De Wereld | BNR

De oorlog tussen Amerika en Iran is weer in volle hevigheid opgelaaid. Beide partijen vallen elkaar aan en Trump claimt opnieuw dat hij de Straat van Hormuz in handen heeft en dat de Iraanse regering verzwakt is. Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, denkt daar heel anders over. 'Het regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar.' Luister ook | 'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase' Terphuis hoort van familie en vrienden in Iran hoe erg de economische situatie in het land nu is. 'Mijn neef stond twee uur in de rij voor benzine. Mensen hebben soms wel drie tot vier banen en werken negentien uur per dag om eten op tafel te krijgen.' Het economische uitknijpen van Iran heeft dus een effect, maar zal er niet voor zorgen dat het regime gaat vallen denkt Terphuis. 'De Revolutionaire Garde is zelfverzekerd.' Lees ook | Internationaal Strafhof hoopt op ingrijpen Amerikaanse rechter na sancties Trump Crisis bij het Internationaal Strafhof Het Internationaal Strafhof zit in een crisis. Amerika heeft de helft van de rechters gesanctioneerd, het Strafhof zit zonder hoofdaanklager, en de grote landen trekken zich er niks van aan. Geert Jan Knoops, advocaat bij het Internationaal Strafhof, komt met aanbevelingen die het Internationaal Strafhof moeten hervormen. Samen met Robin Ravensbergen schreef hij er het boek Leiders voor het Gerecht over. Lees ook | Absolute meerderheid lonkt voor radicaalrechtse AfD in Saksen-Anhalt Friedrich Merz tussen hoop en vrees De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zit in een lastig parket. Zijn regering heeft Rusland officieel beschuldigd voor de mislukte aanslag op de vliegbasis van Leipzig. Maar Merz liet zichzelf niet zien op de persconferentie. Zijn populariteit is gedaald naar een dieptepunt en komende zondag zou de Alternative für Deutschland (AfD) zomaar een absolute meerderheid kunnen halen bij de deelstaatverkiezingen in het Oost-Duitse Saksen-Anhalt. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil meer datacenters | Postma in Amerika De weerstand tegen datacenters groeit in de VS. Dit is nu al een belangrijk onderwerp voor de congresverkiezingen. Maar Trump wil juist méér datacenters, ziet onze Amerika-correspondent Jan Postma vanuit Washington. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met ’s werelds grootste oliereserves. Dan zou, redeneert Donald Trump, die vermaledijde benzineprijs in Amerika toch moeten dalen? Maar daar is weinig uitzicht op, in elk geval niet vóór de midterm verkiezingen op 3 november. Dat komt in de eerste plaats doordat de werkelijkheid weerbarstig is. De olieprijs is een mondiale dagkoers, al is het alleen al doordat het zwarte goud kriskras door de wereld wordt verhandeld, ook door de VS, waar de Amerikaanse oliemaatschappijen er trouwens dik aan verdienen.  In de tweede plaats hebben Joe Biden en Donald Trump beiden recordhoeveelheden olie uit de nationale reserve op de markt gebracht in een poging om de benzineprijs omlaag te duwen, waardoor die reserve op een bedenkelijk lage 40 procent staat. In de derde plaats slurpt oorlog voeren kolossale hoeveelheden brandstof op voor militaire vliegtuigen en schepen, al zegt het Pentagon dat de voorraad ruim voldoende is. Trump zegt dat het probleem van Hormuz, na een af-en-aanoorlog van een half jaar, is opgelost, maar voor de oorlog gingen er dagelijks ruim honderd tankschepen door de straat, en sindsdien gemiddeld hooguit vijftien. Het ei van Columbus, redeneerde Trump, was het innen van zijn Venezolaanse schat. Via een privaat-publieke constructie legde hij beslag op die 65 procent Venezolaanse olie, die je – simpel geredeneerd – mag optellen bij de Amerikaanse nationale reserve. Hij noemde het ‘de grootste oliedeal uit de wereldgeschiedenis’, die zou leiden tot ‘aanmerkelijk lagere benzineprijzen voor alle Amerikanen.’ Gunstig effect Los van de vraag of de confiscatie juridisch in de haak is, is het commentaar van zo ongeveer iedereen in de energiesector dat de Venezolaanse olievelden zo zijn verwaarloosd dat het jaren gaat duren voordat de exploitatie op gang komt. Voordat je een gunstig effect terugziet in de Amerikaanse benzineprijs, zijn we vijf tot vijftien jaar en één tot drie presidenten verder. De crux voor het oplossen van wat de meeste Amerikanen zien als een brandstofcrisis is niet een deal met Venezuela, maar met Iran. Zolang de kwestie-Hormuz niet is opgelost, dobbert Trump op een stuurloos bootje naar de midterms. En dat is oliedom.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.' Luister ook | 'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028' 'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekraïne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op. Hahn ziet de tekorten in Oekraïne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekraïne. Lees ook | Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne weer op EU-agenda Carney heeft het gehad met Trump Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada. Luister ook | Amerika Podcast Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump geïnterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter ‘Operatie Adelaarsklauw,’ een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening. Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij illegaal wapens had verkocht aan Iran. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knieën weet te krijgen. Trump gooit het nu over een andere boeg: nieuwe, harde sancties, aangekondigd door minister van Financiën Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen. Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicaliën en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners. De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: oude frisdrank in nieuwe zakken  – maar dan op z’n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland en Oekraïne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Rusland de oorlog op de Zwarte Zee al verloren, maar dat betekent niet dat de oorlog spoedig ten einde komt. Luister ook | Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair' 'Alle tekenen wijzen erop dat Rusland deze oorlog zal doorzetten tot de winter en herfst van volgend jaar. Dan praten we over eind 2027 begin 2028', zegt Van Koningsbrugge in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. 'De oorlog begon in 2014 met De Krim en zal daar in zekere zin ook moeten eindigen.' Volgens hem is de status van het schiereiland van cruciaal belang voor Russen. 'Dat ligt enorm gevoelig in Rusland. Als je vraagt of Russen het eens zijn met de annexatie van De Krim, dan antwoorden ze ja. Het is voor hen onverteerbaar als dat niet meer Russisch zou zijn in de toekomst.' Toch ziet Van Koningsbrugge wel scheuren in Rusland ontstaan. 