Blik op de wereld

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Donald Trump probeert met zijn 'Project Freedom' de scheepvaart in de Straat van Hormuz weer aan te slingeren, en daarmee de impasse van het conflict met Iran te doorbreken. De al broze wapenstilstand tussen de twee landen staat door aanvallen over en weer nog verder onder druk. Ondertussen zit aan de andere kant van de wereld het regime in Cuba nog steeds in de houdgreep. Het land wordt al maanden afgeknepen. Zo blokkeren de Amerikanen de voor Cuba cruciale olieleveranties, met regelmatige stroomstoringen tot gevolg. Onlangs grapte de Amerikaanse president nog dat een van hun vliegdekschepen na Iran onderweg naar huis wel even een tussenstop in Cuba kon maken. De situatie in Cuba wordt met de dag nijpender, maar de communistische regering zit nog steeds op z'n plek. Al lijken de Amerikanen op de achtergrond al mogelijke (Amerika-vriendelijkere) vervangers voor de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel klaar te stomen. De vraag is alleen nog of de groep Cubaanse bannelingen in de VS daar genoeg mee neemt. Die politiek invloedrijke groep, pleit al jarenlang voor een definitief einde aan het communisme in Cuba. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten trekken 5000 militairen terug uit Duitsland, en dat zorgt in Europa voor ongemak en zorgen. De stap van Donald Trump komt voor sommigen niet als een verrassing — hij dreigde al langer met het “straffen” van NAVO-bondgenoten — maar de timing voelt gevoelig. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz noemde het Amerikaanse optreden eerder nog “vernederend”, maar probeert de situatie nu te sussen. Defensieminister Boris Pistorius zegt dat de stap wel in de lijn der verwachting lag. Tegelijk spelen er ook spanningen over Amerikaanse importheffingen op Europese auto’s, wat de relatie verder onder druk zet. Binnen de EU klinkt teleurstelling. Buitenlandchef Kaja Kallas benadrukt dat Europa meer moet doen voor de eigen defensie. Dat voedt opnieuw de discussie over de Europese verdedigingsclausule (artikel 42.7), het EU-equivalent van het NAVO-artikel 5. Diplomaten oefenen inmiddels zelfs met scenario’s waarin zo’n clausule wordt ingeroepen. Toch blijft de NAVO voorlopig de hoeksteen van de Europese defensie. Sommige lidstaten vrezen bovendien dat te veel nadruk op Europese alternatieven de Amerikanen juist verder van het continent wegduwt. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De jaarlijkse Biënnale opent zaterdag 9 mei, maar wordt overschaduwd door het opstappen van de voltallige jury vlak voor de start van de tentoonstelling. De jury besloot geen prijzen te willen uitreiken aan inzendingen uit landen waarvan leiders worden vervolgd door het Internationaal Strafhof zoals Rusland en Israël. De organisatie van de Biënnale wees dit standpunt af en stelt dat de tentoonstelling boven geopolitieke conflicten moet staan. Desondanks zijn Rusland en Israël 'gewoon' van de partij in Venetië. Rusland keert na afwezigheid sinds het begin van de oorlog in Oekraïne terug. Vanuit Brussel klonk eerder een dreigement om een EU-subsidie van 2 miljoen euro in te trekken bij Russische deelname, maar de organisatie houdt vast aan haar koers. Overigens is het Russische paviljoen is alleen tijdens de voorbezichtigingen geopend en daarna gesloten voor publiek. Door het vertrek van de jury worden er dit jaar geen juryprijzen uitgereikt. In plaats daarvan bepalen bezoekers welk nationaal paviljoen wint; de uitslag volgt pas aan het einde van de tentoonstelling in november. De Biënnale gaat daarmee door zonder jury, maar mét deelname van Rusland en Israël. Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een interne email van het Amerikaanse ministerie van Defensie zorgt opnieuw voor spanning binnen de NAVO. Volgens persbureau Reuters worden daarin mogelijke maatregelen besproken tegen bondgenoten die geen steun gaven aan de VS in de Iran-oorlog. Op tafel ligt onder meer een mogelijke schorsing van Spanje als NAVO-lid. De woede richt zich vooral op het blokkeren van zogeheten toegang-, basis- en overvliegrechten (ABO-rights). Uittreden uit de NAVO door de VS wordt in de email niet genoemd als optie, maar Washington wil wel druk uitoefenen om bondgenoten meer verantwoordelijkheid te laten nemen. Spanje reageert terughoudend en benadrukt samenwerking, zolang die binnen het internationaal recht blijft. Over de podcastWat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben een nieuwe migratiedeal gesloten om de overtocht van migranten over het Kanaal tegen te gaan. Het gaat om een verlenging van de bestaande samenwerking voor drie jaar, met een waarde van 662 miljoen pond. Met het geld kan Frankrijk extra maatregelen nemen, zoals de inzet van drones, helikopters, cameratoezicht en meer personeel. Het aantal agenten op de stranden, onder meer bij Calais, stijgt van 700 naar 1100. Een deel van het bedrag kan worden ingehouden als Frankrijk onvoldoende resultaten boekt. In 2025 bereikten 41.472 migranten het VK via het Kanaal. Dat is minder dan in 2022, het jaar vóórdat er afspraken waren, maar de overtochten blijven onverminderd hoog. De deal, gesloten door minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood, stuit op de nodige kritiek vanuit de oppositie. Reform UK hekelt het systeem dat volgens hen niet werkt is en de Conservatieven zijn met name boos op het feit dat er voor bijna een half miljard pond wordt overgemaakt naar Frankrijk zonder voorwaarden.  Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ruim 80 jaar lang hield Japan zich grotendeels afzijdig van conflicten, maar inmiddels laat de pacifistische teugels steeds meer vieren. Waar het exporteren van wapens jarenlang uit den boze was, heeft de huidige regering die restricties losgelaten. Daarnaast heeft het leger, mede door de steeds brutalere houding van China, al enkele jaren steeds meer de aandacht. Is het nu echt voorbij met het pacifisme van Japan? En wat is de rol van de 'Japanse Thatcher', premier Sanae Takaichi? Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oud-president Rumen Radev heeft met grote overmacht de verkiezingen in Bulgarije gewonnen. De uitslag is staat nog niet helemaal vast, maar met bijna 96 procent van de stemmen geteld staat zijn nieuwe partij Progressief Bulgarije op 44,7 procent. Door het wegvallen van kleinere partijen onder de kiesdrempel lonkt zelfs een absolute meerderheid in het parlement, iets wat sinds 1999 niet meer is voorgekomen in het land. Radev wist tijdens zijn grotendeels ceremoniële presidentschap (2019 - 2026) veel vertrouwen op te bouwen en profiteert van de grote politieke instabiliteit in het land. De Bulgaren mochten in vijf jaar tijd acht keer naar de stembus en veel kiezers lijken nu te hebben gekozen voor stabiliteit. In Brussel wordt zijn winst mogelijk met gemengde gevoelens gevolgd. Radev staat ten aanzien van Rusland anders in de wedstrijd dan de meeste Europese leiders. Zo hoopt hij op een ‘pragmatische’ relatie met het Kremlin, gebaseerd op respect en gelijkwaardigheid. Tegelijkertijd benadrukt hij dat Bulgarije het Europese pad zal blijven volgen. Zijn exacte koers blijft vooralsnog onduidelijk, mede omdat zijn partij pas begin dit jaar is opgericht. Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na weken van bombardementen en beschietingen is gisteravond een staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon ingegaan. De eerste nacht verliep ogenschijnlijk rustig, al zijn er vanuit Libanon meldingen gedaan van schendingen van de wapenstilstand. Israël heeft daar vooralsnog niet officieel op gereageerd. In verschillende delen van Libanon, waaronder de hoofdstad Beiroet en de kustplaats Sidon, werd het ingaan van het bestand gevierd. Inwoners gingen de straat op en er werd vuurwerk afgestoken. Tegelijkertijd probeerden duizenden Libanezen terug te keren naar hun dorpen in het zuiden van het land. Volgens Libanese staatsmedia ontstonden daarbij grote verkeersopstoppingen richting Zuid-Libanon. Deze terugkeer verloopt echter niet zonder risico’s. Het Libanese leger riep de bevolking via X op om hun reis naar het zuiden voorlopig uit te stellen. In de afgelopen periode raakten naar schatting een miljoen Libanezen ontheemd door de gevechten. Bovendien werd onlangs een belangrijke brug die het zuidelijkste deel van Libanon met de rest van het land verbindt vernietigd door het Israëlische leger, wat de terugkeer extra bemoeilijkt. Amerikaanse druk achter en voor de schermen De aankondiging van het staakt-het-vuren kwam gisteren tamelijk onverwacht. Aan het einde van de dag maakte de Amerikaanse president Donald Trump bekend dat Israël en Libanon hadden ingestemd met een tiendaags bestand. Volgens correspondenten speelde druk vanuit Washington een doorslaggevende rol. Trump sprak afzonderlijk met de Libanese president Joseph Aoun en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Met name Netanyahu zou stevig onder druk zijn gezet om de gevechten te staken. Opvallend is dat hij akkoord ging met het bestand zonder eerst goedkeuring te vragen aan zijn veiligheidskabinet. Voor Trump is een wapenstilstand in Libanon van strategisch belang. De Verenigde Staten zijn tegelijkertijd verwikkeld in vredesonderhandelingen met Iran, en het conflict tussen Israël en Libanon zat die gesprekken in de weg. Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door de mediastorm rondom de verkiezingen in Hongarije en de oorlog in Iran, hebt u het wellicht gemist: de tussentijdse verkiezingen gisteren in Canada. En al ging het maar om 3 van de 343 zetels in het Canadese Lagerhuis, deze zijn wel van belang! Premier Carney heeft namelijk 2 van de 3 zetels gewonnen, heeft daarmee een meerderheid in het Canadese parlement verzekerd en hoeft daardoor de komende 3 jaar waarschijnlijk geen verkiezingen uit te schrijven. Kortom, Carney kan na een jaar eindelijk aan de slag. Dat moet ook, want hij heeft nogal wat beloofd aan de Canadese kiezer. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Trump liet na het sluiten van de wapenstilstand al weten dat China de Iraniërs aan de onderhandelingstafel heeft gekregen. Iets dat later door Iraniërs werd bevestigd aan de New York Times. Aan de andere kant heeft China zich ook juist terughoudend opgesteld in de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten. Wat is precies hun rol? En hoeveel last hebben de Chinezen eigenlijk van dit conflict? Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is een wapenstilstand tussen de Verenigde Staten, maar ontzettend veel is nog onduidelijk. Onder welke voorwaarden zijn beide partijen akkoord gegaan? Is Iran gebroken onder de druk van Trump, of zag Iran door de bluf van de Amerikaanse president heen? Ondertussen is de internationale gemeenschap blij met het staakt-het-vuren, en wil vooral dat er een definitief einde aan de oorlog komt. En te midden van dit schouwspel gaat Mark Rutte, Secretaris-Generaal van NAVO, vandaag op bezoek in het Witte Huis. Wat is er over van de NAVO als hij de deur daar weer achter zich dichttrekt? Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Pakistan heeft tijdens het paasweekend geprobeerd te bemiddelen in het conflict tussen Iran en de Verenigde Staten en Israël. Het voorstel zou neerkomen op een wapenstilstand van 45 dagen, gevolgd door onderhandelingen over een duurzame oplossing. Zowel Iran als de VS en Israël wezen het plan echter af. Iran vreest dat een tijdelijk staakt-het-vuren de tegenstanders tijd geeft om zich militair te hergroeperen, en dringt aan op een direct einde van de oorlog. Ondertussen wisselen partijen tegenvoorstellen uit. Iran stuurde een eigen tienpuntenplan, dat door president Donald Trump weliswaar “significant”, maar “niet goed genoeg” werd genoemd. Trump verhoogde de druk verder door te dreigen met aanvallen op bruggen en energiecentrales als er voor vanavond 20:00 uur (ET) akkoord is bereikt.  In Europa wordt met afkeuring gereageerd op Trumps uitlatingen. EU-Raadsvoorzitter António Costa noemde aanvallen op civiele infrastructuur “illegaal en onaanvaardbaar”. Vance op bezoek in Hongarije In aanloop naar de Hongaarse parlementsverkiezingen van zondag bezoekt de Amerikaanse vicepresident JD Vance Hongarije. Hij spreekt later vandaag in een stadion met aanhangers van de partij van premier Viktor Orbán. Volgens Oost-Europa-correspondent Stefan Bos kan Orbán deze Amerikaanse steun goed gebruiken omdat de zittende premier ver achterloopt in de peilingen. Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn justitieminister Pam Bondi ontslagen. Ze stond al langer onder druk, onder meer omdat ze volgens Trump te weinig voortgang boekte in het vervolgen van zijn politieke tegenstanders. Ook haar rol in de nasleep van de Epstein-zaak speelde mee, waardoor Trumps eigen naam in het nieuws bleef. Voorlopig neemt Todd Blanche het over. Hij was eerder Trumps advocaat en geldt als een loyale bondgenoot. Ook de naam van Lee Zeldin circuleert als mogelijke opvolger. Opvallend is dat het aantal ontslagen in Trumps tweede termijn tot nu toe relatief laag ligt. Maar met lage populariteitscijfers groeit de druk, en volgens Amerikaanse media overweegt Trump nog meer ministers te vervangen. Niet alleen op Justitie wordt ingegrepen. Minister van Defensie Pete Hegseth heeft de hoogste militair van het leger, generaal Randy George, feitelijk ontslagen door hem met vervroegd pensioen te sturen. Officieel gaat het niet om een ontslag, maar het besluit wijst op spanningen tussen de politieke en militaire top. Volgens berichten speelde onder meer een conflict over promoties binnen het leger. Hegseth zou meer invloed willen en het Pentagon verder op Trump-lijn willen brengen. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen nacht sprak de Amerikaanse president Donald Trump zijn volk toe in een bijna 20 minuten durende speech. Hij sprak voor het eerst zo uitgebreid over de oorlog in Iran en de Amerikaanse doelstellingen. Maar Amerikaanse journalisten van CNN en NBC News hekelen het gebrek aan een duidelijke exit-strategie. Zij missen een duidelijke tijdlijn, ondanks dat de president zei dat de oorlog "shortly" zou eindigen. Bij Fox News was er minder oog voor een mogelijk einde van de oorlog. Daar werd met name Trump's uitspraak dat Iran geen directe dreiging meer vormt en uitgebreid geanalyseerd.  Amerikanen stemmen met hun portemonnee In zijn speech ging Trump ook in op de gestegen brandstofprijzen waar ook de Amerikanen mee te maken hebben. De verantwoordelijkheid daarvoor schoof hij volledig richting Iran, dat volgens hem olieproductie en transport ontwricht. Ondertussen komen vandaag 35 landen, waaronder Nederland, digitaal bijeen voor overleg over de veiligheid in de Straat van Hormuz. Het VK leidt de zogenoemde Hormuz‑Coalitie. Namens Nederland zit minister Tom Berendsen aan tafel. Volgens VVD-fractievoorzitter en oud‑minister Ruben Brekelmans is onze bijdrage vooral bedoeld voor de fase ná het conflict. Dat zij Brekelmans vanmorgen tegen BNR. Trump heeft al langere tijd druk uitgeoefend op bondgenoten om de doorvoer van olie via de Straat van Hormuz te beveiligen, maar opvallend genoeg zijn de VS zelf vandaag niet aanwezig bij het overleg. Iran reageert intussen fel en waarschuwt dat het zijn tegenaanvallen zal voortzetten, die volgens het Iraanse leger en de Revolutionaire Garde “nog verpletterender en destructiever” zullen zijn. Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een conflict rond de beschadigde Droezjba-oliepijpleiding zet de verhoudingen tussen Oekraïne en enkele EU-landen verder op scherp. Al twee weken worden EU-experts niet toegelaten tot de pijpleiding in Oekraïne, die cruciaal is voor de olievoorziening van onder meer Hongarije en Slowakije.  