کردن آنچه در مدرسه آموختهایم، باقی میماند، همان آموزش است». نیچه نیز میگوید «مدرسه به جای اینکه بیاموزد چگونه فکر کنیم، به ما میآموزد که به چه چیز فکر کنیم.» اما بعد از نزدیک به ۳۰۰ سال که از...
-
اپیزود هفتم: زبان و قدرت- چگونه کلمات سیاست را شکل میدهند؟
میشل فوکو در جایی میگوید: «قدرت در زبان نهفته است و کسانی که قدرت دارند، زبان را کنترل میکنند» از طرفی خود زبان هم به نوعی سازوکار قدرت را شکل میدهد، ادبیات باعث ایجاد نوع خاصی از ساختار سیاسی و سازوکار قدرت میشود. اما رابطه بین زبان و سیاست چیست؟ چه رابطهای بین فرهنگ زبانی ایرانیان و ساختار...
-
اپیزود ششم- مرگ خدای مدرن: چرا علم هم منبع حقیقت نیست؟
نیچه در کتاب فراسوی نیک و بد میگوید: «شما دانشمندان، هنگامی که به اعماق چیزها مینگرید، همیشه به خودتان مینگرید» آیا نیچه نمیخواهد بگوید که علم به جای اینکه به جهان خارج اشاره کند به اراده دانشمند اشاره دارد؟ نیچه در غروب بتان، به دنبال شکستن بت علم نیز هست. اما شاید کمی با دقت اینکار را…
more -
اپیزود پنجم: برخورد جریانها، تسلا و ادیسون
احتمالا در مورد تسلا و ادیسون زیاد شنیدید. اما در مورد جنگ جریانها هم چیزی شنیده بودید؟ توی این اپیزود خیلی خلاصه در مورد زندگینامه تسلا و ادیسون صحبت کردم و سعی کردم بعضی اسطورهها در مورد این دو شخصیت رو کنار بزنم. همینطور در مورد جنگ جریانها و روند این جنگ هم صحبت کردم. وبسایت فینسوف:...
-
اپیزود چهارم: انتخابات و معمای توزیع قدرت در ایران
بعد از انتخابات سال ۱۴۰۳ و مشارکت ۴۰ درصدی مردم، خیلی ها تلاش کردن این مشارکت پایین رو تفسیر کنن. اما تا این لحظه تفسیر درستی از این مشارکت پایین ندیدم. توی این اپیزود تلاش کردم تبیین و تفسیر خودم از این مشارکت پایین رو بیان کنم. محتوای این اپیزود ابدا سوگیری سیاسی نداره. متنهای مرتبط با اپیزود:...
-
اپیزود سوم: چرا ما تاریخ نداریم؟
شاید این جمله براتون عجیب بیاد. از زمانی که یادتونه بهتون گفتن که تاریخ ۲۵۰۰ ساله دارید اما من توی این اپیزود میخوام بگم که چرا ما تاریخ نداریم بلکه مجموعهای از رویدادهای ناپیوسته در طول تاریخ داریم. ما یک فهم مشترک و یک روایت منسجم از تاریخ نداریم بلکه صرفا چند رویداد جزیرهای از تاریخهای…
more -
اپیزود دوم: فروپاشی توهم «سیاست درست»
توهم «سیاست درست» یکی از بدترین توهماتی هست که سیاستمدارها و مردم میتونن دچارش بشن. توهم اینکه یک سیاست درست وجود داره که اگر اون سیاست اتخاذ بشه یا یک قانون استثنایی و جهانشمول وجود داره که اگر اون پیاده بشه همه چیز حله. کاندیداهای ریاست جمهوری توی مناظرات انتخاباتی مدام میخوان به شما بگن که…
more -
اپیزود اول: مدرنیته چه چیز نیست؟
مدرنیته یکی از مهمترین مفاهیمی هست که دنیای ما رو احاطه کرده. معماری مدرن، آموزش مدرن، تکنولوژی مدرن. همه اینها رو ما شنیدیم. اما واقعا مدرنیته چیه؟ آیا اگه مدرنیته نبود، ما دیگه ماشین نداشتیم؟ اینها سوالاتی هست که باهاش مواجهیم. در واقع مدرنیته همه چیز هست. هرچیزی که توی این دنیا وجود داره به...
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
میدونی چرا دزدان دریایی موفقتر از نیروی دریایی هستن؟ چرا در طول تاریخ نیروهای دریایی به سختی تونستن دزدان دریایی رو شکست بدن؟ به خاطر نگاه متفاوتشون به دنیاست.
گنجی در این دنیا نهفته است. من در فینسوف به دنبال کشف اون گنج نهفته هستم. با من همراه شو و
جهانی را به چالش بکش ...
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
HOSTED BY
Ahmad Sobhani
CATEGORIES
Loading similar podcasts...