'De burgemeester van Moskou spreekt zich uit, net als mensen uit de Doema.' Hij verwijst daarbij ook naar berichten dat Rusland brandstof moet importeren vanwege grote tekorten. Lees ook | Boodschappen volgend jaar fors duurder door graanoorlog Rusland-Oekraïne Nieuwe Wende aanstaande in Duitsland Duitsland koerst af op een nieuwe Wende. De radicaalrechtse Alternative für Deutschland (AfD) staat op het punt om de absolute meerderheid te halen in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. 'Daarmee zou extreemrechts voor het eerst sinds 1933 aan de macht komen in Duitsland', zegt Jeroen Reygaert, journalist bij de Vlaamse VRT en schrijver van het boek Het Verdampte Land over Duitsland. De invloed daarvan op de Duitse positie in Europa mogen we volgens hem ook niet onderschatten. 'Duitse deelstaatverkiezingen bepalen voor een groot deel de toekomst van politici. Merkel kondigde ook haar vertrek aan na verlies bij dit soort verkiezingen.' Luister ook | Amerika Podcast Darline Graham komt niet lekker uit de verf | Postma in Amerika De zus van de overleden senator Lindsey Graham heeft zijn zetel tijdelijk overgenomen. Zij voert nu campagne om zijn zetel permanent binnen te halen, maar haar campagne verloopt nogal stroef, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Trump heeft een probleem met de oorlog met Iran. Hij weet die maar niet te stoppen en dat terwijl de midterms eraan komen. Peilingen laten zien dat driekwart van de Amerikaanse bevolking tegen de oorlog met Iran is. Volgens Amerikanist Koen Petersen brengt dit Trump in een lastig parket. Luister ook | Russische rakettenregen op Oekraïne: 'Ik heb me niet eerder zo onveilig gevoeld' ‘Trump heeft al tientallen keren gezegd dat het einde in zicht is, maar dat is keer op keer niet gebeurd,’ zegt Koen Petersen, Amerikanist en Eerste Kamerlid voor de VVD. ‘Als Amerika nu zou weggaan, zou het echt een verliesscenario zijn, omdat op Amerika op alle vlakken moet inleveren.' De oorlog is volgens Petersen zeer impopulair onder zwevende kiezers, terwijl 40% van de Republikeinse achterban kritisch is. Intussen worstelt Trump met de War Powers Act, de blokkade in het Congres rond de defensiebegroting van 1500 miljard dollar en de keuze tussen militair opschalen, economische sancties en ‘declare victory and leave’ als uitweg. De combinatie van oplopende inflatie, hoge brandstofprijzen en electorale risico’s beperken zijn manoeuvreerruimte verder. Lees ook | Nederland doet mee aan Navo-missie voor verdediging Groenland: ‘Ook tegen de VS’ Xi kijkt tevreden naar ontwikkelingen rond Iran Terwijl Amerika worstelt met Iran, houdt die andere grootmacht zich erg koest. De Chinese president Xi kijkt tevreden en heeft er juist een belang bij dat dit nog even voortduurt. Al zal China dat nooit publiekelijk zeggen. Sinoloog Henk Schulte Nordholt is te gast. Hij benadrukt dat de verzwakkende Amerikaanse aanwezigheid in Azië en dalende politieke wil in Washington, Beijing kunnen aanmoedigen om zijn druk op Taiwan op te voeren. Tegelijk blijft de daadwerkelijke gevechtskracht van het Chinese leger ongetest en is er onrust in de legertop door Xi’s zuiveringen. Luister ook | De uitputtingsoorlog tussen Poetin en Zelensky neemt extreme vormen aan - 11 augustus 2026 Zelensky smeekt om meer luchtafweer De Russische aanvallen op Kyiv en andere Oekraïense steden met ballistische raketten gaan onverminderd door. President Zelensky vraagt nu dringend om meer luchtafweer. Aan Amerika, maar ook aan Polen en daar komt nu misschien wat hulp vandaan, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Begin 19de eeuw zat Napoleon op zwart zaad door de enorme kosten van zijn Europese oorlogen. In 1803 verkocht hij daarom de Franse kolonie in Amerika, in oppervlakte ongeveer een kwart van de huidige VS, voor 15 miljoen dollar aan president Thomas Jefferson. Die aankoop is de geschiedenis ingegaan als de ‘Louisana Purchase.’ Twaalf jaar later werd Napoleon verslagen, maar Frankrijk bleef de oudste Amerikaanse bondgenoot. En misschien ook de oudste rivaal, want ze maken vaak bonje. Zo had president De Gaulle zo'n hekel aan de Amerikaanse militaire en politieke hegemonie, dat hij zijn land in 1966 uit de militaire afdeling van de Navo terugtrok. Alle Amerikaanse militairen moesten hun biezen pakken en het Navo-hoofdkwartier moest halsoverkop verkassen van Parijs naar België. Pas in 2009 keerde Frankrijk onder president Sarkozy helemaal terug in het bondgenootschap. De huidige president Macron doet enorm zijn best om de relatie met zijn grillige Amerikaanse ambtgenoot Trump overeind te houden. In juni onthaalde hij hem op een exclusief diner op het paleis in Versailles, waar Trump zichzelf wellicht herkende in de Zonnekoning Lodewijk XIV, de tweede bewoner. Lodewijk XIII liet het toen bescheiden landhuis bouwen, maar zijn zoon vond dat het een monumentaal paleis moest worden, met onder meer een kolossale balzaal en onvoorstelbaar veel gouden ornamenten. Kortom: het was alsof Trump in de spiegel keek. Hij tekende daar ook het omstreden memorandum of understanding met Iran. Lees ook Amerikaanse oorlogskas is leeg Amerikaanse weigering   En nu is het weer helemaal mis. Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken weigert de geloofsbrieven te aanvaarden van de nieuwe Franse ambassadeur, Aurélien Lechavellier. Niet de eerste de beste. Hij volgde dezelfde elite-opleiding voor ambtenaren als Macron en was stafchef van de minister van buitenlandse zaken. Wat heeft Lechevallier misdreven? Niets, maar vorige maand stemde Amerika – samen met Rusland en Noord-Korea – tegen verlenging van de termijn van de VN Hoge Commissaris voor Mensenrechten, de Oostenrijker Volker Türk. Türk is een stevige criticaster van de Amerikaanse immigratiepolitiek en het Israëlische optreden in Gaza. Frankrijk maakte stampij over dat veto en Amerika neemt nu wraak door de poort gesloten te houden voor een nieuwe Franse ambassadeur. Wraak Politico veronderstelt dat het ook wraak kan zijn op Charles Kushner, de vader van Trumps schoonzoon, die Amerikaans ambassadeur is in Parijs. Hij mengt zich in de Franse politiek, onder meer door een campagne tegen antisemitisme in zijn gastland. Daar gaan we zelf over, vinden de Fransen. Daarmee is het recente sprookje in Versailles alweer vergeten. Als Napoleon in 1803 niet op zwart zaad had gezeten en zijn kolonie niet aan de VS had verkocht, had de Franse arrogantie het misschien van de Amerikaanse kunnen winnen. Maar helaas…  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oud-diplomaat en oud-ambassadeur Robert Serry heeft een bezoek aan Oekraïne voortijdig afgebroken vanwege de verslechterde situatie in het land. Rusland vuurt steeds meer ballistische raketten af op het land, nu Oekraïne door zijn voorraad aan luchtafweer heen is. 'Ik heb me eerder niet zo onveilig gevoeld', zegt Serry. