De Publieke Ruimte

Wat betekent het voor de publieke dienstverlening als systemen uitvallen en verstoringen langer duren dan waar we op voorbereid zijn?  Over welke rampen hebben we het eigenlik? Waar ligt het kantelpunt tussen risico en crisis? Hoe bereid je een organisatie voor op langdurige ontwrichting? Wie bepaalt dan wat er in de keten prioriteit krijgt als iedereen wordt geraakt? Wat is de rol van oefeningen hierbij? Otto en Martijn spreken hierover met Don O’Floinn, hoofd van het Nationaal Crisiscentrum, die dagelijks werkt aan het duiden van dreigingen en scenario’s. Ook is Patricia Zorko te gast. Zij is plaatsvervangend directeur-generaal bij Rijkswaterstaat, verantwoordelijk voor het beheer van vitale infrastructuur. En we spreken met Remco Bakker, bestuurder bij het CIZ en voorzitter van de Rijksbrede Benchmarkgroep. Interessante inzichten over de wendbaarheid van organisaties, de mogelijkheid om van online weer terug te vallen op offline dienstverlening en de uitdaging om centrale organisaties om te klappen naar een decentrale hulpstructuur. Zaken waar niet iedereen dagelijks over nadenkt, maar dat eigenlijk wel vaker zou moeten doen. Wees voorbereid!

Ilja Leonard Pfeijffer legt in zijn nieuwe boek 'Absolute Democratie' uit hoe de democratie en de rechtsstaat in Europa en elders hun glans verliezen en worden ontmanteld. Ilya schetst een wereld waarin recht ondergeschikt wordt gemaakt aan het recht van de sterkste. Hij ziet dat Europa niet alleen door vijanden, maar ook door bondgenoten wordt bedreigd. Een groeiende wereld waarin winnaars van verkiezingen het idee hebben dat ze alleen maar rekening hoeven te houden met de wensen van hun eigen achterban. Kortom; een wereld waarin absolute democratie de constitutionele democratie in kleine stapjes verdringt. Op uitnodiging van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ging Otto voor een volle zaal ambtenaren met Ilya in gesprek. Dat deed hij samen met Boudewijn Steur (directeur Kennis, Internationaal, Europa en Macro-economie) en Ellen van Doorne (directeur Democratie en Bestuur). We bespreken hoe ambtenaren moeten omgaan met de geleidelijke normalisering van extreme standpunten. En op welke manier zij hun werk integer kunnen doen zonder vermorzeld te worden op het speelveld waar ze zelf onderdeel van uitmaken. Kortom, hoe je recht kan doen aan je ambtseed in roerige tijden. Luister mee naar dit vurige pleidooi tegen de onverschilligheid!

Geld betalen of ontvangen van de overheid kan veel simpeler. Waar je nu van iedere uitvoeringsorganisatie afzonderlijk een brief krijgt met een betaaloverzicht en instructies, zou het toch veel makkelijker zij als we dit overheidsbreed organiseren? In deze aflevering bespreken Otto Thors en Martijn Grimmius twee initiatieven die dit systeem proberen te veranderen. Als eerste is te gast Sianne van Rhee MSc. CPC, programmamanager bij het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Zijn vertelt over het overheidsbrede programma Clustering Rijksincasso, gericht op meer samenhang in vorderingen en schulden. Ten tweede spreken ze met Vincent van der Ploeg, auditmanager bij de Auditdienst Rijk. Hij deed onderzoek naar de resultaten van het programma Vereenvoudiging Inkomensondersteuning voor Mensen (VIM). Ook schuift veranderkundige Daniël Wolfs aan om dit soort transities in een breder perspectief te bieden. Welke belemmeringen kom je tegen als je met een radicaal klantperspectief processen inricht? Is de Informatievoorziening daar al klaar voor en staat de huidige wetgeving dit al toe? Wat is de rol van ambtelijke zelfcensuur en wanneer is ‘goed’, goed genoeg? Een boeiend gesprek over de zoektocht naar het combineren van urgentie en actie. Deze opname vond plaats in Nieuwspoort als onderdeel van de Staatpraat van programma Staat van de Uitvoering op 24 maart jl.

Netcongestie – de file op ons elektriciteitsnet – zet overheid en regio's klem met botsende plannen, versnipperde verantwoordelijkheden en opeenstapelende regelingen. Is dit nou vooral een capaciteitsprobleem of een organisatieprobleem? In deze aflevering van podcast De Publieke Ruimte gaan Martijn Grimmius en Otto Thors in gesprek met Laurens Gijsbers (Programmamanager Energiesysteem, RVO) en Elmar Naber (programmamanager ORTESE, provincie Drenthe) over een nieuwe aanpak. In Emmen, Nederland in het klein, passen zij gebiedsgericht werken toe: van individuele verduurzamingsplannen naar collectieve oplossingen via energiehubs, botsproeven en gebiedsboden. Ontdek hoe deze variant van opgavegericht werken systeeminzicht creëert, cumulatieve effecten tackelt en regie brengt in een versnipperd landschap.

Zo'n twee jaar geleden verscheen het rapport 'De gebroken belofte van de rechtsstaat'. Dit rapport van de Staatscommissie Rechtsstaat bevatte 10 verbetervoorstellen voor het onderhoud van de rechtsstaat met oog voor de burger. Wat is er van deze voorstellen terecht gekomen? Wat doet het nieuwe kabinet met de aanbeveling om het contact met burgers te verbeteren? En hoe kunnen ambtenaren in hun dagelijkse werk de verbetervoorstellen nu al toepassen? Martijn en Otto spreken met Marc Hertogh, vicevoorzitter van de Staatscommissie Rechtsstaat en hoogleraar rechtssociologie, en André Verburg, rechter bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en hoogleraar Rechtsbescherming tegen de overheid. 

Op maandag 26 januari vond de Dag van Beleid plaats in de Fokker Terminal in Den Haag. Otto was daarbij te gast en sprak met verschillende sprekers, standhouders en bezoekers. In deze aflevering van podcast De Publieke Ruimte gaat hij samen met Martijn op zoek naar manieren om de kwaliteit van beleid te verbeteren aan de hand van het Beleidskompas. Centraal staan de oproepen en beschouwingen van columnist en adviseur Kustaw Bessems. Hij pleit voor meer presentie en urgentie om de manier waarop we beleid maken structureel te veranderen. Ook spreken we met Erik Bezem (directeur-generaal Straffen en Beschermen bij het ministerie van Justitie en Veiligheid) over opgavegericht werken. En pleit Loes Mulder (Secretaris Generaal van het Ministerie van OC&W) voor topsturing vanuit een gezamenlijke bestuursraad. Daarnaast veel praktische ervaringen van collega’s over werken vanuit burgerperspectief, participatie, uitvoerbaarheid, doenlijkheid, ambtelijk vakmanschap, publiek leiderschap, gedragsdeskundigheid, beleidskwaliteit en -evaluaties. 

