COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Dünyanın gözü Ankara'da. NATO liderleri, ittifakın geleceğini şekillendirecek kritik kararlar için bir araya geliyor. Avrupa'nın güvenliği, Ukrayna'ya destek, savunma harcamaları ve Türkiye'nin stratejik rolü zirvenin öne çıkan başlıkları. Ankara Zirvesi gerçekten NATO için yeni bir dönemin başlangıcı mı? Gazeteci Barçın Yinanç, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Bütün hızıyla devam eden 2026 Dünya Kupası, Türk ve Alman milli takımları için hüsranla sonuçlandı. Teknik direktörler Montella ve Nagelsmann eleştiri yağmuruna tutuldu. Futbolseverler büyük hayal kırıklığı yaşıyor. Peki iki takımın da yaşadığı bu büyük başarısızlığın sebepleri neler? Turnuvada şimdi hangi takımlar favori? Futbol tutkunu sunucumuz Aydın Işık ve editörümüz Tuncay Özdamar her iki takımı masaya yatırdı, favorileri mercek altına aldı, Messi, Mbappe, Kane ve Haaland'ın neden gollerini sıraladıklarını konuştu. Başlama düdüğü çalsın! Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Stand up sanatçısı Deniz Göktaş'ın bir kaç gün önce YoutTube kanalından paylaştığı "Ölü Deniz" isimli programının videosunu şu ana kadar milyonlarca insan izledi. Çok geçmeden iktidar çevreleri sosyal medya üzerinden "Deniz Göktaş tutuklansın" kampanyası başlattı. Sosyal medyada gösteriden çeşitli kesitler paylaşıldı. Göktaş’ın dini değerleri aşağıladığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret ettiği öne sürüldü. Başlayan linç kampanyası sanatçı hakkında soruşturma açılmasıyla sonuçlandı. Türkiye'de, şuanda tatil için yurtdışında bulunan Deniz Göktaş'ın gözaltına alınması, hatta tutuklanması konuşuluyor. Son gelişmeleri Erkan Aslan derledi. Berlin'de yaşayan mizah sanatçısı Şafak Salda ile Türkiye'deki hiciv sanatının, mizahın, eleştiri kültürünün geldiği noktayı ve sanatın sınırlarının neler olduğunu konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Almanya emeklilik sisteminde kapsamlı bir değişikliğe gidiyor. Federal hükümet 33 maddeden oluşan geniş kapsamlı bir reform paketinin yolunu açtı. Yeni düzenleme emeklilik yaşı, prim sistemi ve sosyal güvenlik uygulamaları başta olmak üzere milyonlarca çalışanı ve emekliyi doğrudan etkileyecek. Reform paketinin hangi değişiklikleri beraberinde getireceğini ve vatandaşlara nasıl yansıyacağını Multikultureller Forum Derneği Başkanı Kenan Küçük ile konuştuk. Erkan Aslan en önemli bilgileri derledi. Mikrofonda  Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Batı Alman Radyo ve Televizyon Kurumu'nun (WDR) hazırladığı 4 bölümlük ERDOĞAN isimli belgesel, ARD Mediathek’te Almanca ve Türkçe olarak izlenebiliyor. Yönetmenliğini Kristina Karasu ve Michael Wech’in yaptığı dört bölümlük yapım, Recep Tayyip Erdoğan’ın belediye başkanlığından başlayan siyasi kariyerini detaylı arşiv görüntüleriyle belgeliyor. Bunun yanısıra yıllar içinde Erdoğan’a eşlik etmiş ve zamanla onunla yollarını ayırmış isimlerin görüşlerine yer veriyor. Belgeselin yönetmenlerinden Kristina Karasu, sunucumuz Aydın Işık’ın konuğu oldu. Kendisi de yıllardır Türkiye’de yaşayan Karasu ile Erdoğan’ın siyasetinin yıllar içinde nasıl değiştiğini ve belgeseli hazırlarken neler yaşadıklarını konuştuk. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Sertaç Mutlu, Köln'de doğup büyümüş, ama İstanbul’da izlediği bir dizi, ilham aldığı komedyenler ve kuzeninin yaptığı tek bir yönlendirme kariyerinin yönünün değiştirmiş. NightWash ve NDR Comedy Contest gibi önemli yarışmalarda dereceler elde etmiş. Bugün ise tek kişilik gösterileriyle salonları dolduran Stand up sanatçısı Sertaç Mutlu sunucumuz Gökçe Göksu'nun konuğu oldu. Bizden Biri'nin bu bölümünde onun başarısının perde arkasını, Almanya’da Türk kökenli bir komedyen olmayı, sosyal medya çağında mizah üretmenin zorluklarını ve iki farklı kültürü aynı salonda güldürmenin sırrını konuştuk. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Deniz Undav'ın annesi Suriyeli, babası Urfa-Viranşehir'den. Hem Almanya hem de Türkiye vatandaşı. Ezidi ve Kürt bir ailenin çocuğu olarak Bremen yakınlarında büyüdü. Bir ara futbolu bırakmayı düşündü. Makine operatörü olarak fabrikada çalıştı. Ama pes etmedi, profesyonel futbolcu olmayı başardı. Dünya Kupası başlamadan kısa süre önce kadroya alınıp alınmayacağı bile belli değildi. Peki 29 yasindaki Deniz Undav, nasıl oldu da kısa sürede takımın en önemli oyuncularından biri haline geldi? WDR Editörü ve futbol uzmanı Tuncay Özdamar ile Undav'ın futbol yeteneklerini, milli takıma katkısını ve göçmen kökenli gençler için bu başarı hikayesinin neden önemli olduğunu konuştuk. Ekibimizden Erkan Aslan, sadece sportif değil, siyasi ve toplumsal tartışmaların da bir süredir odağında olan Deniz Undav'ı daha yakından tanıttı. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Almanya’daki yerel yönetimler tarihte görülmemiş bir mali krizle yüz yüze. Buna göre, ülkedeki belediyelerin %95’i bu yıl bütçe açığı beklediklerini açıklamış. Yerel yönetimlerin içinde bulunduğu ekonomik darboğaz, belediye hizmetlerinde kesintiye gidilmesine sebep oluyor. Hal böyle olunca uzmanlar, vatandaşların devlete ve demokrasiye güveninin giderek zedeleneceğinden endişe ediyor. Cosmo Türkçe, Hürth Belediye Başkan Yardımcısı Aylin Kocabeygirli ile alarm veren belediyelerdeki son durumu konuştu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Farklı ülkelerden 14 medya kuruluşunun katılımıyla Lighthouse Reports Vakfı öncülüğünde yürütülen "Vize İmparatorluğu" dosyası büyük ses getirdi. Türkiye'den de 14 ülke için konsolosluk işlemlerini yürüten şirketin küresel ağı üzerinden vatandaşların yıllardır neden vize başvurularında büyük zorluk çektikleri, işlemlerin neden çok maliyetli olduğu ve hükümetlerin bu şirket ve alt taşıyıcılarıyla çalıştıklarına dair pek çok soruya cevaplar bulundu. Söz konusu dosyanın Türkiye ayağını araştıran Kısa Dalga haber sitesi Genel Yayın Yönetmeni Kemal Göktaş buldukları çarpıcı noktaları aktardı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Dedesi Almanya'ya maden işçisi olarak geldi, babası mühendis oldu, kendisi ise bugün Duisburg Emniyet Müdürlüğü'nün en önemli isimlerinden biri. 1985'te Krefeld'de doğan Tayfun Karameşe, çocukluk hayalini gerçekleştirerek, 2014 yılında polis teşkilatına katıldı. Yedi yıl devriye polisi olarak görev yaptıktan sonra Duisburg emniyetinde Kültürler ve Dinlerarası İrtibat Görevlisi oldu. Dernekler, vakıflar, dini cemaatler ve farklı topluluklar ile güvenlik güçleri arasında köprü kuran Karameşe, hayat hikâyesini ve mesleki deneyimlerini COSMO Türkçe'den Aydın Işık'a anlattı. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

CHP'de mutlak butlan kararıyla başlayan kriz, kurultay ve yeni parti tartışmalarını beraberinde getirdi. Özgür Özel'e yakın delegelerin kurultaya gidilmesi yönünde topladığı imzalar Genel Merkez'e teslim edilirken, gözler bundan sonra atılacak adımlarda. CHP bölünmenin eşiğinde mi? Yeni bir siyasi oluşum muhalefeti güçlendirir mi? Siyaset Bilimci Berk Esen, CHP'deki son gelişmeleri podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Almanya’da 100 yılı aşkın süredir işçi haklarının en önemli sembollerinden biri olarak görülen 8 saatlik iş günü yeniden tartışmaya açıldı. Federal Hükümet, değişen çalışma hayatına uyum sağlamak amacıyla günlük çalışma sınırı yerine haftalık azami 48 saatlik esnek bir modele geçmek istiyor. Hedef; çalışanlara daha fazla özgürlük ve şirketlere daha fazla rekabet gücü sağlamak. Ancak sendikalar bu değişikliğin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığını, işçi sağlığı ve çalışma koşullarında tarihi bir geri dönüşe yol açabileceğini savunuyor. Reform