COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Almanya'da emeklilik reformu yeni bir tartışmaya yol açtı. Federal hükümetin Emeklilik Güvencesi Komisyonu, 45 yıl prim ödeyenlerin normal emeklilik yaşından önce kesintisiz emekli olma hakkının kaldırılmasını önerdi. Kamuoyunda “63 yaşında emeklilik” olarak bilinen uygulamada, 1964 ve sonrasında doğanlar bugün 45 yıllık sigortalılığın ardından en erken 65 yaşında kesintisiz emekli olabiliyor. Reforma sendikalar ve yedi eyalet başbakanı karşı çıkıyor. Peki 45 yıl çalışmak kesintisiz erken emeklilik için yeterli olmalı mı? Ağır işlerde çalışanlardan 67 yaşına kadar çalışmaları beklenebilir mi? Konuyu sendikacı Serdar Derventli ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Elmas Topcu var. Von Adnan Ağaç und Elmas Topcu.

Gülbahar Kültür, 1965’te Ordu’da doğdu. On dört yaşına kadar İstanbul’da yaşadıktan sonra aile birleşimiyle Almanya'ya geldi. Bremen Üniversitesi Alman Dili-Edebiyatı Kültür Bilimleri bölümünü bitirdi. Üniversite yıllarında taksicilik yaptı.  Şiir, öykü ve mizah yazıları yazdı. 1999 yılında WDR tarafından kurulan ve merkezi Köln’de olan Funkhaus Europa (sonraki adıyla Cosmo) bünyesinde müzik editörlüğü yaptı. Halen bu görevini sürdüren çok yönlü yazar, sunucumuz Aydın Işık'ın konuğu oldu. İlginç hikayesini anlattı. Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

Liverpool'un efsane futbolcusu Mohamed Salah artık Trabzonspor'da. Sadece Salah değil, Osimhen, Sane, Asensio, Ake ve Trossard gibi starlar da Türkiye'de top koşturuyor. Cuma günü başlayacak Süper Lig bir ünlüler geçidine dönüşmek üzere. Peki kulüpler bu pahalı oyuncuları kadrolarına nasıl katıyor? Bu transferler takımlara, Süper Lig'e ve Türkiye'ye neler kazandıracak? Ve en önemli soru: Bu sezon hangi takımın şampiyonluk şansı daha fazla? İşte futbolseverlerin kafasını meşgul eden bütün bu sorulara yanıtlar sunucumuz Aydın Işık ve WDR editörü Tuncay Özdamar'ın ilginç futbol sohbetinde. Başlama düdüğü çalsın! Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

"Terörsüz Türkiye" sürecinde önemli bir aşama daha geride kaldı. "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun", TBMM Genel Kurulu'nda 467 milletvekilinin oyuyla kabul edildi. 87 ret, 7 çekimser, 2 de mükerrer oy kullanıldı. Yasanın uygulanabilmesi için PKK'nin örgütsel varlığına son verdiğinin ve elindeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yasanın öngördüğü hukuki süreç başlayacak. Çerçeve yasanın kabulünün Kürt sorununun çözümü ve Türkiye siyaseti için ne anlama geldiğini Almanya’da yaşayan HDP eski milletvekili Ertuğrul Kürkçü ile konuştuk. Gazeteci Can Dündar yorumladı. Mikrofonda Aydın Işık ve Adnan Ağaç var.  Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

Temmuz sonunda Fas sınırındaki İspanya toprağı Ceuta'ya 72 bin göçmen ulaştı. Büyük kısmı sahil ve deniz yoluyla gerçekleşen geçişler, kentte insani ve güvenlik krizine yol açtı. 100 kişi yaşamını yitirdi. İspanya hükümeti orduyu devreye sokarken, Avrupa Birliği içinde sınırların korunmasına dair tartışma yeniden alevlendi. İtalya, İspanya'dan hava ve deniz yoluyla gelen yolculara yönelik geçici sınır kontrolleri başlattı. İspanya da buna karşılık İtalya'dan gelen yolcuları kontrol etmeye başladı. Peki bu kitlesel göç hareketi neden yaşandı? Sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler nasıl bir rol oynadi? Avrupa Birliği bu olaydan sonra sınırlarını korumak için nasıl bir strateji izleyecek? Konuyu Strazburg'ta Avrupa gündemini izleyen gazeteci Kayhan Karaca ile konuştuk. Ekibimizden Adnan Ağaç son gelişmeleri derledi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

