Bahri Karacay ile Bilim

Podcastimin bu bölümünde ailelerin gelir ve varlık düzeylerinin çocukların beyin gelişimleri üzerindeki etkilerinden bahsediyorum. Programda, Colombia Ünivesitesi öğretim üyelerinden, hem bir bilim insanı hem de çocuk doktoru olan Kimberly Noble’in…

Küresel ısınma sonucu binlerce yıldır buz altında donmuş olarak kalmış hastalık yapıcı etkenlerin gün ışığına cikmasiyla gelen tehlike.

Zenginlik ve parasal durumun insan davranışlarını ve ahlaki değerlerini nasıl değiştirdiği, bunun da toplum düzeyindeki etkileri üzerine bilimsel bir yaklaşım.

Aşılar ne oranda etkililer? Ne zaman aşı olabileceğiz? Yan etkileri varmı yani güverek aşı olabilir miyiz? Normalde aşı geliştirilmesi yılları alıyor diyorlar, bu asılar ise çok çabuk geliştirildi. Bunun nedeni nedir? Bunların klasik aşılardan farkı nedir?

2020 Kimya Nobel ödülü, başta tıp olmak üzere hayatımızın değişik alanlarında güçlü etkilerini göreceğimiz CRISPR gen düzenleme tekniğini keşfeden Jennifer Doudna ve Emmanuelle Charpentier' e verildi.

DNA'mızın %8'inin yüzbinler hatta milyonlarca yıldır türümüzü hedef almış virüslerin kalıntılarından oluştuğunu biliyor muydunuz? Büyük çoğunlugu, zaman içerisinde değişime uğrayarak işlevlerini kaybetmiş olan bu virüs kalıntılarından bazıları hayatı öneme sahip işlevlere sahipler. Bu bölümde ayrıca bilim insanlarının bu virüs fosillerinden birini nasıl tekrar aktif hale getirerek insan hücrelerine ürettirdiklerini açıklıyorum.

Podcastimin bu bölümünde, corona pandemisi ile ilgili son gelişmelerden, ilaç ve aşı geliştirmede elde edilen ümit verici sonuçlardan bahsediyorum.

Bahri Karaçay ile Bilim programımın bu bölümünde Corona virüsü (Covid-19 veya Korona virüsü) hakkında elde edilen son gelişmeleri sizlere aktarıyorum. Programda virüsten korunmak için neler yapabileceğimizden, hasta olmamız durumunda nasıl…

Merhaba, Bahri Karaçay ile Bilim programımın yeni bölümüne hoşgeldiniz. Bu programda Corona virüsü ile ilgili son gelişmelerden bahsedeceğim. Benden korona virüsü ile ilgili bilgi aktarmamı isteyenleriniz oldu. Aslında başlangıçta acaba…

Bu bölümde son yıllarda kanser ölümlerindeki olağanüstü düşüş ve onun gerisindeki nedenler hakkında bilgiler aktarıyorum. Ayrıca griple ilgili son verilerden ve onunla karıştırılma ihtimali olan ve bu yıl çok ağır…

Podcastimin bu bölümünde doğum sonrası annenin vücudunda kalan bebek orijinli hücreler ve onların anne üzerindeki olası etkilerinden bahsediyorum. Yeni bir ferdin dünyaya gelmesiyle sonuçlarnan ve dokuz ay süren hamilelik süresince…

NOT: Bu bölümü ilk defa 7 Şubat 2019 tarihinde yayınlamıştım. Konunun önemi ve yenid inleyicilerimin de dinlemesi amacıyla yeniden yayınlıyorum. Podcastimin bu bölümünde alışkanlıkların yaşantımızdaki yerinden ve gücünden bahsediyorum. Ayrıcayeni…

Bugünkü programımızda bağırsaklarımızda yaşayan bakterilerden ve onların insan beyni üzerindeki etkilerinden bahsedeceğiz. Şu anda vücut hücrelerinizin yaklaşık on katı sayıda mikroorganizma taşıdığınızı biliyor muydunuz? Mikrobiyom genel adıyla tanımladığımız ve bizimle…

Podcastimin bu bölümünde DNA hakkında elde edilen yeni bir takım bulgulardan bahsediyorum. Özellikle bir zamanlar bilin insanlarınca “çöp DNA” diye tanımlanan ve o günlerde işlevi henüz bilinmeyen DNA kısımlarının aslında…

Podcastimin bu bölümünde Stanford universitesinden bir grup bilim insanının günümüzden yaklaşık 49,000 yıl önce Ispanya’da yaşamış bir Neandertalın Y kromozumun dizisini belirlemeleri ve modern insan gen haritasi ile karşılaştırmaları sonucu…