teorik olarak günde 13 saate kadar çalışmanın önünü açabilecek, bu da tükenmişlikten iş kazalarına kadar pek çok riski beraberinde getirebilir. Peki sekiz saatlik iş günü gerçekten tarihe mi karışıyor? Esneklik ile çalışan hakları arasındaki denge nasıl kurulacak? IG Metall sendikasından Hakan Civelek, podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Federal Kriminal Dairesi'nin (BKA) verilerine göre Almanya'da siyasi saikli suçlar geçen yıl 85 bin 837 vakayla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Aşırı sağ kaynaklı suçlar en büyük payı oluşturmaya devam ederken, aşırı sol kaynaklı suçlarda da dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Uzmanlar bu tabloyu yalnızca bir güvenlik sorunu olarak değil, toplumsal kutuplaşma ve radikalleşmenin bir göstergesi olarak değerlendiriyor. Peki Almanya giderek daha bölünmüş bir toplum haline mi geliyor? Dortmund Teknik Üniversitesi'nden sosyolog ve göç ile sosyal eşitsizlik sosyolojisi uzmanı Dr. Fatih Bahadır Kaya WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Meksika, ABD ve Kanada’da siyasi tartışmaların gölgesinde başlayan Dünya Kupası’nı sportif açıdan ele aldık. Sunucumuz Aydın Işık, WDR editörü ve futbol yorumcusu Tuncay Özdamar ile turnuvanın favorilerini, Arda Güler’den Uğurcan Çakır’a Türk milli takımını ve eski günlerini aratan Almanya’yı enine boyuna mercek altına aldı. Von Aydın Işık und Elmas Topçu.

Almanya'da E-sigaraların kullanımı hızla yayılıyor. 12-17 yaş aralığındaki çocuklar ve gençler gün geçtikçe daha çok vape içiyor. Çubuk şeklinde olan bu renkli sigaralar bir aksesuar adeta. Renkli olması, güzel kokması ve zararsızmış hissi vermesi belli ki yaygınlığını artırıyor. Federal Hükümetin Uyuşturucuyla Mücadele Sorumlusu'dan uyarı geldi. Elmas Topcu e-sigara düşkünlüğünün arka planını araştırdı. Doktor Shahin Mirkouhi ne kadar riskli olduğunu, gençleri neden cezbettiğini ve bağımlılıkla mücadelede neler yapılabileceğini anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

CHP, bugün tarihinde ilk kez iki kürsü ve iki liderli grup toplantılarına sahne oldu. Mahkeme kararıyla görevden uzaklaştırılan Özgür Özel, Meclis‘teki grupta konuşurken, atanmış lider Kılıçdaroğlu parti genel merkezinde destekçilerine seslendi. CHP’deki tarihi kriz giderek tırmanırken Özel ve ekibinin artık yeni parti arayışında olduğu aktarılıyor. Ankara’daki iki kürsü ve iki liderli grup toplantısını, parlamentoda bulunan gazeteci Murat Aksoy ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Küresel krizler ve savaşlar Batı'da demokrasileri zayıflatırken popülizmi, aşırı sağı ve ayrımcılığı tetikliyor. Krizlerden büyük ölçüde olumsuz etkilenen Almanya'da hükümet, sağlık sigortasından emekliliğe ve vatandaş yardımlarına pek çok kazanımda radikal kısıntılara gitmeye hazırlanıyor. Ülke ekonomisindeki kötü gidişat da devam ediyor. Böyle bir dönemde DİDF, Köln'de düzenlediği geleneksel festivalinde sorunların panzehirinin "Birlik ve Dayanışma" olduğunu vurguluyor. DİDF gibi partiler üstü göç kökenli yapılar Almanya gibi bir göç ülkesinde neden önemli? DİDF Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Sefariye Ekşi konuğumuz oldu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Muhterem Dilbirliği, liseyi Kahramanmaraş'ta tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Avukatlık mesleğinden çok akademik kariyere yöneldi, 1999 yılında ise Almanya'ya yerleşti. Düsseldorf ve çevresinde yeminli tercümanlık ve serbest avukatlık yaptı. Pek çok sivil toplum kuruluşunda ve dernekte görev yaptı. 2022 yılından bu yana T.C. Köln Başkonsolosluğu Eğitim Ataşesi olarak görev yapan ve renkli bir kişiliğe sahip olan Muhterem Dilbirliği ile sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. İlk olarak ilginç soyadının nereden geldiğini sordu. Von Isik Aydin und Gencer Eren.

