De Toestand in de Wereld

11 september 2026Afgelopen week bereikte de Amerikaanse staatsschuld een recordhoogte van 40 biljoen dollar. Is dat erg, vragen Amerikakenner Kenneth Manusama en Chinadeskundige Fred Sengers aan hun gast, econome en Volkskrant-columnist Heleen Mees. Hoe kon die staatsschuld zo oplopen als er nog niet zo heel lang geleden een overschot was? En is deze situatie houdbaar of moet er echt wat veranderen aan uitgaven en inkomsten van de Amerikaanse overheid? En wat zijn de gevolgen hiervan voor de wereldeconomie?Daarna gaan we nader in op de Chinese situatie. Iedereen heeft het wel over de enorme schuldenlast van de Chinese overheid, maar volgens Heleen Mees staan de Chinese staatsfinanciën er momenteel beter voor dan de Amerikaanse. Tenslotte geeft zij antwoord op de vraag of China de economie van de VS kan ontwrichten door Amerikaans waardepapier te verkopen.In het begin van deze podcast nemen Kenneth en Fred nog even het nieuws door. Kenneth gaat in op het hernoemen van zeeën, staten en meren door president Trump naar aanleiding van het kaartje dat hij deze week deelde waarin Canada, Groenland en IJsland tot het Amerikaanse territoir wordt gerekend. En Fred neemt het drukke reisschema van president Xi Jinping door, die deze maand Kirgizië, Egypte, India en de VS op het programma heeft staan.Het is 25 jaar geleden dat de aanslagen op het WTC in New York en het Pentagon in Washington plaatsvonden. Samen met Heleen Mees halen ze persoonlijke herinneringen aan die dag op.

Is het Amerikaanse leger nog altijd het machtigste ter wereld? Kenneth en Fred duiken in de staat van de Amerikaanse krijgsmacht en vergelijken die met de snel moderniserende Chinese strijdkrachten.De oorlog met Iran legt zwakke plekken bloot: dreigende munitietekorten, problemen met schepen en materieel en een logistiek systeem dat onder druk staat. Tegelijkertijd kampt het Amerikaanse leger met complexe en dure defensieprogramma's, van de F-35 tot vliegdekschepen en marineschepen.Hoe komt het dat de VS ondanks enorme defensie-uitgaven met deze problemen kampen? En kan China, met een enorme krijgsmacht en een snel groeiende marine, zijn militaire achterstand verder inlopen?Daarnaast bespreken Kenneth en Fred de Amerikaanse Economic D-Day tegen Iran, de inzet van secundaire sancties en de reactie van China. Ook komen Rusland, de NAVO en de dreiging voor de Baltische staten aan bod.#DeToestandInDeWereld #DTIDW #Geopolitiek #Amerika #China #AmerikaanseKrijgsmacht #Defensie #MilitaireMacht #Iran #NAVOKenneth en Fred bespreken het allemaal in aflevering 18 van De Toestand in de Wereld.En: bedankt aan alle luisteraars en kijkers. Uit het verslag van De Audio blijkt dat jullie met steeds meer zijn. Abonneer je zodat je niets mist.Stuur je vraag in via social media.Instagram: @dtidw_podcast

Afgelopen week werd een defensiepact gesloten tussen Saoedi-Arabië, Turkije en Pakistan. Waarom voelen deze landen zich zo bedreigd dat ze de Mekka Gezamenlijke Defensie Overeenkomst hebben gesloten? Volgens Kenneth heeft het alles te maken met het dalende vertrouwen van Amerika's veiligheidsparaplu bij zijn bondgenoten. Het pact heeft met name gevolgen voor Israël, misschien wel meer dan voor Iran. Fred denkt dat China de voordelen van de militaire samenwerking wel ziet, maar er is ook een groot nadeel in Beijings ogen en dat heeft alles te maken met India.In het nieuws bespreken Kenneth en Fred de Patriot Games in de VS en een grote legeroefening in Taiwan, waarbij ook de burgers worden betrokken. Op het eind van deze aflevering delen beide heren een boekentip.Kenneth en Fred bespreken het allemaal in aflevering 18 van De Toestand in de Wereld.En: bedankt aan alle luisteraars en kijkers. Uit het verslag van De Audio blijkt dat jullie met steeds meer zijn. Abonneer je zodat je niets mist.Stuur je vraag in via social media.Instagram: @dtidw_podcast#DeToestandInDeWereld #DTIDW #Geopolitiek #PaxAmericana #China #Amerika