Peter Kanne is als senior adviseur betrokken bij onderzoeksbureau Ipsos I&O en is regelmatig te zien als opinie onderzoeker in de media. Hij schreef op persoonlijke titel het boek 'Lang zal ik lekker leven - de genotzuchtige Nederlander: van ik-verslaving naar wij-gevoel.'  Otto en Martijn gaan in deze aflevering met hem op zoek naar de weerbare burger. Is de Nederlander een genotzuchtige individualist die zich terugtrekt in zijn eigen kleine, genoegzame wereldje? Aan de hand van objectieve cijfers, wetenschappelijk onderzoek en opinieonderzoek schetst Kanne de maatschappelijke context op het gebied van economie, communicatie, gezondheid, duurzaamheid en democratie. Daaruit blijkt telkens dat het systeem – de markt, big tech, een weifelende overheid –consumentisme en genotzucht in stand houdt. Vraag is of en hoe dit kan worden doorbroken. Met meer overheidsbetutteling en normering? Of met meer gemeenschapszin en oprecht burgerschap? En welke rol kunnen ambtenaren hier zelf in spelen?

Je kunt als beleidsmedewerker wel vanachter je tekentafel een ideale wereld schetsen, maar hoe pakt dit uit in de echte wereld? Hoe houd je in het beleid bijvoorbeeld ook rekening met gedachten, gevoelens en gewoontes die maken dat iemand zich op een bepaalde manier gedraagt? De inzet van een gedragsdeskundige kan helpen daarop een antwoord te krijgen. Bij het ministerie van Justitie en Veiligheid loopt momenteel een pilot waarin wordt onderzocht in hoeverre het toevoegen van meer gedragsdeskundigheid leidt tot beter beleid. Denk aan beleidseffecten op het gebied van het vuurwerkverbod of het stimuleren van de sociale advocatuur. Martijn en Otto spreken in deze aflevering over de ervaringen met gedragsdeskundigheid bij het Ministerie van J&V met Eric Bezem, Directeur-Generaal Straffen en Beschermen, gedragswetenschapper Kim van Zoonen en programmamanager van de J&V brede werkagenda Ralph Kleuskens. 

Martijn en Otto zijn te gast op het Nationale Ambtenarencongres dat op 6 november werd georganiseerd door CMHF Overheid en A+O fonds Rijk. Het thema van het congres was Tegenspraak. Heb jij de moed om vragen te stellen, om nieuwe perspectieven in te brengen en aan te kaarten wat anders kan? En lukt het jou om open te staan, écht te luisteren en samen te bouwen aan betere besluiten? Vier gasten bespreken in deze aflevering hun perspectief op tegenspraak en geven tips hoe je dit als ambtenaar zelf kunt toepassen.  Anne-Marie Buijs is programmamanager van het Rijksbrede programma Dialoog en Ethiek en legt uit hoe zij hiermee een open en veilige gesprekscultuur wil bevorderen binnen de overheid.  Karim Maarek treedt onder andere op als gesprekleider en deelprocesontwerper bij het Nationaal Burgerberaad Klimaat en vertelt hoe hij met Deep Democracy ruimte creëert voor de stem van de minderheid. Gertie Verreck is directeur van het BCL-instituut en legt uit waarom ons brein tegenspraak al snel als ‘gevaar’ bestempelt, en hoe je dat patroon kunt doorbreken. En Tim de Zeeuw vertelt over de rol van de Profnar (een samenvoeging van professioneel en hofnar) die leiders en medewerkers van een organisatie een spiegel voor houdt en op zoek gaat naar blinde vlekken, vergelijkbaar met de rol van de hofnar aan het hof van de koning en zijn hovelingen.

Terwijl Nederland tot de meest innovatieve landen van Europa behoort, neemt het aantal innovaties binnen de Rijksoverheid af. Dat is zorgwekkend, omdat de urgentie van innovatie door krapte op de arbeidsmarkt en digitale transformatie de komende jaren alleen maar zal toenemen. Maar wie ligt er binnen de directie wakker van innovatie? Welke ruimte is er om dingen echt anders te doen? En zetten we succesvolle innovaties wel voldoende in de etalage? In deze nieuwe aflevering van podcast De Publieke Ruimte gaan Otto en Martijn in gesprek met Dirk-Jan de Bruijn, voorzitter van de Rijks Innovatie Community: een Rijksbreed netwerk gericht op kennisdeling, samenwerking en het versterken van innovatiekracht. Ook te gast is Marjanke Töller, programmadirecteur Innovatie & Dienstverlening bij het UWV. Zij vertelt over de nieuwe innovatieaanpak waarin het UWV een eigen taal, structuur, governance, tooling en zichtbaarheid heeft gekozen. Een aanpak die mogelijk ook van pas kan komen bij andere publieke dienstverleners!   Links uit deze uitzending: https://www.rijksinnovatiecommunity.nl/, https://www.kennisvandeoverheid.nl/organisatiecultuur/innovatie-barometer

Op 29 oktober kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer. Hoe denken de politieke partijen over het verbeteren van de publieke dienstverlening? Hoe kijken ze naar thema's als dienstverlening, digitalisering en vereenvoudiging? Martijn en Otto gaan in gesprek met drie kandidaat-Kamerleden: Joost Sneller (D66), Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) en Stefan Mastenbroek (CDA).  Een verhelderend verkiezingsdebat over politieke zelfmoordtaken, Nationale vereenvoudigingsdag, rode kaarten trekken en de innovatieve focus van nieuwe bewindspersonen.  

