Ameryka i ja - Lidia Krawczuk w RMF Classic

Monika Grabowska miała w Polsce poukładane życie i nie planowała wywracać go do góry nogami. Wszystko zmieniły Hawaje – miejsce, które podczas krótkiej wizyty tak bardzo ją zachwyciło, że po latach podjęła decyzję o przeprowadzce na drugi koniec świata. W rozmowie opowiada, jak naprawdę wygląda budowanie życia na wyspach, dlaczego Hawaje wcale nie są rajem dla każdego i z czym muszą mierzyć się ci, którzy postanawiają zostać tam na dłużej. Rozmawiamy o pracy, różnicach kulturowych, codzienności z dala od Europy, wysokich kosztach życia i o tym, jak siedem lat na Hawajach zmieniło ją jako człowieka.

W odcinku Lidia Krawczuk i Paweł Żuchowski opowiadają, jak wyglądały kulisy pierwszego treningu Roberta Lewandowskiego, konferencji prasowej i pracy mediów podczas jednego z najgłośniejszych transferów ostatnich lat. Dyskutują też, czy krytyka organizacji była uzasadniona, czy oczekiwania wobec amerykańskiego klubu były po prostu zbyt europejskie. Rozmawiają również o tym, dlaczego Stany Zjednoczone mogą być dla Roberta Lewandowskiego czymś znacznie więcej niż tylko ostatnim przystankiem piłkarskiej kariery. A na koniec – co się wydarzyło w samolocie z Chicago do Waszyngtonu.

Donald Trump dostał od Kataru luksusowego Boeinga 747-8 wartego około 400 milionów dolarów. Maszyna miała szybko stać się nowym Air Force One. Pierwsza zagraniczna podróż ujawniła jednak problemy z bezpieczeństwem samolotu i wywołała pytania o to, czy prezydent Stanów Zjednoczonych powinien z niego korzystać. O nowym Air Force One, jego przebudowie, wątpliwościach dotyczących bezpieczeństwa i politycznych konsekwencjach całej sprawy rozmawiam z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM w USA.

Jak wygląda dzień reportera podczas jednego z najlepiej zabezpieczonych wydarzeń w Waszyngtonie? O której trzeba wyjść z domu? Jak to się stało, że przez ponad godzinę byliśmy odsyłani od jednego punktu kontroli do drugiego? Co dzieje się, gdy w samym środku wielkiej imprezy zarządzona zostaje ewakuacja? Razem z Pawłem Żuchowskim opowiadamy o dniu, którego nie dałoby się wymyślić. O tym, co działo się od chwili wyjścia z domu aż do powrotu po drugiej w nocy.

250 lat temu narodziły się Stany Zjednoczone. Ale historia Polaków w Ameryce zaczęła się znacznie wcześniej. Pierwsi polscy rzemieślnicy przypłynęli do Jamestown już w 1608 roku i pomagali budować pierwszą angielską kolonię na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. W tym odcinku rozmawiam z Maciejem Jamrozem – oficerem łącznikowym z Kongresem Stanów Zjednoczonych w Ambasadzie RP w Waszyngtonie, a prywatnie pasjonatem historii – o ludziach, których nazwiska rzadko pojawiają się w podręcznikach, choć ich wkład w rozwój Stanów Zjednoczonych był ogromny. Jest pilot myśliwski Francis „Gabby” Gabreski, są twórcy Warner Bros., Max Factor, wynalazcy, naukowcy i ludzie, którzy współtworzyli Apple. To rozmowa o odwadze, przedsiębiorczości i talentach osób polskiego pochodzenia, które zapisały się w historii Stanów Zjednoczonych.

Co znajduje się pod Pomnikiem Lincolna? I dlaczego jedno z najbardziej znanych miejsc w Waszyngtonie od kilku tygodni nie schodzi z czołówek amerykańskich mediów? W tym odcinku zaglądamy do zupełnie nowego muzeum pod Lincoln Memorial – miejsca, które przez ponad sto lat pozostawało zamknięte dla zwiedzających. Opowiem, co naprawdę kryje się pod pomnikiem i dlaczego warto tam zajrzeć podczas wizyty w Waszyngtonie. A potem? Reflecting Pool po remoncie za 14 milionów dolarów miał być wizytówką Waszyngtonu. Zamiast zachwytów są glony, odpadająca farba i spór o to, kto zawinił. Donald Trump mówi o wandalach, eksperci wskazują na coś innego.