Avrupa Birliği, yıllardır tartışılan bir göç modelini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni düzenleme, iltica başvurusu reddedilen kişilerin vatandaşlık bağı bulunmayan üçüncü ülkelere gönderilmesinin önünü açıyor. Destekçilerine göre amaç sınır dışı işlemlerini hızlandırmak ve düzensiz göçü azaltmak. Eleştirmenler ise uygulamanın insan hakları ihlallerine yol açabileceği ve uluslararası hukukla çelişebileceği uyarısında bulunuyor. TEPAV Göç Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Murat Erdoğan, planın hukuki ve siyasi boyutlarını WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Almanya, ehliyet almanın en zor ve en maliyetli olduğu ülkelerden biri. Öyle ki ehliyet masrafı zaman zaman 4 bin Euro'nun üzerine çıkabiliyor. Şimdi federal hükümet maliyeti düşürmek için harekete geçti. Hazırlanan reformun hayata geçmesi durumunda maliyetler azalacak, sınavlar daha kolay olacak. Ayrıntıları Eren Mahir Gencer derledi. Sürücü kursu eğitmeni Şükrü Açıcı hükümetin planladığı yeniliklerin olumlu ve olumsuz taraflarını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gencer.

Mahkemenin mutlak butlan kararı sonrasında CHP fiilen bölündü. Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu cepheleri arasında yetki tartışması yaşanıyor. TBMM'deki grup toplantısını kimin yapacağı belirsiz. Özel cephesinden olağanüstü kurultay sesleri yükseliyor. Kılıçdaroğlu bu talebe henüz olumlu yanıt vermedi. Partinin geleceğine ilişkin tartışmalar giderek büyüyor. Siyaset Bilimci Sezin Öney, podcast WDR Cosmo Türkçe'de Türkiye tarihinde daha önce görülmemiş ölçüde millet iradesinin geri plana itildiğini söyledi. CHP Bursa Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Nurhayat Altaca Kayışoğlu ise hem parti içinde yaşanan süreci hem de Avrupa'dan gelen tepkileri değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Sahnelerden mizahçı ve Stand up sanatçısı kimliğiyle tanıdığımız Fatih Çevikkollu, çocuk yaşta “Kofferkind” (Bavul Çocuk) olarak bir süre Adana’daki anneannesinin yanında büyüyor. Yıllar sonra dönüp baktığında ise göçün çocuklar üzerinde bıraktığı sessiz yükü sorguluyor. Sevilen oyuncu bu deneyimlerini 2023’te yayımlanan “Kartonwand” adlı kitabında anlattı. Şimdi ise “Über-Wunden” (Yaraların üstesinden gelmek) anlamına gelen başlıkla yeni bir etkinlik dizisi başlattı. Bizden Biri köşemizde stüdyomuza konuk olan Fatih Çevikkollu ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Federal hükümet kriz, terör ve olası savaş olasılıklarına karşı sivil savunma kapasitesini güçlendirmek için 10 milyar Euroluk kapsamlı bir program hazırladı. "Sivil Savunma Paktı" adı altında hazırlanan paketin ana başlıklarını Erkan Aslan derledi. Evrensel Gazetesi Almanya Temsilcisi Yücel Özdemir bu hamlenin nedenlerini ve Almanya için gerçekten bir savaş tehlikesi olup olmadığını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

AfD (Almanya için alternatif partisi) Eylül ayında Saksonya-Anhalt eyalet seçiminden zaferle çıkmayı ve tek başına iktadara gelmeyi hesaplıyor. Durumun vahametine dikkat çekmek isteyen çok sayıda eyalet içişleri bakanı geçen haftalarda “darbe” uyarısında bulundu. Gözlemcilere göre aşırı sağcı partinin Saksonya-Anhalt'taki olası seçim galibiyeti Berlin'deki CDU-SPD hükümetini doğrudan etkileyebilir, hatta bir sonraki seçimlerde AfD'nin ülke genelinde iktidara yürümesiyle sonuçlanabilir. Köln Uluslararası Üniversitesi'nden sosyolog Prof. Emre Arslan yaklaşan tehlikeyi değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan aslan var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Temelleri Kurtuluş Savaşı sırasında atılan CHP, son günlerde büyük bir çalkantı içinde. Partinin eski genel başkanı, 77 yaşındaki Kemal Kılıçdaroğlu mahkeme yoluyla yeniden lider olmaya girişirken, seçilmiş Genel Başkan Özgür Özel ve ekibi TBMM'de ve sokakta direniş kararı aldı. Kılıçdaroğlu ve ekibinin hesabı ne, partiyi neden böyle bir krize sürüklediler? Konuyu siyaset yorumcusu ve Daktilo1984 yazarı İlkan Dalkuç ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Ankara Bölge Mahkemesi’nin dün, CHP’nin 38. Kurultayı’na yönelik verdiği “mutlak butlan” kararı, Türk siyasi tarihinde benzeri görülmemiş bir kırılmaya yol açtı. Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir siyasi partinin yönetimi mahkeme kararıyla düşürüldü, eski genel başkan Kılıçdaroğlu göreve iade edildi. CHP lideri Özgür Özel mücadele mesajı verirken, dünkü mahkeme kararı kamuoyunda “yargı darbesi” olarak tanımlanıyor. Cosmo Türkçe, tarihi mutlak butlan kararı ve sonuçlarını gazeteci Murat Yetkin ile değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Bağlamayla başlayan müzik yolculuğunu kemanın evrensel diliyle zenginleştiren, Trabzon’dan Berlin’e uzanan çok kültürlü yaşam hikâyesiyle dikkat çeken Ahmet Tirgil, aynı zamanda Anadolu Quartet’in kurucularından biri. Grubun repertuarında Türkçe, Kürtçe, Lazca, Gürcüce gibi pek çok dilde ezgiler var. Ahmet Tirgil ile müzik serüveninin nasıl başladığını, bağlamadan kemana uzanan yolculuğunu, Almanya’ya yolunun nasıl düştüğünü, Berlin’de müzik üretmenin ne anlama geldiğini ve Anadolu’nun ezgilerini farklı kültürlerle buluşturma hikâyesini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu'nun 30 Mayıs'ta düzenleyeceği festivalin mottosu “Gelin canlar bir olalım." Adı çok tanıdık, ama hala güncel bir slogan. Bir festivalin aslında neden sadece müzikten, semahtan ya da buluşmaktan ibaret olmadığını Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Genel Sekreteri hukukçu Ufuk Çakır ile konuştuk. Devletle yapılan hak anlaşmalarını, kamu tüzel kişiliği statüsü arayışını, Avrupa’daki Alevi kimliğinin nasıl yeniden şekillendiğini ele aldık. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

27 yaşındaki Büşra Sayed başarılı bir genç girişimci, tesettür giyim üzerine kendi markası var. Ailesi Türkiye'den gelmiş, ama kendisi Almanya'da doğup büyümüş. Miss Germany güzellik yarışmasına katılıp finale kalmayı başararn Sayed, tesettürlü ve göç kökenli olması sebebiyle başta AfD olmak üzere aşırı sağcı çevrelerin hedefi oldu. Ancak Büşra Sayed pes etmedi ve nefret söylemlerine mizahla karşılık verdi. Konuyu kadın hakları ve göçmen kadınlar konusundaki çalışmalarıyla bilinen Göçmen Kadın Örgütleri Çatı Kuruluşu (DaMigra) Proje Yöneticisi İdil Göğüs ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Almanya'da hekimler birliği Marburger Bund, alkol satışına yönelik kuralların sertleştirilmesi için hükümete çağrıda bulundu. Hekimler; yüksek dereceli içkilerin süpermarket, benzin istasyonu ve büfelerde çikolatanın, cipsin ya da sakızın hemen yanında satılmasının yasaklanmasını ve bu satışların yalnızca özel lisanslı "alkol dükkanlarında" yapılmasını istiyor. Mevcut durumun alkolün "temel gıdaymış" gibi algılanmasına yol açtığı görüşünde. Ayrıca 14 yaşındaki çocukların ebeveyn gözetiminde bira ve şarap içmesine olanak tanıyan "refakatli içme" uygulamasının da kaldırılması talep ediliyor. Konuyu, eski Federal Milletvekili, çocuk hekimi ve Kinderschutzbund Başkan Vekili Dr. Nezahat Baradari ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Ali Onglu, 30’lu yaşlarında Türkiye’den ayrılıp Almanya’ya siyasi sığınmacı olarak gelmiş. Önce bir otelde çalışmış, sonra kendi restoranını açmış, Şimdi ise taksicilik yapıyor. Ali Onglu ile Köln sokaklarında direksiyon başında geçen hayatını, Almanya’daki mücadelesini, gurbeti, özlemi ve yeniden başlayabilmenin ağırlığını konuştuk. Mikrofonda Eren Mahir Gencer var. Von Eren Mahir Gençer und Serap Doğan.