Écht contact maken met de client, burger of ondernemer is een opgave voor publieke dienstverleners. Maar een goed gesprek kost tijd, die meestal op gaat aan administratieve taken. Door slim gebruik te maken van transcriptie op basis van AI-tools, valt hieraan veel te verbeteren. Bij WerkSaam Westfriesland (een uitvoerder van de participatiewet in Noord Holland die mensen begeleidt naar de arbeidsmarkt) voeren ze een VNG-pilot uit met een transcriptietool. Coaches hoeven hierdoor geen gespreksverslagen meer te maken, maar alleen een automatisch gegenereerd rapport te beoordelen. Met als voordeel: tijdwinst en meer menselijke aandacht tijdens de gesprekken met cliënten. Maar hoe werkt dat? Welke persoonsgegevens mag je hierbij gebruiken? En hoe reageren de cliënten eigenlijk op AI? Martijn en Otto spreken erover met de directeur van WerkSaam Westfriesland Anja Witte, projectleider Stefan Hes en participatiecoach Laura Wurth. Daarnaast schuift Matthijs van Kampen van de VNG aan. Hij vertelt meer over het programma Uitvoeringskracht en Arbeidsmarktkrapte, waarvan deze pilot onderdeel uitmaakt. 

Publieke dienstverlening kan niet zonder bedrijfsvoering en lijnmanagement. Maar deze overhead moet wel in balans zijn met het primaire proces. Uit de Benchmark Venster voor Bedrijfsvoering blijkt dat de helft van de totale formatie van kerndepartementen uit overheadfuncties bestaat. Bij gemeenten en waterschappen is dat een kwart. En bij uitvoeringsorganisaties ongeveer een vijfde. Maar wat zeggen die cijfers? Hoe gebruik je zo’n benchmark om te verantwoorden, te sturen en te leren? Op 11 september vond in Utrecht de Dag van de Duiding plaats. Deze dag werd georganiseerd door Venster voor Bedrijfsvoering in samenwerking met de Rijksbrede benchmarkgroep. We namen de bedrijfsvoering van uitvoeringsorganisaties, provincies, waterschappen en gemeenten onder de loep. Waarom is de externe inhuur gestegen van 10% naar ruim 15%? Hoe staat het met het datagestuurd werken? Hoe kunnen we de (digitale) weerbaarheid van overheden vergroten? Martijn en Otto blikken terug op deze dag aan de hand van de inzichten van Mariël Middendorp (secretaris-algemeen directeur bij het Hoogheemraadschap van Rijnland), Zeger Baelde (directeur Bedrijfsvoering bij RDW) en Connie Eli (directeur Dienstverlening bij de gemeente Amsterdam). Samen met organisatieadviseur Mark Huijben werpen ze een kritische blik op de overhead van de overheid. 

De Staat van de Uitvoering heeft een aantal toekomstimpressies gepubliceerd die een inkijkje geven in hoe de publieke dienstverlening er in 2035 uit zou kunnen zien. In deze aflevering roept stuurgroepvoorzitter Abdeluheb Choho (directeur-generaal RVO) op om daadwerkelijk over te gaan tot breedvoerige vereenvoudiging van beleid om de publieke dienstverlening te verbeteren. Martijn en Otto spreken over proactieve dienstverlening met Hans Ouwehand (voorzitter Raad van Bestuur CAK). Over dienstverlening aan ondernemers rond verduurzaming met Rodrique Engering (voorzitter Raad van Bestuur KvK). Jasper van Dijk (econoom en onderzoeksleider bij het Instituut voor Publieke Economie) reikt ideeën aan voor de vereenvoudiging van inkomensondersteuning. En Loes Mulder (secretaris-generaal OCW) geeft haar visie op vernieuwing van beleidsvorming. Ook de politiek in Nederland is op zoek naar een betere balans tussen beleid en uitvoering. Daarom vertellen vier kandidaat-Tweede Kamerleden over hun toekomstvisie op de publieke dienstverlening: Inge van Dijk (CDA), Nathalie van Berkel (D66), Rens de Boer (VOLT) en Luc Stultiens (GroenLinks-PvdA). 

Uitvoeringsleiderschap is een bijzondere vorm van publiek leiderschap. Leiders in de uitvoering moeten zowel de buitenwereld (maatschappij, politiek, media) als de binnenwereld (medewerkers, systemen, processen) begrijpen en met elkaar verbinden.  Maar hoe voorkom je een spagaat tussen binnen- en buitenwereld?    In deze aflevering van podcast De Publieke Ruimte gaan we met Zeger van der Wal (hoogleraar Universiteit Leiden) in gesprek over zijn nieuwe boek getiteld “Uitvoeringsleiderschap”. Te gast zijn de overheidsmanager van het jaar 2024 Miriam Twilt-Mendonça (vestigingsdirecteur Detentiecentrum Rotterdam) en de bestuursvoorzitter van het UWV Maarten Camps.    Zijn uitvoeringsleiders meer praktisch ingesteld en oplossingsgericht dan hun beleidscollega’s? Hoe sturen zij op rollen, afspraken en relaties? Welk voorbeeldgedrag is onmisbaar en hoe zichtbaar kan een publiek leider zich opstellen in de media?  We schetsen een profiel voor publieke leiders in de uitvoering en bespreken zaken zoals de maatschappelijke antenne, het politiek ambtelijk samenspel, operational excellence, en de onmisbare ‘can do’-mentaliteit.

Op 4 juni werd in Den Haag voor de vierde keer de Dag van de Publieke Dienstverlening georganiseerd. Onder het motto: De kracht van samen - 'publieke dienstverlening in beweging' - kwamen zo'n 500 professionals werkzaam bij beleid, uitvoering, politiek én betrokken burgers bij elkaar om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Martijn en Otto gingen deze dag op zoek naar publieke dienstverleners die hun werk aanpassen aan de menselijke maat, anders organiseren om wendbaar te zijn, of innoveren gericht op toekomstige opgaven. Ze gingen in gesprek met:  Christa Klijn (directeur-generaal Werk aan Uitvoering) over de kracht van de gezamenlijke beweging Tweede Kamerleden Don Ceder (CU) en Thom van Campen (VVD) over de noodzaak van vroegtijdige politieke aandacht voor de uitvoering Abdeluheb Choho (directeur-generaal RVO) over opgavegericht werken bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Pieter Duisenberg (president Algemene Rekenkamer) over de noodzaak van goede uitvoeringstoetsen Patrick Haveman over de effecten van zijn voorbeeldgedrag als integraal klantmanager Werk en Inkomen bij de gemeente Hengelo Maike Klip over de lessen van programma Clustering Rijksincasso (CRI) Jacco Brouwer over de verantwoorde inzet van AI en digitale assistenten namens de VNG Terugblik op een bruisende dag vol boeiende gesprekken!