Są ludzie, którzy jeżdżą do USA raz w życiu. I są tacy, którzy wracają tam co roku — bo ciągle czują, że jeszcze coś na nich czeka. Honorata Stolarzewcz po raz pierwszy poleciała do Stanów w latach 90. Dziś razem z mężem zwiedzili już wszystkie 50 stanów, ale lista miejsc, do których chce wrócić, wcale się nie kończy. Rozmawiamy o Route 66, tornadzie w Oklahomie, truckach, muzyce country, westernowych klimatach, parkach narodowych i małych miasteczkach, które bardziej zapadają w pamięć niż największe atrakcje turystyczne. To jest też rozmowa o Ameryce widzianej oczami osoby, która od dziecka była nią zafascynowana — i która do dziś potrafi wzruszyć się na widok ciężarówki z filmu „Konwój”.

To miał być krótki, babski wypad do Atlanty: tani lot, wystawa Diora i dwa dni w innym mieście. Tymczasem największe wrażenie zrobiło na nas miejsce, o którego istnieniu wcześniej nawet nie miałyśmy pojęcia. W odcinku opowiadam o absurdach taniego latania po USA, Atlancie, która bardzo chce być nowoczesną metropolią przyszłości, i o miejscu, które totalnie mnie oszołomiło. Bo choć to wystawa Diora była powodem wyjazdu, to największe wrażenie zrobił na nas SCAD — artystyczny kampus pokazujący, jak dziś w Ameryce sprzedaje się kreatywność, emocje i marzenia o wielkiej karierze. Będzie też o Midtown, World of Coca-Cola, kawie w wiedeńskim stylu i o tym, dlaczego po tym wyjeździe dwie dorosłe kobiety prawie chciały wrócić na studia.

Most Golden Gate, tramwaje kursujące po stromych ulicach i widoki, które od dekad pojawiają się w filmach i serialach. San Francisco należy do tych miast, które wielu osobom od dawna siedzą w głowie. Po piętnastu latach do San Francisco wrócił Paweł Żuchowski. W odcinku mówimy o tym, jak dziś wygląda San Francisco, czy rzeczywiście zmieniło się tak bardzo, jak czasem można usłyszeć, i co najbardziej zaskakuje na miejscu. Rozmawiamy o mieście widzianym z roweru, promu i tramwaju, o Dolinie Krzemowej, kampusie Google'a, bezdomności, bezpieczeństwie i miejscach, które warto zobaczyć podczas pierwszej wizyty.

Przez lata pracowała dla największych domów mody, dziś pomaga budować nowe marki i przyznaje, że świat mody wygląda zupełnie inaczej niż wtedy, kiedy zaczynała. Kinga Jenkins wystąpiła w 123. odcinku podcastu „Ameryka i ja”. Od tamtej rozmowy wiele się zmieniło. Tym razem mówimy o tym, dlaczego wielkie marki wydają się dziś mniej pewne siebie, czy istnieją jeszcze trendy, które zostają z nami na dłużej i co zmieniły media społecznościowe. Rozmawiamy też o AI, wypaleniu zawodowym i o tym, dlaczego doświadczenie czasem pomaga, a czasem sprawia, że trudniej zaryzykować.

Przyjechał do Polski na początku lat 90. jako amerykański dyplomata. Trafił do kraju, który właśnie się zmieniał. Miał tu konkretną pracę i konkretny plan, ale życie czasem lubi pisać własne scenariusze. W odcinku rozmowa z JP Schutte – byłym amerykańskim dyplomatą, który przez lata pracował między innymi w Warszawie, Kijowie, Amsterdamie i Bangkoku. Rozmawiamy o Polsce widzianej oczami Amerykanina, o pierwszych latach po transformacji, o pracy w ambasadzie USA i o tym, co najbardziej zaskoczyło go po powrocie do Polski po latach.

Ponad sześć tysięcy pierogów przed polską ambasadą w Waszyngtonie, tłumy ludzi i historia dwóch sióstr, które z rodzinnego przepisu zrobiły biznes obecny dziś niemal w całych Stanach. Casey i Vanessa White — Amerykanki z polskimi korzeniami — zaczynały od lepienia pierogów w kuchni i sprzedaży na ryneczkach. Dziś ich marka Jaju Pierogi jest w tysiącach sklepów w USA. To odcinek nagrany przy okazji European Union Open House w Waszyngtonie — dnia, kiedy ambasady otwierają swoje drzwi dla mieszkańców miasta. Opowiem też o kulisach tego wydarzenia i o tym, jak Polska pokazuje swoją historię i relacje z USA przy okazji 250-lecia Ameryki.