Barbaros Altuğ, 2016’da Türkiye'deki darbe girişiminin ardından önce Paris’e yerleşmiş, 2018’den bu yana ise Berlin’de yaşıyor. Berlin’de yazar olarak resmi kurum ve örgütlerden büyük destek gördüğünü aktarıyor. Türkçe yazdığı kitaplar için bile fon bulabilmiş. "Uzun Bir Kışın En Karanlık Gecesi" adlı kitabı Eylül ayında Almanca olarak piyasaya çıkacak. Çok yönlü yazar İstanbul’u artık “eski bir sevgili” olarak tanımlıyor. Berlin’i çok sevmesine ve burada kendini mutlu hissetmesine rağmen aşırı sağcı parti AfD’nin gün geçtikçe güç kazanması onu endişelendiriyor. LGBTİ+ aktivisti de olan Barbaros Altuğ ile sunucumuz Eren Mahir Gencer sohbet etti. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

Türkiye’den erişime engellenmesine rağmen 14 milyon kez izlenen “Ölü Deniz” gösterisi yüzünden tutuklanan Deniz Göktaş, Çorlu’daki "kuyu tipi" cezaevinde tutuluyor. Stand-up sanatçısı hakkında çıkan haber ve kamuoyu tepkisinde hissedilir bir azalma var. Deniz Göktaş'ın tutuklanmasına gerekçe olarak “dini değerleri alenen aşağılama” ve "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamaları gösteriliyor. Benzer bir gösteri Almanya'da oynansa ne olurdu? Bu soruyu mizah sanatçısı Muhsin Omurca ile konuştuk. Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri derledi. Mikrofonda Eren M. Gençer var. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

Avrupa'da hüküm süren aşırı sıcaklar Ren, Elbe ve Tuna gibi nehirlerde suların çekilmesine yol açtı. Almanya'nın en uzun nehri Ren neredeyse kurudu. Düşen su seviyesi nedeniyle taşımacılık güçlükle yapılıyor. Fransa ve Macaristan'da nehir sularıyla soğutulan nükleer santraller, su seviyesi aşırı derecede düştüğü için soğutma yapılamayınca durdu. Bu ülkelerde enerji krizi baş gösterdi. Peki suların çekilmesinin vatandaşlar ve ekonomi için sonuçları neler? Ziraat Mühendisi ve Berlin Eyalet Milletvekili Dr. Turgut Altuğ ile yaşanan tarihi kuraklığı konuştuk. Mikrofonda Eren Mahir Gencer ile Erkan Aslan var. Von Eren Mahir Gencer und Erkan Aslan.

Almanya'ya göç son 15 yılın en düşük seviyesinde. Ülkeye gelenlerle gidenler arasındaki fark, yani net göç iki yıl önce 663 bin iken, geçen yıl 235 bine düştü. Ekonomi çevreleri göçteki bu düşüşü "alarm verici" olarak nitelendiriyor. Federal hükümet ise göç denince düzensiz göçü öne çıkarıp, sert politikalarıyla seçmenin gözüne girmeye çalışıyor. Peki Almanya'nın göç alması hayatımız, refahımız ve ülkenin geleceği için neden önemli? Türkiye'den göç ne durumda? Biz sorduk, Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı Uzmanı Siyaset Bilimci Caner Aver yanıtladı. Mikrofonda Erkan Aslan ve Eren Mahir Gençer var. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

30 yaşındaki Dr. Batuhan Temiz, Alman ordusu Bundeswehr’de subay rütbesinde doktor olarak görev yapıyor. Bunun yanısıra Eylül ayında Berlin eyaletinde yapılacak seçimleride FDP partisinin milletvekili adayı. 1996 yılında Berlin'de, Türklerin yoğun olarak yaşadığı Kreuzberg semtinde dünyaya gelen ve zor şartlarda büyüyen Batuhan Temiz ilginç hikayesini sunucumuz Eren Mahir Gencer sohbet etti. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

Almanya'daki tren istasyonları son yıllarda istenmeyen görüntülere sahne oluyor. Başta kadınlar olmak üzere, pek çok yolcu kendini güvende hissetmiyor. Bu nedenle Ekim ortasından itibaren Alman Demiryolları'nın (Deutsche Bahn) işlettiği bütün tren istasyonlarında alkol tüketimine yasak konulacak. Bazı tren garlarında yasak şimdiden uygulamaya girdi. Yasağın nereleri kapsayacağını Erkan Aslan araştırdı. Alman Demiryolları İşçi Temsilcisi Tolga Özgül, yasağın olası etkilerini değerlendirdi. Mikrofonda Eren M. Gencer var. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

2005 Berlin doğumlu Abdul Ballout, Berlin’deki LGBTİ+ Onur Yürüyüşü’ne düzenlediği saldırıyla ülkeyi şoke etti. Saldırgan düzenlenen operasyonda öldürülürken Avrupa’nın göbeğinde, üstelik Berlin gibi özgürlükçü bir kentte yetişen birinin nasıl bu denli radikalleşebildiği merak konusu. Güvenlik birimlerinin saldırganı radikal İslamcı olarak bir süredir gözetim altında tutması da ihmal tartışmalarını beraberinde getirdi. İsveç’teki Lund Üniversitesi’nde görev yapan siyaset bilimci Dr. İnci Öykü Yener-Roderburg, saldırıyı ve olası sonuçlarını Cosmo Türkçe’ye değerlendirdi. Mikrofonda Eren Mahir Gençer ve Adnan Ağaç var. Von Eren Mahir Gencer und Adnan Agac.

