COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Almanya'ya misafir işçi olarak gelen bir ailenin çocuğu artık başbakan. Baden-Württemberg eyaletinin yönetimi artık Türk kökenli Cem Özdemir'e ait. Çiçeği burnunda başbakan COSMO Türkçe dinleyicilerine özel bir mesaj gönderdi. Özdemir'in geldiği noktanın Alman siyaseti için ne anlama geldiğini göç ve siyaset uzmanı Caner Aver ile konuştuk. Aver, bu başarının Türk toplumuna bakışı değiştirebileceğini ve göçmen kökenli insanlara örnek olabileceğini söylüyor. Ekibimizden Serap Doğan, eyalet meclisinde seçim sırasında neler yaşandığını ve AfD'den gelen itirazları anlattı. Mikrofonda Eren Mahir Gençer var. Von Eren Mahir Gençer und Serap Doğan.

Federal Almanya'nın ilk müslüman mezarlığı için izin çıktı. Wuppertal'da Müslüman topluluğunun kendi yönetiminde olacak. Almanya'nın ilk Müslüman mezarlığının inşaat izni resmen onaylandı. Konuyu mezarlığın peyzaj ve mimarlık işlerini yapacak planlama ekibinde yer alan İnşaat Mühendisi Erdem Duman ile konuştuk. Serap Doğan vatandaşlara mikrofon uzattı ve nerede toprağa verilmek istediklerine dair görüşlerini derledi. Bu bölümü Eren Mahir Gençer sunuyor. Von Eren Mahir Gençer und Serap Doğan.

Almanya'nın ilk göç müzesi "Selma" (Museum Selma) için mekan arayışları sürüyor. Başlangıçta Kalk semtindeki tarihi KHD binasında (Halle 70) 10 bin metrekarelik alanda yapılması planlanıyordu. Ancak artan inşaat maliyetleri ve restorasyon zorlukları nedeniyle, projenin şehir merkezindeki Kulturzentrum am Neumarkt'a taşınması düşünüldü. Yapılan yeni incelemeler sonucu bu plan rafa kaldırıldı. Müze projesini yürüten Almanya’ya Göçün Dokümentasyon Merkezi ve Müzesi (DOMiD), şimdi Kalk semtindeki Halle 70'e geri dönüp müzeyi önemli ölçüde küçültme seçeneğini değerlendiriyor. Federal hükümet ve Kuzey Ren Vestfalya Eyalet hükümeti tarafından 44,26 milyon euroluk bir bütçeyle desteklenen ve 2029'da açılması planlanan müze, yaşanan bu mekan ve boyut belirsizlikleri nedeniyle büyük bir revizyon sürecine girdi. Siyaset projeye hak ettiği desteği veriyor mu? DOMiD Yönetim Kurulu üyesi ve kurucu üye Ahmet Sezer ile konuştuk. Mikrofonda Eren M. Gençer ve Serap Doğan var. Von Eren Mahir Gençer und Serap Doğan.