Lidia i Paweł rozmawiają o tym, jak dziś wygląda polityka Donalda Trumpa. Punktem wyjścia jest decyzja o wycofaniu 5 tysięcy amerykańskich żołnierzy z Niemiec. Jednak konfliktów jest dużo więcej — z sojusznikami w Europie, wokół Iranu, w relacjach z NATO. Do tego dochodzą spory z mediami, napięcia wokół sądów i coraz więcej zgrzytów wewnątrz samego obozu republikańskiego.

To miał być jeden z najbardziej prestiżowych wieczorów w Waszyngtonie – doroczna kolacja korespondentów Białego Domu. Na sali ponad 2600 osób: dziennikarze, politycy, przedstawiciele administracja, prezydent Donald Trump z pierwszą damą. I nagle strzały. W tym odcinku Lidia Krawczuk i Paweł Żuchowski opowiadają dokładnie, co wydarzyło się w hotelu Washington Hilton. Jak wyglądało wejście na wydarzenie chronione przez United States Secret Service, co działo się przed salą balową i przy bramkach bezpieczeństwa a potem na samej sali. Lidia i Paweł opowiadają też o tym, co dzieje się w głowie, kiedy słyszysz „shooter” i nie wiesz, co za chwilę się wydarzy.

W odcinku rozmowa z Pawłem Żuchowskim, korespondentem radia RMF FM w Waszyngtonie na temat wycieczki po Ogrodach Białego Domu i budowy sali balowej przy Białym Domu. Sąd wstrzymał budowę, która bez zgody Kongresu nie może ruszyć. Kolejny temat to Łuk Triumfalny w Arlington — duży projekt, ale na bardzo wczesnym etapie i bez kluczowych zgód. A jednocześnie Donald Trump wraca do pierwszego z tych pomysłów niemal bez przerwy. Rozmawiamy o tym, co w Waszyngtonie naprawdę można zbudować — i dlaczego sama decyzja prezydenta nie wystarcza.

25. poprawka i impeachment to dwa mechanizmy, które umożliwiają usunięcie ze stanowiska prezydenta USA. W tym odcinku razem z Pawłem Żuchowskim tłumaczymy, jak naprawdę działają — i dlaczego w praktyce ich zastosowanie jest znacznie trudniejsze, niż się powszechnie wydaje. Rozmawiamy o konkretnych scenariuszach, sięgamy do historii i pokazujemy, co musiałoby się wydarzyć, żeby prezydent USA faktycznie stracił władzę. Punktem wyjścia są aktualne wydarzenia i pytania, które wracają dziś w amerykańskiej debacie — od działań Kongresu po publiczne kontrowersje wokół decyzji prezydenta. To odcinek o tym, gdzie kończy się polityka, a zaczyna konstytucja.

Teresa i Krzysztof Lysonowie wyjechali do Teksasu w latach 80. jako młodzi lekarze. Po dwóch latach wrócili do Polski. I bardzo szybko zaczęli się zastanawiać, czy to była dobra decyzja. Kilka lat później spróbowali jeszcze raz — tym razem na poważnie. To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda droga do zawodu lekarza w USA: egzaminy, rezydentura, lata pracy i decyzje, które trzeba podejmować po drodze. Wracamy też do momentów, które tę historię definiowały — od życia w PRL-u, przez pierwsze doświadczenia w Ameryce, po pandemię i pracę w szpitalu w czasie COVID-19. I o tym, jak po latach trafili z Teksasu do Waszyngtonu — już na zupełnie innym etapie życia.

Szczyt w Białym Domu o bezpieczeństwie dzieci w świecie AI. Pierwsze damy, wielkie nazwiska — i robot, który przyciągnął całą uwagę. Co naprawdę wydarzyło się w Waszyngtonie? Rozmowa z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM w USA.

W odcinku zabieram Was na Festiwal Polskich Filmów Fundacji Kościuszkowskiej w stolicy Stanów Zjednoczonych. Usłyszycie rozmowę z Dagmarą Domińczyk, która podczas gali otwarcia odebrała nagrodę za promowanie polskiej kultury w USA i opowiada o emigracji, rodzinie i tym, co znaczy być „pomiędzy” dwoma światami. Jest też jej mąż, Patrick Wilson – i jego perspektywa, Amerykanina, który przez lata oswajał polskość. Rozmawiam również z organizatorami festiwalu o tym, po co w ogóle pokazywać polskie kino w USA i czy w świecie streamingu ludzie jeszcze chcą chodzić do kina. Są też głosy widzów i twórców – w tym Piotra Domalewskiego, który mówi o tym, dlaczego jego film „Ministranci” zadziałał także na amerykańską publiczność, mimo zupełnie innego kontekstu kulturowego. Są też rozmowy o przyszłości kina, o tym, czy streaming i AI zmienią wszystko, czy jednak nadal będziemy potrzebować sali kinowej, wspólnego przeżywania i historii, które coś w nas poruszają.