Özgür Özel ve beraberindeki 90 milletvekili, uzun süredir beklenen hamleyi yaptı ve CHP’den ayrılarak Yeni Parti’ye geçti. Özgür Özel liderliğinde kurulan yeni siyasi hareket, şimdilik 91 milletvekiliyle Meclis’te ana muhalefet pozisyonuna yükseldi bile. Ancak Yeni Parti’nin önünde seçimlere katılım, finansman ve CHP’de kalan belediyeler gibi pek çok engel var. Cosmo Türkçe, Türkiye’nin yeni ana muhalefet partisini bekleyen takvim ve süreci gazeteci Murat Aksoy’la konuştu. Mikrofonda Eren Mahir Gencer ve Adnan Ağaç var. Von Eren Mahir Gençer und Adnan Ağaç.

Deniz Per, Stuttgart'ta Kayserili bir baba ve Çek bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Stuttgart’ta bir Alman-Fransız lisesinden mezun olduktan sonra Uluslararası İşletme eğitimi alıp 2018 yılında Stuttgart'ta otomobil üreticisi Porsche’de çalışmaya başladı. 2020'de Stuttgart ve İstanbul merkezli bir gayrimenkul şirketi kurdu. Şu anda CEO'su olduğu şirkette farklı uluslardan 16 kişi çalışıyor. Türkiye'deki yatırımcılara Almanya'daki sermaye hizmeti konusunda danışmanlık yapıyor. 31 yaşındaki başarılı genç iş insanı sunucumuz Aydın Işık'ın konuğu oldu. Özellikle yeni nesillere ilham verecek hoş ve bilgilendirici bir sohbet sizi bekliyor. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Almanya'nın Sachsen-Anhalt eyaletinde 6 Eylül pazar günü eyalet seçimleri yapılacak. Aşırı sağcı AfD'nin bu eyalet için açıkladığı "100 Günlük Acil Eylem Programı" siyaset bilimciler ve hukukçular tarafından "planlı bir sistem değişikliği girişimi" olarak nitelendiriliyor. Partinin orada iktidara gelmesi durumunda uygulamaya koyacağını duyurduğu eylem planında, kitlesel sınır dışı operasyonları, sığınmacı statüsündeki çocukların okullarda ayrı sınıflarda tecrit edilmesi ve kamu yayıncılığı sözleşmelerinin tek taraflı feshi gibi radikal adımlar yer alıyor. Eyaletteki göçmenler arasında endişe yaratan programın ayrıntılarını ekibimizden Serap Doğan aktardı. Almanya Türk Toplumu Eş Genel Başkanı Gökay Sofuoğlu'na göre sadece göçmenler değil, Alman demokrasisi tehdit altında. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Federal Meclis'in kabul ettiği tasarruf paketiyle birlikte Almanya'da yasal sağlık sigortalarının diş tedavilerine sağladığı katkı 2027'den itibaren azaltılıyor. Özellikle protez, köprü ve kaplama gibi maliyeti yüksek tedavilerde hastaların cebinden daha fazla para çıkması bekleniyor. Peki yeni düzenleme vatandaşları nasıl etkileyecek? Tedavisini erteleyenleri neler bekliyor? Ek diş sigortası artık daha da önemli hale mi geliyor? Diş hekimi Dr. Alp Dabanoğlu, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Türkiye'de depremzedeler için toplanan milyonlarca liralık bağışın akıbeti bugün en çok tartışılan başlıklardan biri. AHBAP kurucusu Haluk Levent cezaevinde. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporlarında yer alan para hareketleri ne anlama geliyor? Bağışların amacı dışında kullanıldığına ilişkin iddialar hangi bulgulara dayanıyor? AHBAP soruşturmasının mali boyutunu ve dosyadaki kritik ayrıntıları eski MASAK Başkan Yardımcısı Dr. Ramazan Başak, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Ali Eliş, Kars'tan başlayıp Bremen'e uzanan yolculuğunda sosyal pedagojiden grafik tasarımına, sivil toplum hizmetinden bilimsel araştırmalara kadar birbirinden farklı alanlarda iz bırakmış bir isim. Özel gereksinimli çocukların eğitim hakkı için yıllarca mücadele etmiş. Göçmenlerin, yaşlıların ve yalnız kalan insanların toplumsal hayattan kopmaması için projeler üretmiş. Kardeş kent projesi ile Bremen ve İzmir arasında köprü kurmuş. Yaşam boyu kültürlerarası çalışmalarından dolayı Bremen Belediyesi de dahil olmak üzere çeşitli ödüllere layık görülmüş bir isim. Sosyal pedagog Ali Eliş ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