Schades die zijn ontstaan na gaswinning in Groningen, overstromingen in Zuid-Limburg en werkzaamheden aan het kanaal Almelo-Den Haandrik, zijn bestempeld tot “affaires”. Hoe ver moet het komen voordat grove fouten een affaire worden genoemd? Hoe reageren overheden daarop? En welke rol speelt erkenning als brug naar herstel en afhandeling? Frits van der Meer (Emeritus hoogleraar) en Gerrit Dijkstra (Universitair docent) van de Universiteit Leiden deden in opdracht van de Staat van de Uitvoering onderzoek hiernaar. Zij publiceerden het rapport 'Van euforie tot misère: wat valt er te leren uit 'Affaires'. Otto en Martijn gaan hierover in gesprek met de onderzoekers, en met Theodor Kockelkoren (inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen, SODM). Hij is nog dagelijks bezig met de gevolgen van gaswinning in Groningen. Welke lessen heeft SODM getrokken en welke rol zouden toezichthouders in het algemeen kunnen spelen bij het voorkomen van affaires?

Arre Zuurmond zwaait af als regeringscommissaris Informatiehuishouding met het boek 'Dwars door de Orde' waarin hij terugblikt en vooruitkijkt. Otto en Martijn spreken met hem over zijn kritische analyses en dwarse denkrichtingen die noodzakelijk zijn voor een democratische, weerbare en dienstbare overheid. Ook aan het woord komen columnist Kustaw Bessems, voormalig Rijks-CIO Dion Kotteman, GOV-Tech professor Nitesh Bharosa en adviseur Jaring Hiemstra. Centraal staat de vraag aan welke knoppen we moeten draaien om te transformeren tot een responsieve en proactieve overheid.

Simon Sibma werkte ruim 40 jaar voor de Publieke Zaak. Hij gaf leiding bij de Belastingdienst, het Centraal Justitieel Incassobureau en de Sociale Verzekeringsbank. Daarnaast was hij een van de boegbeelden van het programma Werk aan Uitvoering én zat vlak voor zijn afscheid ook nog ‘even’ in de Spoedadviescommissie hersteloperatie toeslagen. Op 1 april ging hij met pensioen en droeg hij zijn rol als voorzitter van de raad van bestuur van de SVB over aan Diana Starmans. Martijn en Otto blikten vlak voor zijn pensioen met hem terug op een rijke carrière. Welke lessen heeft hij geleerd en geeft hij door? Daarnaast vertelt een aantal oud-collega's ook over de lessen die ze van hem hebben geleerd. Zo horen we onder andere Ietje de Vries (facilitair medewerker SVB), Christine Nijkamp (concern directeur gemeente Enschede), Annette Veenstra (directeur dienstverlening en incasso bij het CJIB), Loes Mulder (SG van OC&W) en Chris Driessen (cliëntenraad SVB). 

Wat kun je leren van dingen die goed gaan bij de overheid? Otto en Martijn bespreken verschillende goede voorbeelden die zijn gebundeld in het nieuwe boek ‘Zo kan het ook’ dat werd gepresenteerd tijdens de StaatPraat van Staat van de Uitvoering op 20 maart in Nieuwspoort. Te gast zijn Paul ’t Hart (hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht en lid van de WRR), Nannette van Schelven (directeur-generaal bij de Douane) en Alexander Pechtold (algemeen directeur bij het CBR). Met inspirerende verhalen van Regina Havinga over Ruimte voor de rivier bij Rijkswaterstaat, Stan Kaatee over de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), Jos Geurts over de Groene Loper in Maastricht en Maurits Hendriks over het Nederlandse Topsportbeleid van NOC-NSF. Een leerzaam gesprek over doelvervlechting, leiderschap, tussenruimte, keuzes durven maken en nog veel meer!

Openheid is van belang om het vertrouwen in de overheid te vergroten. Want meer transparantie kan leiden tot meer legitimiteit. Een Open Overheid klinkt mooi, maar blijkt in de praktijk niet eenvoudig te realiseren. Is het nou een kwestie van moeten, vanwege de wet? Of mag je van iedere ambtenaar een intrinsieke motivatie verwachten om open en transparant te zijn? En als ze dat al zijn, krijgen ze daarvoor dan wel de juiste instrumenten aangereikt? Hoe organiseren overheden dat samenspel van mensen, processen en technologie? Kortom; Hoe moet je dealen met de WOO?  Otto en Martijn vragen het aan Serv Wiemers (directeur van de Open State Foundation), Sofie Bustraan (informatiecommissaris van de Gemeente Amsterdam) en Bas van Beek (WOO-coördinator bij journalistiek platform Follow the Money). Ook beluisteren we ambtenaren van verschillende ministeries die aangeven hoe er bij hen zorgvuldig en open wordt gewerkt. Aan het woord komen Mahad Kutub, strategisch adviseur bij Economische Zaken, Patricia Moeskops, adviseur bij de Rijksorganisatie voor Informatiehuishouding dat valt onder Binnenlandse Zaken en Erik Stenfert Kroese, corporate woordvoerder bij Financiën.

“Een slimme overheid is op onzekerheid voorbereid!” Maar hoe bespreek je onzekerheden? Hoe bereid je een organisatie daarop voor? Wie voert dat gesprek en hoe voorkom je ondermaatse prestaties door overmatig risicomanagement? Martijn en Otto gaan erover in gesprek met Martin van Staveren. Hij is verbonden aan Universiteit Twente en Nyenrode en schreef meerdere boeken over risicoleiderschap. Daarnaast is Erik Boers te gast. Hij is senior adviseur bedrijfsvoering bij Douane Nederland en vertelt welk effect het voeren van een risicodialoog heeft op het functioneren van de organisatie op korte en lange termijn. Ook luisteren we naar het verhaal van Anouk Post van Politie Nederland. Zij vertelt hoe haar organisatie op steeds meer terreinen risicoleiderschap in de praktijk toepast. De Rijksbrede Benchmarkgroep (RBB) organiseert verschillende keren per jaar een leerkring over dit onderwerp. Meer weten? Ga naar https://rbbgroep.nl/groups. 