Şans Eşitliği ve Uyum Meclisleri, eski Almanca adıyla Integrationsrat, Almanya’da göçmenlerin sesi olmak, haklarını savunmak ve yerel siyasette söz sahibi olabilmek için yıllardır çalışan kurumlar. Engin Sakal yıllardan beri bu kuruluş aracılığıyla Almanya'daki Türk toplumunun hakları ve çıkarlarını savunuyor. Bizden Biri'nin bu bölümünde onunla sadece çalışmalarını değil, bu yolculuğunun arkasındaki mücadeleyi ve hikayeyi de konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Son yıllarda üst üste küçülme ve durgunluk yaşayan Alman ekonomisinin, İran savaşıyla büyük bir açmaza girdiği aktarılıyor. Ekonomistler iktisadi durgunluğun kalıcı hale geleceği uyarısında bulunurken Alman ekonomisindeki tablo, ABD Başkanı Trump için alay konusu oldu. Bu bölümde; Berlin Ekonomi ve Hukuk Okulu’nda (IPE) ders veren iktisatçı Doç. Dr. Ümit Akçay ile Almanya’nın önündeki olası senaryoları konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren Mahir Gençer var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Almanya'nın nüfusu gittikçe azalıyor. Doğurganlık oranı kadın başına 1,35’e kadar geriledi. Federal İstatistik Dairesi’nin açıkladığı verilere geçen yıl 654.300 çocuk dünyaya geldi, 1 milyonu aşkın kişi ise hayatını kaybetti. Bu durum nüfusun giderek eridiği anlamına geliyor. Doğum oranı İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemin en düşük seviyesine indi. Peki genç nesiller neden daha geç evleniyor, daha az çocuk yapıyor? ? Çocuk sahibi olma kararlarını etkileyen faktörleri ve aile kurumuna bakışın neden değiştiğini Prof. Dr. Fatma Çelik'le konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Almanya, Avrupa’da şekerli içecek tüketiminde ilk sıralarda yer alıyor. Kişi başına yıllık tüketim 125 litre civarında. Şekerin sağlığa zararlı olduğu ve obezite ile diyabete yol açtığı biliniyor. İngiltere gibi bazı ülkeler şekerli içeceklere çoktan vergi getirdi. Uzmanlara göre, şekere katkı payı getirilmesinin olumlu etkileri özellikle çocuklar, gençler ve düşük gelirli kesimlerde görülüyor. Almanya'da şeker vergisinin hayata geçirilmesi durumunda yaklaşık 450 milyon euro ek gelir sağlanacak. Bu da sağlık sigortalarının yükünü hafifletecek. Hangi ürünlerde şeker var? Şeker kullanımı sağlığımızı neden olumsuz etkiliyor? Doktor Emin Turgut ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Aile birleşimi ile Almanya’ya çiçeği burnunda anne olarak gelen İpek Coşkun’un Almanya’ya uyum sağlayıp kendi sesini duyurması çok kolay olmamış, Coşkun, kurduğu NRW Women adlı platform ile sadece kendinin değil, Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde yaşayan Türkiye kökenli kadınların da sesi olmaya başarmış. Bugünlerde yenilenme çabası içinde olan NRW Women’ın bir sonraki etkinliği 2 Mayıs’ta Köln'de olacak. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Almanya’da ayrımcılıktan sadece bireyler değil, göçmen dernekleri gibi kurumlar da payını alıyor. Dernek yöneticileri hem finansman açısından hem de proje bazında ihmal edildiklerini ifade ediyorlar. Yapılan son araştırmalar, bu sorunun, göçmenler artık yerleşik olsa da yapısal olduğunu gösteriyor ve durumun Almanya’daki entegrasyon sorununu arttırdığına dikkat çekiyor. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Kulislerde, 6 Mayıs’ta görülecek yeni duruşmada Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 2023 yılında yaptığı kurultay geçersiz sayılarak (mutlak butlan) partinin eski genel başkan Kılıçdaroğlu’na teslim edilebileceği konuşuluyor. Hatta CHP'ye kayyum atanması ihtimali de var. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Erdoğan’ın “Türk demokrasisi yakında hak ettiği ana muhalefete kavuşacak” sözleri kimi gözlemciler tarafından bunun işareti olarak görülüyor. Podcast Cosmo Türkçe'ye konuşan CHP Genel Başkan Yardımcısı ve hukukçu Gökçe Gökçen, "CHP gibi köklü bir partiyi kapatmaya kimsenin gücü yetmez" ifadesini kullandı. Bu bölümde kurultay davasıyla ilgili olası senaryoları ele alıyoruz. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Orta Doğu’da tırmanan gerilim enerji piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Sadece uçak biletleri değil, arabayla yola çıkacaklar için de benzin fiyatları büyük sorun. Uluslararası Enerji Ajansı Nisan ayı ortasında Avrupa’nın sadece 6 haftalık uçak yakıtının kaldığını söylemişti. Almanya'nın en büyük havayolu şirketi Lufthansa Ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafe uçuşunu iptal etti. Bilet fiyatları fırladı. Peki bu koşullarda uygun fiyatlı ve güvenli tatil nerede yapılabilir? Avrupa Türk Seyahat Acentaları Yönetim Kurulu Üyesi Fatih Şenel sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Realschule’den Gymnasium’a, mekanikcilikten sosyal psikologluğa geçen, şimdi Köln’deki Göçmenler Sağlık Merkezi’nin yöneticiliğini yapan Musa Deli’nin hayat hikayesi azmin ve çalışmanın başarı getirdiğinin en güzel örneği. Bağımlılık konusunda uzman olan Deli, yaşadıklarını kaleme de alalıyor. Musa Deli’nin ikinci kitabı Unsichbare Mauer „Görünmez Duvarlar“ 23 Nisan’da piyasaya çıktı. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