Almanya'ya misafir işçi olarak gelen bir ailenin çocuğu artık başbakan. Baden-Württemberg eyaletinin yönetimi artık Türk kökenli Cem Özdemir'e ait. Çiçeği burnunda başbakan COSMO Türkçe dinleyicilerine özel bir mesaj gönderdi. Özdemir'in geldiği noktanın Alman siyaseti için ne anlama geldiğini göç ve siyaset uzmanı Caner Aver ile konuştuk. Aver, bu başarının Türk toplumuna bakışı değiştirebileceğini ve göçmen kökenli insanlara örnek olabileceğini söylüyor. Ekibimizden Serap Doğan, eyalet meclisinde seçim sırasında neler yaşandığını ve AfD'den gelen itirazları anlattı. Mikrofonda Eren Mahir Gençer var. Von Eren Mahir Gençer und Serap Doğan.

Federal Almanya'nın ilk müslüman mezarlığı için izin çıktı. Wuppertal'da Müslüman topluluğunun kendi yönetiminde olacak. Almanya'nın ilk Müslüman mezarlığının inşaat izni resmen onaylandı. Konuyu mezarlığın peyzaj ve mimarlık işlerini yapacak planlama ekibinde yer alan İnşaat Mühendisi Erdem Duman ile konuştuk. Serap Doğan vatandaşlara mikrofon uzattı ve nerede toprağa verilmek istediklerine dair görüşlerini derledi. Bu bölümü Eren Mahir Gençer sunuyor. Von Eren Mahir Gençer und Serap Doğan.

Almanya'nın ilk göç müzesi "Selma" (Museum Selma) için mekan arayışları sürüyor. Başlangıçta Kalk semtindeki tarihi KHD binasında (Halle 70) 10 bin metrekarelik alanda yapılması planlanıyordu. Ancak artan inşaat maliyetleri ve restorasyon zorlukları nedeniyle, projenin şehir merkezindeki Kulturzentrum am Neumarkt'a taşınması düşünüldü. Yapılan yeni incelemeler sonucu bu plan rafa kaldırıldı. Müze projesini yürüten Almanya’ya Göçün Dokümentasyon Merkezi ve Müzesi (DOMiD), şimdi Kalk semtindeki Halle 70'e geri dönüp müzeyi önemli ölçüde küçültme seçeneğini değerlendiriyor. Federal hükümet ve Kuzey Ren Vestfalya Eyalet hükümeti tarafından 44,26 milyon euroluk bir bütçeyle desteklenen ve 2029'da açılması planlanan müze, yaşanan bu mekan ve boyut belirsizlikleri nedeniyle büyük bir revizyon sürecine girdi. Siyaset projeye hak ettiği desteği veriyor mu? DOMiD Yönetim Kurulu üyesi ve kurucu üye Ahmet Sezer ile konuştuk. Mikrofonda Eren M. Gençer ve Serap Doğan var. Von Eren Mahir Gençer und Serap Doğan.

Şans Eşitliği ve Uyum Meclisleri, eski Almanca adıyla Integrationsrat, Almanya’da göçmenlerin sesi olmak, haklarını savunmak ve yerel siyasette söz sahibi olabilmek için yıllardır çalışan kurumlar. Engin Sakal yıllardan beri bu kuruluş aracılığıyla Almanya'daki Türk toplumunun hakları ve çıkarlarını savunuyor. Bizden Biri'nin bu bölümünde onunla sadece çalışmalarını değil, bu yolculuğunun arkasındaki mücadeleyi ve hikayeyi de konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Son yıllarda üst üste küçülme ve durgunluk yaşayan Alman ekonomisinin, İran savaşıyla büyük bir açmaza girdiği aktarılıyor. Ekonomistler iktisadi durgunluğun kalıcı hale geleceği uyarısında bulunurken Alman ekonomisindeki tablo, ABD Başkanı Trump için alay konusu oldu. Bu bölümde; Berlin Ekonomi ve Hukuk Okulu’nda (IPE) ders veren iktisatçı Doç. Dr. Ümit Akçay ile Almanya’nın önündeki olası senaryoları konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren Mahir Gençer var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Almanya'nın nüfusu gittikçe azalıyor. Doğurganlık oranı kadın başına 1,35’e kadar geriledi. Federal İstatistik Dairesi’nin açıkladığı verilere geçen yıl 654.300 çocuk dünyaya geldi, 1 milyonu aşkın kişi ise hayatını kaybetti. Bu durum nüfusun giderek eridiği anlamına geliyor. Doğum oranı İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemin en düşük seviyesine indi. Peki genç nesiller neden daha geç evleniyor, daha az çocuk yapıyor? ? Çocuk sahibi olma kararlarını etkileyen faktörleri ve aile kurumuna bakışın neden değiştiğini Prof. Dr. Fatma Çelik'le konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Almanya, Avrupa’da şekerli içecek tüketiminde ilk sıralarda yer alıyor. Kişi başına yıllık tüketim 125 litre civarında. Şekerin sağlığa zararlı olduğu ve obezite ile diyabete yol açtığı biliniyor. İngiltere gibi bazı ülkeler şekerli içeceklere çoktan vergi getirdi. Uzmanlara göre, şekere katkı payı getirilmesinin olumlu etkileri özellikle çocuklar, gençler ve düşük gelirli kesimlerde görülüyor. Almanya'da şeker vergisinin hayata geçirilmesi durumunda yaklaşık 450 milyon euro ek gelir sağlanacak. Bu da sağlık sigortalarının yükünü hafifletecek. Hangi ürünlerde şeker var? Şeker kullanımı sağlığımızı neden olumsuz etkiliyor? Doktor Emin Turgut ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var. Von Gökçe Göksu und Eren Mahir Gençer.