De ene week beste vrienden, de andere week "a fucking idiot". Kenneth en Fred bespreken de wisselvallige relatie tussen Trump en Benjamin Netanyahu en wat die betekent voor de Amerikaanse steun aan Israël.Verder: ASML als geopolitiek wapen in de chipoorlog, het overlijden van senator Lindsey Graham en de vraag of hij een havik, opportunist of idealist was, de 92-jarige Chuck Grassley die dóórgaat voor herverkiezing en het antisemitisme-debat in de Amerikaanse politiek.En dan China. Van de erkenning van Israël in 1992 tot een vredesplan dat bij een factcheck weinig om het lijf blijkt te hebben. De heren sluiten af met de vraag wat er toch met Tucker Carlson is gebeurd. Geld of radicalisering?Hoofdstukken:00:00 Welkom & vooruitblik: Trump en Netanyahu, vriend of vijand?05:02 ASML en de chipoorlog: 80 procent marktaandeel als wapen07:56 Nieuws: het overlijden van senator Lindsey Graham15:45 Chuck Grassley (92) en de vergrijzing van het Congres20:50 Luisteraars bedankt: de cijfers van DTIDW25:55 Hoofdthema: Israël-kritiek en het antisemitisme-debat in de VS29:42 Het plan om Amerikaanse steun aan Israël af te bouwen34:48 Amerika's nieuwe koers richting Rusland en Oekraïne43:13 China en Israël: van erkenning in 1992 tot het vredesplan51:52 Altijd al willen vragen: wat is er met Tucker Carlson gebeurd?

Terwijl Kenneth lekker op vakantie is, ontvangt Fred een speciale gast: Marieke de Vries. Zij was zeven jaar correspondent in China en daarna zes jaar in de Verenigde Staten. Hoe was het om te werken in beide landen? En zijn er naast de grote verschillen ook opvallende overeenkomsten?Marieke vertelt over de grote nieuwsgebeurtenissen waarvan zij verslag deed, zoals de Paraplu-opstanden in Hongkong en de bestorming van het Capitool. Samen bespreken zij hoe Chinezen en Amerikanen naar hun eigen land én naar elkaar kijken.Natuurlijk begint deze aflevering met twee nieuwtjes. Marieke blikt vooruit op de televisierede die Donald Trump zal houden over de verkiezingen van 2020. Luidt die een nieuwe periode van spanningen met China in? Fred bespreekt het recente bezoek van minister Sjoerd Sjoerdsma aan China en de betekenis daarvan voor de Nederlands-Chinese relatie. Aan het einde heeft Fred nog een onverwachte vraag voor Marieke over de bekende spiegelwand die we zo vaak zien wanneer NOS-correspondenten vanuit Washington verslag doen.Hoofdstukken00:00:28 Inleiding en introductie00:01:14 Nieuwtje Marieke: tv-rede Trump over Chinese beïnvloeding verkiezingen00:04:03 Nieuwtje Fred: Sjoerd Sjoerdsma in China (en Paternotte in Taiwan)00:10:20 Hoofdthema: Wat vinden Amerikanen en Chinezen van elkaar?00:56:03 Wat ik altijd al heb willen vragen: de intrigerende spiegelwand in WashingtonStuur je vraag in via de socials.Instagram: @dtidw_podcast

Op 7 en 8 juli zijn de NAVO-leiders in Ankara bijeen. De grote vraag: wat is het bondgenootschap anno 2026 nog waard, nu Trump er openlijk aan twijfelt? Kenneth en Fred nemen je mee door de geschiedenis van de NAVO, de crisis rondom Groenland, en wat Mark Rutte met zijn plaatjes en grafieken hoopt te bereiken bij Trump.Daarvoor: het verhaal van Guo Wengui. Chinese zakenman, penthouse naast Central Park, Steve Bannon op de loonlijst, Peter Navarro als vaste bezoeker, en uiteindelijk dertig jaar cel wegens fraude. Fred spaart de ui af.Verder: AOC dient een wetsvoorstel in over wapenleveranties aan Israël, en de heren sluiten af met Venezuela. Maduro zit in New York te wachten op zijn proces, terwijl China de PR-machine inzet na de aardbeving en Amerika schimmig blijft over zijn eigen rol.Stuur je vraag in via de socials.Instagram: @dtidw_podcast