EES sistemine göre, AB ve İsviçre vatandaşı olmayanlar pasaport sırasında biyometrik fotoğraf çektirmek ve parmak izi vermek zorunda. Bu da uzun kuyruklara neden oluyor.Yeni sisteme karşı eleştiriler giderek artıyor. Turizm devleri sistemin askıya alınmasını istedi. Vatandaşlar kızgın. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Almanya'da vatandaşları yakından ilgilendiren, finansal yaşamın anahtarı niteliğinde olan SCHUFA sistemi, Mart 2026'da devreye giren yeni hesaplama modeliyle daha şeffaf ve dijital bir yapıya kavuştu. Bu değişiklikler tüketicilerin kredi notlarını daha iyi anlamalarını ve yönetmelerini sağlamayı hedefliyor. Artık vatandaşlara, verilerine ücretsiz ve anlık dijital erişim imkanı tanınıyor. Ev kiralayanlardan, cep telefonu hattı sözleşmesi yapanlara, kredi çekenlere kadar herkesi doğrudan ilgilendiren kritik değişiklikleri sizler için derledik. Puanınızı korumak için dikkat etmeniz gereken noktaları ve hatalı kayıt durumunda neler yapabileceğinizi ticaret hukuku alanında uzman avukat Hayrullah Özcan’a sorduk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'ndaki yaşanan tırmanma nedeniyle tüm dünyada olduğu gibi Almanya’da da akaryakıt fiyatları yükseldi. Özel araç sahipleri ve pek çok işletme zorlanıyor. Merz hükümetinin Nisan ayı başında uygulamaya koyduğu benzin istasyonlarına günde sadece bir kez fiyat artırma kuralı fiyat yükselişini durduramadı. Şimdi koalisyon hükümeti haftalarca süren görüşmelerin ardından yeni düzenlemeler getirdi. Peki yeni önlem paketi işe yarayacak mı? Türk-Alman Ekonomi Birliği Berlin Temsilcisi ekonomist Suat Bakır ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Berlin'de yaşayan Türkiye kökenli yönetmen Ayşe Polat'ın 2023 yılında çekilen "Kör Noktada" adlı filmi, Türkiye’de özellikle doksanlı yıllarda derin devlet ve Jitem yapılanmasını farklı bir perspektifte anlatıyor. Belgesel gibi başlayan film, bir süre sonra gerilime dönüşüyor. Ayşe Polat Cosmo Türkçe’ye konuk oldu ve filmi ile sinema yolculuğunu anlattı. Filmi, Alman Birinci Kanalı ARD’nin Mediathek platformundan izlemek mümkün. Linki yorumlar bölümünde bulabilirsiniz. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Eylül ayındaki eyalet seçimleri, sadece bir eyalet seçimi değil, Almanya’nın liberal demokratik düzeninin en büyük sınavlarından biri olacak. Aşırı sağcı AfD önce Sachsen-Anhalt, Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerini eline geçirip, oradan bütün Almanya'da iktidara yürümeyi planlıyor. Partinin hazırladığı 156 sayfalık ürkütücü programın merkezinde göç karşıtlığı ve tersine göç ("remigrasyon") var. AfD buradan iktidara yürür mü? Konuyu aşırı sağ uzmanı Erol Ünal ile konuştuk. Ekibimizden Elmas Topçu programın ayrıntılarını araştırdı. Mikrofonda Aydın ışık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Almanya'da "Schwarzfahren" olarak bilinen, bilet almadan otobüs veya tramvay gibi toplu taşıma araçlarına kaçak binme 90 yıldır ceza kanunu kapsamında bir suç olarak görülüyor. Verilen para cezasını ödemediği için her sene ortalama 8-9 bin kişi cezaevine giriyor. Bunun yargıya maliyeti 200 ise milyon Euro. Öte yandan kaçak yolculukların toplu taşıma şirketlerine verdiği zarar yıllık 250 milyon Euro civarında. Bürokrasiyi meşgul etmesi de cabası. İşte bu nedenle Federal Adalet Bakanı Stefanie Hubig (SPD), biletsiz yolculuğun artık bir suç değil, sadece bir "kabahat" sayılması için harekete geçti. Bu durumda para cezasını ödeyemeyen yolcular hapse girmeyebilecek. Koalisyon ortağı CDU/CSU bu plana karşı. Biletsiz yolculuk ne kadar adil? Konuyu Federal Meclis Adalet ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu Üyesi ve Sosyal Demokrat Parti Milletvekili Hakan Demir ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Elmas Topcu var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Almanya'da askerlik zorunlu değil, gönüllülük temeline dayanıyor. Ancak son günlerde genç erkeklerin Bundeswehr'den izin almadan 3 ay yurtdışında kalıp kalamayacağı tartışılıyor. Savunma Bakanlığı ise düzenlemedeki maddenin soğuk savaş döneminden kaldığını belirterek, hemen değiştirileceğini duyurdu. Son durum nedir? Erkekler izin almadan üç aydan fazla yurt dışında kalabilecek mi? Elmas Topçu araştırdı. SPD Federal Meclis Milletvekili ve Savunma Komisyonu Üyesi, hukukçu Macit Karaahmetoğlu konuyla ilgili sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