Jak wygląda praca naukowa w Stanach, gdy przyjeżdża się do Waszyngtonu na stypendium Fulbrighta? W tym odcinku rozmawiam z Kingą Konieczną z Uniwersytetu Gdańskiego, która kończy doktorat i prowadzi w USA badania nad tym, jak korporacje zyskują coraz szersze prawa — w tym prawa kojarzone dotąd z obywatelami. Rozmawiamy o tym, czym jest korporacja w amerykańskim systemie prawnym i dlaczego sprawy dotyczące wolności słowa czy wolności religijnej firm mają wpływ na politykę, prawa pracowników i debatę publiczną. Pojawiają się też głośne orzeczenia, które od lat wracają w amerykańskiej dyskusji. To także rozmowa o życiu akademickim w Waszyngtonie: o zajęciach, bibliotekach otwartych do późna, aktywnych studentach i o tym, czym różni się polski multitasking od amerykańskiej specjalizacji. Kinga opowiada też o samym wyjeździe — budowaniu kontaktów, pracy nad doktoratem i o tym, jak taki pobyt zmienia sposób myślenia o karierze naukowej.

W odcinku podcastu dwa pozornie odległe światy. Z jednej strony o tym, jak nowoczesny wywiad namierza dziś przywódców państw z precyzją, która jeszcze kilkanaście lat temu była nie do wyobrażenia. Z drugiej, nowa wystawa w International Spy Museum w Waszyngtonie: Camouflage: Designed to Deceive, czyli opowieść o tym, jak ludzie od dekad próbują ukrywać się na oczach wszystkich. To odcinek o świecie masowej inwigilacji, sztucznej inteligencji, sensorów, kamer i danych lokalizacyjnych, ale też o bardzo fizycznych metodach znikania: przebraniach, siatkach maskujących, wzorach zakłócających i projektach, które mają zmylić przeciwnika. Usłyszycie też dwa wywiady nagrane w International Spy Museum w Waszyngtonie. Moi rozmówcy: Chris Costa, dyrektor muzeum oraz Kathryn Keane, wiceprezes do spraw wystaw opowiadają o tym, dlaczego kamuflaż wraca dziś jako temat z nową siłą, jak zmienia się w epoce AI i dlaczego w świecie pełnym technologii wciąż działają proste rozwiązania.

Czy w USA trzeba mieć dowód, żeby zagłosować? Odpowiedź nie jest prosta, bo amerykański system wyborczy działa inaczej niż w Polsce. Głosowanie zaczyna się od rejestracji, obejmuje potwierdzenie obywatelstwa i dopiero na końcu pojawia się kwestia dokumentu przy urnie. W odcinku tłumaczę, jak działają wybory środka, czym różni się Teksas od Kalifornii i dlaczego spór o ID wraca z dużą siłą przed listopadem.

Rozmowa z Pawłem Żuchowskim na temat filmu „Melania”. Mówimy o tym, co zobaczyliśmy w kinie, a czego nie. Sam film stał się dla nas punktem wyjścia do szerszej rozmowy – o wizerunku pierwszej damy, o kontroli obrazu i o tym, jak pokazuje się prywatność w trakcie trwającej prezydentury. Zastanawiamy się, czy 20 dni przed inauguracją to wystarczająca rama do opowiedzenia historii, czy raczej bezpieczny wycinek rzeczywistości. Rozmawiamy też o symbolice – o sukni w Smithsonian – i o wątku prawnym, który wykracza poza kino.