De week van de G7-top in Evian-les-Bains, die tegen alle verwachtingen in succesvol verliep. Alhoewel: Kenneth denkt dat de Amerikanen de G7 vooral als tandeloze praatclub zien, waarin instemmen met een kritische slotverklaring weinig kost. Samen met Fred blikt hij vooruit naar de omstreden G20-top in Miami, en naar de grote vraag: wat is de waarde van dit soort gremia nog?Gaan we naar een G2, waarin Amerika en China samen de dienst uitmaken en de rest mag volgen? Of naar een GZero, waarin het ieder voor zich is? Verder: de Iran-deal, de Chinese angst voor spionage-schildpadden, en een luisteraarsvraag over de term Indo-Pacific.Stuur je vraag in via de socials (Instagram: @dtidw_podcast).(00:00) Welkom & vooruitblik(01:25) Nieuwtje: de Iran-deal(12:46) Nieuwtje: spionerende schildpadden(18:22) Hoofdthema: terugblik G7(27:04) Vooruitblik: de G20 in Miami(31:37) De toekomst: G2 of GZero?(48:10) Luisteraarsvraag: Indo-Pacific(54:25) Afsluiting

Aflevering dertien, en Fred is niet bijgelovig. Het hoofdthema is de hernieuwde race naar de maan. China loopt voor op schema en mikt op de eerste vrouw op de maan in 2030, terwijl het Amerikaanse Artemis-programma precair blijft. Kenneth en Fred trekken de parallel met de oude space race tussen de VS en de Sovjet-Unie, en met de ironie dat Amerikaanse pogingen om China buiten te sluiten de Chinese ruimtevaart juist hebben versneld.In het nieuws: China schaft het hukou-stelsel af, het woonvergunningssysteem uit 1958, waardoor honderden miljoenen mensen meer recht krijgen op onderwijs, zorg en pensioen. Fred legt uit waarom dit vooral een economische zet is. En aan de overkant dreigt Amerika's 250e verjaardag te floppen, compleet met afhakende artiesten en een UFC-kooi bij het Witte Huis.Tot slot een vraag van Michelle Haas (Universiteit Gent) over weaponized interdependence: welk economisch wapen heeft Europa zelf in handen? Via de interne markt, ASML en het Draghi-rapport.Stuur je vraag in via de socials. Onder de beste inzenders verloten we twee gesigneerde boeken van Caroline de Gruyter.#DeToestandindeWereld #geopolitiek #China #Amerika #ruimtevaart #Europa

In deze bonusaflevering spreken Kenneth en Fred op de NextGen Security Conference in Den Haag met een speciale gast: Caroline de Gruyter. Zij is EU-correspondent en columniste voor NRC Handelsblad en onlangs verscheen haar boek Zondagskinderen; Europeanen, oorlog en vrede. Samen bespreken zij hoe de Europese blik op China en de VS is veranderd en hoe de EU in de toekomst met de twee grootmachten om moet gaan. Verder gaan zij in op de eerste speech van premier Rob Jetten over buitenlands beleid.Vaste luisteraars maken kans op een gesigneerd exemplaar van Carolines boek. In tegenstelling tot andere afleveringen van #DTIDW is deze dit keer helaas audio only.

Kenneth en Fred blikken terug op de topontmoeting tussen de twee machtigste mannen van de wereld: Donald Trump en Xi Jinping. Wat viel hun op, wat heeft de top precies opgeleverd en hoe moeten we uitkomsten duiden? Volgens Fred is Xi de winnaar van de krachtmeting omdat hij vooruitgang heeft geboekt op strategische punten voor de lange termijn, maar heeft hij het zo gespeeld dat Trump in eigen land goede sier kan maken met China's toezeggingen om Amerikaanse producten af te nemen. Maar Kenneth is daar niet zo zeker van en denkt dat Trump op sommige punten een draai van 180 graden heeft gemaakt en daar door de kiezer zal worden afgerekend bij de Midterms. En waarom is het geen toeval dat Xi's tegenbezoek aan de VS al in september plaats zal vinden?Verder gaan de twee in deze aflevering in op de doodstraf en het fonds dat slachtoffers van politieke vervolging door de Biden-regering schadevergoeding kan betalen. Op het eind behandelen zij de vraag van Delphine Pronk, directeur Westelijk halfrond bij de EU-buitenlanddienst.#DTIDWInstagram: @dtidw_podcast