De Oekraïense vicepremier Taras Kachka stelde vanochtend dat dit om veiligheidsredenen gebeurt, maar in Brussel groeit het wantrouwen: diplomaten begrijpen niet waarom inspectie wordt tegengehouden, terwijl herstel van de pijpleiding voor alle partijen voordelig zou zijn. In Budapest vinden ze de uitleg van Oekraïne ongeloofwaardig. De regering van premier Viktor Orbán vermoedt dat Kyiv de situatie bewust laat voortduren om invloed uit te oefenen op de Hongaarse verkiezingen. Als reactie heeft Orbán de gaskraan richting Oekraïne dichtgedraaid en blokkeert hij een omvangrijk Europees steunpakket. Daarmee escaleert het conflict tot een politiek machtsmiddel in een toch al gespannen relatie. De pijpleidingkwestie speelt een belangrijke rol in de verkiezingscampagne richting 12 april. Hoewel Hongaren aan de pomp nog weinig merken door prijsplafonds, staat energiezekerheid centraal in het debat. Oppositiekandidaat Péter Magyar, die inzet op nauwere banden met de EU en corruptiebestrijding, ligt voor in de peilingen. Tegelijkertijd nemen politieke spanningen en campagnes, inclusief desinformatie en persoonlijke aanvallen, verder toe. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Donald Trump overweegt nog altijd grondtroepen in te zetten in Iran. Volgens berichten uit onder meer de Financial Times kijkt hij naar een mogelijke inname van het eiland Kharg, waar zo’n 90 procent van de Iraanse olie-export langs komt. Dat zou militair haalbaar zijn, maar betekent ook een langdurige aanwezigheid en grote risico’s. Tegelijk richt Trump zich op het Iraanse nucleaire programma. Volgens Amerikaanse media wordt zelfs gedacht aan een operatie om verrijkt uranium uit Iran te halen. Dat zou de ontwikkeling van een kernwapen vertragen, maar is complex en gevaarlijk . Ondanks die militaire plannen zegt Trump ook dat onderhandelingen goed verlopen en hint hij op een mogelijke deal deze week. Cuba onder druk Ondertussen speelt er nog een crisis dichter bij huis. In Cuba is voor het eerst in maanden weer een olietanker aangekomen. Het land kampt al weken met grote stroomuitval, tekorten aan water en voedsel en zelfs sterfgevallen in ziekenhuizen. De VS hadden de tanker kunnen tegenhouden, maar grijpen niet in. Volgens Trump werkt de economische druk: het regime van president Miguel Díaz-Canel staat onder zware spanning. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Verenigde Staten is een gedeeltelijke shutdown van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS) na weken onderhandelen deels beëindigd. Het conflict draait vooral om de financiering van immigratiedienst ICE: Democraten willen strengere regels, Republikeinen juist meer geld. Door het uitblijven van een deal dreigde ook de beveiliging op vliegvelden stil te vallen, met lange rijen tot gevolg. Na een nacht onderhandelen is nu een tijdelijke oplossing gevonden: geld voor het hele ministerie, behalve extra ICE-financiering. Beide partijen zijn ontevreden. President Donald Trump greep in met een noodmaatregel om luchthavenbeveiligers te betalen, iets wat hij volgens critici eerder had kunnen doen. Tegelijk probeert Trump de begroting te koppelen aan een omstreden kieswet die kiezers verplicht hun staatsburgerschap te bewijzen. Voor miljoenen Amerikanen is dat lastig. De kans dat die wet er komt ,en de shutdown volledig eindigt, lijkt voorlopig klein. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt Oekraïne belangrijk en wil het land niet uit het oog verliezen. Ondertussen is Rusland begonnen aan het nieuwe lenteoffensief en blijft Rusland dreigende taal gebruiken richting de EU. Tegelijkertijd is er verwarring omtrent Iran. Donald Trump heeft een 15-puntenplan geprestenteerd, maar de vraag is een beetje aan wie? Volgens de Iraanse legertop onderhandelt Trump op het moment met zichzelf. Te gast vandaag: Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies verbonden aan de Universiteit van Leiden Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Binnen de EU groeien de zorgen over mogelijke informatielekken richting Rusland, met name via Hongarije en de Duitse partij AfD. De Hongaarse premier Orbán onderhoudt al langer nauwe banden met het Kremlin, en in Brussel bestaat het vermoeden dat gevoelige informatie uit EU-overleggen wordt doorgespeeld. Zo zou de Hongaarse buitenlandminister tijdens bijeenkomsten contact hebben gehad met zijn Russische evenknie om updates te delen. Verschillende Europese leiders, waaronder de Poolse premier Tusk, geven daarom aan steeds voorzichtiger te zijn met wat zij delen. Ook rond de AfD klinken zorgen. Duitse parlementariërs hebben toegang tot uitgebreide EU-databases, zoals EuDox, met duizenden documenten, variërend van beleidsnotities tot samenvattingen van diplomatieke overleggen. Diplomaten vrezen dat deze toegang een kwetsbaar punt vormt, zeker omdat zelfs ogenschijnlijk onschuldige informatie waardevol kan zijn voor buitenlandse inlichtingendiensten. De EU neemt inmiddels maatregelen: AfD-politici krijgen beperktere toegang tot systemen en gebouwen, en richting Hongarije wordt informatie vaker achtergehouden. Daarnaast vinden gevoelige besprekingen binnen de EU steeds vaker plaats in kleinere kring, om het risico op lekken te verkleinen. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl de internationale aandacht naar het Midden-Oosten is verschoven, dreigt Oekraïne steeds verder naar de achtergrond te verdwijnen. Volgens analisten is dat een pijnlijke ontwikkeling: niet alleen vanwege de aanhoudende slachtoffers, maar ook omdat Oekraïne geopolitiek terrein verliest. De Verenigde Staten lijken zich minder betrokken te tonen, wat de positie van Kyiv verzwakt en het land feitelijk tot een van de verliezers maakt van de bredere internationale spanningen. Tegelijkertijd kondigt Rusland opnieuw een lenteoffensief aan. Hoewel dat inmiddels bijna een jaarlijks patroon is, wordt het dit keer niet als beslissend gezien. Eerdere offensieven leverden weinig op en ook nu lijkt Rusland niet in staat om grote doorbraken te forceren. Oekraïne weet zich bovendien deels staande te houden door een groeiende eigen wapenproductie, ondanks afnemende buitenlandse steun, wat suggereert dat het conflict voorlopig blijft voortslepen zonder duidelijke winnaar. In het Midden-Oosten lopen de spanningen ondertussen verder op, met stevige retoriek van onder meer Donald Trump over de strategische Straat van Hormuz. Toch wordt er getwijfeld aan de daadwerkelijke uitvoering van dergelijke dreigementen. Ook vanuit Iran klinken waarschuwingen, bijvoorbeeld over het mogelijk plaatsen van zeemijnen in belangrijke vaarroutes. Hoewel de situatie onvoorspelbaar blijft, overheerst het beeld van voortdurende dreiging en escalatie zonder directe, grootschalige uitbarsting. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit weekend stemmen Italianen in een referendum over een ingrijpende hervorming van de rechterlijke macht, een belangrijk project van premier Giorgia Meloni. Het gaat om een grondwetswijziging met drie hoofdpunten. Ten eerste, rechters en officieren van justitie moeten voortaan al aan het begin van hun carrière definitief kiezen voor één rol. Ten tweede, de selectie van openbaar aanklagers zou voortaan via loting verlopen uit een door de politiek samengestelde lijst. Ten derde er komt een nieuw tuchtcollege dat toezicht gaat houden op rechters. Mocht er maandagmiddag een meerderheid worden behaald door de ja-stemmers, dan is de weg vrij voor deze hervormingen Rechtelijke macht onder druk Critici vrezen dat de hervormingen de rechterlijke macht politiseren, vooral omdat de politiek zeggenschap krijgt over de kandidatenlijst voor aanklagers. Tegenstanders zien de plannen als een poging van Meloni om meer invloed te krijgen, zeker omdat rechters eerder haar beleid — zoals migratieplannen — hebben tegengehouden. Italianen mogen meebeslissen Omdat de grondwetswijziging in het parlement geen twee derde meerderheid haalde, moet de bevolking zich via dit referendum uitspreken. De opkomst wordt bepalend: bij minder dan 43 procent verwacht men een overwinning voor het nee‑kamp. Een hogere opkomst zou mogelijk in het voordeel zijn van het ja-kamp. Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese regeringsleiders komen vandaag in Brussel bijeen voor een EU‑top die oorspronkelijk zou gaan over het concurrentievermogen van de EU. Door de internationale spanningen wordt de agenda echter vooral bepaald door de oorlog in Oekraïne en de situatie in het Midden-Oosten. Oekraïnelening geblokkeerd door Hongarije De geplande EU‑lening van 90 miljard euro voor Oekraïne ligt nog altijd stil door een veto van de Hongaarse premier Viktor Orbán. Orbán weigert zijn blokkade op te heffen totdat er weer olie stroomt door de beschadigde Droezjba-pijpleiding. Oekraïne heeft inmiddels toegezegd de infrastructuur te gaan repareren, maar de herstelwerkzaamheden zullen nog wel een week of 6 duren. Europese regeringsleiders zijn geïrriteerd op de houding van Orbán. Zo noemde minister-president Rob Jetten het Hongaarse veto “onacceptabel” tijdens zijn eerste EU‑top. Over de podcastWat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten sturen aan op een machtswisseling in Havana. Volgens berichtgeving van The New York Times zou Washington willen dat de huidige president, Miguel Díaz-Canel, opstapt. Opvallend is dat de Amerikaanse plannen niet per se gericht lijken op het volledig ontmantelen van het communistische systeem: de Communistische Partij zou in stand kunnen blijven, al zouden invloedrijke Castro-getrouwen naar de achtergrond moeten verdwijnen. Voormalig president Donald Trump sprak zelfs in ferme bewoordingen over Cuba als een “verzwakt land” en suggereerde dat de VS de vrijheid heeft om het eiland naar eigen inzicht te “bevrijden of veroveren”. Zo’n machtswissel zou volgens insiders vooral een snelle geopolitieke overwinning moeten opleveren. Tegelijkertijd zoeken de Amerikanen ook naar een gecontroleerde en diplomatieke route. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, zelf van Cubaanse afkomst, zou voorzichtig contacten leggen met mogelijke gesprekspartners op het eiland, waaronder zelfs leden van de Castro-familie. Het doel lijkt een transitie die niet uitmondt in chaos, mede ingegeven door eerdere, mislukte Amerikaanse interventies in Cuba. De druk op het regime neemt ondertussen verder toe door de verslechterende situatie in het land zelf. Cuba kampt met een diepe energiecrisis: grootschalige stroomuitval komt steeds vaker voor en is het gevolg van een verouderd elektriciteitsnet, een tekort aan financiële middelen en een schrijnend gebrek aan olie. Amerikaanse sancties verergeren dit probleem aanzienlijk. Ook brandstof is schaars, waardoor inwoners soms weken moeten wachten voordat ze kunnen tanken. De aanhoudende crisis ondermijnt de stabiliteit van het regime. Afgelopen weekend werd gedemonstreerd, een zeldzaamheid op Cuba. Die protesten over de energievoorziening liepen uit tot het plunderen van een gebouw van de Communistische Partij. Toch blijft een duidelijke opvolger van de huidige machthebbers uit: er is nauwelijks georganiseerde oppositie, al lijken sommige leden van de Castro-familie open te staan voor toenadering tot de VS. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Donald Trump zet NAVO-bondgenoten onder druk om te helpen bij de beveiliging van de Straat van Hormuz. In een interview met de Financial Times waarschuwt hij voor een 'zeer slechte toekomst' voor de NAVO. Trump wil vooral mijnenvegers inzetten om de belangrijke olie- en gasroute veilig te houden. Binnen Europa lopen de meningen uiteen. EU-buitenlandchef Kaja Kallas bespreekt met lidstaten of de EU-missie Aspides kan worden uitgebreid, maar landen als Duitsland zijn terughoudend. Omdat daarvoor unanimiteit nodig is, lijkt een EU-bijdrage voorlopig onzeker. Ondertussen praten EU-energieministers in Brussel over maatregelen tegen de hoge energieprijzen. Volgens energiecommissaris Dan Jørgensen is er geen tekort aan energie, maar zorgen vooral de prijzen voor problemen. De Europese Commissie kijkt naar opties zoals lagere nationale belastingen of een Europees prijsplafond. Intussen zorgt een voorstel van de Belgische premier Bart De Wever voor ophef. Hij pleitte dit weekend voor onderhandelingen met Rusland en een mogelijke terugkeer van Russisch gas naar Europa. Vanuit Brussel en Berlijn klinkt vooralsnog weinig steun voor dat idee. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de gestrande Nederlanders in het Midden-Oosten en de bredere gevolgen die de oorlog kan hebben voor Nederland. Denk bijvoorbeeld aan de hoge brandstofprijzen. Gisteravond werd er al gedebatteerd over de inzet van een Nederlands commandofregat in de Middellandse-Zee. Hoewel er brede steun is voor het beschermen van bondgenoten en het NAVO-grondgebied, uiten meerdere partijen hun zorgen over de vraag of de Nederlandse inzet wel strikt defensief blijft.  Wanneer gaat er weer olie door de Straat van Hormuz? Als reactie op de Amerikaans-Israëlische aanvallen neemt Iran sinds de start van de oorlog olietankers onder vuur. Vanmorgen zijn twee schepen in Irakese wateren aangevallen. Er brak vervolgens brand uit op de schepen en de bemanningsleden moesten worden geëvacueerd. Minstens één bemanningslid overleefde de aanvallen niet.  G7-landen onderzoeken nu of ze tankers door de Straat van Hormuz kunnen gaan escorteren. In de tussentijd hebben hebben 32 landen, waaronder Nederland, besloten 400 miljoen vaten reserveolie vrij te geven om de olieprijs te drukken. Over de podcastWat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Donald Trump lijkt de overwinning in Iran al bijna uit te roepen. Tijdens een persconferentie zei hij dat het einde van de oorlog in zicht is. Tegelijkertijd is er weinig onafhankelijke informatie beschikbaar over hoe succesvol de aanvallen van de afgelopen week daadwerkelijk zijn geweest. Vooralsnog moeten analisten en media het vooral doen met verklaringen van Trump, zijn team en Israëlische bronnen, waardoor het onduidelijk blijft welke militaire doelen echt zijn bereikt. De woorden van Trump hadden wel direct effect op de financiële markten. Beleggers reageerden opgelucht en de olieprijs daalde kort na zijn persconferentie van ongeveer 120 dollar per vat naar 85 dollar, inmiddels weer gestegen naar rond de 92 dollar. Dat geeft Trump politiek wat meer ruimte om te beslissen of de aanvallen worden voortgezet, al krijgt hij in eigen land stevige kritiek op de oorlog van zowel Democraten als Republikeinen. Trumps populariteit staat dan ook onder druk: bijna 60 procent van de Amerikanen zegt ontevreden te zijn over zijn beleid, onder meer vanwege de inflatie en de militaire actie tegen Iran. En dat is voor de president op een vervelend moment, want de tussentijdse verkiezingen komen eraan. En dus zoekt hij naar manieren om deze verkiezingen niet te verliezen, en daarbij zoekt hij z'n heil het veranderen van de spelregels. De president weigert om nieuwe wetten te ondertekenen totdat een wetsvoorstel, de SAVE America Act, wordt aangenomen. Dat voorstel draait om strengere regels voor stemregistratie. Amerikanen zouden zich voortaan moeten registreren met een bewijs van burgerschap, zoals een paspoort of geboortecertificaat, en stemmen per post wordt verder beperkt. Daarnaast bevat de wet ook conservatieve maatregelen, zoals een verbod op deelname van transgender personen aan vrouwensport en een verbod op genderoperaties voor minderjarigen. Volgens Trump zijn de maatregelen nodig om verkiezingsfraude te voorkomen, maar critici vrezen dat de strengere identificatieregels miljoenen Amerikanen in de praktijk van het stemmen kunnen uitsluiten. Slechts ongeveer de helft van de bevolking heeft een paspoort en veel mensen hebben hun geboortecertificaat niet direct beschikbaar. Vooral minderheden zouden daardoor harder worden geraakt, terwijl ook vrouwen problemen kunnen krijgen als hun achternaam na een huwelijk niet meer overeenkomt met die op hun geboortecertificaat. De SAVE America Act ligt nu bij de Senaat, waar normaal gesproken 60 van de 100 stemmen nodig zijn om een wet aan te nemen. De Democraten steunen het voorstel vrijwel zeker niet, en dus moeten de Republikeinen op zoek naar geitenpaadjes en procedurele omwegen om aan Trump's eisen te voldoen. -- Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ontwikkelingen in het Midden-Oosten volgen elkaar in hoog tempo op. Israël meldt dat Iran het noorden van het land heeft aangevallen; daarbij zou één dode zijn gevallen. Tegelijk zegt Israël vanochtend luchtaanvallen te hebben uitgevoerd op Beiroet. De Libanese president laat weten dat Libanon via de internationale gemeenschap wil onderhandelen met Israël. Ondertussen heeft het Libanese parlement verkiezingen die in mei gepland stonden uitgesteld. Frankrijk heeft inmiddels een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad aangevraagd vanwege de situatie in Libanon. Europa zoekt rol Europa worstelt ondertussen met zijn positie in het conflict. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en voorzitter van de Europese Raad António Costa spreken vandaag met leiders uit Egypte, Irak, Jordanië, Libanon en Syrië. De landen in de regio vragen vooral om betere luchtverdediging tegen drones en raketten. Daar kunnen de VS en Oekraïne beter bij helpen dan Europa. De EU wijst vooral op bestaande maritieme missies in de regio, onder meer tegen piraterij bij Somalië en tegen aanvallen van de door Iran gesteunde Houthi’s in Jemen. Die operaties worden versterkt. In een toespraak voor EU-ambassadeurs stelde Von der Leyen dat Europa zich moet aanpassen aan een veranderende wereldorde. Volgens haar kan Europa niet blijven vertrouwen op het oude systeem van multilateralisme en internationale afspraken alleen. Ze pleit voor een pragmatischer buitenlandbeleid: Europa moet zich profileren als betrouwbare partner voor landen die niet in een grootmachtssfeer willen vallen, maar wel stabiliteit en economische samenwerking zoeken. Die ambitie roept ook kritiek op. Diplomaten en Europarlementariërs zeggen dat Von der Leyen hiermee buiten haar mandaat treedt. Buitenlandbeleid ligt formeel bij de lidstaten en bij EU-buitenlandchef Kaja Kallas.   Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hongarije voert opnieuw druk uit op Oekraïne, omdat volgens premier Orbán de aanvoer van Russische olie via de Droesjba‑pijpleiding bewust wordt tegengehouden. Oekraïne zegt dat de pijpleiding door Russische aanvallen beschadigd is en pas over enkele weken kan worden hersteld. Orbán gelooft daar niks van en kondigt daarom aan het transport van belangrijke goederen richting Oekraïne te gaan blokkeren. Daarnaast zet de Hongaarse regeringsleider ook het eerder goedgekeurde EU‑steunpakket van 90 miljard euro in als drukmiddel. Hongarije arresteert 7 Oekraïners, Oekraïne spreekt van gijzeling Ondertussen lopen de spanningen verder op doordat Oekraïne Hongarije beschuldigt van het gijzelen van zeven medewerkers van Oschadbank. Zij zouden met grote hoeveelheden geld en goud in Boedapest worden vastgehouden. Hongarije bevestigt de arrestaties en zegt dat de groep wordt verdacht van witwassen. De vraag is nu in hoeverre deze aanhoudingen samenhangen met het conflict over de olieleiding.Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen. De Blik komt vandaag van redacteur Mick Fruytier.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iran probeert steeds meer landen te betrekken bij de oorlog in het Midden-Oosten, dat zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Na eerder aanvallen op onder meer Cyprus, Turkije, Qatar en VAE hebben Iraanse drones nu ook Azerbeidzjan bereikt. Vanmorgen kwamen twee Iraanse drones in Azerbeidzjan tot ontploffing waarbij ministers twee mensen gewond raakten. Een van twee drones zorgde voor veel schade op een vliegveld, de ander kwam neer nabij een schoolgebouw. Bakoe waarschuwt voor mogelijke vergeldingsmaatregelen.  Update: inmiddels heeft Iran gereageerd en zegt de drones niet te hebben afgevuurd richting het buurland Meeting buitenlandministers EU  Voorafgaand aan de EU‑vergadering met alle ministers van buitenlandse zaken zei Kaja Kallas dat de Unie gaat bespreken of en hoe zij golfstaten gaat helpen met luchtverdediging. Italië wacht die beslissing niet af en stuurt zelf middelen om bevriende landen en Italiaanse staatsburgers in de golfregio te beschermen. Ondertussen sturen Nederland, Frankrijk, Italië en Spanje marineschepen richting Cyprus om het land daar te helpen met de luchtverdediging.  Artikel 5 NAVO  Met de toenemende betrokkenheid van NAVO-lidstaten in de oorlog doet de vraag oproepen of NAVO‑bondgenoten ongewenst in het conflict kunnen worden meegesleurd door het beroemde artikel 5. NAVO‑secretaris‑generaal Mark Rutte gaf in gesprek met Newsmax aan dat de NAVO naar buiten toe erg ambigu is over de uitleg van artikel 5. Vooralsnog lijkt een aanval op een ambassade of een legerbasis niet voldoende voor het inroepen van het artikel.  Blik op de wereld Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De spanningen in het Midden-Oosten lopen verder op. In Iran is het dodental volgens de Rode Halve Maan gestegen naar 787 en het Internationaal Atoomenergieagentschap meldt schade aan de nucleaire faciliteit in Natanz. In Oman werd een olietanker geraakt door een Iraanse droneaanval, waarna de VS Amerikanen opriep te schuilen en overheidspersoneel uit meerdere landen in de regio terughaalt. Israël zegt het centrale hoofdkwartier van het Iraanse regime te hebben gebombardeerd en rukt verder op in Zuid-Libanon. Over de opvolging van ayatollah Ali Khamenei is nog niets beslist; de Raad van Experts buigt zich over de keuze. Iran wordt voorlopig geleid door een driemanschap onder president Masoud Pezeshkian, terwijl namen van hardliners en veiligheidschef Ali Larijani rondgaan als mogelijke opvolgers. Wat de VS en Israël precies willen bereiken, blijft onduidelijk. Trump hintte op regime change, maar zijn defensieminister ontkent dat dit het doel is en spreekt vooral over het uitschakelen van militaire en nucleaire capaciteit. In de VS is de steun verdeeld: zowel onder Democraten als binnen de MAGA-achterban klinkt kritiek, en peilingen laten zien dat een meerderheid van de Amerikanen tegen de actie is. Met mogelijk wekenlange gevechten in het vooruitzicht kan dit ook politiek grote gevolgen hebben. ------------ Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De spanningen in Iran en de rest van het Midden-Oosten lopen verder op. Iraanse staatsmedia melden opnieuw explosies. Volgens de Rode Halve Maan zijn er minstens 555 doden gevallen. In de regio worden over en weer aanvallen gemeld. Koeweit meldt dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen zijn neergestort; de piloten zouden veilig zijn. Saudi-Arabië sloot een belangrijke raffinaderij na droneaanvallen. De VAE en Qatar zeggen eveneens Iraanse drones te hebben onderschept. Het Internationaal Atoomenergieagentschap meldde aanvankelijk geen schade aan nucleaire installaties, maar kreeg geen contact met Teheran. Later zei de Iraanse ambassadeur dat de installatie in Natanz wél is geraakt. Ook aan de Israëlisch-Libanese grens escaleert het. Israël noemt de leider van Hezbollah nu expliciet een doelwit en sluit een grondoperatie in Libanon niet uit. Hezbollah voerde aanvallen uit, Israël reageerde met luchtaanvallen op Beiroet. Europa: verdeeld In Europa klinkt geen eenduidige lijn. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Raadvoorzitter Costa roepen op tot bescherming van burgers en respect voor internationaal recht. EU-buitenlandchef Kaja Kallas spreekt over mogelijke extra sancties. De Spaanse premier Pedro Sánchez veroordeelt expliciet de Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Frankrijk, Duitsland en het VK zeggen niet betrokken te zijn, maar werken wel samen met de VS en bondgenoten in de regio. Frankrijk stuurde het vliegdekschip Charles de Gaulle naar de oostelijke Middellandse Zee. Een Franse basis in de VAE liep lichte schade op. Britse basis geraakt Een Britse basis op Cyprus werd getroffen door een Iraanse drone. Londen zegt dat de VS ze niet gebruiken voor offensieve aanvallen, wel voor defensieve operaties. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De relatie tussen Pakistan en Afghanistan is al maanden slecht, maar vannacht werd een nieuwe grens overschreden. Pakistan voerde luchtaanvallen uit op onder meer Kabul en Kandahar, de stad waar de Talibanleider verblijft. Volgens Islamabad was het een reactie op gevechten aan de grens. Die grens, de zogeheten Durandlijn, is al langer omstreden. Eind negentiende eeuw werd die getrokken door de Britten en de Afghaanse emir. Afghanistan erkent die grens formeel nog altijd niet en stelt dat die destijds is opgelegd door de koloniale machthebbers. Langs die grens zijn al langer aanvallen over en weer, vaak uitgevoerd door militante groepen. Maar dit keer ging Pakistan een stap verder: voor het eerst werden direct Taliban-doelen geraakt, en niet alleen strijders van aanverwante groeperingen. Pakistan dacht juist een bondgenoot te hebben in de Taliban toen westerse troepen Afghanistan verlieten. Nog eerder deze week was de Pakistaanse minister van Defensie in Kabul. In oktober werd er zelfs een wapenstilstand gesloten na bemiddeling van Qatar en Turkije. Die is nu duidelijk gebroken. Hongaarse blokkade in Brussel Dan naar Europa, waar opnieuw een hoofdstuk wordt toegevoegd aan de Hongaarse blokkade. Het gaat om de 90 miljard euro lening voor Oekraïne en het twintigste sanctiepakket tegen Rusland. Hongarije blokkeert die plannen sinds deze week. Volgens Politico koppelt premier Viktor Orbán het sanctiepakket nu aan SAFE, een EU-programma waarmee lidstaten via de Europese Commissie goedkoop kunnen lenen voor defensie-uitgaven. Boedapest wil goedkeuring voor een Hongaarse aanvraag van 16 miljard euro. De Europese Commissie zegt die aanvraag niet te blokkeren, maar de goedkeuring laat wel op zich wachten. Daardoor is ook een eerste betaling van 2,4 miljard euro vertraagd. Het is niet de eerste keer dat Brussel financiële druk gebruikt richting Hongarije. Eerder werd geld uit het coronaherstelfonds vastgehouden vanwege zorgen over de rechtsstaat. Eerder deze week klaagde Hongarije ook over problemen met de Druzhba-pijpleiding, die Russische olie via Oekraïne naar Hongarije vervoert. Volgens Oekraïne was die beschadigd. Premier Orbán zegt nu dat de leiding niet kapot is. Hongarije en Slowakije zijn de enige EU-landen die nog grootschalig Russische olie via die route ontvangen. Orbán publiceerde vandaag nog een video op Facebook waarin hij sprak over een telefoongesprek met de Slowaakse premier Fico. Samen willen ze een commissie opzetten om de staat van de pijpleiding te onderzoeken. Ook roepen ze Oekraïne op Hongaarse inspecteurs toe te laten. Er zijn alternatieven. Kroatië zegt via een andere leiding olie te kunnen leveren. Premier Plenković is daarover in gesprek met de Europese Commissie, Slowakije en Hongarije. Maar juridisch is het de vraag of Kroatië Russische olie over zee mag importeren binnen het huidige sanctieregime. Als de patstelling aanhoudt, kan de EU uiteindelijk grijpen naar zwaardere middelen zoals het opschorten van stemrecht. Maar dat is politiek en juridisch ingewikkeld. Een andere optie is het verder inzetten van bevroren Russische tegoeden, iets wat ook binnen de EU gevoelig ligt. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In België heeft premier Bart De Wever aangekondigd dat de haven van Antwerpen vanaf volgend jaar wordt uitgerust met een luchtafweersysteem. Het ministerie van Defensie noemt het huidige gebrek aan luchtverdediging een "grote lacune". De systemen moeten de haven beschermen tegen vliegtuigen, helikopters, raketten en grotere drones. Dat is volgens defensiespecialisten hard nodig, omdat de Antwerpse haven zowel economisch als militair een cruciale rol speelt en onder meer belangrijk is voor Amerikaanse legerlogistiek. Tegen kleine drones werken de zogeheten NASAMS-systemen, die België vorig jaar al bestelde in Noorwegen, echter minder goed; die blijven lastig te detecteren tussen gebouwen. Rotterdam werkt om die reden aan een verfijnd radarsysteem dat ook kleinere ‘vriendelijke’ en ‘niet‑vriendelijke’ drones kan onderscheiden. Derde onderhandelingsronde Iran en VS Ondertussen praten in Genève de Verenigde Staten en Iran opnieuw met elkaar. Iran zegt zich flexibel op te stellen en benadrukt dat diplomatie een akkoord mogelijk kan maken. Tegelijkertijd blijft de dreiging van een Amerikaanse aanval groot, al ontbreekt het in de VS aan publieke steun voor een aanval op Iran. Adviseurs van president Trump zouden daarom suggereren dat een Israëlische aanval eerst moet komen, zodat Washington een duidelijker reden heeft om militair in te grijpen. Op dit moment staat 36% van de Amerikanen achter een aanval op Iran. Over de podcast Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen. De blik komt vandaag van BNR-redacteur Mick Fruytier. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De discussie over uitbreiding van de EU speelt niet alleen rond Oekraïne, maar ook in andere delen van Europa. Terwijl in Brussel wordt gewerkt aan nauwere samenwerking met Oekraïne en de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy na exact 4 jaar oorlog met Rusland bij het Europees Parlement aandringt op een duidelijk toetredingsperspectief, leven toetredingsambities ook in landen als Montenegro en Turkije. Opvallend is dat nu ook IJsland het proces wil versnellen en mogelijk al deze zomer een referendum wil uitschrijven over het herstarten van de toetredingsgesprekken. IJsland is geen EU-lid, maar wel nauw verbonden met de EU via Schengen en de interne markt. Het land gebruikt de IJslandse kroon en geen euro, wat economisch nadelig kan zijn. EU-lidmaatschap kan meer stabiliteit en kansen bieden, omdat de economie sterk leunt op energie, visserij en toerisme. Tegelijk liggen Europese regels over visquota en de gevoelige kwestie van walvisvaart politiek lastig. Eerdere toetredingspogingen strandden tussen 2008 en 2015 door onenigheid over visserijregels, het Icesave-debacle met onder meer Nederland en het Verenigd Koninkrijk, en een politieke koerswijziging na de verkiezingen van 2013. De hernieuwde belangstelling komt door de terugkeer van sociaaldemocraten in de regering en door de veranderde veiligheidssituatie sinds de Russische invasie van Oekraïne. Recente geopolitieke spanningen rond Groenland en uitspraken van Donald Trump gaven het debat extra vaart. Intussen zoeken IJsland en de EU elkaar vaker op; volgens Eurocommissaris Marta Kos draait uitbreiding steeds meer om veiligheid en geopolitieke positie, en niet alleen om economie. ------------ Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Morgen is het precies vier jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen reist daarom naar Kyiv. Ze wil niet met lege handen aankomen. Op tafel ligt het twintigste sanctiepakket tegen Rusland, inclusief een nieuwe lening van 90 miljard euro voor Oekraïne, gefinancierd via de opbrengsten van bevroren Russische tegoeden. De bedoeling was dat de buitenlandministers dat pakket vandaag formeel zouden goedkeuren. Maar Hongarije dreigt roet in het eten te gooien. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken liet dit weekend op X weten dat Boedapest het pakket zal blokkeren. EU-buitenlandchef Kaja Kallas reageerde vooraf al somber. Hongarije, en ook Slowakije, zijn sterk afhankelijk van Russische olie via de Druzhba-pijpleiding. Oekraïne beschuldigt beide landen van chantage, omdat ze dreigden de energietoevoer af te sluiten als Kyiv de doorvoer van olie zou blokkeren. Volgens Kallas staat het sanctiepakket los van andere discussies, dus een compromis op andere dossiers ligt niet voor de hand. Ook de Duitse minister Johann Wadephul zei verrast te zijn door de Hongaarse opstelling. De Poolse minister Radosław Sikorski sprak eveneens zijn verbazing uit, maar hintte op binnenlandse motieven in Boedapest. Premier Viktor Orbán staat in de peilingen onder druk. In april zijn er verkiezingen en oppositieleider Péter Magyar doet het opvallend goed. In zo’n context kan een harde confrontatie met Brussel politiek lonend zijn. En dan is er nog een ander onderwerp dat ongetwijfeld ter tafel komt: de Amerikaanse importheffingen. Een paar straten verderop in het Europees Parlement wordt vandaag gekeken naar de ratificatie van een handelsafspraak met de VS. Na een recente uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof staan wereldwijd opgelegde strafheffingen van 15 procent opnieuw ter discussie. De basis onder de zogeheten Turnberry-deal lijkt daarmee weg. Vanmiddag om 15.00 uur is er een speciaal ingelaste vergadering van de commissie Internationale Handel. Commissievoorzitter Bernd Lange wil de geplande stemming uitstellen. De Europese Commissie reageerde gisteren in stevige bewoordingen. Zij vraagt Washington om volledige opheldering na de uitspraak van het Hooggerechtshof en stelt dat de huidige situatie niet leidt tot “eerlijke, gebalanceerde en wederzijds voordelige trans-Atlantische handel”. De Commissie benadrukt dat de belangen van de EU volledig beschermd zullen worden. “Een deal is een deal,” klinkt het. Als grootste handelspartner van de VS verwacht Brussel dat Washington zich aan afspraken houdt. Eurocommissaris voor Handel Maroš Šefčovič sprak dit weekend met de Amerikaanse minister van Handel Howard Lutnick.  De relatie tussen Brussel en Washington blijft daarmee een precaire evenwichtsoefening. Zeker op een moment dat Europese eensgezindheid over Oekraïne harder nodig is dan ooit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Lyon vindt morgen een mars plaats ter nagedachtenis aan de radicaal-rechtse activist Quentin Deranque, die stierf na een gewelddadige confrontatie tussen extreemrechts en extreemlinks. Burgemeester Grégory Doucet van Lyon wilde de mars verbieden uit angst voor nieuwe rellen, maar minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez heeft dat verbod teruggedraaid. Volgens hem moet de vrijheid van meningsuiting worden beschermd. In Lyon zal dit weekend massaal politie worden ingezet om orde te bewaren. Ondertussen worden zeven verdachten vervolgd voor betrokkenheid bij de dood van Deranque. Zij ontkennen de intentie te hebben gehad hem te doden, maar enkelen bevestigen wel hun betrokkenheid.  Eén van de verdachten is medewerker van een parlementariër van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI), wat de zaak politiek extra gevoelig maakt. Al helemaal met gemeenteraadsverkiezingen op komst. De partij werd na de dood van Deranque bedreigd en kreeg bij het hoofdkantoor in Parijs te maken met een bommelding. 'Bad things will happen' De Amerikaanse president Donald Trump heeft een tijdlijn geschetst van ongeveer tien dagen om duidelijk te krijgen of de VS een militaire aanval op Iran zullen uitvoeren, of dat er toch een diplomatieke deal in zicht komt. Eerder berichtte CNN nog dat een aanval al dit weekend zou kunnen plaatsvinden, wat de spanning verder opvoerde. De VS hebben hun militaire aanwezigheid in de regio recent flink uitgebreid. Donald Trump zei dat hij een betekenisvol akkoord wil anders volgen er 'bad things' voor de Iraniërs.  Blik op de wereld Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen. De blik komt vandaag van BNR-redacteur Mick Fruytier.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Britse oud‑prins Andrew Mountbatten Windsor is vandaag gearresteerd op het landgoed Sandringham in Norfolk. De politie heeft meerdere van zijn woningen doorzocht. De arrestatie hangt samen met de onderzoeken naar zijn band met Jeffrey Epstein, maar gaat volgens correspondenten van de BBC vooralsnog niet over seksueel wangedrag. De Thames Valley Police heeft na de publicatie van de Epstein Files verder onderzoek gedaan en ziet nu voldoende aanleiding om Andrew te arresteren. BBC‑correspondenten melden dat de verdenking betrekking heeft op wangedrag in een publieke functie, maar het is nog onduidelijk welke nieuwe informatie tot de arrestatie heeft geleid en waarvan de oud-prins precies van wordt beschuldigd. Opvallend detail: de arrestatie valt samen met zijn 66e verjaardag. Levenslang voor oud-president Yoon In Zuid‑Korea heeft de rechtbank in Seoul vandaag uitspraak gedaan in de zaak tegen voormalig president Yoon Suk Yeol, die in december 2024 een machtsgreep pleegde. Yoon is veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf wegens het leiden van een opstand. Hij ontloopt daarmee de doodstraf, die door de aanklagers was geëist. Yoon riep in december 2024 de noodtoestand uit na een conflict met de oppositie en zette militairen in om het parlement te blokkeren. De noodtoestand werd al snel teruggedraaid door het parlement, waarna hij werd afgezet. Volgens de rechtbank heeft Yoon geen excuses aangeboden of spijt betuigd, en zijn acties zouden de constitutionele orde in gevaar hebben gebracht. Blik op de wereld Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cuba zit in een ongekende brandstof- en energiecrisis, mede doordat de Verenigde Staten de olieleveringen vanuit Venezuela richting het eiland hebben geblokkeerd en landen die Cuba nog helpen met olie dreigen te straffen met importheffingen. Daarmee draait Washington de economische duimschroeven stevig aan: de boodschap van de Trump regering is duidelijk: Cuba moet bewegen, anders wordt de isolatie nog pijnlijker. De gevolgen op het eiland zijn groot: benzine is alleen na maanden wachten in een online wachtijst verkrijgbaar, commerciële vluchten vallen uit door gebrek aan kerosine, het openbaar vervoer ligt grotendeels stil, en stroomuitval is aan de orde van de dag. Inwoners van het Havaanse zitten soms meer dan de helft van de dag zonder elektriciteit en koken noodgedwongen op houtskool. Het dagelijks leven en de economie zijn vrijwel tot stilstand gekomen: toeristen blijven weg, afval wordt niet opgehaald en zorgverleners kunnen hun werk nauwelijks bereiken. De Amerikaanse regering noemt de situatie een humanitaire crisis, maar gebruikt diezelfde crisis ook als drukmiddel. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hintte eerder al op een ‘dominosteeneffect’ na de militaire operatie in Venezuela: het Cubaanse regime is de volgende die moet omvallen. Vanuit Washington wordt openlijk gesproken over mogelijke hulp in ruil voor politieke en economische hervormingen op het eiland.  Hoewel de Cubaanse regering zelf verantwoordelijkheid draagt door jaren van wanbeleid en verwaarloosde infrastructuur, versterken de Amerikaanse sancties de huidige noodsituatie aanzienlijk. Buitenlandse steun is vrijwel opgedroogd: Venezuela valt weg, Russische hulp lijkt vooral symbolisch, en Mexico krabbelt terug uit angst voor Amerikaanse tegenmaatregelen. De grote vraag: overleeft het Cubaanse regime deze drukcampagne? En als het regime zou bezwijken onder de Amerikaanse push voor een deal, wat komt er dan voor in de plaats? De oppositie is grotendeels gevlucht of gevangen gezet, en veel Cubanen kennen geen ander systeem dan het communisme. Dat maakt de uitkomst van deze geopolitieke machtsstrijd hoogst onzeker. _______________________________________________________________________________ Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Zwitserland komen Iran en de Verenigde Staten deze week opnieuw middels indirecte gesprekken samen om te praten over het beperken van het Iraanse atoomprogramma. De gesprekken vinden plaats onder leiding van Oman. VS voeren druk op Ondertussen verhoogt Washington de druk op Iran. Zo bereidt het Amerikaanse leger een grootschalige militaire operatie voor tegen Iran. Vooral opmerkelijk is het dat de plannen zijn gedeeld met de media. De VS overwegen verschillende militaire scenario’s als Iran volgens hen onvoldoende concessies doet. Dat kan gaan om gerichte