WDR'in yaptığı bir araştırmaya göre 10-16 yaş arasındaki her altı öğrenciden biri kendisine bugüne kadar en az bir kere, özellikle öğrencilerin WhatsApp gruplarında zorbalık uygulandığını beyan etti. Zorbalığa maruz kalan bu öğrencilerin neredeyse hepsi artık okula bile gitmek istemiyor. Ekibimizden Eren Mahir Gençer bu konudaki son verileri derledi. Sosyal hizmet uzmanı Arif Ünal özellikle velilerin akran zorbalığına karşı çocuklarını nasıl koruyabileceklerini anlattı. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

Almanya'da 2027 yılı için yasal sağlık sigortasında 15 milyar euroluk bir finansman açığı bekleniyor. Merz hükümeti açığı kapatmak için yeni bir reform paketi hazırladı. Planlanan önlemlerden biri vatandaşları çok yakından ilgilendiriyor. Pek çoğumuzun, eşimizin, çocuklarımızın faydalandığı aile sigortası tarihe karışabilir. Konuyu ekibimizden Eren Mahir Gençer araştırdı. SPD federal milletvekili ve meclis sağlık komisyonu üyesi Serdar Yüksel bu reforma neden gerek duyulduğunu anlattı. Mikrofonda aydın Işık var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde okul çağındaki çocukların yaklaşık yüzde 30’u dersi takip edebilecek yeterli dil becerisine sahip değil. Uygulamaya konulacak ABC sınıfı, dil seviyesi düşük bu grup için zorunlu olacak. 2028 baharında kayıt olan çocuklar 2029 yılında okula başlayacak. Bu süreçte haftada toplam dört saat Almanca dersi görecek. Uzman psikolog Tuğçe Acar, dil gelişimi yeterli olmayan bir çocuğun akranları ile iyi bir iletişim kuramayacağına dikkat çekiyor. Emekli Türkçe öğretmeni Ahmet Akgün'de uygulamanın faydalı olacağı görüşünde. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren M. Gençer var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, duygularını kontrol etmekte zorlanan bir politikacı ve yaptığı ilginç açıklamalarla sıkça gündemde. Bunların çoğu da göç ve göçmenlerle alakalı. Göçmen ailelerin erkek çocuklarının "küçük paşalar" olarak yetiştirildiğini söylemesinden ilticacıların sağlık sistemini sömürdükleri iddialarına kadar pek çok söylemi, göçün ve göçmenlerin sorun olarak algılanmasına yol açıyor. Aşırı sağcı ve ırkçı Almanya için Alternatif'in oylarını yarılamak iddiasıyla iktidara gelen Merz ve hükümeti bunu başaramadı; ancak iddiaları göçü bir güvenlik tehdidi gibi gösteriyor. Bunu neden yapıyor? Göç ve siyaset uzmanı Caner Aver ile buna cevap aradık. Mikrofonda Eren Mahir Gençer ve Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

Mesut Özil ve Almanya.. Bugünden bakınca bir yanlış anlaşılmanın hikayesi gibi dursa da, bir dönem ülkede uyum ve göçmen olarak yükselmenin sembolüydü. Eski Alman Futbol Milli Takımı kaptanı ve 2014 dünya kupası zaferinin mimarlarından Mesut Özil, ülkenin futbol hafızasından neredeyse silinmiş durumda. ZDF’in hazırladığı üç bölümlük Mesut Özil belgeseli, yıldız futbolcunun yükselişi ve Alman kamuoyunu nezdindeki düşüşünü mercek altına alıyor. Futbol muhabiri Volkan Ağır ile Özil belgeselini ve futbolcunun hayatındaki kilometre taşlarını konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren Mahir Gençer var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

28 Şubat’ta ABD ve İsrail‘in saldırılarıyla başlayan İran savaşında neredeyse beş hafta geride kaldı. İran’ın lider kadrosunun önemli isimleri hayatını kaybetti, ancak rejim yıkılmadı. Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla patlayan petrol fiyatları dünya ekonomisini olumsuz etkilemeye devam ederken gözler Donald Trump ve ABD’nin olası kara harekatına çevrildi. İran savaşında gelinen son durumu gazeteci Hediye Levent ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren Mahir Gençer var.   Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

Vatandaşlık parası Bürgergeld'in yerine Grundsicherung (Temel Güvence) geliyor. 1 Temmuz'da yürürlüğe girecek olan Grundsicherung'dan 5,5 milyon kişi doğrudan etkilenecek. Yeni yasayla birlikte Jobcenter ile iş birliği zorunluluğu en üst seviyeye çıkıyor. Yeni sistemde "önce iş" prensibiyle kişiler hızla piyasaya sürülecek. Ayrıntıları Eren Mahir Gençer derledi. COSMO Türkçe'ye konuşan sosyal hizmet uzmanı Şerif Issı, temel değişiklikleri anlattı. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