Op 14 en 15 mei zou Donald Trump in Beijing moeten landen voor een topontmoeting met Xi Jinping. Maar van Chinese kant kwam tot nu toe geen formele bevestiging, en boven de markt hangt de dreiging dat Tr ump de militaire actie tegen Iran hervat als er geen akkoord komt. In deze tiende aflevering blikken Kenneth en Fred vooruit op de top: gaat hij door, en zo ja, wat willen Washington en Beijing er concr eet uithalen? Kenneth schetst hoe Amerika juist vanuit een zwakkere positie aanstuurt op stabiliteit in de relatie. Fred legt uit waarom China het verwachtingspatroon bewust laag heeft bijgesteld, en we lke vier punten in Beijing toch op tafel willen: Taiwan, een verlenging van het handelsbestand, bedri jven van de sanctielijst af, en het schrappen van tech-restricties zoals rond ASML en Nvidia.In het Amerikaanse nieuws: Trumps balzaal aan het Witte Huis. Wat begon als privaat gefinancierd vani ty project is via een wetsvoorstel van senator Chuck Grassley plotseling een belastingbetalersproject van 1 miljard dollar geworden, met "boven- en ondergrondse veiligheidsfeatures". In het Chinese nieuw s: de explosie bij een vuurwerkfabriek in Liuyang met 26 doden, en de vraag waarom dit soort ongelukk en in China structureel terugkomen ondanks de scherpere veiligheidseisen sinds 2013.Tot slot beantwoorden Kenneth en Fred een luisteraarsvraag van Ron Keller, oud-ambassadeur in onder m eer Rusland, Oekraïne en China: maakt Amerika zich niet ten onrechte zorgen over Chinese innovatie?#DTIDWInstagram: @dtidw_podcast00:00 Intro en jubileum: tiende aflevering01:20 Nieuws Amerika: de balzaal van Trump en de rechtszaak08:28 Nieuws China: vuurwerkramp Liuyang14:44 Hoofdthema: de top Trump-Xi in Beijing45:48 Luisteraarsvraag Ron Keller: is Amerika paranoïde over Chinese innovatie?55:30 Afronding

De Russische inval in Oekraïne was al een wake up call. En toen Iran na de Amerikaans/Israëlische aanval de Straat van Hormuz afsloten zijn we weer met de neus op de feiten gedrukt; we zijn nog steeds verslaafd aan fossiele brandstoffen en er is niet zoveel voor nodig om de prijs ervan op te jagen of dat er tekorten ontstaan. Hoe hebben de grootmachten Amerika en China zich hierop voorbereid? Kenneth en Fred schetsen hoe de energiemix van de landen eruit ziet en hoe zij aan hun energiebronnen komen. Kenneth legt uit dat Amerika weliswaar een netto-exporteur van van brandstoffen is, maar desondanks toch afhankelijk van import is. En Fred somt op hoe China al meer dan twintig jaar gestaag werkt om weerbaar tegen externe schokken te zijn. En waar China mede uit strategische overwegingen vol inzet op duurzame energie, waarom blijft de VS dat dezelfde kwetsbaarheden kent daar dan bij achter?#DTIDWInstagram: @dtidw_podcasthttps://www.instagram.com/dtidw_podca...

Tot een paar maanden geleden hoorde je nauwelijks iets over de Arctische regio. Maar zoals zo vaak brengt president Donald Trump langlopende ontwikkelingen in een stroomversnelling. Waarom is Trump zo overtuigd van het strategisch belang van de Noordpool dat hij het liefst Groenland en Canada bij de Verenigde Staten wil voegen? En waarom noemt China zich sinds een paar jaar een 'Bijna-Arctische staat' en wil het meepraten in de Arctische Raad? Kenneth en Fred leggen het toenemend belang van de regio uit en waarom Amerika en VS daar tegenover elkaar komen te staan. Ze doen dat in deze bonusaflevering voor het eerst On Tour met een opname met publiek tijdens de General Assembly 2026 van de Jonge Atlantici in Den Haag.#DTIDWInstagram: @dtidw_podcasthttps://www.instagram.com/dtidw_podcast?igsh=MTZpZWR5dmZ0c3ltMw==

Woeste nachtelijke posts op sociale media vol onpresidentiële taal hebben de discussie over de mentale gezondheid van Trump een nieuwe impuls gegeven. Kenneth en Fred wagen zich niet aan speculaties, maar buigen zich in deze aflevering over de formele kant van de kwestie: wat als een president niet verder kan regeren? Kenneth legt uit hoe na de dood van John F. Kennedy de Amerikaanse grondwet werd aangepast en dat niet Ronald Reagan dichtbij een afzettingsprocedure was vanwege zijn afnemende cognitieve functies, maar Richard Nixon. Xi Jinping is ondertussen ook geen 20 meer – Fred legt uit hoe de machtsoverdracht in China is geregeld en hoe Xi en de communistische partij een paar jaar geleden die regels opzij hebben gezet en zo een potentiëel instabiele situatie hebben gecreëerd.#DTIDWInstagram: @dtidw_podcasthttps://www.instagram.com/dtidw_podcast?igsh=MTZpZWR5dmZ0c3ltMw==

Wekenlang hebben Kenneth en Fred zich verheugd op de topontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese ambtsgenoot Xi Jinping. Maar nu het moment bijna daar was werd de ontmoeting op Amerikaans verzoek uitgesteld. Kenneth doet uit de doeken dat de top in de tijd vooruit werd geschoven omdat Trump nu niet over de juiste kaarten beschikt en dat van uitstel misschien afstel komt. Fred legt uit waarom de Chinezen heel graag willen dat de top alsnog doorgaat en dat de paradox is dat naarmate Trump er slechter voorstaat de druk om tot een akkoord met China te komen voor hem steeds groter wordt.

