Bureau Buitenland

Uit pas gepubliceerde documenten blijkt dat immigratiedienst ICE met Iran heeft afgestemd over deportaties. Dat leidde ertoe dat Iraniërs die voor het regime waren gevlucht werden teruggestuurd. Opmerkelijk genoeg gebeurde dit alles terwijl de spanningen tussen Amerika en de VS al hoog opliepen. Wat zegt dit over het opereren van ICE en over de diplomatieke kanalen tussen Iran en de VS? Daarover Amerika-kenner en Journalist van de Groene Amsterdammer Casper Thomas. (11:21) "Fuck Hemedti”: Soedenese artiesten in Egyptische rapscene Een nieuwe generatie Soedanese artiesten laat luid van zich horen. Jonge rappers weten vanuit hun ballingschap in Egypte miljoenen mensen te bereiken met teksten over de bloedige oorlog in hun land, en het leven daar. En daarbij nemen ze bepaald geen blad voor de mond. Thijs Broekkamp, journalist en fotograaf, trok met hen op.

Bij een grootschalige Russische aanval op Kiev zijn afgelopen nacht zeker dertien doden en ruim veertig gewonden gevallen. Intussen heeft president Zelensky te maken met een politieke crisis. Het ontslag van zijn minister van Defensie, Mychajlo Fedorov, leidde tot grote protesten. Nu roept diezelfde Fedorov op tot het houden van nieuwe verkiezingen, en beschuldigt hij de gevestigde orde van corruptie. Hoe gegrond zijn die aanklachten? En zijn nieuwe verkiezingen een goed idee? Daarover verslaggever Michiel Driebergen en Politicoloog en hoogleraar van de Universiteit Leiden Antoaneta Dimitrova. (14:57) De Engelse jacht op de vossenjagers De Britse regering staat op het punt een eeuwenoude traditie definitief te verbieden. De klassieke vossenjacht, waarbij vossen werden gedood, is al verboden, maar nu wordt ook het alternatief dat jagers daarop bedachten in de ban gedaan. Op het Britse platteland lopen de spanningen hierover hoog op. Correspondent Anne Saenen trok naar Great Thurlow. Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week meldt het Europees agentschap Frontex een daling van irreguliere migratie aan de buitengrenzen van Europa. Maar hoe humaan is het beleid werkelijk en welke prijs wordt hiervoor betaalt?  In Bureau Buitenland bespreken we migratie vandaag met documentairemaker Eefje van Blankevoort, die een vierdelige serie maakt over grensbewaking en Frontex, migratiedeskundige Marlou Schrover en journalist Reneé Boskaljon. Presentatie: Nadia Moussaid

Het memorandum dat Trump in juni sloot om de oorlog met Iran te stoppen, verloopt vandaag formeel. Terwijl Iran de overwinning op diplomatiek en militair front al heeft uitgeroepen, dreigt Trump met verdere escalaties - en zelfs dat Iran 'de witte vlag moet gaan hijsen'. Maar zijn militaire reserves zijn uitgeput, de midterms naderen en bondgenoten twijfelen. Heeft Trump nog troefkaarten, of is dit bluf uit nood? Daarover Amerikanist en VVD-senator Koen Petersen.  (14:14) Oorlog in Jemen laait op  De regionale spanningen rondom Iran zorgen in Jemen voor binnenlandse escalatie. Na jaren van burgeroorlog, die leidde tot ’s werelds ergste humanitaire crisis, kwam er in 2022 een fragiel bestand. Nu lijkt het staakt-het-vuren weer op losse schroeven te staan. Dreigt het conflict in Jemen opnieuw te ontaarden in een burgeroorlog? In de studio: Cultureel antropoloog en Jemen-kenner: Marina de Regt. Presentatie: Nadia Moussaid

De ebola-uitbraak in Congo is inmiddels de dodelijkste uitbraak in de geschiedenis van het land. Meer dan 2.300 mensen zijn overleden en bijna 5.000 besmettingen zijn bevestigd. Wat gaat hier mis? Waarom lukt het, ondanks alle ervaring met ebola, niet om de uitbraak onder controle te krijgen? En wordt er wel genoeg gedaan? Daarover spreken we met infectioloog Laurens Liesenborghs, die in Congo meehelpt met de bestrijding, en met Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga (D66), die in Nederland aandacht vraagt voor extra steun. (15:09) IM voor de dichtende lijkenruimer uit Oekraïne Oleksiy Yukov, de hoofdpersoon uit het derde deel van onze podcastserie Dichter aan het front, is begin augustus gesneuveld. Oleksiy ruimde jarenlang lijken direct aan de frontlinie, van gesneuvelde Oekraïense maar ook Russische, soldaten. Nu is hijzelf gesneuveld. Michiel Driebergen over het einde van deze bijzondere dichter.  Presentatie: Sophie Derkzen

"De veiligheidssituatie in Afghanistan is slecht, instabiel en onvoorspelbaar”, zo luidt het reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Vijf jaar nadat de Taliban de macht weer heeft overgenomen, is Afghanistan een ernstig repressief land, waar een diepe humanitaire crisis heerst. Toch wordt het terugsturen van Afghanen binnen de EU steeds verder genormaliseerd, en zoeken Europese leiders toenadering tot de Taliban. Vooral Duitsland schept met zijn terugkeervluchten een nieuw precedent voor de rest van Europa. Wat betekent dit voor het Europees migratiebeleid, en welke rol speelt de opkomst van de radicaal-rechtse AfD? Hierover in onze Bureau Buitenland Zomertafel: onderzoeksjournalist Romy van Baarsen en historica en Duitsland-kenner Lynn Stroo van het Duitsland Instituut. Presentatie: Nadia Moussaid.

