ታላቁ የኅዳሴ ግድብ Great Reninssance - የአሜሪካ ድምፅ

የጸጥታው ምክር ቤት እንዲሰበሰብ የአረብ ሊግ፣ የግብጽ እና የሱዳንን ጥያቄ በማንገብ፣ የምክር ቤቱ ተለዋጭ አባል ቱኒዚያ ባቀረበችው ጥያቄ መሰረት ምክር ቤቱ ትናንት ባደረገው ስብሰባ በአፍሪካ ሕብረት የሚመራውን ድርድር ደግፏል፡፡

የኢትዮጵያ፣ የሱዳንና የግብፅ የውጭ ጉዳይና የውሃ ሚኒስትሮች አዲስ ድርድር ኮንጎ ዴሞክራሲያዊት ሪፖብሊክ ዋና ከተማ ኪንሻሳ ውስጥ ትናንት ጀምሯል። ድርድሩ እየተካሄደ ያለው በአፍሪካ ህብረት ጥላ ሥር ሲሆን የህብረቱ የወቅቱ ሊቀመንበር የኮንጎ ፕሬዚዳንት ፌሊክስ-አንቷን ችሴኬዲ ናቸው።

የሱዳን ኃይሎች ዛሬም ወደ ኢትዮጵያን ድንበር ተጠናክረው እየገፉ መሆናቸውን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ። የሱዳን እርምጃ ዓለም አቀፍ ሕግን የጣሰ ድርጊት እንደሆነም አስገንዝቧል።

የመራጮች ድምጽ (ቮተር ቮይስ) በአባይ ግድብ ላይ በሪፐብሊካንና የዴሞክራቲክ ፓርቲ አባላት በሆኑት የአሜሪካ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና ሥራ አስፈጻሚ አባላት ላይ፣ መራጮች በየግላቸው ደብዳቤዎችን በቀላሉ የሚልኩበትን ቴክኖሎጂ በመጠቀም፣ ተጽእኖ እንዲያደርጉ ግፊት ለማድረግ ከወራት በፊት የተቋቋመ ነው፡፡

የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትረምፕ ባለፈው ዓርብ፣ የታላቁን ህዳሴ ግድብ አሰመልከቶ “ግብፅ ግድቡን ልታፈነዳው ትችላለች” በሚል ያሰሙንት ንግግር በበርካታ ኢትዮጵያውያን መካክል ቁጣን የቀሰቀሰና አነጋገሪ ሆኖ ሰንብቷል፡፡

ኢትዮጵያ በህዳሴ ግድብ አሞላልና አጠቃቀም ጉዳዮች ላይ ከግብፅ እና ከሱዳን ጋር እያደረገች ባለችው ድርድር ስምምነት ላይ ሳይደረስ ግድቡን በተናጠል ለመሙላት በመወሰኗ አሜሪካ ለኢትዮጵያ የምሰጠውን ወደ 100 ሚሊዮን ዶላይ ይጠጋል የተባለ የድጋፍ ገንዘብ በጊዜያዊነት ይዛለች።

በዚህ ሳምንት መግቢያ ላይ ተቋርጦ የነበረው በታለቁ ኅዳሴ ግድብ ዙሪያ የሚደረገው ድርድር በመጭው ሳምንት እንደሚቀጥል የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።

በአባይና አዋሽ ወንዞች ላይ ምርምርና ጥናት የሚያካሂድ ማዕከል ወሎ ዩኒቨርሲቲ አቋቋመ።

ከሳምንታት በፊት በኅዳሴው ግድብ ዙሪያ ሲካሄድ የነበረው የግብፅ፣ የሱዳንና የኢትዮጵያ ውይይት ሲቋረጥ ሱዳን ተጨማሪ ጊዜ ከጠየቀች በኋላ የሦስቱ ሃገሮች የቴክኒክ ባለሞያዎች እንደገና ለድርድር መቀመጣቸው ተነገረ።

ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ የኢትዮጵያ ታላቁ ኅዳሴ ግድብ የመጀመሪያ ምዕራፍ የውሃ ሙሊት መጠናቀቁን ይፋ አደረጉ።

ታላቁ የኢትዮጵያ ኅዳሴ ግድብ በመጭው የኢትዮጵያ ዓመት ኃይል ማመንጨት እንደሚጀምር የውኃ፣ የመስኖና የኤሌክትሪክ ኃይል ሚኒስትር ዶ/ር ስለሺ በቀለ አስታወቁ።