15 Temmuz 2016'da Türkiye'de düzenlenen darbe girişiminin üzerinden on yıl geçti. Erdoğan hükümeti kalkışmadan Gülen Hareketi'ni ve ordunun belli kısmını sorumlu tuttu. Peki aradan geçen on yılda gerçekten neyi öğrendik? Darbenin bütün yönleri aydınlatıldı mı? Yoksa o gece, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın önünü açan çok daha geniş bir siyasi dönüşümün başlangıç noktası mı oldu? Berlin'de yaşayan gazeteci Can Dündar ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Pazar günü alışveriş yapmak daha fazla özgürlük mü, yoksa çalışanların ortak dinlenme hakkına müdahale mi? Almanya'da hükümetin hazırladığı reform planı bu eski tartışmayı yeniden alevlendirdi. Ticaret birlikleri mağazaların daha sık açılmasını isterken, sendikalar ve kiliseler buna karşı çıkıyor. Kamuoyu ise ikiye bölünmüş durumda. Reform ne getirecek? Avrupa Türk İş İnsanları ve Sanayicileri Derneği (ATİAD) Genel Sekreteri Bülent Fırat, konunun ekonomik boyutunu podcast WDR COSMO Türkçe'de değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

PKK'nın silah bırakma sürecinde yeni bir dönemin başlamasının üzerinden bir yıl geçti. Bu süreçte TBMM'de kurulan komisyon çalışmalarını tamamlayarak raporunu yayımladı. Şimdi gözler çözüm sürecine ilişkin hazırlanacak çerçeve yasada. Ancak örgütün silah bırakma sürecinin tamamlanması, hukuki düzenlemeler, Abdullah Öcalan'ın statüsü, Selahattin Demirtaş'ın durumu ve toplumsal uzlaşma gibi başlıklarda belirsizlik sürüyor. Süreç hangi aşamada? Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve ilk çözüm sürecinin Akil İnsanlar Heyeti üyesi Vahap Coşkun, son gelişmeleri podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Cenk Özöztürk, 47 yaşında, 3 çocuk babası. Köln Bonn Havalimanı'nın iki genel müdüründen biri. Başarılı yönetici stüdyomuza konuk oldu, uçakla tatile çıkacak olan vatandaşlara havalimanındaki işlemlerin daha hızlı ve stressiz ilerlemesi için önerilerde bulundu. Cenk Özötürk ile ailesinin 70’li yıllarda Almanya’ya göç hikayesinden havacılık sektörünün zirvesine uzanan bu başarı öyküsünü de konuştuğumuz, yaz sezonunda tatilcileri yakından ilgilendiren aydınlatıcı bilgilerle dolu bir yayın sizi bekliyor. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Almanya’da 1 Temmuz’dan itibaren Bürgergeld’in (Yurttaşlık Ödeneği) yerini alan Grundsicherungsgeld (Temel Geçim Ödeneği) ile sosyal yardım harcamalarının azaltılması hedefleniyor. Ancak Hristiyan Birlik ve SPD koalisyonunun sosyal devlet harcamalarında tasarladığı kesintiler bununla da sınırlı değil. Uzmanlar bu reformlarla birlikte ekonomik krizin yoksulların omzuna bindirildiği görüşünde. Cosmo Türkçe, Birleşik Hizmet İşleri Sendikası Ver.di’den Serdar Derventli ile istihdam ve sosyal devlet alanında öngörülen reformları konuştu. Serap Doğan, Grundsicherungsgeld’in öngördüğü değişiklikleri derledi. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Yaz tatili yaklaşırken Almanya ile Türkiye arasındaki uçak bileti fiyatları yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle okul tatillerinde hızla yükselen fiyatlar nedeniyle birçok aile, Türkiye'deki yakınlarını ziyaret etmekte zorlanıyor. Almanya Seçim Hakkı Girişimi, yüksek uçak bileti fiyatlarına karşı protesto ve imza kampanyası başlattı. Girişim, yaklaşık 70 sivil toplum kuruluşunun desteğiyle havayolu şirketlerine, siyasi temsilcilere ve ilgili kurumlara çağrıda bulunuyor. Peki, Almanya'da yaşayan milyonlarca Türkiye kökenli insan için memlekete gitmek artık bir lükse mi dönüştü? Havayolu şirketlerinin fiyat politikası değişebilir mi? Almanya Seçim Hakkı Girişimi Başkanı, eğitimci ve yazar Bahattin Gemici, WDR COSMO Türkçe'de değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Dünyanın gözü Ankara'da. NATO liderleri, ittifakın geleceğini şekillendirecek kritik kararlar için bir araya geliyor. Avrupa'nın güvenliği, Ukrayna'ya destek, savunma harcamaları ve Türkiye'nin stratejik rolü zirvenin öne çıkan başlıkları. Ankara Zirvesi gerçekten NATO için yeni bir dönemin başlangıcı mı? Gazeteci Barçın Yinanç, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Bütün hızıyla devam eden 2026 Dünya Kupası, Türk ve Alman milli takımları için hüsranla sonuçlandı. Teknik direktörler Montella ve Nagelsmann eleştiri yağmuruna tutuldu. Futbolseverler büyük hayal kırıklığı yaşıyor. Peki iki takımın da yaşadığı bu büyük başarısızlığın sebepleri neler? Turnuvada şimdi hangi takımlar favori? Futbol tutkunu sunucumuz Aydın Işık ve editörümüz Tuncay Özdamar her iki takımı masaya yatırdı, favorileri mercek altına aldı, Messi, Mbappe, Kane ve Haaland'ın neden gollerini sıraladıklarını konuştu. Başlama düdüğü çalsın! Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Stand up sanatçısı Deniz Göktaş'ın bir kaç gün önce YoutTube kanalından paylaştığı "Ölü Deniz" isimli programının videosunu şu ana kadar milyonlarca insan izledi. Çok geçmeden iktidar çevreleri sosyal medya üzerinden "Deniz Göktaş tutuklansın" kampanyası başlattı. Sosyal medyada gösteriden çeşitli kesitler paylaşıldı. Göktaş’ın dini değerleri aşağıladığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret ettiği öne sürüldü. Başlayan linç kampanyası sanatçı hakkında soruşturma açılmasıyla sonuçlandı. Türkiye'de, şuanda tatil için yurtdışında bulunan Deniz Göktaş'ın gözaltına alınması, hatta tutuklanması konuşuluyor. Son gelişmeleri Erkan Aslan derledi. Berlin'de yaşayan mizah sanatçısı Şafak Salda ile Türkiye'deki hiciv sanatının, mizahın, eleştiri kültürünün geldiği noktayı ve sanatın sınırlarının neler olduğunu konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Almanya emeklilik sisteminde kapsamlı bir değişikliğe gidiyor. Federal hükümet 33 maddeden oluşan geniş kapsamlı bir reform paketinin yolunu açtı. Yeni düzenleme emeklilik yaşı, prim sistemi ve sosyal güvenlik uygulamaları başta olmak üzere milyonlarca çalışanı ve emekliyi doğrudan etkileyecek. Reform paketinin hangi değişiklikleri beraberinde getireceğini ve vatandaşlara nasıl yansıyacağını Multikultureller Forum Derneği Başkanı Kenan Küçük ile konuştuk. Erkan Aslan en önemli bilgileri derledi. Mikrofonda  Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Batı Alman Radyo ve Televizyon Kurumu'nun (WDR) hazırladığı 4 bölümlük ERDOĞAN isimli belgesel, ARD Mediathek’te Almanca ve Türkçe olarak izlenebiliyor. Yönetmenliğini Kristina Karasu ve Michael Wech’in yaptığı dört bölümlük yapım, Recep Tayyip Erdoğan’ın belediye başkanlığından başlayan siyasi kariyerini detaylı arşiv görüntüleriyle belgeliyor. Bunun yanısıra yıllar içinde Erdoğan’a eşlik etmiş ve zamanla onunla yollarını ayırmış isimlerin görüşlerine yer veriyor. Belgeselin yönetmenlerinden Kristina Karasu, sunucumuz Aydın Işık’ın konuğu oldu. Kendisi de yıllardır Türkiye’de yaşayan Karasu ile Erdoğan’ın siyasetinin yıllar içinde nasıl değiştiğini ve belgeseli hazırlarken neler yaşadıklarını konuştuk. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Sertaç Mutlu, Köln'de doğup büyümüş, ama İstanbul’da izlediği bir dizi, ilham aldığı komedyenler ve kuzeninin yaptığı tek bir yönlendirme kariyerinin yönünün değiştirmiş. NightWash ve NDR Comedy Contest gibi önemli yarışmalarda dereceler elde etmiş. Bugün ise tek kişilik gösterileriyle salonları dolduran Stand up sanatçısı Sertaç Mutlu sunucumuz Gökçe Göksu'nun konuğu oldu. Bizden Biri'nin bu bölümünde onun başarısının perde arkasını, Almanya’da Türk kökenli bir komedyen olmayı, sosyal medya çağında mizah üretmenin zorluklarını ve iki farklı kültürü aynı salonda güldürmenin sırrını konuştuk. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Deniz Undav'ın annesi Suriyeli, babası Urfa-Viranşehir'den. Hem Almanya hem de Türkiye vatandaşı. Ezidi ve Kürt bir ailenin çocuğu olarak Bremen yakınlarında büyüdü. Bir ara futbolu bırakmayı düşündü. Makine operatörü olarak fabrikada çalıştı. Ama pes etmedi, profesyonel futbolcu olmayı başardı. Dünya Kupası başlamadan kısa süre önce kadroya alınıp alınmayacağı bile belli değildi. Peki 29 yasindaki Deniz Undav, nasıl oldu da kısa sürede takımın en önemli oyuncularından biri haline geldi? WDR Editörü ve futbol uzmanı Tuncay Özdamar ile Undav'ın futbol yeteneklerini, milli takıma katkısını ve göçmen kökenli gençler için bu başarı hikayesinin neden önemli olduğunu konuştuk. Ekibimizden Erkan Aslan, sadece sportif değil, siyasi ve toplumsal tartışmaların da bir süredir odağında olan Deniz Undav'ı daha yakından tanıttı. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Almanya’daki yerel yönetimler tarihte görülmemiş bir mali krizle yüz yüze. Buna göre, ülkedeki belediyelerin %95’i bu yıl bütçe açığı beklediklerini açıklamış. Yerel yönetimlerin içinde bulunduğu ekonomik darboğaz, belediye hizmetlerinde kesintiye gidilmesine sebep oluyor. Hal böyle olunca uzmanlar, vatandaşların devlete ve demokrasiye güveninin giderek zedeleneceğinden endişe ediyor. Cosmo Türkçe, Hürth Belediye Başkan Yardımcısı Aylin Kocabeygirli ile alarm veren belediyelerdeki son durumu konuştu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Farklı ülkelerden 14 medya kuruluşunun katılımıyla Lighthouse Reports Vakfı öncülüğünde yürütülen "Vize İmparatorluğu" dosyası büyük ses getirdi. Türkiye'den de 14 ülke için konsolosluk işlemlerini yürüten şirketin küresel ağı üzerinden vatandaşların yıllardır neden vize başvurularında büyük zorluk çektikleri, işlemlerin neden çok maliyetli olduğu ve hükümetlerin bu şirket ve alt taşıyıcılarıyla çalıştıklarına dair pek çok soruya cevaplar bulundu. Söz konusu dosyanın Türkiye ayağını araştıran Kısa Dalga haber sitesi Genel Yayın Yönetmeni Kemal Göktaş buldukları çarpıcı noktaları aktardı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Dedesi Almanya'ya maden işçisi olarak geldi, babası mühendis oldu, kendisi ise bugün Duisburg Emniyet Müdürlüğü'nün en önemli isimlerinden biri. 1985'te Krefeld'de doğan Tayfun Karameşe, çocukluk hayalini gerçekleştirerek, 2014 yılında polis teşkilatına katıldı. Yedi yıl devriye polisi olarak görev yaptıktan sonra Duisburg emniyetinde Kültürler ve Dinlerarası İrtibat Görevlisi oldu. Dernekler, vakıflar, dini cemaatler ve farklı topluluklar ile güvenlik güçleri arasında köprü kuran Karameşe, hayat hikâyesini ve mesleki deneyimlerini COSMO Türkçe'den Aydın Işık'a anlattı. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