Bu bölümde fark yaratmaktan, kalabalıkta ayrıcalıklı bir konuma nasıl gelinebileceğinden bahsediyorum. Bunu yakın zamanda yaşadığım bir tecrübe örneğinde sizlere aktarmaya çalışıyorum. Hayaller sihir veya büyüyle değil, alın teri azim ve…

Atalarımız “Cahil cesur olur” demiş. Podcastimin bu bölümünde bu sözün ne kadar doğru olduğunu Cornell üniversitesi psikoloji profesörlerinden David Dunning ve onun doktora öğrencisi Juston Kruger’in bilimsel metodlar kullanarak yaptıkları…

Bu programda tıp tarihinin ilginç vakalarından birinden, onun olağanüstü sonuçlarından ve günümüze uzanan etkisinden bahsediyorum.

Sizlerden gelen çok sayıda elektronik postada üretkenlik, yaratıcılık ve başarı konularında hazırladığım podcastleri ilgi ile dinlediğinizi ve anlattığım prensipleri yaşamınıza uyguladığınızı belirtiyorsunuz. Bu nedenle podcastimin bu bölümünü de üretkenlik konusuna…

Öğrenen beyin konusunda bilişsel nörobilim alanında son yıllarda yapılan çalışmalar çok önemli gerçekleri gün ışığına çıkardı ve çıkarıyor. Bu çalışmalar öğrenme konusunda yıllardır süregelen uygulamaların yetersiz hatta bazılarının yanlış olduğunu…

Hipnoz aslında 200 yıldır tıpta kullanılan bir yöntem. Hatta modern tıpta kullanılan ilk psikoterapi yöntemi. Hipnoz özellikle ağrı, bağımlılık (örneğin sigara) ve anksiyete olarak ta bilinen aşırı endişe gibi rahatsızlıklar…

Nature dergisinde yayınlanan üç bilimsel makale, uzun zamandır bilim insanlarının kafasını kurcalayan ve türümüzle ilgili çok önemli bir sonurunun cevabını açıklıyordu. İnsan türü yerkürenin her köşesine nasıl yayıldı? Bölüme “Yaşamın…

Bu bölümde insanoğlunun en fazla kaç yıl yaşayabileceği konusunda elde edilen son bilimsel verilerden bahsediyorum. Arada bir hepimizin aklına gelen bir soru vardır; acaba kaç yaşına kadar yaşayacağım? 70, 80…

Şu iki seçenekten hangisine evet derdiniz? Nakit 3 milyon lira mı yoksa 30 gün içinde hergün ikiye katlanmak üzere bir kuruş mu? Tahmin ediyorum bir kısmınız bunda düşünecek ne var, elbette…

Tekrarlı öğrenme” adı verilen bu tekniğin gerisinde öğrenme sırasında beyinde olup bitenler yatıyor. Yeni bilgiler öğrendiğimizde beynin belli bölümlerinde etkin hale geçen sinir hücreleri arasında bağlantılar kurulmaya başlıyor. Bu bağlantıların…

Tıp tarihinde öyle olaylar vardır ki tıbbın yönünü değiştirmiş, o günün inançlarını alt üst etmiş ve dolayısıyla insanlık tarihini etkilemiştir. Bunun en güzel örneklerinden biri 1854 yılı Londrasında yaşandı. Podcastimin…

Bu bölümde tarihin pek bilinmeyen sayfalarından birine gidip, üstün insan ırkı elde etmek için insanoğlunun kendi türüne yaptıklarına bir göz atacağız. Dinleyeceğiniz pasaj, TÜBİTAK popüler bilim kitapları arasında yayınlanan ve…

Podcastimin bu bölümünde Canada Biritish Columbia Üniversitesi Orman Ekolojisi Bölümü profesörü Suzanne Sımard’ın ağaçların birbirleri ile iletişimi konusunda yaptığı çok önemli çalışmalardan bahsediyorum. “If Grace is with you, look into…

Öğrenen Beyin serisinin bir parçası olan bu bölümde çalışmalarınızı etkin kılmada, üretkenliğinizi artırmada size çok yardımı olacak bir teknikten, Pomodoro tekniğinden bahsediyorum. Pomodoro tekniğini şu web sitesinden kullanabilirsiniz. https://tomato-timer.com/

Foto Kaynak: NRP.org Podcastimin bu bölümünde insanlık için en büyük tehlikelerden birinden, ölümcül viruslerden ve onların taşıyıcısı yarasalardan bahsediyorum. 2007 yılında ABD’nin Colorado eyaletinde yaşayan bir kadın, Ugandayı ziyaret ederken…

Öğrenen beyin dizisinin bir devamı olacak bu bölümde fiziksek öğrenmeden, örneğin bir bir müzik aletini çalmayı öğrenmeden ve bu tür öğrenmenin gerçekleştiği beyinde neler olduğundan bahsediyorum. Bu konuda yapılan bilimsel…