De Verenigde Staten en Israël vielen op 28 februari Iran aan, dat vervolgens met raketten en drones doelen in de regio en zelfs daarbuiten bestookte en het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz stillegde. Kenneth en Fred bespreken het waarom van deze aanval, de timing ervan en gaan dieper op de gevolgen in, zoals altijd vanuit Amerikaans en Chinees perspectief. Wat betekent dit gewapende conflict voor Amerika’s positie in het Midden-Oosten en lachen de Chinese leiders in hun vuistje of betekent dit ook voor hun slecht nieuws? En nu de VS eerst in Venezuela en vervolgens in Iran interveniëren; zal dit leiden tot een gewijzigd buitenlands beleid van China?#DTIDW

De afgelopen maanden strooide president Trump met importheffingen en gebruikte deze om buitenlandse beleid te voeren. Hij noemde tarieven zelfs “the most beautiful word in the dictionary”. Maar deze week bepaalde het Amerikaanse Hooggerechtshof dat een Amerikaanse president helemaal niet de bevoegdheid heeft om veel van deze tarieven in te voeren. Kenneth en Fred bespreken de reikwijdte van deze belangwekkende uitspraak. Wat wilde Trump eigenlijk met de tsunami van tarieven bereiken; is de uitspraak van het Hof een lelijke streep door de rekening of kan hij met alternatieven komen? En hoe is er in China op de uitspraak gereageerd en welke consequenties heeft dit voor de topontmoeting tussen Trump en Xi eind maart? Vind je de podcast de moeite waard - abonneer je dan op ons kanaal.

Vorige week verliep het New Start-verdrag waarin de verenigde Staten en Rusland in 2011 afspraken het aantal gereedstaande kernkoppen tot 1.550 te beperken. Betekent dit dat de VS zich opmaken hun arsenaal atoomwapens weer uit te breiden? En hoe ziet het Chinese kernwapenprogramma er eigenlijk uit, waarom breidt China het aantal kernkoppen sterk uit en hoe waarschijnlijk is het dat zij afspraken willen maken over wapenbeperking? Kenneth en Fred bespreken vanuit Amerikaans en Chinees perspectief hun kijk op een nieuwe kernwapenwedloop. Interessant? Abonneer je dan op dit kanaal.

Er wordt veel gesproken over de nieuwe wereldorde die momenteel ontstaat. Soms hebben mensen het dan over welke supermachten (en middenmachten) er zijn en hoe zij zich met elkaar verhouden. Maar in deze aflevering van De Toestand in de Wereld gaat Kenneth en Fred in op de instituties die samen de wereldorde vormen. Wat moeten we denken van de Board of Peace die Donald Trump introduceerde en wat betekent dat voor de VN? En zullen er nieuwe allianties van gelijkgestemde landen ontstaan en welke rol is daarin voor de VS en China weggelegd?

De Toestand in de Wereld is een podcast van Amerika-kenner Kenneth Manusama en Chinadeskundige Fred Sengers. Zij bespreken actuele ontwikkelingen in de Verenigde Staten en China en laten zien hoe die geopolitiek op elkaar inwerken.Kenneth en Fred ontmoetten elkaar tijdens een uitzending op Radio 1, waar zij vanuit hun respectieve expertise actuele gebeurtenissen duidden. Landendeskundigen zijn er genoeg, maar zelden worden zij samen aan tafel gezet. De positieve reacties van luisteraars bevestigden dat deze combinatie meerwaarde had.Na hun succesvolle theaterprogramma De Toestand in de Wereld in Anderhalf Uur ontstond het idee om een podcast te maken. Hun doel is ontwikkelingen te signaleren, te duiden en in context te plaatsen. Meestal doen zij dat samen; waar nodig schuiven gasten aan. Verdiepend, toegankelijk en met ruimte voor relativering en humor.De titel verwijst naar de legendarische radiocolumn van G.B.J. Hilterman.De podcast wordt geproduceerd door De Audio in Hilversum.