Alledaagse Vragen

Explosies, van een gebouw afspringen of keihard met een auto door de straten van een grote stad racen. Dat is iets wat je alleen ziet in Hollywoodfilms. Maar acteurs kunnen deze stunts vaak zelf niet uitvoeren. Daarom zijn er stuntmensen. Maar hoe word je eigenlijk een stuntmens? Dat vragen we aan stuntcoördinator Marco Maas en stuntvrouw Saskia Neville.

Als je aan een piloot denkt, zie je het meteen voor je: zo'n grote pilotenbril. Maar waarom dragen piloten eigenlijk zo'n bril? Dat hoor je van 3FM-dj en piloot in opleiding Yoeri Leeflang. Stijlpastoor Arno Kantelberg vertelt je welke kledingstukken we nog meer te danken hebben aan het leger.

Het was de afgelopen tijd bloedje heet en deze hete periode werd afgesloten met een indrukwekkend onweer. En het lijkt wel alsof dat vaker zo is; maar waarom is dat nou eigenlijk zo? Dat hoor je van klimaatadviseur bij het KNMI: Lone Mokkenstorm.

'I apologize', Rutte zei het ooit in zijn speech waar hij excuses aanbood namens de Nederlandse overheid voor het brute slavernijverleden van ons land. Jetten deed het vorige week ook: excuses aan de Molukse gemeenschap in Nederland. Maar wat is het belang van zulke excuses?  We bellen erover met Juliette Schaafsma, hoogleraar bij Tilburg University.

Je hebt tafelzout, keukenzout, himalaya zout, ketlisch zout, grof zeezout... Noem maar op! Maar wat is nou het verschil tussen al die verschillende soorten zout? Dat hoor je van Pim Haaksman, docent horeca en voormalig chef-kok. En waar kun je zout nog meer voor gebruiken? Dat hoor je van:  Joey Aarts, postdoctoraal onderzoeker aan de TU Eindhoven.

We hebben er allemaal eentje gegeten, durven wij wel te stellen, maar waar komen die tompoucen eigenlijk vandaan? We bellen erover met culinair historicus Lizet Kruyff.

Wandelschoenen, naaldhakken, slippers of kinderschoentjes. Je ziet ze soms op de snelweg of in de berm liggen. Waar komen die schoenen vandaan? En waarom ligt er vaak maar één? Dat hoor je van Eric van Beerendonk, woordvoerder van Rijkswaterstaat.

Door al het gedoe rondom de Straat van Hormuz, zijn er veel landen die nu in de knoop komen met kunstmest. Maar waarom hebben we eigenlijk kunstmest nodig als we ook een overschot hebben aan dierlijke mest?  Dat hoor je van hoogleraar milieusysteemanalyse Wim de Vries.

Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Het is een bekende uitspraak in het Nederlands. Maar waar komt deze nuchtere instelling nou vandaan? Waarom slaan we onszelf niet graag op de borst en mag je absoluut niet je hoofd boven het maaiveld uitsteken? Dat hoor je allemaal van intercultureel expert Saskia Maarse.

Van walvis Timmy tot aan een verdwaalde baluga tot aan de hyperactieve dolfijn bij Lauwersoog. Er zijn flink wat walvisachtige die dit jaar onverwachts de Nederlandse kust bezoeken.  Maar waarom is dat eigenlijk zo? Dat vroegen we aan marienbioloog bij SOS Dolfijn, Jeroen Hoekendijk.

Er zijn heeeel veel mensen die genieten van de benzinelucht bij het tankstation. Maar waarom vinden we dat nou zo lekker ruiken?  Dat hoor je van geurhistorica Caro Verbeek.

99% Engels en 1% West-Afrikaans, de resultaten van (commerciele) DNA thuistesten beweren het soms. Maar hoe betrouwbaar zijn die testen? Ook als ze bijvoorbeeld kijken naar ziekterisico in je DNA? We bellen erover met Danny Bruins, onderzoeker humane genetica bij het Amsterdam UMC.

Het WK is in volle gang, en we zitten allemaal weer voor de buis of in het stadion (for the lucky ones). Heel veel mensen zijn gek van voetbal, maar waarom is die sport zo populair?  We bellen erover met Maarten van Bottenburg - hij is onder andere sport-onderzoeker aan de Universiteit Utrecht. Ook spreken we Filip Boen, hoogleraar sport- en bewegingspsychologie aan de KU Leuven over het emotionele gedrag van voetbalfans.