Een nieuw jaar, een nieuw seizoen! In deze aflevering bespreken we goede voornemens met Esther Pijs (Directeur-Generaal bij het ministerie van Klimaat en Groene Groei) en Davied van Berlo (strategisch adviseur bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, en in het verleden initiatiefnemer van het netwerk Ambtenaar 2.0). We kijken vooruit naar 2035 aan de hand van maar liefst vier nieuwe rapporten van de Staat van de Uitvoering. Minder waan van de dag, meer focus op de lange termijn! Dat doen we op basis van toekomstscenario’s waarbij de beschikbaarheid van mensen en middelen, en de inzet van technologie tot verschillende uitkomsten gaan leiden. Hoe bepalen overheidsorganisaties de balans tussen samenwerken of zelf doen, regie of autonomie, en menselijke of digitale interactie? Duidelijk is dat het gebruik van AI de toegang tot de publieke dienstverlening zal veranderen (bijvoorbeeld bij het beantwoorden van WOO verzoeken of Kamervragen). De mensen en middelen die hiermee worden vrijgespeeld kunnen worden ingezet om meer maatwerk te leveren en rekening te houden met werkelijk klantbehoeften. Opmerkelijk aan toekomstverkenningen is dat de onderliggende principes en thema’s van alle tijden zijn. Zo blijken de trends die Ambtenaar 2.0 ruim 15 jaar geleden optekende over netwerken en ketens ook vandaag de dag nog om onze aandacht vragen. Door voldoende rust en ruimte te nemen, kunnen overheden zich vandaag voorbereiden op de dag van morgen. En zo praten we ons vol goede moed het nieuwe jaar in!

In Vlaanderen is het roer om als het gaat om het proactief toekennen van inkomensondersteuning. Burgers die ergens recht op hebben, krijgen publieke voorzieningen ambtshalve toegekend. Dat kan omdat er een brede juridische grondslag is en doordat gegevens via het MAGDA-platform worden gedeeld tussen verschillenden overheden. Op uitnodiging van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Staat van de Uitvoering (BZK) brachten tientallen ambtenaren van verschillende gemeenten, uitvoeringsorganisaties en departementen, samen met lokale bestuurders, gemeenteraadsleden, volksvertegenwoordigers en ombudsmannen een bezoek aan Stad Gent. Organisatie was in handen van bureau Haagse Beek. Martijn en Otto haakten aan bij het reisgezelschap en gingen op zoek naar de verhalen achter de Vlaamse victorie. Tijdens deze live opname bespreken ze de opgedane inzichten met Menno Spaan (Haagse Beek), Iris Vermeulen (gemeente Zeist), Chantal Martens (gemeente Heusden), Marije Klink (Sociale Dienst Drechtsteden) en Tweede Kamerlid Sandra Palmen (NSC) .

Gezichtsherkenning, vertaalapps, fraudebestrijding; het zijn zo maar wat voorbeelden waarmee AI overheden behulpzaam kan zijn. Maar hoe veilig is AI? Wat zijn naast de vele kansen de risico's voor overheden als ze gebruik willen maken van AI? De Algemene Rekenkamer publiceerde in oktober het rapport 'Focus op AI bij de Rijksoverheid' waarmee ze in kaart bracht welke AI-systemen op dit moment of recent door de overheid zijn ingezet. Martijn en Otto gaan in deze aflevering in gesprek met de vice president van de Rekenkamer, Ewout Irrgang en Judith Blijden. Judith werkte tot voor kort bij de Sociaal Economische Raad waar ze zich als senior beleidsmedewerker bezighield met de digitale transitie. Sinds 1 november werkt ze als adviseur bij Hooghiemstra & Partners waar ze specifiek aandacht heeft voor juridische en ethische vraagstukken in relatie tot technologie.

Albert Jan Kruiter is een van de oprichters van het Instituut voor Publieke Waarden. Dit instituut ontwikkelt nieuwe manieren en ideeën om publieke waarde te realiseren tegen minder kosten. Op verzoek van emeritus hoogleraar bestuurskunde Roel in ’t Veld schreef hij een bijdrage aan een paper over de vitalisering van bureaucratie en sturingsinnovatie. Martijn en Otto spreken met hem over het harmoniseren van wetgeving, het ontschotten van budgetten, het verbreden van verantwoording, het betrekken van bewoners en het communiceren over de realiteit. Een prikkelend pleidooi voor sturingsinnovatie in het publiek domein.

Er is de laatste jaren veel kritiek op beleid. Maar wat is beleid eigenlijk? Hoe stuur je daarop? En hoe bepaal je of beleid in de praktijk werkt? Marije van den Berg (Democratie in Actie) en Erik Jan van Kempen (ABD TOPConsult) spreken met Otto Thors over de Beleidsbubbel. Een plek waar rationaliteit synoniem lijkt te zijn geworden voor professionaliteit, en bevoegdheden en verantwoordelijkheden het zicht op de samenleving in de weg kunnen staan. Een werkomgeving waar professionals regelmatig vluchten in beleidsbabbels vol modellen en KPI’s die geen mens meer begrijpt. Hoe keren we dit om? Hoe brengen we beleid in een betere positie ten opzichte van de uitvoering en de samenleving? Het Beleidskompas, uitvoeringstoetsen en burgerpanels zijn stappen in de goede richting, maar er is meer nodig om de beleidsbubbel te laten leeglopen.

Martijn en Otto spreken met de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch over het Nationaal Programma Arnhem-Oost, waar de gemeente samen met maatschappelijke partijen en wijkbewoners praktijkgerichte projecten uitvoert. Aan bod komen de Beroepentuin, waar Lars Nieuwenhoff  jongeren zonder schooldiploma, statushouders en herintreders aan een baan helpt. En het Youth Cyber Team, waar Abdellatif El Malki kwetsbare jongeren cyberweerbaar maakt door middel van trainingen en lespakketten. Diana Starmans, lid van de Raad van Bestuur bij de SVB, reflecteert op deze praktijkgerichte benadering en verkent wat landelijke uitvoeringsorganisaties hiervan kunnen leren. Deze aflevering is met live publiek opgenomen tijdens het jaarlijkse netwerkcongres Leren in Uitvoering 2024 georganiseerd door de Rijksbrede Benchmark Groep (RBB) op Papendal in Arnhem. 

Op 9 september werd tijdens een heus 'Staatbanket' de nieuwe Staat van de Uitvoering gepresenteerd. In aanwezigheid van verschillende ministers, kamerleden en secretarissen- en directeuren- generaal presenteerde de stuurgroep van de Staat van de Uitvoering hun bevindingen. Hoe is het twee jaar na de publicatie van de eerste Staat van de Uitvoering gesteld met de Publieke Dienstverlening in ons land? Martijn en Otto spraken met NSC-Kamerlid Sandra Palmen, D66-senator Boris Dittrich en stuurgroeplid en gemeentesecretaris van Amsterdam Peter Teesink. Een openhartig gesprek over regie of autonomie, de letter of de geest van de wet, en dienstverlening aanvragen of proactief toekennen.