Vijf jaar na de machtsovername van de Taliban is de positie van de Afghaanse vrouw nijpender dan ooit — 2,5 miljoen meisjes kunnen niet naar school, klinieken sluiten. Tegelijk openen Europese landen de deur voor de Taliban steeds verder. Waarmee zijn Afghaanse vrouwen daadwerkelijk geholpen? In Mekka ondertekenden Pakistan, Turkije en Saoedi-Arabië een militair verdrag. Kan dit het begin zijn van een islamitische Navo? En hoe reageren Amerika en de regio op dit nieuwe bondgenootschap? In Bureau Buitenland Zomertafel: Midden-Oostenjournalist Fernande van Tets & kunsthistoricus en Afghanistan-kenner Nathalie Paarlberg.  Presentatie: Nadia Moussaid

In Italië daagt oud-generaal Roberto Vannacci premier Giorgia Meloni uit vanaf haar eigen rechterflank. Meloni voelt zich daardoor gedwongen verder naar rechts op te schuiven. Tussen India en Pakistan loopt de spanning op. India wil meer controle over de Indusrivier, waarvan Pakistan voor landbouw en drinkwater afhankelijk is. Pakistan dreigt met “alle middelen” te reageren. Hoe reëel is een waterconflict tussen twee kernmachten? In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Italië-kenner Arthur Weststeijn en buitenlandredacteur bij Trouw en voormalig Zuid-Azië-correspondent Aletta André. Presentatie: Nadia Moussaid

Een recordaantal natuurbranden heeft Europa deze zomer al zeker 15 miljard euro gekost, zo meldde persbureau Reuters. En dit is nog maar het begin, zeggen klimaatdeskundigen. Want de omvang van de branden hangt regelrecht samen met de klimaatverandering. Wat kunnen we daar in Europa aan doen? En zijn onze politici in staat om de juiste stappen te nemen? In Bureau Buitenland Zomertafel: klimaatwetenschapper én optimist Tim van Hattum van de Wageningen Universiteit en Europa-journalist Stefan de Vries. Presentatie: Sophie Derkzen.

Terwijl de situatie aan het front onveranderd lijkt, valt Oekraïne meer en meer olieraffinaderijen, bedrijven en steden diep in Rusland aan. Poetin’s strategie om de oorlog zo veel mogelijk weg te houden van zijn eigen bevolking lijkt daarmee in het gedrang te komen. Zeker nu er hardnekkige geruchten rondgaan dat er voor een algemene mobilisatie aankomt. Welke invloed hebben deze ontwikkelingen op de komende ‘verkiezingen’ in september. Daarover Hubert Smeets van Platform Raam.  En hoewel er nog dagelijks doden en gewonden vallen, zetten Gazanen zich in om met kunst en cultuur kinderen te helpen hun trauma's te verwerken. Kunstenares en oprichtster van stichting HOPE Ingrid Rollema vertelt over het grote belang van cultuur, ook in het door genocide getroffen Gaza. Presentator: Sophie Derkzen

Armenië richt zich steeds meer op Europa, maar Rusland probeert zijn invloed te behouden. Poetin dreigt, Europa wenkt, en de Armeniërs zelf zijn verdeeld. In China speelt een heel andere verdeeldheid: het land staat bekend als economische grootmacht, maar intussen lopen miljoenen jongeren vast in woningnood, gebrek aan goede banen en gebrek aan vrijheid. In Bureau Buitenland Zomertafel spreken Michel Don Michaloliákos van GeopolitiekNu, en oud-China correspondent Garrie van Pinxteren over de toekomst van beide landen. Presentatie: Nadia Moussaid.

Het Internationaal Strafhof is op zoek naar een nieuwe hoofdaanklager, nu Karim Khan is weggestemd na klachten van seksueel wangedrag. Er ligt een mijnenveld klaar voor degene die het stokje overneemt: een leegloop van landen, sancties tegen medewerkers en een actieve ondermijningscampagne van de VS. Hoe nu verder?  En: hoe hard Xi Jinping zich ook inzet om de bevolkingskrimp in zijn land tegen te gaan, het lijkt niet te mogen baten. Waarom zijn Chinezen huiverig voor een groter gezin? In Bureau Buitenland Zomertafel: Marieke de Hoon, docent internationaal strafrecht aan de UvA, die documenten over voormalige hoofdaanklager van het Hof inzag, en Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven, die onderzoek deed op het Chinese platteland, en sprak met vrouwen over hun kinderwens.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Ruim vijf maanden duurt de oorlog tussen de VS en Iran nu al en het conflict heeft enorme gevolgen voor de bewoners en de politiek in beide landen. In Iran moeten de bewoners manoeuvreren tussen de weer oplaaiende oorlog én de toenemende binnenlandse repressie.  En in de VS klinkt binnen de Republikeinse Partij steeds meer kritiek op het beleid van Donald Trump. In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Iran-kenner Peyman Jafari, en jurist en Amerika-kenner Kenneth Manusama, over de gevolgen van de oorlog in de Amerikaanse en Iraanse maatschappij.  Presentatie: Laila Frank

Spoedoverleg in de EU: de ministers van meer dan twintig Europese lidstaten buigen zich vandaag over de vraag hoe de buitengrenzen te beschermen. Dit nadat tienduizenden mensen vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta binnenkwamen. De situatie is gespannen, en de Spaanse premier Pedro Sánchez hoopt op de brede steun die hij tot dusver heeft gemist.  En terwijl de wereld naar de Iran-oorlog en de Straat van Hormuz kijkt, is er in Libanon een front ontstaan dat zowel het redmiddel als de genadestoot kan worden. Met de tanende invloed van Iran in de regio lijkt dit een goede kans voor Libanon om de controle over het grondgebied terug te winnen en de plannen van Israël voor een bufferzone te verhinderen. Gloort er een hoopvollere toekomst? Te gast aan onze zomertafel zijn Spanje-kenner en journalist Samuel Witteveen Gómez, en arabist en voormalig diplomaat Petra Stienen. Presentatie: Laila Frank