Aile birleşimi ile Almanya’ya çiçeği burnunda anne olarak gelen İpek Coşkun’un Almanya’ya uyum sağlayıp kendi sesini duyurması çok kolay olmamış, Coşkun, kurduğu NRW Women adlı platform ile sadece kendinin değil, Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde yaşayan Türkiye kökenli kadınların da sesi olmaya başarmış. Bugünlerde yenilenme çabası içinde olan NRW Women’ın bir sonraki etkinliği 2 Mayıs’ta Köln'de olacak. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Almanya’da ayrımcılıktan sadece bireyler değil, göçmen dernekleri gibi kurumlar da payını alıyor. Dernek yöneticileri hem finansman açısından hem de proje bazında ihmal edildiklerini ifade ediyorlar. Yapılan son araştırmalar, bu sorunun, göçmenler artık yerleşik olsa da yapısal olduğunu gösteriyor ve durumun Almanya’daki entegrasyon sorununu arttırdığına dikkat çekiyor. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Kulislerde, 6 Mayıs’ta görülecek yeni duruşmada Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 2023 yılında yaptığı kurultay geçersiz sayılarak (mutlak butlan) partinin eski genel başkan Kılıçdaroğlu’na teslim edilebileceği konuşuluyor. Hatta CHP'ye kayyum atanması ihtimali de var. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Erdoğan’ın “Türk demokrasisi yakında hak ettiği ana muhalefete kavuşacak” sözleri kimi gözlemciler tarafından bunun işareti olarak görülüyor. Podcast Cosmo Türkçe'ye konuşan CHP Genel Başkan Yardımcısı ve hukukçu Gökçe Gökçen, "CHP gibi köklü bir partiyi kapatmaya kimsenin gücü yetmez" ifadesini kullandı. Bu bölümde kurultay davasıyla ilgili olası senaryoları ele alıyoruz. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Orta Doğu’da tırmanan gerilim enerji piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Sadece uçak biletleri değil, arabayla yola çıkacaklar için de benzin fiyatları büyük sorun. Uluslararası Enerji Ajansı Nisan ayı ortasında Avrupa’nın sadece 6 haftalık uçak yakıtının kaldığını söylemişti. Almanya'nın en büyük havayolu şirketi Lufthansa Ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafe uçuşunu iptal etti. Bilet fiyatları fırladı. Peki bu koşullarda uygun fiyatlı ve güvenli tatil nerede yapılabilir? Avrupa Türk Seyahat Acentaları Yönetim Kurulu Üyesi Fatih Şenel sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Realschule’den Gymnasium’a, mekanikcilikten sosyal psikologluğa geçen, şimdi Köln’deki Göçmenler Sağlık Merkezi’nin yöneticiliğini yapan Musa Deli’nin hayat hikayesi azmin ve çalışmanın başarı getirdiğinin en güzel örneği. Bağımlılık konusunda uzman olan Deli, yaşadıklarını kaleme de alalıyor. Musa Deli’nin ikinci kitabı Unsichbare Mauer „Görünmez Duvarlar“ 23 Nisan’da piyasaya çıktı. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

EES sistemine göre, AB ve İsviçre vatandaşı olmayanlar pasaport sırasında biyometrik fotoğraf çektirmek ve parmak izi vermek zorunda. Bu da uzun kuyruklara neden oluyor.Yeni sisteme karşı eleştiriler giderek artıyor. Turizm devleri sistemin askıya alınmasını istedi. Vatandaşlar kızgın. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Almanya'da vatandaşları yakından ilgilendiren, finansal yaşamın anahtarı niteliğinde olan SCHUFA sistemi, Mart 2026'da devreye giren yeni hesaplama modeliyle daha şeffaf ve dijital bir yapıya kavuştu. Bu değişiklikler tüketicilerin kredi notlarını daha iyi anlamalarını ve yönetmelerini sağlamayı hedefliyor. Artık vatandaşlara, verilerine ücretsiz ve anlık dijital erişim imkanı tanınıyor. Ev kiralayanlardan, cep telefonu hattı sözleşmesi yapanlara, kredi çekenlere kadar herkesi