Niet elk liedje heeft een heel hard einde. Er zijn talloze nummers die ervoor hebben gekozen om hun liedje te laten eindigen met een fade-out. Maar waarom kiest een artiest of een producer daarvoor?  Dat hoor je van muziekwetenschapper Emile Wennekes en producer Koen van der Wardt.

Misschien heb je ze tijdens een vakantie in Duitsland weleens gezien: de Frauenparkplatz, oftewel speciale parkeerplaatsen voor vrouwen. Maar waarom zijn die er eigenlijk? Denken de Duitsers dat vrouwen niet kunnen parkeren, of zit er iets anders achter? We vragen het Ginette Brenkman, freelance journalist in Berlijn. En nu we het toch over parkeren hebben: wie zijn er eigenlijk beter in, mannen of vrouwen? Sigrid Ebbinge, Examenmanager Rijvaardigheid bij het CBR, geeft antwoord.

Sta jij ook altijd braaf op het knopje van een verkeerslicht te drukken? Of heeft dat eigenlijk helemaal geen zin? We zoeken uit hoe verkeerslichten werken met Sjoert Bakker, adviseur verkeerslichten en doorstroming bij adviesbureau DTV, en Ane Wiersma, secretaris van de Contactgroep Verkeersregeltechnici Nederland. En waarom kunnen we het eigenlijk niet laten om meerdere keren op zo’n knopje te drukken, terwijl één keer genoeg zou moeten zijn? Dat hoor je van GZ-psycholoog en oprichter van psycholoogopafstand.nl, Niek Rosens.

Na een aantal lange dagen lijkt het soms alsof je lichaam steeds zwaarder wordt. Je benen komen moeilijk vooruit en je energie ligt laag. Maar hoe komt dat eigenlijk? Dat hoor je van fysioloog Bart Roelands.

Duurzaamheid is belangrijk in alle aspecten van ons leven, zeker ook bij dagelijkse activiteiten als tandenpoetsen! Natuurlijk laat je al lang niet meer de kraan 2 minuten lopen als je aan het poetsen bent, maar wat is daarnaast duurzamer: elektrisch of niet-elektrisch tandenpoetsen? We bellen erover met tandarts en duurzaamheidsadviseur Angelica Setiaman.  Meer informatie over duurzaam tandenpoetsen: https://www.allesoverhetgebit.nl/groen De app die besproken wordt in de aflevering: https://www.plasticsoupfoundation.org/nieuws/plasticfreefuture-app-nu-live-beta

De afstandsbediening van jouw tv werkt ook voor de tv van de buren... Maar hoe kan dat eigenlijk? En waarom hebben we zo veel afstandsbedieningen in huis? Dat hoor je van Joep Frens, Universitair hoofddocent aan de faculteit Industrial Design aan de Technische Universiteit Eindhoven.

Trans vrouwen worden geweerd uit sportcompetities, ze zijn doelwit van grote (online en offline) haatcampagnes én ze zijn slachtoffer van geweld. Men lijkt wel bang te zijn geworden voor deze (hele kleine) groep mensen. Maar waarom specifiek trans vrouwen?  We bellen erover met journalist en perscoördinator van Transgender Netwerk: Mare de Vries.

Vroeger werden duiven ingezet om belangrijke post te versturen. Maar hoe weet een duif waar die naartoe moet vliegen? Ze kunnen moeilijk google maps aanzetten. Dus hoe doen ze dat nou?  Het antwoord krijg je van: Frederick Verbruggen, experimenteel psycholoog aan de Universiteit Gent.

UIt onderzoek blijkt dat burenruzies tegenwoordig steeds complexer zijn. Maar hoe kan dat eigenlijk? Dat hoor je van Karin van Meel, coördinator Buurtbemiddeling Altena, Geertruidenberg en Oosterhout. En je hoort ook hoe buurtbemiddelaar Jac Corten het in de praktijk aanpakt.

Heb jij ook last van slappe benen als je in de buurt van een afgrond komt? Of als je alleen al de slingers moet ophangen en die ladder op moet? Dan heb je waarschijnlijk last van hoogtevrees. Maar hoe kom je eigenlijk aan hoogtevrees? Dat hoor je van Ellemieke Hemmers, coördinator voorlichting en trainingen bij de Angst, Dwang en Fobie stichting.  Voor meer informatie: https://adfstichting.nl/

Als de BBQ uit de schuur gehaald wordt, gaan sommige vaders en andere manspersonen steigeren: dit is hún moment. De een doet een schort om, de ander doet het zonder, maar ze staan allemaal te grillen achter die BBQ (goed, niet ALLEMAAL dan, not all men). Waarom???