Başbakan’ın Meclis’teki konuşmasında göçmen gruplarını kadına yönelik şiddette ana sorumlu olarak ima etmesi büyük tartışma yarattı. Eren Mahir Gencer, Merz'in söylediklerini ve Başbakan'a yönelik tepkileri derledi. Merz'in söylemine karşı çıkan Almanya Türk Toplumu Eş Genel Başkanı Mehtap Çağlar, Başbakan’ın CDU'nun kaybettiği oyları göçmenlere yönelik iddialarla geri kazanmaya çalıştığını COSMO Türkçe'ye açıkladı. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gençer.

Tiyatro oyuncusu Songül Karaca, Frida Kahlo gibi güçlü, acılı ve bir o kadar da ilham verici bir karakteri canlandırmanın ne anlama geldiğini, bu rolün ona neler hissettirdiğini ve sahnede kurduğu bağı sunucumuz Gökçe Göksu'ya anlattı. 11 yaşında iken Almanya'ya gelen başarılı sanatçı ile sadece tiyatroyu ve efsanevi ressam Frida Kahlo'yu değil, Ankara'dan Köln'e uzanan hayat hikayesini konuştuk. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gencer.

Oyuncu Collien Fernandes, eski eşi Christian Ulmen’in yıllarca sosyal medyada kendi adına sahte hesaplar açarak, erkeklerle iletişim kurduğunu ve pornografik içerikler paylaştığını açıkladı. Spiegel dergisinin gündeme taşıdığı olay kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Almanya'yı "suçlu cenneti" diye tanımlayan Fernandes, İspanya‘da dava açtı. Almanya'daki yasalar kadınları dijital şiddete karşı neden koruyamıyor? Genç gazeteci ve yazar Özge İnan ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gençer var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gencer.

ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başlayan İran Savaşı dördüncü haftasına girdi. Karşılıklı hava saldırıları ve askeri operasyonlar devam ediyor. Savaşın insani ve ekonomik boyutu giderek ağırlaşıyor. Saldırılarda çok sayıda sivil hayatını kaybetti. İran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapatmasıyla fırlayan ham petrol fiyatı dünya ekonomisini etkisi altına aldı. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, ABD ile İsrail’in başlattığı savaşın uluslararası hukuka aykırı olduğu görüşünde. Orta Doğu'da savaş ne zaman biter? Tahran'daki dini rejimin yıkılma ihtimali var mı? Bölgedeki gerginliğin etkilerini siyaset bilimci ve İran uzmanı Arif Keskin ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Türkiye’de cinayet, silahlı saldırı, uyuşturucu ve silah ticareti gibi ağır suçlarla anılan bu yapıların bazı üyeleri artan baskılar sonrası rotayı Avrupa’ya çevirdi. Daltonlar, Red Kit ve Şirinler gibi çizgifilm isimleri altında toplanan yeni nesil çeteler artık Almanya'da da faaliyet gösteriyor. Barış Boyun suç örgütü İtalya'dan yönetiliyor. Özellikleri: Öldürecekleri kişiyi sosyal medya yayınlarıyla tehdit edip, öldürdükten sonra cinayeti yine sosyal medya üzerinden üstleniyorlar. “Yeni nesil çeteler” adlı kitabının yazarlarından Osman Çaklı ile bu mafya türünün Türkiye'de nasıl oluştuğunu, çalıştığını ve neden son yıllarda Almanya gibi Avrupa ülkelerine yayıldığını konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

2022 yılında Berlin'e yerleşen Veys Çolak sevilen dizimiz Bizden Biri'ne konuk oldu. 1983 yılında Malatya başlayan, Kocaeli Üniversitesi Müzikoloji bölümünde devam eden ve sonrasında İstanbul-Kadıköy üzerinden Almanya'ya uzanan hayatını anlattı. Baba Zula, Cahit Berkay, Erol Büyukburç, Melek Mosso gibi sanatçılarla farklı çalışmalar yapan çok yönlü müzisyen Alman cumhurbaşkanlığı sarayında Steinmeier’e verilen konserde sahne almış. Şimdilerde Derdibol adlı grubu ile müzik hayatına devam ediyor. Almanya'nın pek çok kentinde konser veriyor. Veys Çolak ile sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Önce 18 Mart 2025'de o zamanki İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun üniversite diplomasının iptal haberi yayıldı. Ertesi gün İmamoğlu sabahın erken saatlarinde evinin önüne yığılan polisler tarafından gözaltına alındı. Bir kaç gün sonra ise tutuklandı. Bir yıldan beri Silivri'deki Marmara Cezaevi'nde tutuluyor. Hakkındaki dava yaklaşık bir yıl sonra olaylı bir şekilde başladı. İmamoğlu'nun tutuklanmasının ardında Cumhurbaşkanı ve AKP Başkanı Erdoğan'ın siyasi bir hamlesini gören CHP, hukuk mücadelesini sürdürüyor, bütün ülkede protesto gösterileri düzenliyor. İmamoğlu davası daha ne kadar sürecek? Serbest bırakılma ihtimali var mı? Türkiye'de demokrasinin geleceği nasıl görünüyor? Bu soruları siyaset dünyasını yakından takip eden gazeteci Sezin Öney ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

