Chuyện Mekong

Có những dòng sông sinh ra để chở nặng phù sa. Có những dòng kinh sinh ra để hồi sinh chp một vùng đất chết, và cũng có những dòng nước sau hơn ba thế kỷ vẫn lặng lẽ xuôi chảy dẫu trãi qua bao biến thiên, thăng trầm của lịch sử, mang theo ký ức của cả một vùng quê.

Nằm trong vùng Tứ giác Long Xuyên, Thoại Sơn được thiên nhiên ưu đãi với những ngọn núi nhỏ đặc trưng của vùng Tây Nam Bộ, tạo nên bức tranh sơn thủy hài hòa giữa núi non, sông nước và đồng ruộng.

Về công cuộc đào kinh ở Nam Kỳ dưới thời triều Nguyễn, có hai con kinh nổi tiếng được nhiều người biết đến là Thoại Hà và Vĩnh Tế. Cả hai đều để lại dấu ấn đặc biệt cho hậu thế về công cuộc trị thủy, phòng thủ quân sự, kết nối giao thông và phát triển kinh tế.

Ở Cà Mau, Thới Bình được mệnh danh là vùng đất thơ mộng và đằm thắm. Ở đây, kinh, rạch chằng chịt uốn quanh những cánh đồng xanh ngát bạt ngàn, con tôm quẫy càng ôm cây lúa, cuộc sống thanh bình, no đủ, ấm êm.

Bình Thủy là một trong những vùng đất được khai phá sớm của Cần Thơ, là vùng đất nổi danh “địa linh nhân kiệt”. Ở đây có con rạch Bình Thủy sông nước hữu tình gắn với văn hóa miệt vườn, cây trái bao quanh và nhịp sống thanh bình.

Không gian hoang vu của vùng đất phương Nam bắt đầu đón dòng người lưu dân tới khai khẩn từ thế kỷ thứ XVI. Đồng bằng rộng lớn này có một “di sản” là sông ngòi và kinh, rạch, định hình cảnh quan đặc trưng và cũng là “mạch máu” nuôi dưỡng sự phát triển toàn diện của vùng suốt mấy trăm năm qua.

Trong đời sống văn hóa của đồng bào Khmer Nam Bộ, ghe ngo không chỉ là phương tiện đua tài trên sông nước mà còn là báu vật linh thiêng. Báu vật biểu tượng của sức mạnh cộng đồng, của niềm tin vào cuộc sống bình an, thịnh vượng nơi phum, sóc.

Đô thị miền sông nước Cần Thơ sung túc từ hơn trăm năm trước, để hôm nay giữa phố thị hiện đại, người Cần Thơ vẫn hay nhắc về ký ức phố cũ nét xưa, văn minh miệt vườn, những món ngon mùi nhớ và người Cần Thơ hiếu học, lễ nghĩa.

Nhã nhạc cung đình Huế theo bước chân khẩn hoang của người di cư vào Nam, qua mỗi vùng đất lại thâu nhận thêm dân ca, câu hò, điệu lý.

Phong trào đi làm công nhân ở Bình Dương, Đồng Nai và TP HCM của người lao động ĐBSCL đã khởi phát từ nhiều năm trước. Đó cũng là thời điểm bắt đầu những biểu hiện rõ rệt của biến đổi khí hậu lên vùng đất vốn đạt năng suất cao về nông nghiệp, khiến sinh kế của người dân bấp bênh.