Op 1 juli werd in Nieuwspoort in Den Haag het tweede deel gepresenteerd van 'De top kijkt om'. Een boek waarin 21 voormalig bewindspersonen en oud-topambtenaren terugblikken op hun carrière. Op de dilemma’s waar ze mee te maken kregen, op de omgeving waarin ze opereerden en uiteraard op de keuzes die ze hebben gemaakt. Bekende namen zoals Hedy d’Ancona, Gerd Leers, Ronald Plasterk en Roger van Boxtel werkten mee , maar ook voor het grote publieke minder zichtbare hoofdrolspelers als Hans Borstlap (onder andere voormalig directeur-generaal bij SZW en OCW), Erry Stoové (onder andere voormalig bestuursvoorzitter van de Sociale Verzekeringsbank) en Ab van Ravestein (onder andere voormalig algemeen directeur van RDW en RVO) werden geïnterviewd.  De interviews werden afgenomen door verschillende wetenschappers. Martijn en Otto bespreken met drie van hen de inzichten die de gesprekken hebben opgeleverd: Anne Bos (politiek historicus verbonden aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Radboud Universiteit), Erik-Jan van Dorp (docent bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht) en Sandra van Thiel (hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit). 

Kustaw Bessems is columnist bij de Volkskrant en de maker van de podcast Stuurloos. Martijn en Otto gaan met hem in gesprek over zijn recent verschenen boek dat ook de titel Stuurloos draagt. Ze spreken over de invloed van journalistiek en media op het landsbestuur. In zijn boek verbaast Bessems zich over het zwakke leiderschap van regenten in de politiek en verkent hij het nut van een vleugje visie en tegenspraak van beleidsmakers. Ook hekelt hij de doorgeschoten focus op bestuurlijke sensitiviteit en benadrukt hij de noodzaak voor emancipatie van de publieke dienstverlening ten opzichte van bestuur en beleid. Genoeg brandstof voor een twistgesprek en interessante stof tot nadenken!

Waar haal je als publieke dienstverlener goed personeel vandaan? In het SER-advies: Waardevol werk - Publieke dienstverlening onder druk lezen we dat halverwege 2021 een historisch omslagpunt op de arbeidsmarkt plaatsvond. Voor het eerst sinds de start van de CBS-metingen in 2003 zijn er meer vacatures dan werklozen. Komende jaren gaan veel medewerkers met pensioen en de sollicitanten zijn op. Hoe moet de overheid zich hierop voorbereiden? Hoe (on)denkbaar zijn verschraling van de dienstverlening en vertraging bij het oppakken van nieuwe taken en urgente maatschappelijke opgaven? Welke oplossingen bieden vereenvoudiging, innovatie en samenwerking? Martijn en Otto spreken in deze aflevering met Ruben Houweling (Hoogleraar Arbeidsrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en kroonlid van de SER) en Marjolein ten Hoonte (directeur arbeidsmarkt en sociale impact bij Randstad Groep Nederland). Daarnaast horen we verhalen uit de praktijk van Maria Sahetapy (Chief Human Resources Officer bij CIZ, Centrum Indicatiestelling Zorg) en Marcel de Graaf (directeur mensen, middelen en organisatie bij de Dienst Toeslagen. 

Onlangs organiseerde de Staat van de Uitvoering een studiereis naar Denemarken. Want de Denen zijn voor velen een gidsland op het gebied van ICT en digitale dienstverlening. Maar wat doen de Denen dan precies anders dan wij in Nederland? Wat zijn de successen? Hoe zijn ze daartoe gekomen? En nog belangrijker: Wat kunnen wij hier in Nederland van ze leren? Martijn en Otto gaan in deze aflevering op zoek naar de antwoorden. Ze spreken Christian Boe Hansen, ICT-expert en werkzaam voor de Deense ambassade in Nederland, Sandra van Wijngaarden, programmamanager Common Ground bij de VNG en Britt Hoppenbrouwers, country managing partner bij Netcompany en voormalig CIO van de Sociale Verzekeringsbank. Daarnaast horen we twee Denen die nauw betrokken zijn bij de Deense successen: Mette Lindstrom Lage, directeur bij het bureau voor digitale overheid in Denemarken en Thomas Rysgaard, voormalig CEO van Kombit, een centrale organisatie die de IT voor de gemeenten organiseert. Zie ook: https://staatvandeuitvoering.nl/nieuwsbericht/8-lessen-van-de-deense-digitale-overheid/

De Rijksoverheid betaalde in 2022 bijna evenveel aan ICT-inhuur als aan interne ICT-medewerkers. Het gaat om 1.1 miljard euro per jaar, zo’n 42% van de totale inhuur bij alle ministeries samen. Wanneer wordt inhuur destructief voor een organisatie en hoe krijgt de overheid weer ‘grip op ICT-inhuur’? Peter Hennephof (directeur ABD TOPConsult) schreef er met een werkgroep een essay over. Martijn en Otto bespreken met hem enkele inzichten om gerichter om te gaan met het tijdelijk inhuren van ICT-personeel. Te gast zijn Eva Heijblom (DG Digitalisering en Overheidsorganisatie bij BZK), Maarten Bruinsma (directeur Bedrijfsvoering DICTU) en Sander Klaver (categoriemanager ict-professionals Rijk bij RVO). Ook aan het woord komen Pieter Halenbeek (KVK), Floor Kloosterman (BZK) en Koen Van Rijn (HeadFirst).