İran savaşı, Almanya’da da enerji piyasalarında mart ayı başından bu yana ciddi bir sarsıntıya neden oldu. Vatandaşların günlük yaşamını ve alım gücünü doğrudan etkilemeye başladı. Dünya petrol taşımacılığının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından kapatılması ve yaşanan aksamalar fiyatlardaki temel yükseliş sebebi olarak görülüyor. Merz hükümeti ülkede akaryakıt istasyonlarındaki kontrolsüz fiyat dalgalanmalarını engellemek amacıyla kapsamlı bir düzenleme hazırlığında. Benzin istasyonları fiyatları günde sadece bir kez artırabilecek. Bu önlemler fiyat artışını durduracak mı? Vatandaşlar nasıl etkilenecek? Ekonomist Suat Bakır podcast Cosmo Türkçe'de değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde veliler, Ramazan ayında oruç tutan bazı öğrencilerin kendi çocuğuna zorbalık yaptığını öne sürdü. Kleve kasabasında bazı Müslüman öğrencilerin, oruç tutmayan arkadaşlarına "Sen de tutmalısın" diyerek baskı yaptığı, ellerindeki ekmeği çöpe atmaya zorladığı ve yemek yiyenleri rahatsız ettiği iddia ediliyor. Bir öğretmen ise "yemek yerken sırtınızı dönün" tavsiyesinde bulunmuş. Velilerden gelen şikâyetler ve olayın büyümesi üzerine Düsseldorf Bölge Eğitim Müdürlüğü inceleme başlattı. Okullarda oruç nasıl düzenlenmeli? Konuyu Psiklolog Elif Duygu Cındık ile konuştuk. Serap Doğan tartışmayı özetledi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

2018 yılında çalışmak içn Türkiye'den Almanya'ya gelen programlama uzmanı Mustafa Demirkol, iki sene önce Berlin’de birkaç Stand-up sanatçısı ile bir araya gelip "Kurulu Düzen" mizah topluluğunu kurmuş. O gün bu gündür hem Berlin'de hem de Almanya'nın başka kentlerinde sahneye çıkıyor. Demirkol, "Türkiye'de yapamayacağımız şakaları burada rahatlıkla yapabiliyoruz" diyor. Sempatik mizahçıyla sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