ታላቁ የኢትዮጵያ ኅዳሴ ግድብ ውኃ መያዝ መጀመሩን የሚያሳዩ የሳተላይት ምስሎች ወጥተዋል።

ታላቁ የኢትዮጵያ ኅዳሴ ግድብ ውኃን የመሙላት ሥራ በሁለት ሣምንታት ውስጥ እንደሚጀመር፣ በኢትዮጵያ፣ በሱዳንና በግብፅ መካከልም በአሞላልና በአተገባበሩ ላይ በዚሁ ጊዜ ውስጥ በአፍሪካ ኅብረት መሪነት ስምምነት ላይ እንደሚደረስ ከተገለፀ አንድ ሣምንት ተቆጠረ።

ታላቁ የኢትዮጵያ ኅዳሴ ግድብን በመሙላትና በአተገባበሩ ላይ ያሉ ጉዳዮችን አስመልክቶ ሦስቱ ሃገሮች የሚግባቡበት ስምምነት ላይ በሁለት ሣምንታት ውስጥ እንዲደርሱና የተናጠል እንቅስቃሴ እንዳይደረግ ለማቆም እንዲቻል ሲሉ የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሳሜህ ሹክሪ ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የፀጥታ ጥበቃ ምክር ቤት ሰሞኑን ጥያቄ አቅርበዋል።

የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በታላቁ የኢትዮጵያ ኅዳሴ ግድብ ጉዳይ ትናንት ከሰዓት በኋላ ተነጋግሯል።

"በወቅቱ የአፍሪካ ሕብረት ፕሬዚዳንት ሰብሳቢነት በታላቁ የኢትዮጵያ ኅዳሴ ግድብ ዙሪያ የተደረሰው ስምምነት ድርድሩ ወደ አፍሪካ መመለሱን ያረጋገጠ ነው" ሲሉ በጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት የፕሬስ ኃላፊ ለቪኦኤ ገልፀዋል።

የዩናይትድ ስቴትስ የተወካዮች ምክር ቤት የጥቁር እንደራሴዎች ጉባዔ /ከንግሬሽናል ብላክ ኮከስ/ በታላቁ የኢትዮጵያ ኅዳሴ ግድብ ጉዳይ ሰላማዊና ሁሉም ተጠቃሚ የሚሆንበት ስምምነት ላይ እንዲደረስ ለማገዝ ዝግጁ መሆኑን አስታወቀ።

የአባይን ውኃና ኅዳሴ ግድብን አስመልክቶ ግብፅ በላከችለት ደብዳቤ ላይ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የፀጥታ ጥበቃ ምክር ቤት አንዳች እርምጃ ከመውሰዱ በፊት የዩናይትድ ስቴትስ የተወካዮች ምክር ቤት ጥቁር እንደራሴዎች ክንፍ ፈጥኖ ጠንካራ መግለጫ እንዲያወጣ “ቀስተዳመና / ሰብዕናን ለመታደግ የተባበረ ሕዝብ” የሚባለው አሜሪካዊ ጥምረት መሥራችና መሪ ቄስ ጄሲ ጃክሰን ጠየቁ።

ኢትዮጵያ ስምምነት ከመፈረሙ በፊት ኅዳሴ ግድብን መሙላት እንዳትጀምር የሚያሳስበው የዩናይትድ ስቴትስ መግለጫ ተገቢ ያልሆነና የዛሬ ሦስት ዓመት ከተፈረመው የመርኆች ስምምነት ጋር የሚጋጭ እንደሆነ የኢትዮጵያ የውኃ፣ የመስኖና የኢነርጂ ሚኒስትር ዶ/ር ስለሺ በቀለ አስታውቀዋል።

የታላቁ ኅዳሴ ግድብ የውሃ ሙሊትን በተመለከተ የአሜሪካ የገንዘብ ሚኒስቴር ያወጣው መግለጫ የኢትዮጵያን ብሄራዊ ጥቅም የሚነካ ነው ሲል የአማራ ዴሞክራሲያዊ ኃይል ንቅናቄ /አዴኃን/ ገለፀ፡፡

ዩናይትድ ስቴትስ የኅዳሴው ግድብ ድርድር እንዲጣደፍ የምታደርገው አላስፈላጊ ጫና ተገቢ አይደለም ሲሉ የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ገዱ አንዳርጋቸው ተናገሩ። የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ከአሜሪካ ድምፅ ጋር ቆይታ አድርገዋል።

ኢትዮጵያ ግብጽና ሱዳን በኅዳሴ ግድብ ዙሪያ በአዲስ አበባ ያካሄዱት የሦስትዮሽ ውይይት የመጨረሻ መግባባት ላይ አልደረሰም።