aanvallen op de Revolutionaire Garde tot een mogelijke missie met 'boots on the ground'. In ruil voor het beperken van zijn atoomprogramma hoopt Iran op verlichting van de zware economische sancties. Hongarije beschuldigt Oekraïne Hongarije beschuldigt Oekraïne ervan de doorvoer van Russische olie via een belangrijke pijpleiding te blokkeren. Sinds een Russische aanval op 27 januari ligt de doorvoer stil. Hongarije beweert dat dit komt door een bewuste politieke beslissing van Zelensky. Oekraïne ontkent dit en stelt dat reparaties onmogelijk zijn door aanhoudende Russische aanvallen. De Slowaakse premier Fico vindt eveneens dat Oekraïne de olie tegenhoudt als drukmiddel om Hongarije’s verzet tegen Oekraïens EU‑lidmaatschap te breken. Blik op de wereld Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Donald Trump en de Canadese premier Mark Carney liggen opnieuw met elkaar overhoop. De nieuwste aanleiding voor het conflict is een brug die later dit jaar zou moeten openen tussen Detroit in de Amerikaanse staat Michigan en Windsor in de Canadese provincie Ontario.Geen "water under the bridge" voor president TrumpTrump dreigt de opening van die brug te blokkeren. Volgens hem moet Canada de Verenigde Staten eerst “compenseren” en met meer “respect” behandelen. Daarbij wijst hij op Canadese heffingen op Amerikaans zuivel en het besluit van Ontario om Amerikaanse alcohol uit de schappen te halen. De brug in kwestie is al gebouwd en wordt momenteel getest. Het wordt een bijzondere verbinding, omdat het de enige brug tussen Detroit en Windsor zal zijn waar je ook te voet en met de fiets overheen kunt. Canada is eigenaar van de brug en blijft dat ook: het land mag de brug de komende 36 jaar exploiteren en tol heffen. Juist dat zit Trump dwars. Hij eist nu dat de Verenigde Staten vijftig procent van de brug in handen krijgen, terwijl hij in zijn eerste ambtstermijn nog openlijk zijn steun voor het project uitsprak. De brug is vooral een politiek drukmiddel in een bredere machtsstrijd. Trump wil ermee laten zien dat hij Canada kan raken op een gevoelig punt. Aanleiding is de koers die premier Carney de afgelopen tijd is gaan varen. Canada wil in tien jaar tijd de handel met landen buiten de Verenigde Staten verdubbelen. In dat kader ontdooide de Canadese regering onlangs de relatie met China en sloot zij een strategisch partnership. Canada stelt daarin zijn markt verder open voor Chinese elektrische auto’s, terwijl China onder meer de importheffingen op koolzaad verlaagt. Carney noemde China daarbij zelfs een voorspelbaardere partner dan de Verenigde Staten, een uitspraak die in Washington slecht viel. Aanvankelijk reageerde Trump nog relatief koel en stelde hij dat landen een deal met China moeten sluiten als dat in hun belang is. Maar de toon veranderde na Carneys toespraak op het World Economic Forum in Davos. Daar haalde de Canadese premier uit naar grootmachten die economische dwang als geopolitiek wapen inzetten en zocht hij nadrukkelijk aansluiting bij zogenoemde ‘middle powers’, zoals Europese landen. Kort daarna begon de Amerikaanse regering te dreigen met importheffingen van honderd procent op Canadese goederen en werd de Canadese toenadering tot China ineens als breekpunt gezien. De brug past in dat patroon van toenemende druk.Grote woorden, maar ook grote afhankelijkheid Internationaal wordt Carney inmiddels gezien als een van de gezichten van het verzet tegen Trump, maar van een bewuste ramkoers lijkt geen sprake. Canada probeert te balanceren tussen meer zelfstandigheid en het behoud van een werkbare relatie met Washington. Die voorzichtigheid is niet zonder reden: zo’n zeventig procent van de Canadese export gaat naar de Verenigde Staten. Ter vergelijking: voor de Europese Unie ligt dat aandeel iets boven de twintig procent. Volgens berekeningen zou Canada de handel met meerdere grote economieën tegelijk moeten verdubbelen om de afhankelijkheid van de VS ook maar enigszins te verminderen. Het gevolg is dat Canadese diplomaten de samenwerking met China inmiddels wat proberen te downplayen. Het afbouwen van de economische afhankelijkheid van de Verenigde Staten zal jaren duren. Voorlopig is echte Canadese zelfstandigheid in de internationale handel, net als de opening van de omstreden brug, nog letterlijk en figuurlijk een brug te ver.______________________________________________________________________________Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op het Iberisch schiereiland werd dit weekend gestemd. In Portugal voor het presidentschap, in Spanje bij belangrijke regionale verkiezingen. Wat zeggen die uitslagen over de politieke richting van Zuid-Europa? Presidentsverkiezingen in Portugal In Portugal was gisteren de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Die werd overtuigend gewonnen door de centrum-linkse António José Seguro, met 66,8 procent van de stemmen. Zijn tegenstander, de rechts-populistische André Ventura, bleef steken op 33,2 procent. Seguro is geen onbekende. Hij was eerder leider van de Socialistische Partij en rechterhand van VN-secretaris-generaal António Guterres. Na een verloren leiderschapsstrijd in 2014 tegen António Costa verdween hij uit de politiek. Vorig jaar keerde hij verrassend terug als onafhankelijk kandidaat en won hij onverwacht de eerste ronde. In de tweede ronde schaarde vrijwel het hele politieke spectrum zich achter Seguro. Zelfs conservatieve politici riepen op om op hem te stemmen, vooral om een overwinning van Ventura te voorkomen. Ventura verliest deze presidentsstrijd, maar positioneert zich nadrukkelijk als dé leider van rechts. Zijn uiteindelijke doel is het premierschap. Deze slag heeft hij verloren, maar de oorlog is dat zeker nog niet. Portugal is geen zwaargewicht in Europa, maar in Brussel is men opgelucht. Niemand zit te wachten op nóg een Europese leider die, zoals Viktor Orbán, Robert Fico of Andrej Babiš, zand in de motor van de EU strooit. Europese leiders reageerden dan ook positief. Ursula von der Leyen stelde dat “Portugal een sterke stem blijft in het verdedigen van onze gedeelde Europese waarden”. De Franse president Emmanuel Macron zei uit te kijken naar de samenwerking met Seguro. Regionale verkiezingen in Spanje Ook in Spanje werd gestemd. In de noordelijke regio Aragón waren regionale verkiezingen. Aragón geldt al decennia als een politieke barometer. Sinds Spanje weer een democratie is, werd de nationale verkiezingswinnaar altijd voorafgegaan door winst in deze regio. Wat opvalt: ook hier groeit het rechts-populisme. De partij Vox boekte forse winst. De socialisten van premier Pedro Sánchez leden hun slechtste resultaat ooit in Aragón. De conservatieve PP werd de grootste, maar verloor zelf ook licht. Vox verdubbelde bijna naar 14 zetels en bleef daarmee weliswaar kleiner dan de PSOE, maar groeide het hardst. Deze verkiezingen zijn de eerste van drie: in maart volgen Castilië en León, in juni Andalusië. De PP presenteert deze reeks nadrukkelijk als een referendum over de regering-Sánchez, en zowel links als rechts voert campagne op nationale thema’s. In landelijke peilingen staat de PP inmiddels voor op de socialisten. De problemen voor premier Sánchez stapelen zich op. In januari kwamen 47 mensen om bij ernstige treinongelukken, wat het vertrouwen in zijn regering verder schaadde. Hij leidt bovendien een minderheidskabinet. De PP is weliswaar de grootste partij in het parlement, maar slaagde er niet in een regering te vormen. Daardoor is Sánchez afhankelijk van wisselende steun, en is elke begroting een politiek gevecht. Daarbovenop komen corruptieschandalen binnen zijn partij.  De roep om het aftreden van Sánchez klinkt steeds luider, maar hij weigert op te stappen. Vervroegde verkiezingen zouden voor zijn partij desastreus kunnen uitpakken. Voorlopig lukt het de PP niet om hem weg te stemmen, maar zijn positie lijkt de komende tijd alleen maar verder te verzwakken. Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.