İran'daki savaş Orta Doğu’yu yangın yerine çevirdi. İsrail ve ABD tarafından ülkenin dini lideri Ali Hameney öldürüldü. Onun yerine oğlu Mücteba Hamaney geçti. Hürmüz boğazı kapandı, tüm dünyada petrol ve buna bağlı olarak benzin fiyatları fırladı. Ve Türkiye topraklarına İran'dan iki füze girdi. Ne zaman sona ereceği belli olmayan İran'daki savaşın Türkiye ve Almanya'ya etkisi nasıl olacak? Ekibimizden Elmas Topcu son gelişmeleri aktardı. İran'da bir rejim değişikliği yaşanacak mı? Türkiye'nin savaşa dahil olma tehlikesi nedir? Bu soruları da Galatasaray Üniversitesi'nden siyaset bilimci Burak Yıldırım ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Yaklaşık bir yıldan beri Silivri Cezaevi'nde tutulan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Başkanı Ekrem İmamoğlu'na yönelik dava başladı. Devleti yaklaşık 2,25 milyar euro zarara uğratmakla suçlanan İmamoğlu hakkında 2430 yıl hapis cezası isteniyor. CHP, Erdoğan'ın en büyük rakibi konumundaki İmamoğlu'na karşı komplo kurulduğu görüşünde. 3900 sayfalık iddianamedeki temel suçlamaları ve davayla ilgili son gelişmeleri Elmas Topcu derledi. Gazeteci Can Dündar, iddianamedeki tehlikeli bir ayrıntıya dikkat çekerek, CHP'nin kıskaca alınmak istendiği yönünde yorumda bulundu. COSMO Türkçe'ye konuşan siyaset bilimci Prof. Dr. Burak Bilgehan Özpek ise bu davanın sadece bugünü değil, Türkiye'nin geleceğini de hedeflediğini belirtti. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Baden-Württemberg eyaletinin yeni başbakanı Türkiye kökenli Cem Özdemir olacak. Ailesi 1960'lı yıllarda Almanya'ya gelen 60 yaşındaki politikacı, göç tarihine geçti. Partisi Yeşiller, eyalet seçimlerinden birinci parti olarak çıktı. CDU ikinci sırada yer aldı. Ufukta bugüne kadar olduğu gibi Yeşiller ve CDU'dan oluşan bir koalisyon hükümeti görünüyor. Öte yandan, aşırı sağcı AfD partisi oylarını ikiye katladı. Seçim sonuçlarına dair tüm ayrıntıları Elmas Topcu derledi. COSMO Türkçe’ye konuşan Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı’ndan Caner Aver, Özdemir’in başbakan seçilmesinin ve AfD'nin Batı eyaletlerinde güç kazanmasının göçmenler için ne anlam ifade ettiğini yorumladı. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Sercan Özökten, 40 yılı aşkın süredir varlığını sürdüren deneysel kült grup "The Absürd"un üyesi. Özellikle Köln ve çevresinde tanınan grup "Back to Differ” adıyla yeni bir albüm çıkardı. Bu vesileyle Sercan Özökten'i "Bizden Biri" köşemize konuk ettik. Üsküdar’dan Köln’e uzanan cesur, maceralı ve beklenmedik yolculuğunu konuştuk. Aynı zamanda Köln’deki bir ilkokulda sorunlu çocuklarla çalışan sempatik müzisyenle sunucumuz Gökçe Göksu'nun yaptığı keyifli sohbet sizi bekliyor... Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Berlin'de doğan, bir süre İstanbul'da eğitim gören İlker Çatak, Fatih Akın’dan sonra Altın Ayı kazanan ikinci Türkiye kökenli Alman yönetmen olarak sinema tarihine geçti. Bugünlerde vizyona giren filmi Sarı Zarflar, Türkiye’de artan siyasi baskılar nedeniyle işlerini kaybeden, bir anda hayatları alt üst olan iki sanatçının ve 14 yaşındaki kızlarının öyküsünü anlatıyor. Hikaye Türkiye’de geçiyor, ancak film Berlin ve Hamburg’da çekildi. "Siyasetin aileleri nasıl böleceğine dair bir film çekmek istedim" diyen başarılı yönetmen ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Ailesi 1960’larda işçi olarak Almanya’ya gelen ve bir madenci torunu olan Cem Özdemir, Baden-Württemberg eyaletinde 8 Mart pazar günü yapılacak seçimlerde eyalet başbakanlığına aday oldu. Bir önceki federal hükümette de bakan olarak görev üstlenmiş olan Özdemir’in bu hamlesi, onu 65 yıllık göç tarihinin zirvesine taşıyabilir. Peki Özdemir'in şansı ne kadar? Erkan Aslan, Baden-Württemberg seçimleriyle ilgili ayrıntıları derledi. COSMO Türkçe’ye konuşan Almanya Türk Toplumu Eş Genel Başkanı Gökay Sofuoğlu, Cem Özdemir'in adaylığının sembolik gücünü değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı askeri harekât, Orta Doğu'yu yangın yerine döndürdü. İran, ABD'nin partneri olarak gördüğü bölge ülkelerine saldırılar düzenliyor. Dini lider Ali Hamaney'in ölümünün ardından büyük sarsıntı yaşayan İran'ı neler bekliyor? Erkan Aslan güncel durumu derledi. Siyaset bilimci ve İran uzmanı Arif Keskin ile COSMO Türkçe'de operasyonun askeri ve siyasi sonuçlarını mercek altına aldık. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Alman bir anne ve Türk babanın kızı olarak dünyaya gelen Nicole Güner Neptun ile hem iki ülkedeki yaşamını, hem başkanı olduğu Almanya'da Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) olarak 30 yıldır verdikleri hizmetleri, hem de yeminli tercüman olarak Türkiye'den Almanya'ya çalışmak için gelmek isteyenlere neler tavsiye edebileceğini konuştuk. 11 yaşında iken Türkiye'ye giden, İzmir'de Türkçe öğrenen, 19 yaşında Almanya'ya geri dönerek burada okuyan ve sonra dernek faaliyetlerine katılan Nicole Güner Neptun ile sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