Hoe ziet de publieke dienstverlening er in 2035 uit? De Staat van de Uitvoering roept politiek, beleid en uitvoerders op om gezamenlijk de toekomst te verkennen. Het kabinet heeft de Staat verzocht zo’n toekomstverkenning uit te voeren. De krapte op de arbeidsmarkt, de vergrijzing, AI; het is maar een kleine greep van wat er allemaal op ons af komt. Maar hoe ga je daar als publieke dienstverlener mee om? Martijn en Otto praten met Paul de Ruijter die in opdracht van de Staat met zijn bureau een trendanalyse deed en daarmee een eerste stap zette naar de Toekomstverkenning Publieke Dienstverlening 2035. Daarnaast schuift ook George Middeldorp aan. Hij is afdelingshoofd futuring bij de Belastingdienst en vertelt wat er in de praktijk al gebeurt om te anticiperen op de toekomst. Lees meer op: https://staatvandeuitvoering.nl/onderzoek/toekomst-verkenning-publieke-dienstverlening-2035/

De financiering van de kinderopvang moet anders. Na de toeslagenaffaire is er behoefte aan een eenvoudige systeem dat moet voorkomen dat mensen opnieuw door de mangel worden gehaald. Het kabinet wil nu een einde maken aan de kinderopvangtoeslag. De financiering moet in de toekomst rechtstreeks naar de opvang gaan. Beleid, uitvoering en de sector denken samen na hoe dit het beste vormgegeven kan worden in een Greenfield. Maar hoe gaat die samenwerking eigenlijk? Otto en Martijn blikken met drie betrokkenen terug op de eerste fase van die samenwerking. Ze spreken met Janet Helder, bestuurlijk regisseur kinderopvang, Tuncay Uyanik, directeur kinderopvang bij SZW en Gabrielle Remerij, ICT-manager bij DUO. Daarnaast schuift ook Harold Janssen aan. Hij is organisatieadviseur en hij brengt de leerervaringen van de Greenfield naar een breder perspectief.    De evaluatie van de Greenfield is online te lezen op: https://open.overheid.nl/documenten/38da9156-c149-4521-86c0-44e896354909/file

Alexander Pechtold (directeur CBR) en Bart Snels (Inspecteur-generaal van de Inspectie Belastingen, Toeslagen en Douane) schreven het boek ‘Tot uw dienst’,Tegenspraak door Publieke Dienstverleners. Hierin gaan ze in gesprek met 10 medewerkers van een publieke dienstverlener. Hoe kijken zij naar hun werk bij DUO, de IND of het UWV? Wat gaat er goed bij de Belastingdienst en Rijkswaterstaat? Maar vooral ook: Wat kan er beter bij al deze organisaties? Martijn en Otto spreken met de twee oud-Kamerleden die vanuit hun nieuwe rol een lans breken om vanuit de politiek meer interesse te tonen in de dilemma's van de uitvoering. Hun pleidooi: Laat politici zich meer bezig gaan houden met het 'wat' in plaats van het 'hoe'. 

Op 18 januari was het precies een jaar geleden dat de eerste Staat van de Uitvoering werd aangeboden aan de Tweede Kamer. Een document waarin klip en klaar wordt verteld hoe het er voorstaat met de publieke dienstverlening in ons land. Otto en Martijn praten met drie gasten over wat 1 jaar Staat van de Uitvoering heeft gebracht. Op welke manieren zijn er al verbeteringen te zien bij de publieke dienstverlening in ons land?  Ze spreken met Inge van Dijk, Tweede Kamerlid voor het CDA, Abdeluheb Choho, voorzitter van de stuurgroep van de Staat van de Uitvoering en directeur-generaal van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en Carsten Herstel, directeur-generaal Sociale Zekerheid en Integratie bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarnaast zijn er weerspiegelingen te horen van Mitchell Hendriks, voorzitter van het jonge ambtenaren netwerk FUTUR en senior beleidsmedewerkers bij Binnenlandse Zaken en Sandra van Thiel, hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.   

Martijn en Otto waren op 23 november te gast bij de Stelsteldag van de Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS). De IBDS bevat voorstellen om te komen tot een waardengedreven inzet van data. Hoe kun je data zo inzetten dat er betere en snellere dienstverlening uit voortvloeit? Op de Stelseldag werd een eerste balans opgemaakt. Martijn en Otto spreken er onder andere over met staatssecretaris Alexandra van Huffelen, Kees Verhoeven (voormalig Kamerlid en eigenaar van Bureau Digitale Zaken), Dirk van Brederode (manager digitale samenleving bij de VNG), Peter Rijsdijk (directeur Schuldhulpmaatje), Jan van Ginkel (loco-provinciesecretaris van Zuid-Holland), Vanessa Visser (CDO bij de Kamer van Koophandel) en Tim Faber (programmamanager van IBDS). 

Eén van de oproepen uit de Staat van de Uitvoering was: Breng gegevensuitwisseling tussen publieke dienstverleners nu echt op gang. Maar wat is daar voor nodig? Wat zijn daarvoor de sleutels tot succes? Tijdens een zogenaamde Staatpraat-sessie werd er aan de hand van drie voorbeelden gekeken waar het nu al goed gaat en wat we ervan kunnen leren. Martijn en Otto bespreken de opbrengst van de 'Staatpraat' met Hind Dekker (ondervoorzitter van de vaste commissie digitale zaken in de Tweede Kamer), Mark Vermeer (directeur digitale overheid bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en Perry van der Weyden (voormalig CIO van Rijkswaterstaat, CIO of the Year in 2019 en eerder actief bij verschillende internationale marktpartijen).

Martijn en Otto spreken in deze aflevering met de nestor van de Tweede Kamer Kees van der Staaij. Na ruim 25 jaar neemt hij in december afscheid als Kamerlid. Welke inzichten en lessen wil hij doorgeven aan nieuwe Kamerleden? Wat moet  een nieuwe generatie Kamerleden doen om bij te dragen aan een betere publieke dienstverlening?

Op 9 oktober 2023 organiseerde de Rijksbrede Benchmarkgroep (RBB-groep), onderdeel van het Netwerk van Publieke Dienstverleners, het congres: Leren in Uitvoering - Anders denken, anders leren, anders doen. Ruim 300 professionals van tientallen uitvoeringsorganisaties kwamen bij elkaar om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Martijn en Otto reflecteren aan de hand van verschillende fragmenten op de dag met de voorzitter van de RBB-groep Diana Starmans (lid van de Raad van Bestuur van de Sociale Verzekeringsbank). 

Hoe kunnen we binnen de overheid van elkaar leren? En wat komt erbij kijken om al dat geleerde ook in de praktijk te brengen? Martijn en Otto zoeken een antwoord op deze en andere vragen door in gesprek te gaan met Peter Siebers en Lucianne Vermeulen. Peter heeft binnen de overheid op verschillende plekken gewerkt: voor de Raad voor de Kinderbescherming, bij het COA en sinds 2019 is hij lid van de Raad van bestuur van Zorginstituut Nederland. Daarnaast is hij lid van het dagelijks bestuur van de Rijkbrede Benchmark Groep (RBB groep). Een samenwerkingsverband van 49 uitvoeringsorganisaties die van elkaar leren voor een betere publieke dienstverlening. Lucianne is veranderkundige en werkt voor de gemeente Rotterdam en bij de coöperatie Dimpact. Hierin werken 40 gemeenten samen om oplossingen te initiëren en te realiseren voor de publieke dienstverlening van morgen. 