Wat drijft iemand zover dat hij probeert een geweer af te pakken van een kolonist? Vorige week gebeurde dat op de Westbank — een moment dat viraal ging. Volgens de VN zijn er dit jaar 76 Palestijnen en één Israëliër gedood en vinden er gemiddeld 190 aanvallen per maand plaats. Alweer een nieuw record. De escalatie is ongekend, maar internationale druk blijft uit. En in Israël staan verkiezingen voor de deur. Het geweld tegen Palestijnen lijkt onderdeel van de campagne geworden — waarin het leger en kolonisten steeds vaker met elkaar optrekken.  In Bureau Buitenland Zomertafel: journalist Ruth Vandewalle over Palestijns verzet en UvA-onderzoeker Erella Grassiani over hoe de geweldsdynamiek een rol speelt in de aanstaande verkiezingen. Presentatie: Nadia Moussaid

Het geweld tussen Iran en de VS laait op en een snel einde lijkt niet in zicht. De vrije doorvaart in de Straat van Hormuz en Bab el Mandeb staat onder druk. Gaan we naar een wereld waarin het zeerecht wordt losgelaten en de zee een geopolitiek drukmiddel wordt? Na terugtrekking van de VS uit de WHO voert Amerika een America First-strategie in Afrika: bilaterale gezondheidsdeals waarin Afrikaanse landen zich naar Amerikaanse belangen moeten schikken in ruil voor geld. In Bureau Buitenland Zomertafel waarschuwt viceadmiraal buitendienst Ben Bekkering over de gevolgen voor internationaal zeerecht en journalist en documentairemaker Elien Spillebeen ziet hoe Amerika's strategie in Kenia voor problemen zorgt.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Nigel Farage zou giften hebben aangenomen van een veroordeelde crypto-investeerder zonder die op te geven. Hij stapte op, riep meteen een tussentijdse verkiezing uit en neemt het op 23 augustus in Clacton-on-Sea op tegen de satirisch kandidaat Count Binface. Welke gevolgen heeft dit schandaal op de populariteit van Farage? En In de VS zijn de midterms over honderd dagen, de afbrokkelende steun voor Israël is een grote splijtzwam in de Democratische partij. In Bureau Buitenland Zomertafel bespreekt VK-correspondent Lia van Bekhoven waarom een corruptieonderzoek naar Farage tot een tussentijdse verkiezing leidt, en Amerikakenner Casper Thomas over hoe diep de Israël-kloof binnen de Democratische Partij is. Presentatie: Nadia Moussaïd

Belangrijke techfiguren als Peter Thiel, Elon Musk en Marc Andreessen bewegen steeds meer richting het Witte Huis en hun uitspraken over AI worden radicaler. Denkbeelden die decennialang onbespreekbaar waren, klinken nu uit de mond van miljardairs. Tegelijk verhardt China zijn houding richting Europa, van chipmachines tot pekingeend. In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Paul Verhagen, expert geopolitiek en technologie bij het Haags Centrum voor Strategische Studies, het gedachtegoed van de grote tech-bazen, en Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael, de handelsstrijd tussen China, de VS en Europa. Presentatie: Nadia Moussaid.

Honderden Noord-Koreaanse hackers probeerden afgelopen weekend een Britse bank binnen te dringen, hoewel hun eigen land geen internettoegang heeft. Hoe kan dat? En hoe gevaarlijk wordt dit met AI? In Nicaragua wil president Daniel Ortega de verkiezingen afschaffen, waardoor de macht binnen de familiekringen zal blijven. Dit patroon van personalisme, waarin vertrouwen in personen boven vertrouwen in systemen komt, herhaalt zich van links tot rechts in Latijns-Amerika. In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Casper van der Veen, Noord-Korea-expert, en Wil Pansters, emiritus hoogleraar Latijns-Amerikastudies, hoe machtige leiders en familiestructuren instituties ondermijnen en persoonlijke loyaliteit boven de rechtsorde stellen. Presentatie: Laila Frank.

De Indiase minister van Onderwijs stapt op na wekenlange protesten van de Kakkerlakken-beweging. Het is de eerste grote concessie van premier Modi aan dit studentenprotest. Journalist Lisa Dupuy onderhoudt contact met de jongeren.  In Mali rukken de jihadisten op. Voor president Donald Trump is dit reden om luchtaanvallen te overwegen in het West-Afrikaanse land. Afrikanist en hoogleraar Mirjam de Bruijn over het succes van de extremisten in Mali.  Verder bespreken onze gasten in Bureau Buitenland: Zomertafel ook de impact van de aanslag bij de Pride in Berlijn.  Presentatie: Laila Frank

In het Verenigd Koninkrijk is het nieuwe kabinet van premier Andy Burnham gepresenteerd. Wat zegt de samenstelling van zijn regering over de koers die hij wil varen?  In Rusland nemen de totalitaire tendensen verder toe. Zelfs populaire animatiefilms liggen inmiddels onder een Poetins vergrootglas. In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken politicoloog Casper Kirkels en Ruslandkenner Helga Salemon de nieuwe Britse politieke koers en de toenemende controle in Rusland. Presentatie: Laila Frank