To nie jest rozmowa o błysku fleszy i eleganckich przyjęciach. To rozmowa o tym, co dzieje się za kulisami dyplomacji. Olga Leonowicz, przedsiębiorczyni i aktywistka, przez trzy lata była bardzo blisko świata amerykańskiej dyplomacji w Warszawie. Jako partnerka Marka Brzezińskiego, wówczas ambasadora Stanów Zjednoczonych w Polsce obcowała na co dzień z amerykańskimi regułami dyplomatycznej gry. To doświadczenie stało się punktem wyjścia do naszej rozmowy. Jak naprawdę wygląda praca w amerykańskiej dyplomacji? Czy to przyjęcia i zdjęcia, czy raczej kalendarz wypełniony spotkaniami i rozmowy prowadzone bez przerwy? Co oznacza „partnerstwo”, kiedy relacja Polska–USA jest z definicji asymetryczna? Rozmawiamy o interesach, budowaniu pozycji i o tym, czy Polska potrafi mówić własnym głosem. O networkingu, który w amerykańskim wydaniu jest narzędziem wpływu i o polskiej powściągliwości, która czasem pomaga a czasem ogranicza. Jest też wątek kobiet w świecie władzy — o kosztach, których nie widać i decyzjach, które trzeba podjąć samemu. To rozmowa o sprawczości. O relacjach między państwami i między ludźmi. I o tym, jak buduje się partnerstwo w praktyce.

Jak wygląda codzienne życie na Grenlandii? Co mieszkańcy sądzą na temat pomysłu przyłączenia Grenlandii do Stanów Zjednoczonych i jak wygląda Nuuk, stolica Grenlandii z bliska? W odcinku rozmowa z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM w USA tuż po jego powrocie z Grenlandii.

Ewa Grassin jest naukowczynią na Harvard Medical School. W swojej pracy tworzy modele ludzkiego mózgu z komórek macierzystych, by lepiej zrozumieć choroby neurologiczne. W odcinku nauka jest jednak tylko punktem wyjścia. To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda kariera naukowa w Stanach Zjednoczonych: o drodze do pracy w jednym z najbardziej konkurencyjnych środowisk na świecie, presji grantów, zawodowej niepewności, statusie imigracyjnym i codzienności, która ma niewiele wspólnego z filmowym wyobrażeniem Harvardu.

Od 1 stycznia 2026 roku zmieniły się zasady zwiedzania najpopularniejszych parków narodowych w Stanach Zjednoczonych. W odcinku krok po kroku wyjaśniam, co dokładnie się zmienia: ile będą kosztować wjazdy do parków, które miejsca obejmują nowe zasady i jak w praktyce wygląda weryfikacja przy zakupie lub korzystaniu z rocznego karnetu. To odcinek dla osób planujących podróż do USA, szczególnie do takich miejsc jak Grand Canyon, Zion, Bryce Canyon, Yosemite czy Yellowstone.

Impulsem do przygotowania odcinka było pokazanie na Instagram Stories kilku saszetek do pielęgnacji dłoni przywiezionych z Polski. Ale to nie jest odcinek o jednym kosmetyku, tylko o różnicach w tym, czym w Polsce i w Stanach Zjednoczonych jest „drogeria”. Wyjaśniam, jaką rolę pełni amerykański drugstore i dlaczego nie skupia się na rozbudowanej pielęgnacji.

Grenlandia długo była białą plamą na mapie: lód, daleka północ, koniec świata. Dziś to jedno z miejsc, o których w Waszyngtonie mówi się bardzo serio. Razem z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM w USA, rozmawiamy o tym, co Grenlandia mogłaby realnie dać Stanom Zjednoczonym.

Czy dziecko urodzone w Stanach Zjednoczonych zawsze jest obywatelem tego kraju? To pytanie trafi w 2026 roku przed Sąd Najwyższy USA. Chodzi o spór o to, kto i na jakich zasadach uznawany jest za obywatela Stanów Zjednoczonych. W tym odcinku porządkuję fakty i pokazuję, gdzie naprawdę przebiegają linie tego konfliktu.

Tegoroczny White House Christmas Ornament upamiętnia 150 lat State Dinners – oficjalnych kolacji, które od XIX wieku są jednym z najważniejszych narzędzi amerykańskiej dyplomacji. W tym odcinku opowiadam, dlaczego porcelana z czasów Reagana i Clintona znalazła się na ozdobie 2025, jak powstawał jeden z najsłynniejszych serwisów w historii Białego Domu i dlaczego to właśnie Nancy Reagan wybrała intensywną, szkarłatną bordiurę. Ale tegoroczny ornament to także pierwsza od lat sytuacja, w której świąteczna ozdoba stała się obiektem politycznego zgrzytu. To odcinek o dyplomacji, tradycji, historii Białego Domu i o tym, że nawet choinkowa dekoracja może stać się narzędziem walki politycznej.