Soms krijg je kippenvel van een koud briesje, een lekkere nies of een mooi liedje. Maar waarom krijgen we nou eigenlijk kippenvel? Dat hoor je van wetenschapsjournalist Martijn Peters.

Elk geliefd huisdier heeft natuurlijk zijn eigen persoonlijkheid, net als mensen. Maar betekent dat dan ook dat zijn last kunnen hebben van dezelfde stoornissen zoals wij die als mens kennen? Bijvoorbeeld de autismespectrumstoornis? In deze aflevering gaan we in gesprek met: Claudia Vinke Gedragsbioloog aan de Universiteit Utrecht Frank van Steenbeek  Moleculair geneticus aan de Universiteit Utrecht

Het is algemeen bekend dat de meeste mannen een lelijker handschrift hebben dan vrouwen. (Natuurlijk niet altijd!!!) Maar hoe kan dat nou eigenlijk?  Dat antwoord hoor je van Maud Lapien, handschriftspecialist en leerkracht.

Elk diersoort heeft een ander geluid. Een hond blaft, een ezel balkt en een schaap blaat. Maar waarom heeft elk dier een ander geluid? En kunnen zij ook andere geluiden maken?  Het antwoord krijg je van: Hans Slabbekoorn, bioloog en hoogleraar aan de Universiteit Leiden.

Als je om je heen kijkt in het museum zie je vaak dat men met de handen op de rug aan het rondlopen is. Maar waarom doen we dat nou eigenlijk?  Het antwoord hoor je van Denise Dechamps,  psycholoog met een specialisatie in non-verbale communicatie.

We hebben in het Nederlands enrom veel regels rondom spelling en grammatica. Maar wie bepaalt dat nou eigenlijk wat correct Nederlands is?  Dat hoor je van beleidsadviseur Lydeke van Os van de Taalunie.

Fijne Tweede Pinksterdag! Het is een heerlijke warme feestdag en daarom hoor je vandaag de herhaling: Wat maakt een goede zomerhit?

Het mooie weer is eindelijk aangebroken! Maar dat betekent ook dat we last gaan hebben van allerlei insecten die ons in huis komen vergezellen. Dat is niet voor iedereen een groot feest en daarom zijn er veel mensen die de stofzuiger erbij pakken om die beesten op te zuigen. Maar gaat een insect eigenlijk dood als je hem opzuigt? Of kruipen ze er daarna gewoon er weer uit? Dat hoor je van spinnenexpert Sjef van Overdijk.

We gebruiken allemaal bluetooth, maar hoe komt die technologie eigenlijk aan die naam?

Dertig uur werken, in plaats van 36 of 40. Dat klinkt velen goed in de oren, maar word je er ook echt gelukkig(er) van? En wat betekent zo'n verandering voor onze economie?

Er zijn wereldwijd al zoooo veel liedjes gemaakt. Maar raken de melodieën niet een keertje op? Of kunnen we eindeloos nieuwe liedjes maken? En waarom maken zo veel artiesten gebruik van samples?  Dat hoor je allemaal van hoogleraar en muziekwetenschapper Emile Wennekes.

De mannenfiets heeft een stang maar waarom eigenlijk? Het is toch zo veel makkelijker zonder? Waar is die stang nou eigenlijk goed voor? Dat hoor je allemaal van Kees Bakker van de fietsersbond.

We hebben duizend Alledaagse Vragen voor je beantwoord en daarom zijn we op tour! We treden eindelijk eens buiten onze Hilversumse studio en gaan op verschillende locaties in gesprek met wetenschappers. Vandaag zijn we in Utrecht, te gast bij de HU. En duiken we in de wereld van AI.   Meer dan 65% van de Nederlanders gebruikt wel eens AI. Maar wat voor invloed heeft dat nou eigenlijk op ons brein? Worden we er nou dommer en luier van? Of kan het ons juist ook helpen om ons brein te prikkelen? Je hoort het antwoord van Josien Boetje, onderzoeker en docent bij de Hogeschool Utrecht.

We hebben duizend Alledaagse Vragen voor je beantwoord en daarom zijn we op tour! We treden eindelijk eens buiten onze Hilversumse studio en gaan op verschillende locaties in gesprek met wetenschappers. Vandaag zijn we bij Hogeschool Utrecht.  En beantwoorden we de vraag: Waarom mijden we het nieuws? Te gast: onderzoeker bij het lectoraat Kwaliteitsjournalistiek in Digitale Transitie aan de HU: Kiki de Bruin.