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | 'Amerika kan Iran alleen verslaan met grondtroepen' ‘Terwijl ik daar was bleek al dat de hoeveelheid luchtafweer op aan het raken waren', zegt Serry, die uitlegt waarom het zo link is in Kyiv. ‘Om de paar uur hoor je een sirene. Mijn stiefdochter gaat vaak naar de metro, maar die keuze heb ik niet. Het is ook al voorgekomen dat mensen die op de vlucht waren voor een inslag zelf werden geraakt op weg naar een schuilplek.’ Toch heeft Serry een klein beetje hoop op een goede afloop voor Oekraïne. ‘Ik heb kleine hoop dat deze oorlog eind dit jaar toch kan eindigen in een wapenstilstand. Dat heeft denk ik alles te maken met de midterms. Die hoop wordt ook wel gedeeld door bronnen die ik heb in Kyiv. Trump kan natuurlijk wel een succesje gebruiken.’ Ook zag Serry tijdens zijn verblijf in Kyiv de protesten tegen Zelensky's besluit om de minister van Defensie te ontslaan toenemen. ‘Ik vind niet dat Zelensky verstandig heeft geopereerd. Ik blijf hopen dat hij bijdraait en Fedorov terugneemt.' Hij voegt eraan toe dat Zelensky eigenlijk weg moet als de oorlog voorbij is. ‘Ik hoop dat Zelensky zich na de oorlog niet meer kandidaat stelt voor het presidentschap.' Lees ook | Zelensky zet ambassadeurs onder druk: resultaat boeken of vertrekken Bloedigste conflict ter wereld wordt alsmaar bloediger Niet de oorlog in Oekraïne of Gaza, maar die de burgeroorlog in Soedan is de meest bloedige van dit moment. Honderdduizenden doden, en tientallen miljoenen mensen die honger hebben en op de vlucht zijn. Volgens Anette Hoffmann, conflictonderzoeker en Soedan-expert bij Instituut Clingendael, denken wij ten onrechte dat wij niks met deze oorlog te maken hebben. 'Ik denk dat we onderschatten wat deze oorlog voor ons betekent. Het is de grootste ontheemdencrisis ter wereld. Dus de mensen hebben vaak geen keuze dan om door te trekken richting Europa, en dan schudden we wel ineens wakker. Ook zijn er handelsbelangen ook. Denk aan de Rode Zee waar Soedan aan grenst. Er zijn ook aanvallen aan de kust daar.' Volgens Hoffmann is het dan ook een 'politieke keuze' dat wij er niks aan doen om dit bloedvergieten te stoppen. Luister ook | Blik op de Wereld Europese ambtenaren zijn werkdruk spuugzat | Blik op Europa De ambtenaren die bij de Europese Commissie werken zijn de werkdruk helemaal zat, blijkt uit berichtgeving van Politico. In twee jaar tijd zijn er ruim duizend klachten binnengekomen bij de instelling die dit onderzoekt. Buitenlandredacteur Luc de Klerk vertelt wat er hier aan de hand is. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog tussen Amerika en Iran is opnieuw opgelaaid. Deze keer doordat Iran een Amerikaanse basis in Jordanië aanviel. Dit brengt Trump in een steeds benardere positie, ziet Martijn Kitzen, hoogleraar irreguliere oorlogsvoering aan de Defensie Academie. 'Amerika kan Iran alleen verslaan met grondtroepen.' Kitzen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Luister ook | 'Zelensky duldt niet al te veel populariteit om zich heen' Dat Iran nu is begonnen met een aanval op een Amerikaanse basis laat volgens Kitzen zien dat Iran vol zelfvertrouwen zit. 'Amerika deelt klappen uit in de hoop dat Iran terugkeert naar de onderhandelingstafel, maar ondertussen is Iran bezig met zijn eigen strategie. In plaats van dat Iran beperkt wordt escaleert het juist en breidt het conflict zich uit.' De sleutel in het conflict is volgens Kitzen de Straat van Hormuz. 'Iran heeft van dit conflict geleerd dat als zij die straat controleren dan hebben ze invloed en zeggenschap. Het is logisch dat Iran dat niet meer wil opgeven. Tegelijkertijd wil Amerika dat niet accepteren.' Lees ook | Guterres zwaait af, Infantino wordt het niet, maar wie gaat wel de VN leiden? Verenigde Naties kiezen nieuwe secretaris-generaal Antonio Guterres zwaait na tien jaar af als secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Daarom moeten de VN-leden nu een opvolger uitkiezen. Oud-topdiplomaat Ron Keller is niet rouwig om het vertrek van de Portugees Guterres. 'Guterres heeft niet het vermogen om te verbinden. Hij moet Zelensky en Poetin aan elkaar koppelen, hij moet de rivaliteit tussen China en de VS aanpakken. Allemaal verbindingsopdrachten die zo duidelijk zijn en zo overduidelijk bij de secretaris-generaal horen' Volgens Keller is de ideale kandidaat Rafael Grossi, de Argentijnse voorzitter van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), maar of die het wordt is onzeker, want de concurrentie is hoog. Luister ook | Amerika Podcast Trump en de uitvaart van Lindsey Graham | Postma in Amerika Washington DC stond deze week in het teken van de uitvaart van senator Lindsey Graham. Trump hield daar een opvallende speech waarin hij zichzelf tegensprak. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarover ging het ook alweer, toen het duo Netanyahu-Trump besloot Iran binnen te vallen? Ze hadden vijf doelstellingen: het liquideren van het leiderschap, het bevrijden van de bevolking van het juk van de staatsterreur, het uitschakelen van het nucleaire programma, het vernietigen van het arsenaal aan ballistische raketten en het garanderen van de vrije doorgang voor de scheepvaart. Hoe ze het ook formuleren en elkaar de schuld geven, geen van die doelstellingen is bereikt. Bibi en Donald zijn mega-losers, en Iran laat ze door een hoepeltje springen.  Het nieuwe leiderschap is minstens zo wreed als het oude. Deze week werden twee jonge mannen, beschuldigd van gewelddadige oppositie, in Isfahan opgehangen, het topje van een ijsberg, want liquidaties van tegenstanders zijn routine. De losers dachten dat het Iraanse volk na de moord op het oude leiderschap massaal zou opstaan om de macht over te nemen. Zoals New York Times columnist Thomas Friedman schreef: ‘als je iemand in Beiroet of Teheran wil laten vermoorden, bel dan de Mossad. Als je de politieke en sociale trends in Beiroet of Teheran wilt begrijpen, bel dan vooral niet met de Mossad.’  In een inmiddels achterhaald ‘memorandum of understanding’ stond dat tijdens een staakt-het-vuren van twee maanden zou worden onderhandeld over het nucleaire programma, en de zeggenschap over de Straat van Hormuz zou nader worden besproken, maar vooralsnog kon de scheepvaart doorgaan. Niet dus. Er zijn twee vaarroutes, een langs de kust van Iran, en de andere langs Oman. Schepen die de Oman-route kozen werden door Iran beschoten. De boodschap was een variant op de Ford-reclame uit 1914: je kunt elke kleur auto kiezen zolang het maar zwart is. In dit geval: iedereen mag zijn eigen route kiezen, zolang het maar de Iraanse is.  