Açık Mimarlık

Çağlar Fidan ile 16. yüzyıldan 19. yüzyıla uzanıyor ve İstanbul kahvehanelerine, bu mekanlarda çalınan müziklere, zaman içinde kahvehanenin toplumsal anlamının nasıl dönüştüğüne kulak veriyoruz. Bu programda hem konuşuyor hem çalıyor hem söylüyoruz; Çağlar bize kanunuyla kahvehane müziklerinden örnekler de icra ediyor. Kendisinin yüksek lisans tezinden uyarladığı “Hep Beraber Çalalım Bir İstanbul Havası: Osmanlı İstanbulu’nda Kahvehanenin Müziği ve Sosyal Topografyası” İletişim’den yayımlandı.

Her ayın son haftası Cenk Dereli ve Yağmur Yıldırım gündemi değerlendiriyor.Bu ay konumuz güncel restorasyon/yeniden işlevlendirme projeleri ya da devirleri ile gündeme gelen Haydarpaşa Garı, Büyükada Rum Yetimhanesi, Metrohan, Yerebatan Sarnıcı, Karaköy Palas gibi tarihi yapılar.

Yalın Mimarlık’ın 20 yıldaki üretimleri üzerine Banu Uçak’ın yazdığı "Yalın Şeyler" kitabı YEM Yayın’dan çıktı. Kitap, Ömer Selçuk Baz ve Okan Bal ortaklığındaki Yalın Mimarlık’ın düşünce ve üretim süreçlerini farklı temalarla tartışıyor: Arketipler, Anlatılar, Örüntüler, Müşterekler, Doğa ile Diyalog, Tektonik Anlatılar ve İşbirliği: Yaparak Öğrenmek. Stüdyo konuklarımız Banu Uçak ve Ömer Selçuk Baz ile kitap projesinin nasıl başladığını, yazım sürecini, kurgusunu, mimarlık kitapları yapmayı konuşuyoruz. 

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular bu ay programın ilk bölümünde Türk Serbest Mimarlar Derneği ve Ankara Aks ekibi tarafından düzenlenen Altı Üstü' 30 Ödülleri kapsamında "Etki" kategorisinde aldıkları ödülü ve ödül töreni atmosferini paylaşıyor ve eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutuyor. Uyandırdıkları etki ile birlikte serbest mimarlık ortamına yönelik taktiksel bir araç olarak baktıkları bu ödülün başvuru sürecini ve içeriğini tartışıyor. Aynı zamanda "Mimarlar Ne Kadar Kazanıyor?" başlıklı işsizlik ve gelir şeffaflığı araştırmasına gelen yazılı yanıtları masaya yatıran ekip, sayısı oldukça yüksek bu yanıtlardaki öne çıkan umut, hayal kırıklığı, örgütlenme talebi gibi temaları gündeme alıyor. Utku Kan'ın moderatörlüğünde Tolga Almalı ve Nihal Evirgen kurumsal veya kolektif örgütlenme çabalarının günümüzdeki karşılığı ve çalışmaların sonuçlarına dair geniş bir değerlendirme sunuyor. 

Konuğumuz mimar ve akademisyen Boğaçhan Dündaralp ile Bir (Mimari) Tasarım Süreci Anatomisi kitabı üzerinden mimarlıkta tasarım süreçlerini, stüdyo kültürünü, araştırma yöntemlerini ve mimarın toplumsal rolünü konuşuyor; tasarımın yalnızca bir sonuç değil, düşünme, sorgulama ve iletişim pratiği olduğuna odaklanıyoruz.  

Cenk Dereli ile her ay olduğu gibi bu ayın son haftasında da mimarlık gündemi üzerine konuşmak için beraberiz. Dokuz günlük bayram tatili vesilesiyle bu ayki konumuz yolculuklar; Manisa'dan Çanakkale'ye hem antik hem güncel mimari yapıları ziyaret edebileceğiniz çeşitli seyahat rotalarını ve bu yapılardan izlenimlerimizi konuşuyoruz.

Venedik Bienali 61. Uluslararası Sanat Sergisi, "Minör Tonlarda" temasıyla 9 Mayıs'ta açıldı. Dünya gündemine koşut olarak kitlesel grevler ve protestolarla gündeme gelen bu yılki bienalden izlenimlerini Ümit Mesci ile konuşuyoruz. 

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular bu ay "Mimarlar Ne Kadar Kazanıyor?" sorusunu ortaya atarak başlattıkları işsizlik ve gelir şeffaflığı araştırması kapsamında anket sonuçlarını paylaşıyor. Mimarlıkta çalışarak kazanılan gelirin yaşam maliyetlerini karşılamak için yeterli olup olmadığını anlamak üzere yola çıkan anketin çarpıcı sonuçları, çalışma sözleşmelerinde bile gizlenmesi gerektiği söylenen maaşların şeffaf bir şekilde konuşulması gerektiğini ortaya koyuyor. Genç mimarlar arasında özellikle işsizlik oranının da çok yüksek olduğunu gösteren veriler, deneyim, şehir, cinsiyet ve çalışılan alan değişse de güvencesizlik ve gelecek kaygısının değişmediğini ortaya koyuyor. Duygu Gören'in moderatörlüğünde, Utku Kan ve Onur Ördek, araştırmanın sonuç raporundan somut verilerle bu acımasız tablo karşısında ortak hak talebi ve mücadele olanaklarını tartışmaya açıyor.

Dünyada onlarca şehirde düzenlenen Open House festivalinin İstanbul ayağı ilk kez 7-10 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşiyor, kentin çeşitli mekanlarını ücretsiz olarak deneyimleme imkanı sunuyor. Festival kapsamında kamuya açık olmayan ya da yarı kamusal kimi tarihi yapılar deneyimlenebiliyor, uzmanlar eşliğinde rehberli turlar, seminerler, sergiler gibi çeşitli etkinlikler de düzenleniyor. Ekipten Aleyna Alan, Begüm Bayraktar ve Melda Osmanoğlu konuklarımız.

Her ayın son programında Cenk Dereli ve Yağmur Yıldırım mimarlık gündeminden notlarını konuşuyor.