De oorlog tussen Iran en de VS escaleert verder. Afgelopen nacht mengden ook de Houthi-rebellen in Jemen zich nadrukkelijker in de strijd. De pro-Iraanse beweging dreigt de scheepvaart door de Bab el-Mandeb af te sluiten. Tegelijk kijken invloedrijke christelijk-nationalistische groepen in Washington door een religieuze bril naar het conflict en zien zij de oorlog als onderdeel van een goddelijke missie. In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken journalist Rinke Verkerk (De Correspondent) en Midden-Oostendeskundige Kawa Hassan (Stimson Center) de laatste escalatie in het Midden-Oosten én hoe eindtijdsgeloof in het conflict een steeds grotere rol speelt. Presentatie: Laila Frank

Volgens een nieuw rapport is China voor het eerst wereldwijd aantrekkelijker dan Amerika. Terwijl Amerika wegzakt, bouwt China een strategie op via cultuur. Jongeren sparen Labubu's, spelen Chinese games, drinken bubble tea. China wordt steeds cooler. En na dagenlange protesten op Oekraïense straten ontslaat Zelensky zijn legergeneraal Syrsky. De burgers willen af van het nalatenschap van het Sovjet-tijdperk. Maar Russische president Poetin houdt juist vast aan het gebied. Hij stuurt zijn soldaten die kant op om de eenheid te bewaren met wat hij noemt, “etnische Russen”. Maar wat is eigenlijk een etnische Rus? In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken historicus en Rusland-kenner Hubert Smeets en China-deskundige Manya Koetse hoe twee grootmachten via identiteit en cultuur hun macht willen uitbreiden. Presentatie: Laila Frank

Merz en Macron doen er alles aan om een goede Frans-Duitse samenwerking uit te stralen. Dat bleek ook tijdens de top van een paar dagen terug. Toch is er veel te doen om de zogeheten Frans-Duitse motor die de laatste jaren steeds meer hapert. Hoe staat het er nu echt voor met de relatie tussen beide landen? Tegelijkertijd worden beide landen geconfronteerd met een ontwikkeling die de politieke verhoudingen verder onder druk zet: de onmiskenbare opkomst van radicaal rechts. In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag aan: historicus Marja Verburg, verbonden aan het Duitsland Instituut, en Frankrijkkenner Stefan de Vries.  Presentatie: Laila Frank.

Dit weekend voerde Rusland een van de grootste raketaanvallen uit op Kiev sinds het begin van de oorlog, en steeds vaker worden daarbij burgerdoelen geraakt. Toch wordt er al werk gemaakt van de wederopbouw van Oekraïne, onder welke omstandigheden gebeurt dat? Aan de andere kant van de oceaan waait er al even een behoorlijk rechtse wind; vorige maand werd er opnieuw een extreemrechtse president gekozen in Latijns-Amerika. Is Brazilië binnenkort de volgende, nu er na de zomer presidentsverkiezingen zijn in het land? In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag stedenbouwkundige Fulco Treffers en hoogleraar Brazilië-studies Kees Koonings aan. Presentatie: Nadia Moussaid

Het Verenigd Koninkrijk maakt zich klaar voor de beëdiging komende maandag van Andy Burnham tot nieuwe premier, de zevende alweer in tien jaar tijd. Een politiek tempo dat kenmerkend is voor de diepe verdeeldheid in het land.  Ook een ander eiland, aan de andere kant van de wereld kampt met verdeeldheid: Taiwan wordt gemangeld tussen de supermachten China en Amerika. Wie brengt stabiliteit in roerige tijden? En hoe werk je samen met een land waarmee je het fundamenteel oneens bent? In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag oud-VK-correspondent Hieke Jippes en documentairemaker Ruben Terlou aan over twee verdeelde eilanden.  Presentatie: Nadia Moussaid

Na twee dodelijke schietincidenten met ICE in Texas en Maine groeit opnieuw de discussie over de bevoegdheden van de immigratiedienst. Trump keert zich tegen zijn eigen ministerie, terwijl de Democraten zoeken naar een duidelijke gezamenlijke koers. Ook in Oekraïne is politieke onrust: Zelensky voert opnieuw een machtswisseling door en ontslaat zelfs zijn succesvolle minister van Defensie. Wat betekenen deze veranderingen voor de toekomst van beide landen? In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken voormalig VS-correspondent Karlijn van Houwelingen en Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen de politiek in hun landen. Presentatie: Nadia Moussaid.

De spanningen rond Iran escaleren opnieuw. Terwijl de blokkade van de Straat van Hormuz voor onvrede zorgt in Washington, vallen beide landen elkaar aan in de Golf. Trump dreigt ook civiele doelen te raken. Vandaag meldt Iran dat er tientallen burgers zijn gedood door Amerikaanse aanvallen. In Bureau Buitenland: Zomertafel gaan VRT-Duitslandverslaggever Jeroen Reygaert en hoogleraar Haroon Sheikh in op de vraag hoe Europa zich staande houdt in deze onrustige tijd. Reygaert duidt de tanende populariteit van  bondskanselier Friedrich Merz, terwijl Sheikh laat zien welke economische en geopolitieke kansen de snel veranderende wereldorde Europa juist biedt.  Presentatie: Nadia Moussaid

Regering-Trump lanceert een campagne om het Internationaal Strafhof (ICC) te ontmantelen. Volgens de Amerikaanse regering brengt het Internationaal Strafhof de soevereiniteit van Amerika in gevaar. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor het uiteenvallen van de internationale rechtsorde. Eén land trekt daarbij het hardst aan de bel: Japan, dat een van de grootste financiële bijdragers is van het Strafhof. In Bureau Buitenland: Zomertafelschuiven japanoloog Casper Wits en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers aan.

