De Kleine Spinoza

Karakterstructuren zijn overlevingsmechanismen uit je jeugd. Ze verklaren patronen in gedrag, gevoelens en zelfs lichamelijke en psychische klachten, zoals controle behoefte, angst of conflictvermijding. Het mooie is: ze zijn niet vaststaand. Door bewustwording en zelfreflectie kun je oude patronen doorbreken, grenzen leren stellen en meer vrijheid en balans in je leven vinden. In je jeugd ontwikkel je allemaal patronen om met de wereld om te gaan. Die noemen we karakterstructuren. Het zijn manieren van doen en voelen die je vroeger hielpen, maar die je later soms ook in de weg kunnen zitten.Er zijn zes hoofdstructuren:De afwezige – trekt zich terug in zichzelf, zoekt veiligheid in denken en afstand.De onverzadigbare – verlangt naar verbinding en zorg, maar voelt vaak een tekort.De afhankelijke – past zich sterk aan en verliest zichzelf snel in de ander.De opofferende – zet zichzelf op de laatste plaats, houdt spanning en pijn vast.De afstandelijke – streeft naar perfectie, beheersing en wil controle houden over gevoelens.De wantrouwige – wil controle houden, bang om afhankelijk te zijn. Iedereen heeft een eigen mix van deze structuren. Ze zijn niet goed of fout – het zijn overlevingsstrategieën. Door ze te herkennen, kun je beter begrijpen waarom je doet, wat je doet en waarom je eruit ziet zoals je eruit ziet. Je lichamelijke en psychische kenmerken kunnen je ook al vroegtijdig iets vertellen. En door verandering kun je meer vrijheid vinden in je keuzes omdat je door je karakterstructuur veel keuzes niet meer kunt maken. Ook hier gaat dus op, je verleden kiest, niet jij zelf dus ook hier weer duidelijk, dit ben je niet zelf, je bent veel meer als je karakterstructuur. Deze karakterstructuren verklaren waarom je je soms angstig, boos, leeg, onzeker of afhankelijk voelt, waarom je grenzen moeilijk bewaakt, of waarom je steeds tegen dezelfde dingen aanloopt. Door ze te herkennen, kun je eindelijk beginnen met echte verandering — richting heelheid, innerlijke rust en vrijheid. In mijn eigen leven heb ik vooral karakterstructuren sterk ontwikkeld: de opofferende en de afstandelijke. En als derde de Wantrouwige structuur, zij bepaalden jarenlang mijn busrit. Ik zorgde altijd voor anderen, werkte hard en wilde alles perfect doen, maar vergat daarbij mezelf. Grenzen stelde ik nauwelijks, kwetsbaarheid liet ik niet zien. De wantrouwende was ook in mij aanwezig, waardoor ik vaak te dominant was en daardoor geen gezonde assertiviteit bezat. De Afwezige was nauwelijks in mij ontwikkeld, ik voelde me overal veilig soms weleens te veilig, was veel te goed van vertrouwen. Door dit te herkennen, begreep ik eindelijk waarom ik vaak vastliep: waarom ik zo moe werd, waarom ik soms ontplofte en waarom intimiteit lastig was. En waarom het zo moeilijk was voor mij om gezonde relaties op te bouwen. Het inzicht in mijn eigen structuren heeft me geholpen om meer balans te vinden, beter voor mezelf te zorgen en dichter bij mezelf te blijven.