3,5 milyon Türkiye kökenli insanın yaşadığı Almanya'da Türkçe Almanya'da, Almancadan sonra en çok konuşulan dil. Peki ailelerin Türkçeye bakışı ve Alman devletinin dil politikası nasıl? Almanya'da kendi ana dilimizi konuşmamız, çocuklarımıza öğretmemiz neden önemli?  Türkçe Almanya'da hak ettiği yeri aldı mı? Essen-Duisburg Üniversitesi bünyesindeki "Turkistik" bölümünden Nurten Kum, Almanya'da kurumsal olarak Türkçe eğitimi verilmesinin önemini ve ailelere düşen görevi anlattı. Mikrofonda Aydın Işık ve Elmas Topçu var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Almanya’da sahte dil sertifikası satan çetelerin tespit edilmesinden sonra, vatandaşlık başvurularının dondurulması yönünde talepler gelmeye başladı. CDU, şüpheli görülen herkesin dosyasının bekletilmesini istiyor. Sahtekarlıklar yüzünden önümüzdeki dönemde vatandaşlık başvuruları dondurulucak mı? Ekibimizden Elmas Topçu, Alman vatandaşlığına geçiş ile ilgili siyasi partilerin görüşlerini derledi. Podcast COSMO Türkçe'ye konuşan NRW Eyalet Uyum Meclisleri Genel Sekreteri Engin Sakal, vatandaşlık başvurularının durdurulması önerisine karşı çıktı. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yuvalardan okullara, bütün eğitim kurumlarına gönderdiği Ramazan genelgesi Türkiye'de tartışmalara yol açtı. Özellikle eğitimciler tepki gösteriyor. Yazıda 4-6 yaş grubundaki çocukların camilere ve mescitlere götürülmesinden, ilköğretim okullarında Ramazan etkinlikleri yapılmasına, liselilerin birlikte iftar açmasına kadar pek çok faaliyet sıralanıyor. Bütün bunlar laiklik ve din özgürlüğüne ne kadar uygun? Oruç tutmayanlar dışlanıyor mu? Ramazan Genelgesi'nin içeriğini Elmas Topcu anlattı. COSMO Türkçe'ye konuşan Eğitim Sen Genel Başkanı Kemal Irmak, okullarda sadece bilimsel eğitimin olması gerektiğini vurgulayarak genelgeyi eleştirdi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Ceyda Nurtsch yeni yayımlanan ilk kitabının adını müzik grubu Bulutsuzluk Özlemi'nin bir şarkısından yola çıkarak "Jeder Atemzug ein Fest“ (Her nefes alışımız bayramdı) koymuş. Konuştuğu farklı kişiler üzerinden Türkiye toplumundaki kutuplaşmayı ve gerilimi, ama heyecan ve umudu da göstermek istiyor. Stüdyomuza konuk olan Ceyda Nurtsch, sunucumuz Aydın Işık'a kitabın ortaya çıkış hikayesini, Türkiye'de konuştuğu farklı kültür çevresinden insanların onda yarattığı izlenimleri ve Osmanlı'dan gelen ailesini anlattı. Keyifli bir sohbet sizi bekliyor... Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

19 Şubat 2020 tarihinde aşırı sağcı bir Alman saldırgan kentteki iki noktada, toplam dokuz göçmen kökenliyi öldürüp, intihar etti. Sedat Gürbüz, Kaloyan Velkow, Fatih Saraçoğlu, Vili Viorel Paun, Ferhat Unvar, Mercedes Kierpacz, Gökhan Gültekin, Hamza Kurtoviç ve Said Nesar Hashemi ırkçı bir saldırgan tarafından hayattan koparıldı. Hanau katliamı 90’lı yıllarda yaşanan Solingen ve Mölln saldırıları ve 2000’li yıllardaki NSU cinayet serisinden sonra Almanya’da göçmenlere yönelik en ölümcül saldırı olarak kayıtlara geçti. Katliamdan geriye pek çok soru işareti kaldı. Henüz aydınlatılmamış pek çok nokta var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

İftardan sonra üzerimize çöken ağırlığın temel sebebi yanlış yemek seçimi! Beslenme ve Diyet Uzmanı Yonca Keleş oruç tutanları bu sözlerle uyarıyor. COSMO Türkçe’ye konuk olan Keleş, hangi gıdaların kan şekerini dengede tutacağını, iftardan sonra zinde kalmanın ve enerjiyi korumanın formüllerini anlattı. Peki bu yıl hangi ülkelerde daha uzun oruç tutulacak? İftarın daha erken açılacağı bölgeler hangileri? Bu tür ilginç bilgileri de ekibimizden Erkan Aslan sizler için derledi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.