We hebben duizend Alledaagse Vragen voor je beantwoord en daarom zijn we op tour! We treden eindelijk eens buiten onze Hilversumse studio en gaan op verschillende locaties in gesprek met wetenschappers. Vandaag zijn we in het mooie Wageningen bij de Wageningen University en beantwoorden we de vraag: Hoe duurzaam is een kopje koffie? Te gast: Miriam Vreman, onderzoeker Mensenrechten en Sociale Duurzaamheid.

We hebben duizend Alledaagse Vragen voor je beantwoord en daarom zijn we op tour! We treden eindelijk eens buiten onze Hilversumse studio en gaan op verschillende locaties in gesprek met wetenschappers. Vandaag zijn we in het mooie Wageningen bij de Wageningen University en beantwoorden we de vraag: Waarom heeft Nederland de hoogste stikstofuitstoot van Europa? Te gast: hoogleraar milieusysteemanalyse Wim de Vries

We hebben duizend Alledaagse Vragen voor je beantwoord en daarom zijn we op tour! We treden eindelijk eens buiten onze Hilversumse studio en gaan op verschillende locaties in gesprek met wetenschappers. Vandaag zijn we in het mooie Zwolle bij Hogeschool Windesheim en beantwoorden we de vraag: hoe weet een robot eigenlijk wat die moet doen?

We hebben duizend Alledaagse Vragen voor je beantwoord en daarom zijn we op tour! We treden eindelijk eens buiten onze Hilversumse studio en gaan op verschillende locaties in gesprek met wetenschappers. Vandaag zijn we in het mooie Zwolle bij Hogeschool Windesheim en beantwoorden we de vraag: waarom slijten winterbanden sneller in de zomer? Én: waarom is het lastig om autobanden te recyclen?

We hebben 1000 Alledaagse vragen opgelost, en daarom zijn we ON TOUR! We reizen het hele land door en gaan op locatie in gesprek met wetenschappers.  Vandaag zijn we bij TU Eindhoven en duiken we, samen met Hoogleraar Robotica Rene van Molengraft, in de vraag: Kunnen robots ons ooit verslaan in voetbal?

We hebben 1000 Alledaagse vragen opgelost, en daarom zijn we ON TOUR! We reizen het hele land door en gaan op locatie in gesprek met wetenschappers.  Vandaag zijn we in Eindhoven bij de Technische Universiteit, en duiken we in de vraag: Hoe trekt een smartwatch je slaap? We vragen het aan onderzoekers Hans van Gorp en Jaap van der Aar.

We hebben 1000 Alledaagse vragen opgelost, en daarom zijn we ON TOUR! We reizen het hele land door en gaan op locatie in gesprek met wetenschappers.  Vandaag zijn we bij Tilburg University en duiken we samen met onderzoeker Manon van Scheppingen in de vraag: Word je (on)gelukkig van kinderen?

We hebben duizend Alledaagse Vragen voor je beantwoord en daarom zijn we op tour! We treden eindelijk eens buiten onze Hilversumse studio en gaan op verschillende locaties in gesprek met wetenschappers. Vandaag zijn we neergestreken in Tilburg bij de Tilburg University en beantwoorden we de vraag: moet je een noodpakket meenemen op vakantie? We spreken erover met Kenny Meesters: onderzoeker en docent crisis management aan de Tilburg University.

Tekst: Helemaal verstopt achterin je mond zitten ze: je verstandskiezen. Soms moeten ze eruit, soms blijven ze verstopt. Maar hebben dieren eigenlijk ook verstandskiezen? Dat hoor je van paleontoloog Yanell Braumuller van Naturalis.

Het is prachtig weer, de lente is aangebroken. En dat betekent dat we middenin weddingseason zitten. Maar voordat je gaat trouwen, wordt er een aanzoek gedaan. Waarom gaan mensen op één knie om een aanzoek te doen? En waarom dragen we trouwringen?  Dat hoor je van weddingplannen Rochelle Wielinga.

Sommige drankjes werken geweldig tegen de dorst, terwijl andere drankjes het tegenovergestelde lijken te bereiken. Maar waarom werkt het een nou beter dan de ander? Dat vroegen we aan fysioloog Marco Mensink.

Waar komen alle verschillende talen op de wereld vandaan? En hoe ontstaat een taal eigenlijk?  Dat hoor je van taalwetenschapper aan de Universiteit Leiden, Rik van Gijn.