De losers hebben vergelijkbare problemen: ze staan voor erop-of-eronder verkiezingen. Israëliërs en Amerikanen zijn het met elkaar eens dat hun leiders de oorlog tegen Iran hebben verloren, spectaculaire budgetten erdoor te hebben gejast, hun wapenvoorraden hebben gekannibaliseerd en kiezers in hun eigen partijen van zich hebben vervreemd. Amerikanen zijn woedend vanwege de idiote benzineprijs, Israëliërs zijn woedend omdat hun premier maar twee bezoekjes heeft afgelegd aan de nabestaanden van de 1200 vermoorde landgenoten op 7 oktober, maar wel helemaal naar Washington vliegt voor de uitvaart van senator Lindsey Graham. En nog steeds met de pretentie van ‘mr Security.’  Als Netanyahu wil doorvechten staat hij alleen, want Trump doet niet meer mee. Trump wil het liefst een Amerikaans vertrek bespoedigen, onder het bekende mantra ‘declare victory and leave.’ Want uiteindelijk is die vrije doorgang door Hormuz voor de VS niet van belang. Amerika importeert geen olie. Dus is het niet zijn probleem, maar het onze.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog tussen Iran en Amerika woedt weer in alle hevigheid. Hebben de strijdende partijen militair nog opties, of kan alleen creatieve diplomatie nog soelaas bieden? Maarten van Rossum, oud-diplomaat en onderhandelaar, heeft de hoop op een oplossing nog niet helemaal opgegeven. Volgens de oud-adviseur van Mark Rutte wordt er nu vooral onderhandeld over het proces om te komen tot echte vredesonderhandelingen.  Richting de midterms brengt Trump zichzelf wel in een lastig parket. Er is gebleken dat de Iraniërs een asymmetrisch voordeel hebben in deze oorlog. Bovendien is het Iraanse regime nu nog gemotiveerder en harder geworden. 'Hier is bijna niet van te winnen', aldus van Rossum.  Lees ook | De oorlog in Iran is weer terug bij af: ‘Iran kan Trump door een hoepeltje laten springen’ Oekraïense kabinetswissels Volgens Europa-verslaggever en BNR's Oekraïne-watcher Geert Jan Hahn zorgen de protesten in Oekraïne vooral voor onrust over het vertrek van defensieminister Fedorov, die populair is vanwege zijn inzet op drones in de oorlog tegen Rusland. De demonstraties, met name in Kyiv, richten zich ook op opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi, die onder delen van de bevolking weinig steun geniet. Hahn zegt dat dit een uitdaging kan worden voor president Zelensky, die moet voorkomen dat de onvrede uitgroeit tot bredere kritiek op de legerleiding en zijn eigen politieke kamp. Tegelijkertijd krijgt Oekraïne met Serhiy Koretsky een nieuwe premier, die dankzij zijn ervaring in de energiesector het land moet voorbereiden op een mogelijk zware winter. Lees ook | Zelensky krijgt gewenste koerswijziging: Koretsky wordt premier Oekraïne Amerikaanse druk op het Internationaal Strafhof Amerika uitte deze week felle kritiek op het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Volgens advocaat Geert Jan Knoops is de felle kritiek van de Amerikaanse regering niet verrassend, omdat de Verenigde Staten al sinds de oprichting kritisch zijn op het hof. Hoewel sommige bezwaren volgens hem begrijpelijk zijn, zoals de grote bevoegdheden van aanklagers en de rol van slachtoffers in procedures, blijft het ICC volgens Knoops het belangrijkste internationale instrument om genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid te vervolgen. Tegelijkertijd erkent hij dat het trackrecord van het hof beperkt is, met relatief weinig veroordelingen en vooral zaken tegen leiders uit zwakkere landen.  Knoops merkt ook op dat er recent drie rechters van het ICC de regering Trump hebben aangeklaagd bij een Amerikaanse federale rechter in Manhattan vanwege de eerdere Amerikaanse sancties tegen het strafhof. De rechters uit Benin, Oeganda en Canada beroepen zich op het feit dat er geen noodtoestand is geweest om die sancties uit te vaardigen. De kans bestaat dus dat een Amerikaanse rechter de sancties van Trump onwettig verklaart.  Lees ook | Ministerie van Buitenlandse Zaken bezorgd over harde Amerikaanse aanval op ICC  Postma in Amerika | Trump houdt leugen over verkiezingsfraude in leven voor midterms Trump houdt de mythe van verkiezingsfraude levend. Trump blijft zes jaar na de verkiezingen van 2020 nog altijd volhouden dat hij heeft gewonnen. Republikeinse kandidaten en senatoren weigeren openlijk te erkennen dat Joe Biden de verkiezingen heeft gewonnen. Ze buigen met Trump mee, maar toch zijn ze er niet altijd blij mee. Ze hebben liever dat Trump praat over de economie. De president probeert met de leugens over de verkiezingen van 2020 zijn kiezers te mobiliseren voor de midterms.   Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Schaken is bedacht in India, maar maakte vanaf de zesde eeuw furore in Perzië. ‘Schaak,’ de gevaarlijkste bedreiging van de koning, komt van het Perzische woord ‘sjah.’ Een metafoor voor de strijd tussen Amerika en Iran. Trump staat schaak. Nog niet ‘schaak mat,’ wat in het Perzisch ‘de koning is dood’ betekent. Maar het scheelt niet veel. Na bijna vier maanden is hij er niet in geslaagd het Iraanse leiderschap uit te schakelen, dat zich bovendien niet laat dwingen om het nucleaire programma op te geven, of om te stoppen met steun aan Hezbollah, Hamas en de Houthi’s. En, strategisch en economisch het belangrijkste: Iran blijft, ondanks stoere taal van Trump en de opnieuw opgelaaide oorlog, heer en meester in de Straat van Hormuz. Maar ook Iran heeft niet wat het wil: Amerika is niet van plan zijn vlooteenheden en gevechtsvliegtuigen uit de regio weg te halen, handhaaft de sancties en verhindert de export van Iraanse olie. De economie is dramatisch slecht, maar na 47 jaar aan de macht en gewend aan boycots geven het leiderschap en het eliteleger, de Revolutionaire Gardes, geen krimp. De Amerikaanse bondgenoten in het Golfgebied betalen de prijs, want zij zijn het doelwit van Iraanse represailles, wat ook laat zien dat de voorraad raketten en drones nog lang niet op is. Om uit zijn benarde situatie te komen zou Trump twee stappen terug moeten nemen: het sturen van, zoals persbureau AP het noemt, een veel grotere armada aan oorlogsschepen en tienduizenden soldaten voor een grondleger in Iran. Politiek suïcidaal, want een fikse meerderheid van de Amerikanen wil een einde aan de oorlog, en rekent op beheersing van de benzineprijs door grotere eigen voorraden aan te spreken. De Golfstaten proberen trouwens de levering via alternatieve middelen, zoals pijpleidingen en andere vaarroutes, op te voeren, maar om transport via Hormuz te evenaren zijn honderden miljarden nodig.  Het inzetten van grondtroepen is uitgesloten. Maar ook het sturen van meer oorlogsschepen is een probleem, want zelfs het overmachtige Amerika moet rekening houden met onderhoud aan schepen en vliegtuigen, het roteren van bemanningen en financiering. Daartegen zal het Congres zich verzetten, zeker zo vlak voor de tussentijdse verkiezingen. Rest voor Trump alleen de diplomatieke weg, maar het is onderhandelen met de rug tegen de muur. Bijna zo erg als ‘schaakmat.’See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump blonk op de Navo-top uit door Europese lidstaten te beledigen, al klonk hij aan het einde van de dag weer een stuk vrolijker. Wel is het zorgwekkend dat Trump opnieuw Groenland heeft aangekaart. Dat vindt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo en oud-minister van Buitenlandse Zaken. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Scepsis over Nederlandse boots on the ground in Oekraïne' 'Als dit onderwerp niet goed gemanaged wordt, dan is dit met afstand de meest serieuze bedreiging voor de NAVO', zegt De Hoop Scheffer, die overigens wel vertrouwen heeft in het handelen van Mark Rutte als NAVO-chef. Rutte is volgens hem een noodzakelijke buffer tussen een wispelturige Amerikaanse president en bezorgde Europese bondgenoten, gedwongen om 'op heel veel eieren tegelijk' te lopen. Het was een top van twee gezichten. Trump begon de dag boos, maar eindigde blij. Toch is duidelijk dat Trump meer afstand neemt van Europa. Ten onrechte, vindt De Hoop Scheffer. 'De Navo is een groot Amerikaans belang, niet een mecenas voor Europa.' Lees ook | Trump belooft Oekraïne licentie om zelf Patriot-raketten te bouwen Zelensky heeft nu wel kaarten De grote winnaar van de top is misschien wel de Oekraïense president Zelensky. Die kreeg het voor elkaar om meer steun los te peuteren, waaronder licenties voor de bouw van luchtafweer in de vorm van de Amerikaanse patriots. Ook kreeg hij een prominente rol in de Navo-Oekraïne-raad en zeventig miljard aan extra steun, vooral van Europa en Canada, schetst Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. De Hoop Scheffer ziet dat ook. 'Ik denk dat Zelensky een redelijke hand heeft', verwijzend naar de opmerking van president Trump van vorig jaar tijdens het uit de hand gelopen bezoek aan de Oval Office van Zelensky. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Angst is een slechte raadgever, en het is een raadsel waarom het juist angst is die de Navo-top in Ankara zo in zijn macht heeft. Angst voor de grilligheid en de toorn van Donald Trump, voor zijn woede-uitvallen, voor zijn minachting voor Europa, voor zijn dreigementen. En angst dat vleierij, complimenten en nederigheid volkomen langs hem afglijden. Wie durft een rode kaart te trekken?  Het belangrijkste thema van de top is, net als vorig jaar in Den Haag, geld. Navo-baas Mark Rutte dirigeert een orkest van lidstaten die laten zien hoe braaf ze wel niet zijn, hoe groot hun investering in defensie is, hoe ze de vorig jaar afgesproken 5 procent echt willen halen. Trump reageert met zichtbare onverschilligheid. Waarom snoeven over meer defensie als we dat vorig jaar al hebben afgesproken, is zijn boodschap. Niemand die tegen Trump zegt: je zit zelf op 3,2 procent  – dat is minder dan Polen. Natuurlijk, Amerika heeft de grootste economie, dus in absoluut geld is het meer dan alle andere lidstaten samen, maar toch.  En waarom zegt niemand: de president van een land met amper sociale voorzieningen heeft makkelijk praten. Een land waar 40 miljoen burgers op of onder de armoegrens leven, waar 28 miljoen mensen geen zorgverzekering  hebben omdat die onbetaalbaar is, waar grote delen geen openbaar vervoer hebben, waar het wegennet eruitziet als de derde wereld, waar een jaar studie gemiddeld een halve ton kost, waar nauwelijks milieuregels zijn. Dan is het geen kunst om een hoop aan defensie uit te geven.  Een ander thema is Trumps eis dat bondgenoten loyaal zijn. Erg verwarrend, want loyaliteit is het fundament van Artikel 5 van het Navo-handvest. Hij bedoelt loyaliteit aan hem. Het beste antwoord daarop is: wij eisen ook jouw loyaliteit aan ons. Dat zegt niemand. Het blijft bij teksten zoals ‘loyaliteit binnen het bondgenootschap is vanzelfsprekend’ – niet wat hij wil horen.  Terecht wordt alom de vergelijking getrokken met een mislukt huwelijk. Trump overwoog aanvankelijk niet eens naar de top te komen, en hij doet het eigenlijk alleen omdat zijn vriend Erdogan de gastheer is. De verhouding tussen de VS en de rest van de Navo is op zijn best een latrelatie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland moet een grotere bijdrage gaan leveren aan veiligheidsgaranties voor Oekraïne, en daar horen 'boots on the ground' bij. Dat schrijft de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in een advies aan het kabinet. Bob Deen, algemeen directeur van Instituut Clingendael en Oost-Europa-expert is daar kritisch over. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Netanyahu heeft nog steeds haakjes om aan populariteit te winnen'  'Ik ben daar altijd sceptisch over geweest', zegt Deen. 'We moeten tegelijk onze capaciteit vergroten en dan ook nog Oekraïne steunen. Dat is nogal wat. Daarnaast heeft niemand mij nog uitgelegd hoe de veiligheidsgaranties eruit moeten zien.' Deen denkt dan ook dat het nog wel even duurt voordat we hier echt over kunnen gaan praten. Op de NAVO-top volgende week gaat het over de steun voor Oekraïne, maar belangrijker nog is de vraag hoe we de NAVO-norm van Den Haag vorig jaar gaan halen. Ook hierin speelt Oekraïne nu een grotere rol. 'Oekraïne wordt nu gezien als een leverancier van veiligheid in plaats van alleen maar een consument ervan', zegt Deen. Volgens Deen past dit in de 'Europeanisering' van de NAVO. Luister ook | Amerika Podcast 250 jaar Amerika: land of the free? ‘All men are created equal’ en iedereen heeft het recht om ‘Life, Liberty and the pursuit of Happiness’ na te streven. Het zijn misschien wel de bekendste zinnen uit de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring die zaterdag precies 250 jaar geleden werd ondertekend door de Founding Fathers. Maar die festiviteiten worden volledig gepolitiseerd door Trump, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Jan en Bernard praten met Amerikanist Koen Petersen die uitlegt dat Trump formeel binnen de constitutionele kaders blijft, maar de geest van de founding fathers doorbreekt. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er gaan dagen voorbij waarop wij niet piekeren over Vanuatu, een groep eilandjes in de Stille Zuidzee met ongeveer 300.000 inwoners. Ten onrechte, want het speelt een belangrijke rol in het steekspel tussen het Westen en China om de controle over de wateren tussen Fiji, Nieuw-Caledonië, Nieuw-Zeeland en Australië. China was bezig met de voorbereiding voor de bouw van een militaire basis in Vanuatu. Dat heeft Australië nu geblokkeerd.  Net als met andere eilandstaten in de regio, heeft Australië een verdrag over economische bijstand en veiligheid  gesloten, dat Australië aanwijst als ‘voorkeurspartner.’ Er komt 300 miljoen euro aan Australische ontwikkelingshulp, Australische politie en Australische grensbewaking, op voorwaarde dat er geen buitenlandse militaire – lees Chinese – basis komt. Maar Vanuatu speelt het handig. Het had al een economisch samenwerkingsverdrag met China, en eist dat er een Chinese verklaring komt die de samenwerking met Australië goedkeurt. Want China blijft als handelspartner welkom.  