Wat kunnen we leren van de publieke dienstverlening in het buitenland? De Staat van de Uitvoering heeft hier voor de zomer een interessant rapport over gepubliceerd. Daarin staan inspirerende praktijkvoorbeelden uit andere landen. Martijn en Otto bespreken de voorbeelden met Menno Spaan, specialist op het gebied van publiek leiderschap, innovatie en besturingsvraagstukken bij bureau Haagse Beek. En ze spreken met Willem Pieterson, jarenlang een van de bekende gezichten van het Center for eGovernment Studies aan de Universiteit Twente. Tegenwoordig adviseert hij verschillende overheden over het verbeteren van de dienstverlening. Dat doet hij veelal vanuit Londen waar hij woont en werkt.  Meer info uit de uitzending is te vinden op: www.staatvandeuitvoering.nl, https://haagsebeek.nl/innovating-government/ en https://vng.nl/praktijkvoorbeelden/proactieve-dienstverlening-uitbouwen-in-stad-gent

Op 22 juni werd voor de tweede keer de Dag van de Publieke Dienstverlening georganiseerd. Op deze dag gingen circa 500 deelnemers uit de politiek, uitvoering, beleid én de samenleving met elkaar in gesprek over de knelpunten en dilemma's waar de dienstverlening mee te maken heeft. Martijn en Otto blikken samen met Christa Klijn, programma directeur-generaal van Werk aan Uitvoering, en Fatma Koser Kaya, voorzitter van de landelijke cliëntenraad terug op de dag. Ze doen dat aan de hand van korte fragmenten die ze die dag opnamen. Daarin spreken ze onder andere met de ministers Carola Schouten (Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen) en Hanke Bruins Slot (BZK), de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen, Kamerleden en verschillende mensen die vanuit het burgerperspectief deelnamen. 

In januari 2023 verscheen de eerste Staat van de Uitvoering. Een krachtig signaal van veel publieke dienstverleners aan de politiek. Eén van de belangrijkste oproepen: maak het minder complex! Waarom is de uitvoering van wet- en regelgeving vaak zo ingewikkeld geworden? Wat kunnen we er aan doen om het allemaal eenvoudiger te maken. Wat is de weg uit de complexiteit? In deze uitzending praten Martijn en Otto over de noodzaak om onze publieke dienstverlening eenvoudiger en toegankelijker te maken. Ze doen dat met Janet Helder (bestuurlijk regisseur greenfield Kinderopvang bij het ministerie van SZW), Linda Voortman (wethouder van de gemeente Utrecht) en Paul Iske (Chief Failure Officer bij het Instituut voor Briljante Mislukkingen).

Op 29 maart werd tijdens de Dag van het Beleid het Beleidskompas gelanceerd. Het is vanaf nu dé centrale werkwijze voor het maken van beleid bij de Rijksoverheid en daarmee de vervanger van het integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK). Martijn en Otto spreken in deze aflevering over het belang van het maken van goed beleid. Wat komt daarbij kijken? Voor welke dilemma’s kom je te staan als ambtenaar? En hoe geef je de juiste tegenspraak aan de politiek? Ze spreken met de ministers Carola Schouten (armoedebeleid, participatie en pensioenen) en Franc Weerdwind (rechtsbescherming), SER-voorzitter Kim Putters, vicepresident van de Raad van State Thom de Graaf, SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij en burgemeester Liesbeth Spies. Ook spreken ze met verschillende bezoekers van de Dag van het Beleid en met twee ambtenaren die nauw bij de ontwikkeling van het Beleidskompas betrokken waren: Lucien Weide en Abdel Ouarraki. Zie ook: www.beleidskompas.nl. 

Op 18 januari werd de eerste Staat van de Uitvoering aangeboden aan de voorzitter van de Tweede Kamer, Vera Bergkamp. In de Staat van de Uitvoering wordt door publieke dienstverleners gezamenlijk verteld wat er moet gebeuren om de dienstverlening van de overheid toekomstbestendig te houden.  Martijn en Otto spreken in deze aflevering met Abdeluheb Choho (algemeen directeur RVO) en Diana Starmans (lid Raad van Bestuur SVB). Beiden waren lid van de stuurgroep die de opdracht had gekregen om de Staat van de Uitvoering te gaan maken. Daarnaast schuift ook André Bosman aan. Zijn Tijdelijke Commissie Uitvoeringsorganisaties adviseerde onder andere om de Tweede Kamer meer in gesprek te laten gaan met uitvoeringsorganisaties. Verder zijn er reacties op de eerste Staat van de Uitvoering te horen van minister Carola Schouten (SZW), minister Hanke Bruins Slot (BZK), Vera Berkamp en bestuurskundige Paul 't Hart. 

Hoe kun je met behulp van data de publieke dienstverlening beter maken? Door data uit te wisselen kun je onder andere preventief diensten verlenen aan inwoners die daar recht op hebben. Maar dat mag niet zomaar en vergt een zorgvuldige afweging. Wie zijn allemaal aan zet om dit in beeld te brengen? Martijn en Otto duiken deze aflevering in de wereld van de Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS) en zoeken samen met hun gasten naar antwoorden op deze en andere vragen. Ze spreken met Ron Roozendaal (Kwartiermaker Digitale Samenleving bij het ministerie van BZK), Nathan Ducastel (directeur Realisatie bij de VNG) en Tim Faber (programmamanager IBDS bij BZK).  Meer weten of doen met IBDS? Mail naar: [email protected].

Een overheid die op een eenvoudige wijze toegankelijk is voor iedereen. Het versneld doorontwikkelen van de digitale dienstverlening. En een betere samenwerking tussen politiek, beleid en uitvoering: minister Carola Schouten voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen) en secretaris-generaal Loes Mulder (SZW) voeren politiek en ambtelijk regie op het programma Werk aan Uitvoering (WaU). Hoe geven ze vorm aan de uitdagingen van het programma? Waar lopen ze tegenaan? En wat drijft hen om de publieke dienstverlening in ons land nog beter te maken? Otto en Martijn gaan met hen in gesprek.