Jak wyglądają święta Bożego Narodzenia w Stanach Zjednoczonych, gdy spojrzy się na nie przez pryzmat czyjegoś domu? Kinga Wojtusiak jest architektką wnętrz, mieszka pod Waszyngtonem i od lat tworzy w swoim domu zimową krainę inspirowaną bajkami z dzieciństwa, lasem za oknem i amerykańską tradycją celebrowania świątecznego czasu. Jej dekoracje są imponujące. Dominują biel, śnieg, zwierzęta leśne i niedźwiedzie polarne, ale za tą estetyką stoi coś więcej niż tylko design. W tej rozmowie cofamy się do pierwszych świąt Kingi w USA sprzed ponad 20 lat, do kulturowego szoku związanego z amerykańskim podejściem do Bożego Narodzenia. To odcinek o tworzeniu bajkowych dekoracji i celebrowaniu świąt w kraju, w którym podchodzi się do nich inaczej niż w Polsce.

Grudzień w USA to nie jest tylko świąteczny klimat. To miesiąc, w którym popkultura — kino, telewizja, streamingi, reklamy i handel — pracuje na najwyższych obrotach. Oscarowe premiery, świąteczne kampanie reklamowe, sklepy walczące z handlem online, telewizja w trybie „holiday” i zupełnie inny, mniej oczywisty wątek, który w tym roku mocno przebija się w newsach. O tym wszystkim opowiadam w najnowszym odcinku.

Nowy Jork w sezonie świątecznym jest jak scenografia do filmu – pełen blasku i dekoracji, które co roku przyciągają miliony turystów. Ale jak to wszystko wygląda z perspektywy osoby, która w tym mieście mieszka na co dzień? Jak poruszać się po Manhattanie w grudniu, kiedy tłumy skutecznie utrudniają zwykłą codzienność? Gościem odcinka jest Anna Stranczyk, która od czterech lat mieszka w Nowym Jorku. Ania opowiada o swoim pierwszym spacerze po świątecznie udekorowanym Nowym Jorku, o tym, jak wygląda grudzień widziany jej oczami i dlaczego niektóre miejsca omija szerokim łukiem.

Święto Dziękczynienia większości z nas kojarzy się z rodzinnym stołem, domową kuchnią i indykiem, który od rana piecze się w piekarniku. Ale w Stanach Zjednoczonych coraz więcej osób obchodzi Thanksgiving inaczej – w restauracji. Do rozmowy zaprosiłam Magdalenę Campion, która prowadzi z mężem na przedmieściach Minneapolis dwie restauracje i wystąpiła w odcinku nr 178. Rozmawiamy o tym, jak wygląda Thanksgiving w amerykańskich restauracjach: od rozbudowanych bufetów, po logistykę, koszty i kulisy przygotowań. Pojawia się też temat Friendsgiving – luźniejszej kolacji dzień lub kilka dni przed Świętem Dziękczynienia (lub zaraz po), kiedy spotykają się przyjaciele. To odcinek o jedzeniu, zwyczajach, ale też o tym, że świętowanie w USA ma różne oblicza.

Listopad to w Ameryce czas, gdy miliony ludzi siadają do komputera, by wybrać ubezpieczenie zdrowotne na kolejny rok. To moment, w którym trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie: stać mnie na ubezpieczenie czy nie. W tym roku temat ubezpieczeń znów podzielił polityków w Waszyngtonie i doprowadził do najdłuższego shutdownu w historii USA. Demokraci domagali się przedłużenia dopłat do planów Obamacare, Republikanie chcieli „czystej” ustawy budżetowej. Przez 43 dni federalne urzędy były zamknięte, a setki tysięcy pracowników nie otrzymywały wynagrodzeń. W tym odcinku tłumaczę, jak działa system ubezpieczeń zdrowotnych w Stanach Zjednoczonych, czym są dopłaty ACA, o co dokładnie poszło w politycznym sporze i dlaczego temat zdrowia od dekad wraca w amerykańskiej polityce jak bumerang.

Pierwszy pobyt w Chicago okazał się rozczarowaniem – kraj, który miał być spełnieniem marzeń, wyglądał zupełnie inaczej, niż sobie wyobrażała. Dziś Magdalena Pantelis mieszka w Chicago na stałe i pełni funkcję dyrektorki ds. sprzedaży Polskich Linii Lotniczych LOT na USA i Kanadę. W odcinku opowiada o tym, jak z lokalnej telewizji kablowej w Małopolsce trafiła do międzynarodowej branży lotniczej. Mówi o zmianach w chicagowskiej Polonii, o stereotypach, które wciąż potrafią zaskakiwać, i o tym, dlaczego Ameryka – mimo wszystko – może stać się prawdziwym domem.