Nu de spanningen rond de cruciale zeeroute oplopen, zien Syriërs ineens nieuwe kansen voor een oud plan: gas en olie via pijpleidingen door Syrië vervoeren, als alternatief voor de kwetsbare route door de Golf. In Rusland is de dreiging rond Hormuz juist een klein meevallertje: de stijgende olieprijs spekt de Russische staatskas. De vraag is alleen of dat effect opweegt tegen de economische druk die ontstaat nu Oekraïne erin slaagt steeds meer Russische raffinaderijen te treffen. In Bureau Buitenland: Zomertafel schuiven voormalig diplomaat Petra Stienen en Ruslandkenner Pjotr Sauer aan. Met Stienen kijken we naar het nieuwe Syrië en de bijzondere relatie die het land, ondanks de val van Assad, nog altijd met Moskou onderhoudt. En Sauer vertelt hoe de steun voor het Kremlin binnen de Russische elite steeds verder afbrokkelt. Presentatie: Laila Frank.

Voor het eerst benoemt het Europees Parlement in een aangenomen resolutie expliciet de betrokkenheid van de Verenigde Arabische Emiraten in Soedan. De door VAE gesteunde rebellengroep  RSF – omsingelt El Obeid, waar een half miljoen mensen gevangen zitten. Internationale organisaties waarschuwen voor: dit wordt Al Fasher 2.0, een massale slachting. Wat kan de internationale gemeenschap doen om dat scenario te voorkomen? We vragen het Anette Hoffmann, Soedan-expert verbonden aan Clingendael, en Marit Maij, Europees Parlementariër namens PRO. (11:07) Turkse humor botst met Erdogan Een nieuwe voorstelling van een jonge Turkse komiek gaat viraal in Turkije. Het zet het land op z’n kop, waar nu een jonge generatie comedians steeds vaker tegen heilige huisjes schoppen in het land, van religie tot politiek. Waarom durven zij verder te gaan en welke prijs staat daar tegenover? Te gast is Mitra Nazar, oud-correspondent Turkije. Presentatie: Laila Frank

Zeventien EU-landen, onder wie Nederland, willen uitstel van nieuwe Europese methaanregels. Methaan is een krachtig broeikasgas en verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde uitstoot. Deze landen vrezen gevolgen voor de energievoorziening en de economie. Achter de schermen voeren de Verenigde Staten en de energiesector de druk op. Staat Europa voor een keuze tussen ambitieuze klimaatdoelen en betaalbare, zekere energie, juist nu geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten opnieuw oplopen? We bespreken het met Europa-correspondent Anouk Boone en energie-expert Lucia van Geuns( HCSS). (12:57) Noorse gevangenissen: straf of tweede kans? Noorwegen heeft een van de laagste recidivecijfers ter wereld. De gevangenissen zijn kleinschalig en draaien niet alleen om straf, maar vooral om een succesvolle terugkeer in de samenleving. Gedetineerden zijn er geen nummer, maar worden benaderd als mensen. Hoe werkt dat in de praktijk? En houdt dit model stand nu ook Noorwegen moet bezuinigen? Verslaggever Ellen van den Berg bezocht twee gevangenissen en sprak met gedetineerden en medewerkers. Presentatie: Sophie Derkzen.

De NAVO-top in Ankara is in volle gang en wereldleiders proberen Trump ervan te overtuigen dat NAVO-lidstaten grote stappen hebben gemaakt om te investeren in defensie. ‘Europa moet onafhankelijk worden van Amerika’, zo luidt de wens van zowel Europese landen als Amerika zelf. Tegelijkertijd is er alles aan gelegen om Trump voorlopig binnenboord te houden. Hoe zelfstandig is de Europese defensie en wat zijn de vooruitzichten? Met Bob Deen, directeur van Clingendael Instituut en defensie-expert Michelle Haas.  (14:37) Staakt-het-vuren Iran VS over? Vannacht vielen de Verenigde Staten ruim tachtig Iraanse doelen aan met luchtaanvallen. Ook zijn de sancties op de olie-export weer ingevoerd. Volgens de Amerikaanse president Trump is het staak-het-vuren over. Wat betekent deze nieuwe escalatie? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda. Presentatie: Sophie Derkzen

Hamas zet stap terug in Gaza Hamas wil na bijna twintig jaar het dagelijks bestuur van Gaza overdragen aan een Palestijnse technocratische commissie. Wat zit achter deze opvallende beslissing? We bespreken de politieke betekenis met islamoloog en Hamas-kenner Joas Wagemakers van de Universiteit Utrecht. Le Pen voert 'geen campagne in enkelband' De Franse rechter bepaalt vanmiddag of het verbod op verkiezingsdeelname voor de uiterst rechtse Marine Le Pen van kracht blijft. Haar radicaal-rechtse partij Rassemblement Nationaal doet het in de peilingen bijzonder goed. Wat zal de uitslag betekenen voor de politieke toekomst in Frankrijk, en voor de EU? Hierover spreken we met correspondent Eva Rammeloo en Frankrijkkenner Martin de Haan. Presentatie: Sophie Derkzen