Het is ver van ons bed – sterker nog: verder kan nauwelijks, want ze zijn bijna onze tegenvoeters. Maar toch gaat het over ons. In de aanloop naar de NAVO-top in Ankara zijn we opnieuw vooral aan het navelstaren over onze relatie met het Amerika  van Donald Trump, in de hoop dat hij iets vriendelijks zegt over Europa, waaraan we dan de illusie verbinden dat we het strandende huwelijk met de VS kunnen redden.  Op een punt hebben de Amerikanen gelijk: China is economisch, militair en strategisch een veel groter probleem. Wij praten, in Den Haag en Brussel, over een goede China-strategie  , maar verder dan wat suffige documenten zijn we nog niet. De garantie op vrije doorvaart in de Zuid-Chinese Zee en de Stille Zuidzee is essentieel voor Azië, het Westen, onze stille bondgenoten Japan, Zuid-Korea en Taiwan, en onze beste vriend in de regio, Australië. Daar weten ze precies waar het strategisch belangrijke Vanuatu ligt. Gelukkig maar.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De positie van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is zeer wankel, zeker nu negentig procent van de Israëlische bevolking vindt dat Israël de oorlog met Iran heeft verloren. Toch ziet Martine van den Berg, religiewetenschapper en schrijver van het boek De Genesis van het Verraad over Israël na 7 oktober, Netanyahu niet zomaar vertrekken. Ze is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | 'Meer steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland nodig voor kansrijke vredesbesprekingen' Ook binnen Netanyahu's eigen achterban leeft de gedachte dat Israël de oorlog verloren heeft, maar daar krijgen anderen de schuld van. Denk aan president Trump, vicepresident JD Vance en bemiddelaars Jared Kushner en Steve Witkoff. Hoewel Netanyahu's populariteit verder daalt wil dat niet zeggen dat hij bij de verkiezingen van later dit jaar weggestemd zal worden. Dat komt omdat niemand wil samenwerken met de Israëlische Arabieren, en die zijn waarschijnlijk nodig voor een meerderheid. Lees ook | Trump prijst Zelensky ineens als ‘moedig’ en ‘doet het behoorlijk goed’ in oorlog met Rusland Rutte doceert Trump Mark Rutte doceerde aan Trump in de Oval Office wat er door Trump allemaal is veranderd binnen de NAVO. Of het ook echt geholpen heeft, daarover twijfelt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn wel. Lees ook | Taiwanese kustwacht verjaagt Chinese schepen De kracht van middenmachten: lessen uit Oost-Azië Europa slaapwandelt geopolitiek terwijl, maar hoe anders is dat bij de democratieën in Oost-Azië. Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden en coauteur van De Kracht van Middenmachten, vindt dat we in Europa harder moeten optreden tegen China. Hij wijst daarvoor naar de manier waarop Zuid-Korea, Japan en Taiwan dat doen. Breuker pleit voor een hechtere veiligheids- en politieke samenwerking met deze Aziatische middenmachten, variërend van een parlementaire vriendencoalitie met Taiwan tot gezamenlijke strategieën voor het beschermen van aanvoerlijnen en zeldzame grondstoffen. In het boek, dat hij samen met Casper Wits schreef, komt hij in totaal met achttien aanbevelingen. Luister ook | Amerika Podcast 250 jaar Amerika wordt Trumps campagnefeestje | Postma in Amerika Bij de aftrap van de festiviteiten van het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten blijkt dat ook dit feestje weer een campagnemoment wordt voor president Trump. Amerika-correspondent Jan Postma was erbij in Washington. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat Amerikaanse presidenten vaak geen toonbeelden van fatsoen en stijlvol taalgebruik waren is niets nieuws. Keurige mannen als Eisenhower, Truman en zelfs de patriarchale Kennedy vloekten binnenskamers alle duivels uit de hemel. Johnson ging tijdens overleg schaamteloos met de deur open op het toilet naast de Oval Office zitten om de tirades met zijn staf niet te onderbreken. En dat was dan weer niets vergeleken met Nixon.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Libanon en Israël zijn het eens geworden over een staakt-het-vuren en het geleidelijk uitschakelen van Hezbollah als krijgsmacht. Toch blijft ook dit bestand zeer broos, want Hezbollah wijst het akkoord af. Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, ziet het somber in. Ook rond Iran. Hij is te gast in BNR De Wereld. Luister ook | 'Mensen begrijpen de essentie van de oorlog in Oekraïne beter dan politici' 'We zijn nu slechter af dan op 27 februari', zegt Bolder. 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen. Er was namelijk bijna een deal, maar Trump vond het niet goed genoeg.' Dat Trump en zijn adviseurs niet aan zagen komen dat Iran de Straat van Hormuz zou kunnen inzetten als wapen noemt Bolder ook een blunder. Tussen Israël en Hezbollah is de situatie gecompliceerder. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken als reactie op de verdere inname van het zuiden van Libanon door Israël. Bolder legt uit dat Hezbollah onder meer een speciale drone gebruikt die verbonden is met een glasvezelkabel. Daardoor is die moeilijker te verstoren. Lees ook | Brussel voert druk op Beijing op: vier Chinese bedrijven riskeren sancties vanwege steun aan Rusland Dreigende handelsoorlog tussen Europa en China Europa en China dreigen in een handelsoorlog terecht te komen. Dit naar aanleiding van uitspraken van de Europese Commissie. Eurocommissarissen Sefcovic en Sejourné noemen de handelsrelatie tussen de EU en China 'onhoudbaar'. China dreigt met tegenmaatregelen. Actie vanuit Europa is hard nodig vindt D66-Europarlementariër Brigitte van den Berg, lid van de liberale Renew Europe-fractie in het Europees Parlement. Luister ook | Amerika Podcast Slaapt Trump? | Postma in Amerika Er is veel te doen over de gezondheid van Trump, want de president doet wel heel veel gezondheidstests. En valt hij nou in slaap tijdens kabinetsvergaderingen? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Donald Trump is de oorlog in het Midden-Oosten een totaal uit de hand gelopen chaos, en het lukt hem maar niet om tot een solide bestand te komen. Officieel geldt er een staakt-het-vuren met Iran, maar dat wordt van weerskanten voortdurend geschonden. Nog ingewikkelder is de oorlog tussen Israël en Hezbollah, onlosmakelijk met het Iraanse conflict verbonden. Trump heeft nog niets concreets uit de oorlog en het schijn-bestand kunnen slepen. Het leiderschap dat hij met de Israëliërs heeft uitgeschakeld, is vervangen door opvolgers die minstens zo meedogenloos omgaan met oppositie in eigen land. Ze zijn ook strategisch behendiger. Het nucleaire verrijkingsprogramma is intact, een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten en drones staat opnieuw klaar, en de Straat van Hormuz blijft afgesloten. De voorlopige erfenis voor Trump  is vertwijfeling in zijn achterban, ruzie met de NAVO, uit de hand lopende inflatie en een dreun voor het wereldwijde monetaire stelsel. Ondanks zijn voortdurende optimistische geluiden, is hij verdwaald in een doolhof en heeft geen idee waar de uitgang is.  