W odcinku rozmowa z Maciejem Jamrózem, oficerem łącznikowym z Kongresem Stanów Zjednoczonych w polskiej ambasadzie w Waszyngtonie oraz pasjonatem historii. To podcast o tym, jak spotkanie będącego u szczytu sławy Ignacego Paderewskiego z ówczesnym prezydentem USA Wodorowem Wilsonem wpłynęło na uzyskanie przez Polskę niepodległości. Rozmawiamy o tym, jak Paderewski trafił do Białego Domu, w jaki sposób zdobył zaufanie Wilsona i co z tej relacji wyniknęło. Mówimy o kulisach konferencji wersalskiej, ale też o koncertach Paderewskiego w Stanach, o jego sławie, lukratywnych kontraktach oraz o tym, jak wykorzystał popularność dla dobra Polski.

Skrzydło Wschodnie Białego Domu przestało istnieć. Tam, gdzie jeszcze niedawno wchodziły wycieczki i pracował zespół pierwszej damy USA, powstanie sala balowa za 300 milionów dolarów. W podcaście z Pawłem Żuchowskim rozmawiamy o tym, co zburzono, jak ma wyglądać nowa część, dlaczego zawieszono wizyty w Białym Domu i czemu ta decyzja wywołała tak duży sprzeciw.

Jesień w Ameryce to nie tylko kolorowe liście i Halloween. To ogromny, doskonale zorganizowany sezon gospodarczy i kulturowy. Zaczyna się w sierpniu od pumpkin spice latte, które co roku uruchamia marketingową machinę wartą setki milionów dolarów. W tym odcinku opowiadam, jak wygląda amerykańska jesień z bliska – od dekorowania ganków i rodzinnych wypraw na pumpkin patch, po lokalne Oktoberfesty i weekendowe wizyty w winnicach. Będzie też o Halloween, które zamienia amerykańskie przedmieścia niemal w plany filmowe jak z horrorów.

W tym odcinku zaglądamy za bramę amerykańskiej bazy wojskowej Fort Bragg w Karolinie Północnej. Moja rozmówczyni, Oriana Teeple, mieszka tam z rodziną. Jej mąż jest wojskowym, a ona pracuje w organizacji charytatywnej Armed Services YMCA, która prowadzi bank żywności i wspiera żołnierzy oraz ich bliskich. Jak wygląda codzienność w bazie w czasie shutdown? Co dzieje się z rachunkami, szkołami i sklepami, gdy rząd wstrzymuje wypłaty? Dlaczego niektóre rodziny muszą korzystać z pomocy żywnościowej – mimo że są częścią armii jednego z najbogatszych krajów świata? To rozmowa o kulisach życia w amerykańskiej bazie i o tym, jak naprawdę wygląda shutdown z perspektywy ludzi, których on dotyka.

Prof. Janusz Wojtusiak kieruje laboratorium uczenia maszynowego na George Mason University i od dwóch dekad bada, jak mądre algorytmy pomagają ludziom — zwłaszcza w zdrowiu i medycynie. W rozmowie wracamy do początków sztucznej inteligencji, ale skupiamy się na praktyce: gdzie AI już realnie przyspiesza diagnozy, co potrafią systemy analizujące zdjęcia medyczne i dlaczego w szpitalach bardziej chodzi o priorytetyzację pracy radiologa niż „zastąpienie człowieka”. Prof. Wojtusiak opowiada też między innymi o projekcie, który wykrywa siniaki niewidoczne gołym okiem — kluczowe w sprawach przemocy.

Jak wygląda tydzień, w którym światowa polityka przenosi się na Manhattan? W tym odcinku zabieram Was do Nowego Jorku podczas Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Rozmawiam z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM, który był na miejscu. Mówimy o polityce i kulisach: od paraliżu miasta przez kolumny prezydenckie, przez incydenty na schodach ruchomych i promptery, aż po korytarzowe spotkania, które czasem znaczą więcej niż oficjalne przemówienia. Jest też o polskich akcentach, o tym, dlaczego sala pustoszeje po wystąpieniu amerykańskiego prezydenta, a także o absurdach systemu.