doğrudan ilgilendiren kritik değişiklikleri sizler için derledik. Puanınızı korumak için dikkat etmeniz gereken noktaları ve hatalı kayıt durumunda neler yapabileceğinizi ticaret hukuku alanında uzman avukat Hayrullah Özcan’a sorduk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'ndaki yaşanan tırmanma nedeniyle tüm dünyada olduğu gibi Almanya’da da akaryakıt fiyatları yükseldi. Özel araç sahipleri ve pek çok işletme zorlanıyor. Merz hükümetinin Nisan ayı başında uygulamaya koyduğu benzin istasyonlarına günde sadece bir kez fiyat artırma kuralı fiyat yükselişini durduramadı. Şimdi koalisyon hükümeti haftalarca süren görüşmelerin ardından yeni düzenlemeler getirdi. Peki yeni önlem paketi işe yarayacak mı? Türk-Alman Ekonomi Birliği Berlin Temsilcisi ekonomist Suat Bakır ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Berlin'de yaşayan Türkiye kökenli yönetmen Ayşe Polat'ın 2023 yılında çekilen "Kör Noktada" adlı filmi, Türkiye’de özellikle doksanlı yıllarda derin devlet ve Jitem yapılanmasını farklı bir perspektifte anlatıyor. Belgesel gibi başlayan film, bir süre sonra gerilime dönüşüyor. Ayşe Polat Cosmo Türkçe’ye konuk oldu ve filmi ile sinema yolculuğunu anlattı. Filmi, Alman Birinci Kanalı ARD’nin Mediathek platformundan izlemek mümkün. Linki yorumlar bölümünde bulabilirsiniz. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Eylül ayındaki eyalet seçimleri, sadece bir eyalet seçimi değil, Almanya’nın liberal demokratik düzeninin en büyük sınavlarından biri olacak. Aşırı sağcı AfD önce Sachsen-Anhalt, Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerini eline geçirip, oradan bütün Almanya'da iktidara yürümeyi planlıyor. Partinin hazırladığı 156 sayfalık ürkütücü programın merkezinde göç karşıtlığı ve tersine göç ("remigrasyon") var. AfD buradan iktidara yürür mü? Konuyu aşırı sağ uzmanı Erol Ünal ile konuştuk. Ekibimizden Elmas Topçu programın ayrıntılarını araştırdı. Mikrofonda Aydın ışık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Almanya'da "Schwarzfahren" olarak bilinen, bilet almadan otobüs veya tramvay gibi toplu taşıma araçlarına kaçak binme 90 yıldır ceza kanunu kapsamında bir suç olarak görülüyor. Verilen para cezasını ödemediği için her sene ortalama 8-9 bin kişi cezaevine giriyor. Bunun yargıya maliyeti 200 ise milyon Euro. Öte yandan kaçak yolculukların toplu taşıma şirketlerine verdiği zarar yıllık 250 milyon Euro civarında. Bürokrasiyi meşgul etmesi de cabası. İşte bu nedenle Federal Adalet Bakanı Stefanie Hubig (SPD), biletsiz yolculuğun artık bir suç değil, sadece bir "kabahat" sayılması için harekete geçti. Bu durumda para cezasını ödeyemeyen yolcular hapse girmeyebilecek. Koalisyon ortağı CDU/CSU bu plana karşı. Biletsiz yolculuk ne kadar adil? Konuyu Federal Meclis Adalet ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu Üyesi ve Sosyal Demokrat Parti Milletvekili Hakan Demir ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Elmas Topcu var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.

Almanya'da askerlik zorunlu değil, gönüllülük temeline dayanıyor. Ancak son günlerde genç erkeklerin Bundeswehr'den izin almadan 3 ay yurtdışında kalıp kalamayacağı tartışılıyor. Savunma Bakanlığı ise düzenlemedeki maddenin soğuk savaş döneminden kaldığını belirterek, hemen değiştirileceğini duyurdu. Son durum nedir? Erkekler izin almadan üç aydan fazla yurt dışında kalabilecek mi? Elmas Topçu araştırdı. SPD Federal Meclis Milletvekili ve Savunma Komisyonu Üyesi, hukukçu Macit Karaahmetoğlu konuyla ilgili sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Elmas Topcu.