Oekraïne heeft te weinig munitie om Russische ballistische raketten te stoppen, schreef de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vanmorgen op X na een dodelijke aanval op Kyiv. De NAVO-top in Ankara moet deze week stappen zetten om zijn luchtverdediging te versterken, vindt hij. Maar Oekraïne is bij de NAVO niet alleen maar de vragende partij. Het land heeft voor het bondgenootschap strategische technologie en ervaring in de aanbieding. We bespreken dat met correspondent Michiel Driebergen.  (11:39) Chinashock 2.0: Nederland zet zich schrap De Chinese economie dreigt de wereldmarkt te overspoelen met producten en innovatie, en Europa weet daar niet goed raad mee.  De afgelopen weken liepen handelsministers uit China en de EU elkaar de deur plat en deze week is ook onze eigen minister van Handel Sjoerd Sjoerdsma in China op handelsmissie. Wat staat er op het spel in de relatie tussen Europa en China? En welke keuzes moet Nederland maken? Daarover spreken we met hoogleraar Haroon Sheikh van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Presentatie: Laila Frank. Kleine noot: In deze uitzending wordt de massale export door China van zaken als elektrische auto’s, zonnepanelen en andere geavanceerde industriële producten onderdeel genoemd van de zogenaamde Chinashock 1. Eigenlijk worden deze technologisch hoogwaardige producten doorgaans gezien als onderdeel van de zogenoemde Chinashock 2.  De eerste Chinashock had vooral betrekking op de sterke toename van de export van arbeidsintensieve en relatief laagwaardige maakproducten, hoewel China ook toen al sommige technologisch complexere goederen exporteerde.

De Verenigde Staten vieren morgen 250 jaar onafhankelijkheid. Het was altijd reden voor een feestje, maar is dat nog zo? Wat is de stand van zaken in de VS onder Donald Trump en wat kunnen we van de komende 250 jaar verwachten? We bespreken het met drie gasten die een bijzondere fascinatie hebben voor de VS: Alain-Laurent Verbeke, hoogleraar in de rechtsgeleerdheid aan de KU Leuven en bijzonder hoogleraar aan de Harvard Law School, oud-correspondent Karlijn van Houwelingen én James Kennedy, historicus aan de Universiteit Utrecht.  Presentatie: Chris Kijne.

De Board of Peace van president Trump gaat 'Hamas-vrije humanitaire zones' inrichten in Gaza, waar Palestijnen worden ondergebracht in kampen. Op de duizendste dag van de oorlog zou er sprake moeten zijn van een staakt-het-vuren. Maar de aanvallen gaan door en het Israëlische leger breidt met het verschuiven van de gele lijn zijn controle uit. Vormen deze 'humanitaire zones’ een stap op weg naar vrede, of eerder een manier om Palestijnen af te zonderen zodat de militaire expansie makkelijker door kan gaan? Daarover Erwin van Veen van Instituut Clingendael. (10:29) De politiek achter aardbeving Venezuela Na de dubbele aardbeving in Venezuela is het officiële dodental gestegen naar meer dan 2300. Intussen groeit de kritiek op de hulpverlening van de regering wegens late en minimale reactie. Oppositiegroepen in Venezuela willen morgen demonstreren tegen interim-president Delcy Rodriguez. Ze is dan een half jaar aan de macht en moet volgens de grondwet opstappen. Collega Edwin Koopman sprak met Venezolanen in de hoofdstad Caracas. Presentatie: Sophie Derkzen.

Turkije maakt zich op voor de komende NAVO-top, die in hoofdstad Ankara gaat plaatsvinden. Daar wil president Erdogan een groot succes van maken, nu er veel lofzang is vanuit de EU en VS voor de Turkse defensie-inzet. Ondertussen gaat het land gebukt onder een arrestatiegolf en maken mensenrechtenorganisaties zich zorgen over toenemende repressie. Daarover collega en Turkijekenner Cevahir Varan. (07:48) Gaat AfD voor het eerst regeren? De uiterst rechtse AFD lijkt in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt een ongekende verkiezingswinst te zullen behalen. Zelfs een absolute meerderheid behoort tot de mogelijkheden. Daarmee groeit de kans dat de partij voor het eerst zal regeren. Wat betekent dit voor de Duitse deelstaat en de landelijke politiek? Daarover Duitslanddeskundige Marja Verburg, die net is teruggekeerd uit Saksen-Anhalt. Presentatie Sophie Derkzen.

En: repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van politieke gevangenen. (00:45) Lot van kanselier Merz hangt aan Volkswagen Een nieuwe klap voor de Duitse auto-industrie: bij Volkswagen dreigen 100.000 ontslagen en sluiting van vier fabrieken. De Duitse regering zegt alles te zullen doen om de fabrieken open te houden, maar is dat wel mogelijk? En wat betekent dit voor de toch al erg wankele positie van bondskanselier Friedrich Merz? Daarover Duitslandverslaggever bij de VRT Jeroen Reygaert. (09:40) Terug naar de KGB-cel De Belarussische president Aleksandr Loekasjenka liet het afgelopen jaar tientallen politieke gevangenen vrij na onderhandelingen met de regering-Trump. Tegelijkertijd zitten nog altijd honderden Belarussen vast om politieke redenen. Onze verslaggever Michiel Driebergen bezocht in Vilnius het voormalige KGB-gevangeniscomplex, dat nu een museum is. Samen met oud-politiek gevangene Sergej Sparisj, die vorig jaar vrijkwam, sprak hij over repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van achtergebleven gevangenen. (16:24) Oeganda's nieuwe dictator De belangrijkste onafhankelijke media van Oeganda werden dit weekend op last van legerchef Muhoozi  uit de lucht gehaald. Eerder werden al oppositieleden en journalisten opgepakt. De zoon van de huidige president Yoweri Museveni lijkt zijn macht razendsnel uit te bouwen, terwijl de vrees groeit dat Oeganda afstevent op een dynastieke machtsoverdracht. We bespreken het met Oeganda-kenner Kristof Titeca van de Universiteit Antwerpen. Presentatie: Laila Frank