Eén factor zou zijn kans op een vergelijk met Iran kunnen vergroten, en dat is beëindiging van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Dat gaat de goede kant op, zei hij optimistisch, want Israël heeft afgezien van het plan om een deel van Beiroet te bezetten. Daaruit werd door sommigen geconcludeerd Israël ook bereid zou zijn zich uit de bezette zone tussen de grens en de Litani-rivier terug te trekken, en uit andere posities, zoals de Beekaa Vallei. Daarop is voorlopig geen uitzicht. Netanyahu stelt dat Hezbollah bij lange na niet is verslagen en het noorden van Israël belaagt met zwermen drones, als een soort clusterbommen, en van een type drones dat met een glasvezelkabel wordt aangestuurd en daarmee onzichtbaar is voor radar en afweersystemen.  Netanyahu wil best even dimmen, maar peinst er niet over om de strijd op te geven, en dat is nu precies wat Trump van hem eist. Vandaar dat het telefoongesprek dat zij deze week voerden geen conversatie tussen vrienden was maar een ordinaire scheldpartij. ‘You’re fucking crazy’ sprak de president van de Verenigde Staten. ‘Ik probeer je te redden. Iedereen haat je. Iedereen haat Israël hierom.’ Hij had ook kunnen zeggen: als je niet door de knieën gaat, verliezen we allebei deze oorlog, en daarmee onze beider verkiezingen. Want de kans daarop is reëel. Intussen slaan Xi Jinping en Vladimir Poetin zich op de knietjes van de pret. Om nog maar niet te spreken van Mohamed Qalibaf, de parlementsvoorzitter en feitelijke leider van Iran.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De politici in Europa zijn nogal traag', stelt Jaap Scholten. In zijn rol als voorzitter van Protect Ukraine ondersteunt hij de Oekraïense krijgsmacht tegen de Russen. De steun die hij vanuit Nederland ervaart is overweldigend, maar dat is niet dankzij de politici. 'Wat ik de politici in Europa verwijt is dat ze niet uitleggen aan de mensen hoe essentieel deze oorlog is'. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Schröder als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein' In Oekraïne ziet Scholten een lichte kentering in het sentiment ontstaan nu het slechter gaat met Rusland. 'De Oekraïners zijn positief, al lopen ze wel op hun tandvlees.' Volgens Scholten is het naïef om te denken dat er nu onderhandelt moet worden met Rusland. 'Je moet Oekraïne alle wapens sturen die je hebt en wachten tot Rusland naar je toekomt om te praten.' Scholten, die in Hongarije woont, ziet in zijn eigen land Hongarije dat het sentiment daar ook enorm veranderd is met de komst van premier Magyar. De uitlatingen van hem over Oekraïne ziet Scholten als overwegend positief, helemaal dankzij de lening van negentig miljard die Oekraïne nu krijgt. Lees ook | Terwijl de Europese druk op Ben-Gvir toeneemt, blijft het in Israël bij woorden D66: 'Stop met militaire afhankelijkheid van Israël' De oorlogen in het Midden-Oosten zijn nog lang niet voorbij, ook al roept Trump al wekenlang dat een deal aanstaande is. Amerika voert de aanvallen verder op, ondanks een bestand met Iran. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder voor D66 heeft er weinig fidusie in. 'Het is mij onduidelijk waar dit heen gaat.' Wel is het voor Van der Werf klip en klaar dat we feller op moeten treden tegen Israël, nu het land verder oprukt in Libanon in de strijd tegen Hezbollah. 'Er is helemaal geen militaire oplossing in Libanon. Dit zal gewoon een blijvend conflict blijven als het denk ik aan Netanyahu ligt. Dit conflict zal geen winnaars kennen.' De Europese Unie komt er niet uit om met verdere sancties tegen Israël te komen, ook zijn we nog erg afhankelijk van Israëlische wapens. Wat Van der Werf betreft blijft het kabinet zich inzetten om die afhankelijkheid te verkleinen. Ook moeten we wat haar betreft blijven pleiten voor het opschorten van het handelsdeel van het associatieakkoord tussen de EU en Israël. Luister ook | Amerika Podcast Trump nog lang niet klaar met ambtenaren | Postma in Amerika De tijden van DOGE mogen dan voorbij zijn in Washington. Toch heeft Trump de ambtenaren weer in het vizier, ziet onze man in Washington, Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 22 juni 1941 viel Duitsland de Sovjetunie binnen. Drie jaar, tien maanden en twee weken later tekenden de Sovjets de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. Ze hadden zo’n 3000 kilometer afgelegd. De oorlog kostte hen 27 miljoen levens. Op 24 februari 2022 viel Rusland het nog niet bezette deel van Oekraïne binnen. Die oorlog duurt nu vier jaar, drie maanden en 3 dagen – langer dus dan de Tweede Wereldoorlog. In die tijd is het front gemiddeld een kilometer of dertig opgeschoven en sneuvelden 352.000 Russische soldaten. Hoe we ook naar de oorlog kijken, wat er langs het front gebeurt is zonder meer een enorme Oekraïense prestatie. Weliswaar sneuvelden 120.000 soldaten, maar dat is aanmerkelijk minder dan aan Russische kant, en in feite beweegt het front nauwelijks. Vergeleken met de Sovjets in de Tweede Wereldoorlog zijn de hedendaagse Russen simpelweg prutsers. Vandaar dat de Russische luchtoorlog zich vooral richt op burgerdoelen, zoals deze week in Kyiv.  We moeten nieuwe Russische dreigementen met ‘meer, systematische bombardementen op Kyiv’ tegen die achtergrond zien. Vladimir Poetin begint zich steeds ongemakkelijker te voelen – over het gebrek aan resultaat, de enorme kosten van een oorlogseconomie, en waarschijnlijk ook het geduld van zijn burgers. Minister Lavrov  van Buitenlandse Zaken belde met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio – op zichzelf al geen alledaagse gebeurtenis – om hem te adviseren Amerikaanse burgers en diplomaten uit Kyiv te evacueren. Andere ambassades kregen eenzelfde waarschuwing. Niet dat Poetin ervoor terugdeinst om het dreigement uit te voeren, maar Katarina Mathernova, hoofd van de EU-missie in Kyiv, had het ongetwijfeld bij het juiste eind: ‘Rusland wil angst en paniek zaaien  en Oekraïne isoleren. De EU gaat nergens heen, wij blijven gewoon in Oekraïne.’  