In deze aflevering kijken we verder naar de “kar” die je in je leven bent gaan trekken. Vaak is dat niet jouw eigen kar, maar eentje die ontstaat uit je karakterstructuur — gedrag en overlevingsmechanismen die je als kind hebt ontwikkeld. Ze bepalen hoe jij nu denkt, voelt en reageert, maar ze zijn niet wie je werkelijk bént. Veel van die last, of dat privilege, komt voort uit je karakterstructuur — het tweede onderdeel van je overlevingspakket.Welke “kar” trek jij eigenlijk in je leven? De kar staat voor de rollen en maskers die je bent gaan gebruiken om met pijn, onzekerheid of afwijzing om te gaan. Denk aan de pleaser, de perfectionist of de clown. Ze helpen je om te overleven, maar ze verbergen ook wie je echt bent. We kijken naar twee nieuwe karakterstructuren.De eerste is de afhankelijke. Deze ontstaat wanneer je als kind te weinig ruimte kreeg om zelfstandig te worden, of juist te weinig steun hebt ervaren. Je leert je aan te passen, conflicten te vermijden en op anderen te leunen. Je bent gevoelig, verbindend en voelt anderen goed aan, maar vindt het lastig om je eigen grenzen te bewaken en op jezelf te vertrouwen.De tweede is de opofferende. Deze ontstaat wanneer je als kind moest voldoen aan verwachtingen en liefde voorwaardelijk voelde. Je leert jezelf weg te cijferen en de last van anderen te dragen. Je bent zorgzaam, loyaal en sterk, maar raakt jezelf vaak kwijt en houdt je eigen gevoelens binnen, tot het te veel wordt.Belangrijk om te onthouden: deze rollen zijn niet wie je bent, maar wat je hebt aangeleerd om te overleven. Door ze te herkennen, kun je stap voor stap, stoppen met het trekken van andermans kar… en weer jouw eigen pad gaan volgen. 

In Deel 1, kijken we naar de volgende stap in jouw vormingsproces: je karakterstructuur. Waar de bus gaat over wie je van binnen bent, laten je karakterstructuren zien wat je naar buiten toe laat zien. Het zijn als het ware maskers of rollen die je als kind hebt ontwikkeld om te overleven in je omgeving. Deze karakterstructuren ontstaan al vroeg in je leven en bepalen hoe je denkt, voelt, doet en zelfs hoe je eruitziet. Bij iedereen zijn er meerdere aanwezig, maar vaak zijn er één of twee die het meest op de voorgrond staan. En vaak één of twee waar je jezelf nauwelijks in herkent. We staan in deze aflevering even stil bij de eerste twee karakterstructuren:De eerste is de Afwezige. Deze ontstaat wanneer je je als kind niet veilig of welkom hebt gevoelt. Je trekt je terug in je hoofd en maakt minder contact met je gevoel. Je kunt heel intelligent, gevoelig en creatief zijn, maar hebt moeite met verbinding en aanwezigheid in het moment. De tweede is de Onverzadigbare. Deze ontstaat wanneer je als kind te weinig aandacht, liefde of voeding hebt ervaren. Je blijft als het ware op zoek naar bevestiging en verbinding. Je bent zorgzaam en liefdevol, maar kunt ook afhankelijk en behoeftig worden. Belangrijk om te beseffen is: dit ben je niet. Dit is hoe je gevormd bent. Daarom kun je eigenlijk beter zeggen, ik ben veel meer, dan ik denk dat ik ben. Door dit te herkennen, kun je stap voor stap loskomen van deze patronen en dichter bij jezelf komen. In de volgende afleveringen gaan we verder met de andere vier karakterstructuren en ontdek je nog meer over jouw eigen gevormde patronen. 

Aflevering 12, Jouw Diamanten heb je nodig, om stevig op twee benen te staan. In deze aflevering ontdek je dat jouw afgeleerde eigenschappen eigenlijk je grootste kracht zijn: jouw diamanten. Deze eigenschappen zitten nog steeds in je ‘bus’, maar zijn naar de achtergrond verdwenen door je opvoeding en ervaringen. Mensen of situaties die jou irriteren, boos maken of jaloers maken, zijn vaak spiegels. Ze laten zien wat er in jou geraakt wordt. Dat kunnen eigenschappen zijn die jij hebt weggestopt, of juist kanten van jezelf die je niet wilt zien. Door hier eerlijk naar te kijken, kun je veel over jezelf leren en groeien. Veel mensen leven op één been: ze gebruiken vooral hun aangeleerde eigenschappen, zoals hard werken, pleasen of controle houden. Dat kost veel energie en brengt onbalans. Echte kracht ontstaat wanneer je weer op twee benen leert staan: wanneer je ook je zachtheid, kwetsbaarheid, ontspanning en liefdevolle kanten terughaalt. Door bewust te worden van jouw passagiers en jouw diamanten, kun je weer zelf het stuur in handen nemen. Je hoeft niet langer te leven vanuit oude patronen, maar kunt kiezen wie jij werkelijk wilt zijn. En dat is de weg naar meer balans, vrijheid en een leven dat écht van jou is.