Do podcastu wraca Alex Storożyński – dziennikarz i laureat Pulitzera, którego znacie z odcinka 151 o Tadeuszu Kościuszce. Tym razem rozmawiamy o jego książce „Spies in My Blood”, prezentowanej ostatnio podczas prelekcji w waszyngtońskim International Spy Museum. To historia trzech pokoleń: dziadka działającego w polskim wywiadzie wojskowym w Lwowie, ojca tworzącego mikrofilmy dla Cichociemnych i brata, który – jak wyznał na łożu śmierci – pracował dla CIA i brał udział w ewakuacji pułkownika Ryszarda Kuklińskiego. W odcinku mówimy o rodzinnych tajemnicach, pamięci zapisanej na kasetach magnetofonowych i o tym, dlaczego „genów nie oszukasz”. To opowieść o Polsce XX wieku widzianej przez losy jednej rodziny – od Lwowa i Wołynia, przez Argentynę po Nowy Jork.

Rosyjskie drony naruszyły polską przestrzeń powietrzną, wywołując pytania o realną siłę NATO i przywództwo Stanów Zjednoczonych. W rozmowie z Pawłem Żuchowskim (RMF FM, Waszyngton) rozmawiamy, czy sojusz transatlantycki to twarde zobowiązanie, czy tylko deklaracja. Mówimy o reakcji Donalda Trumpa i Białego Domu, mechanizmach Artykułu 4 i 5, nocnej operacji z udziałem sojuszników oraz politycznej kalkulacji w relacjach z Władimirem Putinem. To odcinek o bezpieczeństwie Polski, granicach odstraszania i o tym, czy USA są jeszcze gotowe przewodzić Zachodowi.

Co tak naprawdę potrafią komputery kwantowe i dlaczego budzą tak duże emocje w świecie nauki i biznesu? Gościem odcinka jest Marcel Mordarski – młody polski fizyk kwantowy, który dzięki stypendium w NASA przygląda się również Dolnie Krzemowej. Rozmawiamy między innymi o tym, czym różni się kubit od klasycznego bitu, jakie znaczenie ma to dla kryptografii i finansów oraz jak wygląda codzienna praca nad kwantowymi algorytmami. To także rozmowa o wyborach: dlaczego doktorat w Wielkiej Brytanii, jak łączyć badania z presją inwestorów i co oznacza spełnianie marzeń na własnych zasadach.

Początek roku szkolnego w USA to dobry moment, by zajrzeć za kulisy amerykańskiej szkoły. W tym odcinku rozmawiam z moim synem Wiktorem, który rozpoczął 7 klasę (drugą klasę gimnazjum). Krok po kroku przechodzimy przez szkolny rytm dnia. Mówimy np. o tym, dlaczego uczniowie rano trafiają do sali gimnastycznej, jak wygląda „lunch detention” za spóźnienia. Rozmawiamy o nauce w oparciu o iPady i aplikacje zamiast podręczników. Wiktor opowiada również o szkolnych przepustkach – czasem bardzo kreatywnych. To subiektywny przewodnik po szkolnej codzienności w Ameryce – z porównaniami do polskiej szkoły.

W odcinku rozmawiam z Agnieszką Wdowicz – doradczynią kariery z doświadczeniem w amerykańskiej korporacji w Miami. Agnieszka wyjaśnia, czym różni się rekrutacja w Polsce i w USA, jak przygotować resume pod system ATS oraz dlaczego networking jest kluczem do sukcesu w Stanach Zjednoczonych. Mówimy też o tym, jak skutecznie prezentować swoje osiągnięcia, dlaczego warto negocjować pierwszą ofertę i które branże w Stanach rozwijają się najszybciej. To praktyczny przewodnik dla wszystkich, którzy marzą o pracy w amerykańskiej firmie – niezależnie od tego, czy są w Polsce, czy już w USA.

W odcinku rozmowa z Pawłem Żuchowskim, który relacjonował historyczne spotkanie Donalda Trumpa i Władimira Putina na Alasce. Dziennikarz RMF FM opowiada o kulisach tego wydarzenia – od atmosfery w Anchorage po reakcje uczestników i obserwatorów. Dyskutujemy także o tym, co działo się w Białym Domu w Waszyngtonie podczas szczytu z udziałem Trumpa i Zełenskiego oraz liderów NATO i Unii Europejskiej.

Tym razem w studiu pojawiła się cała nasza trójka – Paweł, nasz syn Wiktor i ja. To efekt instagramowej sondy, w której zdecydowaliście, że chcecie usłyszeć historię męskiego wypadu pod namiot. Paweł i Wiktor spędzili weekend na kempingu w Zachodniej Wirginii – miejscu cichym, kameralnym i położonym tuż nad górską rzeką. Jak wygląda taki kemping w USA, ile kosztuje i jakie niespodzianki mogą czekać na miejscu? Posłuchajcie naszej rozmowy – z perspektywy taty, syna i… mamy, która tym razem została w domu.