Podcastimin bu bölümünde kariyer seçimi konusunda yardımcı olacak bir kavramdan, kirpi prensibinden bahsediyorum. Prensibi ilk defa Jim Collins’in “Good to Great” adlı kitabında okumuştum. Collins, Stanford üniversitesinden lisans ve iş…

Podcastimin bu bölümünde hafıza şampiyonlarının kullandığı hafıza tekniğini ve ezberleme/hatırlama anında onların beyinlerinde neler olup bittiği hakkında geçtiğimiz ay yayımlanan bilgileri aktarıyorum.Eğer güçlü bir hafızanız olmasını istiyorsanız bu bölümü mutlaka…

Başarılı insanlarla başarısız insanları birbirinden ayıran önemli bir özellik, başarılı olanların hayatta bazı hedefler seçmeleri ve bu hedeflerine ulaşmak için lazer gibi odaklanmalarıdır. Bu bölümde sizlere akıllı hedeflerin nasıl belirleneceği…

Podcastimin bu bölümünde geçtiğimiz günlerde basında büyük yankılar uyandıran bir haberden, Çinli bir bilim insanının ikiz bebeklerin genlerinin yapısını değiştirmesi çalışmasından bahsediyorum. Podcastimde bu araştırmacının kullandığı teknik olan CRİSPR-Cas9 teknikginin…

Bu bölümde, hayatınıza uygulamanız durumunda yaşam kalitenizi artırmada çok önemli etkisi olacak bir metotdan bahsediyorum. Podcastime bu metodun geliştirilmesine ve yaygın bir şekilde uygulanmasına neden olan, Boeing şirkeyinin “Uçan Kale”…

Bu bölümde tıpta, özellikle kanser tansnda gerçekten çığır açmaya başlayan önemli yeni bir metotdan, sıvı biopsy’den bahsediyorum. Bildiğiniz gibi vudcudumuz milyarlarca hücreden oluşuyor. Ve her bir hücrenin kumanda merkezi dediğimiz…

Günümüzün yaklaşık üçte birini uyuyarak geçiriyoruz. Şimdi size neden uyuyoruz diye sorsam çok büyük ihtimalle, okula veya ise gidiyoruz, ders çalışıyoruz, spor yapıyoruz, oynuyoruz ve akşam olunca da yoruluyoruz. Dinlenmek…

Geçtiğimiz 14 mart günü modern bilimin en önemli isimlerinden biri olan ve sadece bilim dünyasında değil genel halk arasında da tanınan Stephen Hawking yaşama veda etti. İnsanlık çok değerli bir…

Yaygın Kanser Mitleri ve Yanılgılar Kanserin nasıl başlayıp yayıldığına ilişkin bazı popüler fikirler, bilimsel olarak yanlış olsa da, özellikle de bu fikirler eski teorilere dayandığında mantıklı görünebilir. Ancak kanser konusunda…

Kışı ortaladığımız şu günlerde eğer ateşiniz varsa, burnunuz akıyor boğazınız ağırıyorsa, baş ve kaş ağsırıçekiyor ve kendinizi halisiz hissediyorsanız çok büyük ihtimalle gribe yakandınız demektir. Bu seneki virüsün H3N2…

Sizlere ilk defa 6 şubat 2014 tarihinde seslenmiştim. Aradan geçen sürede elimden geldiği, ve daha da önemlisi zamanımın el verdiği ölçüde yeni bölümler eklemeye çalıştım. Sizler de sabırla beni takip…

Podcastimin bu bölümünü ilk defa hem iTunes ve Stitcher üzerinden ses kaydı olarak hem de youtube üzerinden görüntülü olarak yayınlıyorum. Kanalımda sizlerle hem bilim haberleri hem de kendimce ilginç bulduğum…

Podcastimin bu yeni bölümünde ölümcül bir genetik hastalığa yakalanmış olan 7 yaşındaki Hasan’ın bu hastalıktan kurtulma hikayesini anlatıyorum. Doktorlar Hasan’ın vücudundan elde ettikleri kök hücrelerini önce laboratuvarda çoğaltıyor, daha sonra…

Bütün organizmalar 24 saatlik bir döngü yaşıyor. Örneğin kan basıncımız, kalp atışımız, vücut ısımız, hormonlarımızın düzeyleri, metabolizmamız ve uykumuz, hepsi 24 saatlik bir biyolojik döngü takıp ediyor. Günün saatlerine göre…

Bu bölümde tıp alanında atılan çok önemli bir adımdan, klinik uygulamalar için ilk defa onaylanan bir gen tedavisinden bahsediyorum. Geçtiğimiz günlerde kısa adı FDA olan Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi,…