Ruim een miljoen migranten hebben zich gemeld voor een werkvergunning in Spanje. De Spaanse regering voert hiervoor vaker campagne, maar de toeloop lijkt dit jaar groter dan ooit. Tegelijkertijd is er ook meer kritiek van rechtse partijen. Wat betekent dit voor Spanje en blijft dit beleid nog staan. Daarover Sven Tuytens, Spanje-correspondent van de VRT.  (13:23) Heksenjacht op migranten in Zuid-Afrika In Zuid-Afrika bereikt een golf van xenofobie een kookpunt. De groeiende antimigratiebeweging March and March heeft migranten een ultimatum gesteld: vóór 30 juni moeten zij allemaal het land verlaten. De angst onder de migranten neemt toe, en wordt versterkt doordat de vijandigheid diepgeworteld is binnen de Zuid-Afrikaanse instituties. Wat zegt deze geweldsgolf over de politieke en economische situatie in het land? We bespreken het met correspondent Hugo Boogaerdt. Presentatie door: Laila Frank

Wat begon als een vroege zomerpiek is uitgegroeid tot de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf ooit gemeten in Europa. En volgens wetenschappers is dat allesbehalve toeval: Europa warmt sneller op dan welk ander continent ook, en onderzoek stelt dat de klimaatverandering de hittegolf 2°C tot 4°C erger maakt. Bevinden we ons in een nieuw normaal? We bespreken het met meteoroloog Helga van Leur. (7:34) Oost-Azië als voorbeeld Het zou goed zijn als wij Europeanen onze Amerikaanse bril eens afzetten, en opletten wat er gebeurt in landen als Zuid-Korea, Japan en Taiwan, schrijven Korea-expert Remco Breuker en sinoloog en japanoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden in hun nieuwe boek De kracht van de middenmacht. De drie landen zijn niet alleen van waarde als stabiele partners, maar ook als voorbeelden van hoe je een democratie in stand houdt, zelfs tegen de klippen op.   Presentatie: Sophie Derkzen.

In Venezuela is de noodtoestand uitgeroepen na twee zeer zware aardbevingen. Gevreesd wordt voor duizenden doden. De ramp komt bovenop de problemen die Venezuela al kende. De economie van het land ligt in duigen en dat geldt ook voor de medische voorzieningen. Wat staat Venezuela te wachten? In de studio collega en Venezuela-kenner Edwin Koopman. (09:38) Netanyahu in politieke spagaat Premier Netanyahu staat van twee kanten onder druk: aan de ene kant wil machtige bondgenoot Amerika niet dat het vredesproces met Iran wordt verstoord door Israëls oorlog in Libanon, aan de andere kant verwacht de Israëlische bevolking dat aan de dreiging van Hezbollah een einde wordt gemaakt. Welke koers zal Netanyahu varen en welke rol spelen de komende Israëlische verkiezingen in het najaar hierin? Daarover Gilad Perez, journalist in Israël en Palestijnse gebieden en Erella Grassiani, Israël-kenner en onderzoeker aan Universiteit van Amsterdam. Presentatie: Sophie Derkzen

En: Tsjechische president sleept eigen regering voor de rechter (00:39) Trump krijgt weerstand uit eigen partij Donald Trump staat bekend om zijn ijzeren greep op de Republikeinse Partij. Maar juist nu komt het verzet uit onverwachte hoek: zijn eigen senatoren. Republikeinen stemden samen met Democraten voor een voorstel dat Trumps militaire bevoegdheden rond Iran moet beperken. Ook zijn omstreden Save America Act stuit op groeiende weerstand binnen de partij. We bespreken het met oud-VRT-Amerikacorrespondent Björn Soenens. (08:45) Grondstoffenkoorts in Frankrijk botst met natuurbehoud Voor elektrische auto's, batterijen en de energietransitie heeft Europa enorme hoeveelheden lithium nodig. En dus klinkt in Brussel steeds luider de roep: haal die grondstoffen uit eigen bodem. Frankrijk geeft alvast het voorbeeld met plannen voor een grote lithiummijn. Maar die plannen stuiten op weerstand. Want hoever wil Europa gaan om minder afhankelijk te worden van China? En welke prijs zijn omwonenden bereid daarvoor te betalen? Eva Rammeloo bezocht de plek waar de mijn moet verrijzen. (17:53) President sleept eigen regering voor de rechter De Tsjechische president Petr Pavel stapt naar de rechter omdat premier Andrej Babiš hem niet wil meenemen naar de Navo-top in Ankara. Achter de ruzie schuilt een bredere strijd over defensie, Oekraïne en de Europese koers van Tsjechië. Daarover NRC-correspondent Mark Middel.  Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week loopt het ultimatum af van president Zelensky aan buurland Belarus, om signaalversterkers weg te halen die voor Russische drones worden gebruikt. "Als Loekasjenko het niet doet, doen wij het", waren de ondubbelzinnige woorden. En dat Oekraïne tot veel in staat is, laten ze momenteel zien met hun aanvallen op de Krim. Daarover Belarus-kenner Franka Hummels en Oekraïne-correspondent Michiel Driebergen. (13:41) Amerikaans Hooggerechtshof onder zware druk Het Amerikaanse Hooggerechtshof staat aan de vooravond van een reeks ingrijpende uitspraken. Eén van de meest gevoelige zaken draait om het beperken van het staatsburgerschap op basis van geboorte, een kwestie die diep ingrijpt in de Amerikaanse identiteit. Tegelijkertijd voert Trump de druk op, en dreigt een directe botsing met het hoogste rechtscollege van het land. Wat zegt deze spanning over de scheiding der machten in de VS? We bespreken het met voormalig Amerika-correspondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Sophie Derkzen