CHP'de mutlak butlan kararıyla başlayan kriz, kurultay ve yeni parti tartışmalarını beraberinde getirdi. Özgür Özel'e yakın delegelerin kurultaya gidilmesi yönünde topladığı imzalar Genel Merkez'e teslim edilirken, gözler bundan sonra atılacak adımlarda. CHP bölünmenin eşiğinde mi? Yeni bir siyasi oluşum muhalefeti güçlendirir mi? Siyaset Bilimci Berk Esen, CHP'deki son gelişmeleri podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Almanya’da 100 yılı aşkın süredir işçi haklarının en önemli sembollerinden biri olarak görülen 8 saatlik iş günü yeniden tartışmaya açıldı. Federal Hükümet, değişen çalışma hayatına uyum sağlamak amacıyla günlük çalışma sınırı yerine haftalık azami 48 saatlik esnek bir modele geçmek istiyor. Hedef; çalışanlara daha fazla özgürlük ve şirketlere daha fazla rekabet gücü sağlamak. Ancak sendikalar bu değişikliğin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığını, işçi sağlığı ve çalışma koşullarında tarihi bir geri dönüşe yol açabileceğini savunuyor. Reform teorik olarak günde 13 saate kadar çalışmanın önünü açabilecek, bu da tükenmişlikten iş kazalarına kadar pek çok riski beraberinde getirebilir. Peki sekiz saatlik iş günü gerçekten tarihe mi karışıyor? Esneklik ile çalışan hakları arasındaki denge nasıl kurulacak? IG Metall sendikasından Hakan Civelek, podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Federal Kriminal Dairesi'nin (BKA) verilerine göre Almanya'da siyasi saikli suçlar geçen yıl 85 bin 837 vakayla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Aşırı sağ kaynaklı suçlar en büyük payı oluşturmaya devam ederken, aşırı sol kaynaklı suçlarda da dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Uzmanlar bu tabloyu yalnızca bir güvenlik sorunu olarak değil, toplumsal kutuplaşma ve radikalleşmenin bir göstergesi olarak değerlendiriyor. Peki Almanya giderek daha bölünmüş bir toplum haline mi geliyor? Dortmund Teknik Üniversitesi'nden sosyolog ve göç ile sosyal eşitsizlik sosyolojisi uzmanı Dr. Fatih Bahadır Kaya WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Meksika, ABD ve Kanada’da siyasi tartışmaların gölgesinde başlayan Dünya Kupası’nı sportif açıdan ele aldık. Sunucumuz Aydın Işık, WDR editörü ve futbol yorumcusu Tuncay Özdamar ile turnuvanın favorilerini, Arda Güler’den Uğurcan Çakır’a Türk milli takımını ve eski günlerini aratan Almanya’yı enine boyuna mercek altına aldı. Von Aydın Işık und Elmas Topçu.

Almanya'da E-sigaraların kullanımı hızla yayılıyor. 12-17 yaş aralığındaki çocuklar ve gençler gün geçtikçe daha çok vape içiyor. Çubuk şeklinde olan bu renkli sigaralar bir aksesuar adeta. Renkli olması, güzel kokması ve zararsızmış hissi vermesi belli ki yaygınlığını artırıyor. Federal Hükümetin Uyuşturucuyla Mücadele Sorumlusu'dan uyarı geldi. Elmas Topcu e-sigara düşkünlüğünün arka planını araştırdı. Doktor Shahin Mirkouhi ne kadar riskli olduğunu, gençleri neden cezbettiğini ve bağımlılıkla mücadelede neler yapılabileceğini anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

CHP, bugün tarihinde ilk kez iki kürsü ve iki liderli grup toplantılarına sahne oldu. Mahkeme kararıyla görevden uzaklaştırılan Özgür Özel, Meclis‘teki grupta konuşurken, atanmış lider Kılıçdaroğlu parti genel merkezinde destekçilerine seslendi. CHP’deki tarihi kriz giderek tırmanırken Özel ve ekibinin artık yeni parti arayışında olduğu aktarılıyor. Ankara’daki iki kürsü ve iki liderli grup toplantısını, parlamentoda bulunan gazeteci Murat Aksoy ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Küresel krizler ve savaşlar Batı'da demokrasileri zayıflatırken popülizmi, aşırı sağı ve ayrımcılığı tetikliyor. Krizlerden büyük ölçüde olumsuz etkilenen Almanya'da hükümet, sağlık sigortasından emekliliğe ve vatandaş yardımlarına pek çok kazanımda radikal kısıntılara gitmeye hazırlanıyor. Ülke ekonomisindeki kötü gidişat da devam ediyor. Böyle bir dönemde DİDF, Köln'de düzenlediği geleneksel festivalinde sorunların panzehirinin "Birlik ve Dayanışma" olduğunu vurguluyor. DİDF gibi partiler üstü göç kökenli yapılar Almanya gibi bir göç ülkesinde neden önemli? DİDF Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Sefariye Ekşi konuğumuz oldu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Muhterem Dilbirliği, liseyi Kahramanmaraş'ta tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Avukatlık mesleğinden çok akademik kariyere yöneldi, 1999 yılında ise Almanya'ya yerleşti. Düsseldorf ve çevresinde yeminli tercümanlık ve serbest avukatlık yaptı. Pek çok sivil toplum kuruluşunda ve dernekte görev yaptı. 2022 yılından bu yana T.C. Köln Başkonsolosluğu Eğitim Ataşesi olarak görev yapan ve renkli bir kişiliğe sahip olan Muhterem Dilbirliği ile sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. İlk olarak ilginç soyadının nereden geldiğini sordu. Von Isik Aydin und Gencer Eren.

Avrupa Birliği, yıllardır tartışılan bir göç modelini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni düzenleme, iltica başvurusu reddedilen kişilerin vatandaşlık bağı bulunmayan üçüncü ülkelere gönderilmesinin önünü açıyor. Destekçilerine göre amaç sınır dışı işlemlerini hızlandırmak ve düzensiz göçü azaltmak. Eleştirmenler ise uygulamanın insan hakları ihlallerine yol açabileceği ve uluslararası hukukla çelişebileceği uyarısında bulunuyor. TEPAV Göç Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Murat Erdoğan, planın hukuki ve siyasi boyutlarını WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Almanya, ehliyet almanın en zor ve en maliyetli olduğu ülkelerden biri. Öyle ki ehliyet masrafı zaman zaman 4 bin Euro'nun üzerine çıkabiliyor. Şimdi federal hükümet maliyeti düşürmek için harekete geçti. Hazırlanan reformun hayata geçmesi durumunda maliyetler azalacak, sınavlar daha kolay olacak. Ayrıntıları Eren Mahir Gencer derledi. Sürücü kursu eğitmeni Şükrü Açıcı hükümetin planladığı yeniliklerin olumlu ve olumsuz taraflarını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Eren Mahir Gencer.