Keir Starmer stapt op als Britse premier. Daarmee stevent het Verenigd Koninkrijk af op zijn zevende regeringsleider sinds de Brexit tien jaar geleden. Klaar om hem op te volgen staat Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Maar lost het vertrek van Starmer de problemen op, of staat de volgende premier tegenover dezelfde problemen? Die volgens velen zijn opgezadeld door tien jaar Brexit. We vragen het correspondent Anne Saenen en VK-kenner Casper Kirkels. (13:10) Ook Colombia gaat voor radicaal rechts De presidentsverkiezingen in Colombia zijn gewonnen door de radicaal rechtse Abelardo de la Espriella. Daarmee gaat Colombia mee in een golf van rechts tot extreem-rechtse populisten leiders die de afgelopen tijd in de regio aan de macht zijn gekomen. Wat is daarvan de oorzaak en wat is de invloed van Trump? We vragen het collega en Latijns Amerika redacteur Edwin Koopman. Presentatie door: Nadia Moussaid

De macht van AI-giganten explodeert. Ook kruipen ze steeds dichter tegen de macht aan. Dat zien we met name in de Verenigde Staten, waar Trump zich omringt door allerlei ‘techbro’s’, maar ook tijdens de afgelopen G7-top toen deze miljardairs aan dezelfde tafel werden gezet als de zeven staatshoofden. Hoe moet Europa zich verhouden tot deze wapenwedloop, en wat zijn de risico’s van deze alsmaar groter wordende industrie? Dat bespreken we met professor en oud-minister Robbert Dijkgraaf en hoogleraar Felienne Hermans. Presentatie: Sophie Derkzen

De Verenigde Naties en een groep landen, waaronder Nederland, waarschuwen voor nieuwe wreedheden en ernstige internationale misdaden in en rond de cruciale stad El Obeid, in Soedan. Er wordt gevreesd voor een herhaling van het Al-Fasher-scenario, waar vorig jaar in slechts een paar weken tijd tienduizenden doden vielen. Wat is er nodig om het geweld in deze oorlog te stoppen? Hierover collega-redacteur Noëlle Habraken, die de situatie op de voet volgt. (10:09) Libanon op nieuwe breuklijn Het voorlopig akkoord tussen VS en Iran moet ook een einde brengen aan het geweld in Libanon. Israël geeft daar geen gehoor aan en voert zware aanvallen uit. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor Libanon en hoe gaat Hezbollah zich opstellen? We vragen het Libanonkenner Fernande van Tets. Presentatie: Laila Frank.

De VS en Iran gaan de komende zestig dagen onderhandelen over een vredesakkoord. Maar wat gaat er precies veranderen rondom de Straat van Hormuz? Iran en Oman krijgen een ‘administratieve rol’ in het beheer ervan, maar dat was voor deze oorlog niet zo. Moet de scheepvaart daarvoor dan ook iets gaan betalen? Volgens Koen Aartsma van Clingendael zou dat neerkomen op tolheffing. En correspondent Judith Spiegel in Koeweit over de verdere gevolgen van de deal voor de Golfregio. (13:53)Nieuwe uitdager Starmer klopt op deur  Alle Britse ogen zijn vandaag gericht op het kleine Engelse district Makerfield. Als daar bij de lokale verkiezingen vandaag Labour-kandidaat Andy Burnham wint, kan hij vanuit het parlement premier Keir Starmer als partijleider uitdagen tot een leiderschapsstrijd. Maar de uitkomst van de verkiezingen vandaag is nog verre van zeker: de Reform-kandidaat zit Burnham namelijk op de hielen. Te gast hierover is politicoloog Casper Kirkels van de Radboud Universiteit. Presentatie: Nadia Moussaid

Vandaag zijn de belangrijkste punten uit het akkoord tussen de VS en Iran uitgelekt. Persbureau Bloomberg meldt dat er minstens 300 miljard dollar naar Teheran zou gaan. Dat terwijl een regimewissel in Iran oorspronkelijk de inzet van de VS was. Hoe komt het regime uit deze oorlog en wat betekent dat voor de Iraanse bevolking? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerde en Iraanse Nederlander Matin Abbasi. (12:59) Mensensmokkel verlegt zich naar Oost-Afrika Bij mensensmokkel wordt vaak gedacht aan de Middellandse Zee en Noord-Afrikaanse landen als Libië. Maar hoogleraar Mirjam van Reisen van de Universiteit Tilburg ziet dat netwerken van mensenhandelaren ook steeds actiever zijn in Oost-Afrika. Daar worden migranten al vroeg uitgebuit, gekidnapt en onder druk gezet. Wat vertelt deze ontwikkeling ons over de strijd tegen mensensmokkel, die ook voor Europa een belangrijke prioriteit is? Presentatie: Nadia Moussaid

Op een geopolitiek beladen moment komen de zeven grootste westerse economieën ter wereld samen in Frankrijk. De G7 zal gedomineerd worden door gesprekken over de Straat van Hormuz, maar ook andere grote vraagstukken liggen voor. Zoals: hoe moet het Westen zich verhouden tot China's economie? De onderlinge verhoudingen zullen getest worden deze dagen. Daarover geopolitiek analist Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu en arabist Leo Kwarten. (15:24) Stemmen uit: 1000 dagen Gaza In de schaduw van de oorlog tussen Israël en Iran en de spanningen in Libanon is de aandacht voor Gaza grotendeels verdwenen. Hoewel er officieel al maanden een staakt-het-vuren geldt, duren de blokkade, de humanitaire crisis en het Israëlische geweld voort. Hoe vergaat het de mensen in de Gazastrook? Collega's Noëlle Habraken en Edwin Koopman hielden de afgelopen maanden contact met Gazanen en tekenden hun getuigenissen op. Presentatie: Laila Frank