Mahkemenin mutlak butlan kararı sonrasında CHP fiilen bölündü. Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu cepheleri arasında yetki tartışması yaşanıyor. TBMM'deki grup toplantısını kimin yapacağı belirsiz. Özel cephesinden olağanüstü kurultay sesleri yükseliyor. Kılıçdaroğlu bu talebe henüz olumlu yanıt vermedi. Partinin geleceğine ilişkin tartışmalar giderek büyüyor. Siyaset Bilimci Sezin Öney, podcast WDR Cosmo Türkçe'de Türkiye tarihinde daha önce görülmemiş ölçüde millet iradesinin geri plana itildiğini söyledi. CHP Bursa Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Nurhayat Altaca Kayışoğlu ise hem parti içinde yaşanan süreci hem de Avrupa'dan gelen tepkileri değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Sahnelerden mizahçı ve Stand up sanatçısı kimliğiyle tanıdığımız Fatih Çevikkollu, çocuk yaşta “Kofferkind” (Bavul Çocuk) olarak bir süre Adana’daki anneannesinin yanında büyüyor. Yıllar sonra dönüp baktığında ise göçün çocuklar üzerinde bıraktığı sessiz yükü sorguluyor. Sevilen oyuncu bu deneyimlerini 2023’te yayımlanan “Kartonwand” adlı kitabında anlattı. Şimdi ise “Über-Wunden” (Yaraların üstesinden gelmek) anlamına gelen başlıkla yeni bir etkinlik dizisi başlattı. Bizden Biri köşemizde stüdyomuza konuk olan Fatih Çevikkollu ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti. Von Gökçe Göksu und Erkan Aslan.

Federal hükümet kriz, terör ve olası savaş olasılıklarına karşı sivil savunma kapasitesini güçlendirmek için 10 milyar Euroluk kapsamlı bir program hazırladı. "Sivil Savunma Paktı" adı altında hazırlanan paketin ana başlıklarını Erkan Aslan derledi. Evrensel Gazetesi Almanya Temsilcisi Yücel Özdemir bu hamlenin nedenlerini ve Almanya için gerçekten bir savaş tehlikesi olup olmadığını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

AfD (Almanya için alternatif partisi) Eylül ayında Saksonya-Anhalt eyalet seçiminden zaferle çıkmayı ve tek başına iktadara gelmeyi hesaplıyor. Durumun vahametine dikkat çekmek isteyen çok sayıda eyalet içişleri bakanı geçen haftalarda “darbe” uyarısında bulundu. Gözlemcilere göre aşırı sağcı partinin Saksonya-Anhalt'taki olası seçim galibiyeti Berlin'deki CDU-SPD hükümetini doğrudan etkileyebilir, hatta bir sonraki seçimlerde AfD'nin ülke genelinde iktidara yürümesiyle sonuçlanabilir. Köln Uluslararası Üniversitesi'nden sosyolog Prof. Emre Arslan yaklaşan tehlikeyi değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan aslan var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Temelleri Kurtuluş Savaşı sırasında atılan CHP, son günlerde büyük bir çalkantı içinde. Partinin eski genel başkanı, 77 yaşındaki Kemal Kılıçdaroğlu mahkeme yoluyla yeniden lider olmaya girişirken, seçilmiş Genel Başkan Özgür Özel ve ekibi TBMM'de ve sokakta direniş kararı aldı. Kılıçdaroğlu ve ekibinin hesabı ne, partiyi neden böyle bir krize sürüklediler? Konuyu siyaset yorumcusu ve Daktilo1984 yazarı İlkan Dalkuç ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Ankara Bölge Mahkemesi’nin dün, CHP’nin 38. Kurultayı’na yönelik verdiği “mutlak butlan” kararı, Türk siyasi tarihinde benzeri görülmemiş bir kırılmaya yol açtı. Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir siyasi partinin yönetimi mahkeme kararıyla düşürüldü, eski genel başkan Kılıçdaroğlu göreve iade edildi. CHP lideri Özgür Özel mücadele mesajı verirken, dünkü mahkeme kararı kamuoyunda “yargı darbesi” olarak tanımlanıyor. Cosmo Türkçe, tarihi mutlak butlan kararı ve sonuçlarını gazeteci Murat Yetkin ile değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.