Omgekeerd kun je zeggen: Oekraïne doet het best goed. Dat is waar, maar voor Poetin is het aanleiding om zijn inspanning, met raketten en drones, nog verder op te voeren. We kunnen het een nieuw offensief noemen, of een wanhoopsoffensief, maar de grootste fout die we kunnen maken is zijn bereidheid om onbeperkt middelen en manschappen in te zetten te onderschatten. De EU moet juist nu, politiek, materieel en financieel, alles op alles zetten om Oekraïne die laatste, grote zet in de rug te geven die nodig is om Poetin tot een bestand te dwingen. Dit is het moment om het initiatief te nemen door Poetins dreigement met een eigen dreigement te pareren: als je zo doorgaat, verwacht dan een tegenaanval vanaf ons grondgebied. Het is tijd om door Poetins bluf heen te prikken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De kans is niet groot dat de EU Gerhard Schröder naar voren schuift als onderhandelaar, mochten Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten om de tafel gaan. Dat zegt Tom Berendsen, minister van Buitenlande Zaken. Eerder schoof Poetin de voormalig Bondskanselier van Duitsland naar voren als mogelijke bemiddelaar. In eventuele onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten moet Europa volgens Berendsen wel aan tafel zitten. Een EU-onderhandelaar moet volgens de minister dan een duidelijk mandaat én de steun van alle EU-lidstaten hebben. Minister Berendsen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Luister ook |  'Europa's reactie richting Poetin is verbijsterend en beschamend'  Direct na het gesprek vertrekt Berendsen naar Zweden voor een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse zaken van de NAVO-landen, ter voorbereiding op de NAVO-top in Ankara. Daar treft Berendsen Europese collega-ministers die allen de Europese bijdrage aan de NAVO willen vergroten. Ondanks de vele beledigingen van de Amerikaanse president Trump aan het adres van de NAVO, twijfelt de minister niet aan de samenwerking met de VS.  De Amerikaanse president heeft ook meermaals zijn woede uitgesproken over het gebrek aan steun vanuit de NAVO voor de oorlog met Iran. Nederland deelt volgens Berendsen de zorgen van de VS en Israël om de nucleaire capaciteiten van Iran en het bereik van hun raketten, maar blijft pleiten voor een diplomatieke oplossing. Wel heeft Nederland zich aangesloten bij een internationaal initiatief om de Straat van Hormuz te openen, en volgens Berendsen wordt een operatie gepland zodra de situatie dat toelaat. Lees ook | Berendsen roept Israëlische ambassadeur op het matje om behandeling Flotilla-activisten De positie van de Britse premier Starmer Premier Starmer kwam in 2024 aan de macht met een ongekende landslide. Hij won destijds 411 van de 650 zetels in het Lagerhuis. Het sentiment is inmiddels flink gedraaid, nu nog maar 23 procent van de Britten tevreden is met Starmer. Rem Korteweg, EU-expert bij Instituut Clingendael, omschrijft in zijn boek 'Take Back Control? (Tien jaar Brexit, tussen globalisering en soevereiniteit)' hoe het Verenigd Koninkrijk sinds het Brexit-besluit zes premiers heeft versleten: 'Ik zag het Verenigd Koninkrijk als politiek stabiel, economisch sterk en juridisch voorspelbaar, maar door dat EU-referendum worstelt het land enorm met zichzelf.'  Luister ook | Amerika Podcast Opboksen tegen Trump | Postma in Amerika Het was de week van de voorverkiezingen in de VS. Die verkiezingen draaien om zetels voor het Congres en Republikeinse kandidaten proberen met spotjes in de aandacht te komen, ook als ze bewust tegen Trump ingaan. Dat laatste blijkt politiek toch een lastige zet. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. Bavo Oost, redacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-índustrie te dwingen orders voor zogenoemde ‘kritische onderdelen’ te verdelen over tenminste drie leveranciers. Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de afhankelijkheid van China te blokkeren. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk.  De vraag is wat het uitmaakt. Bij zogenoemde ‘kritieke onderdelen’ denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis, schroefje en moertje, bestanddeel voor antivries en cosmetica komt uit China. De inkopers bestellen alles online, en de eindafnemer – dus wij, de klanten, ook.  Het probleem is dat geen enkel land vindingrijk en vlijtig genoeg is om het enige échte alternatief te bieden: zelf produceren. Je kunt de globalisering, waarmee iedereen in zijn sas was, niet terugdraaien met sancties, heffingen, gedwongen beperking van orders en wat dies meer zij. Amerika en Europa hebben niet voor niets gefaald in het ontwikkelen van een Chinastrategie. Xi Jinping lacht ons vierkant uit.  Zoals hij eigenlijk de hele wereld uitlacht. Donald Trump is tijdens zijn bezoek aan Beijing met alle egards ontvangen, maar kwam met lege handen thuis. Voor Xi was het belangrijkste punt Taiwan, en naar verluidt heeft Trump toegezegd de voorgenomen levering van nieuwe wapens uit te stellen. Douze points pour la Chine. Iets vergelijkbaars speelt zich af met Vladimir Poetin, voor zijn 25ste bezoek in Beijing. Die zogenaamde eeuwige vriendschap is niet meer dan een verstandhuwelijk, dat Rusland voorziet van wapenonderdelen en China van een nieuwe pijpleiding met kolossale hoeveelheden Russisch gas. De BBC noemt Rusland terecht ‘de junior partner.’  Met zijn diplomatiek bescheiden gepresenteerde, maar in feite keiharde overwinning op Trump en Poetin kan Xi Jinping terugkijken op een mooi voorjaar. Wat opnieuw aan het verhaal ontbreekt is Europa. Geen visie, of je zou dat plan om industriële orders te verdelen om ze bij China weg te houden een visie moeten noemen. En geen noodsprong, wat het natuurlijk is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is 'verbijsterend' hoe Europa deze week heeft gereageerd op de Russische president Poetin, vindt oud-topdiplomaat Ron Keller. Poetin stelde voor om te onderhandelen met Europa, onder leiding van voormalig bondskanselier Gerhard Schröder. Die laatste suggestie wees EU-buitenlandchef Kaja Kallas resoluut van tafel, maar Europa heeft meer tijd nodig om te bepalen of en waarover we met Poetin zouden willen praten. 'Beschamend', noemt Ron Keller dat. Hij is deze hele uitzending te gast. Luister ook | 'De kwetsbaarheid van Europa op defensie is zo enorm, we hebben Amerika keihard nodig' Volgens Keller had Europa allang de draaiboeken klaar moeten hebben om te bepalen hoe je in welk scenario op Poetin reageert. 'We hebben ons huiswerk niet gedaan', zegt Keller, die in het verleden onder meer ambassadeur was in Rusland, Oekraïne, China en Turkije. Dat Poetin nu met deze zet komt is volgens Keller tactisch erg slim, vooral nu het met Rusland op het slagveld steeds slechter gaat en er ook in Rusland zelf haarscheurtjes zichtbaar worden. Lees ook | Trump hoeft in China niet te rekenen op hulp met Iran: ‘Moeten de Amerikanen zelf maar oplossen’ Iran 'comfortabel' aan het onderhandelen Uiteraard praat Bernard Hammelburg met Ron Keller ook over de situatie in het Midden-Oosten. Volgens Keller heeft Iran niet zoveel reden om tot een deal met Amerika te komen. Ze zitten redelijk comfortabel aan tafel. De New York Times onthulde dat Iran nog dertig van de driëendertig raketlanceerinstallaties operationeel heeft.  Dat Trump de nucleaire deal met Iran in 2018 heeft opgezegd begrijpt Keller wel. 'Trump heeft de stekker eruit getrokken, maar Iran heeft de deal opgeblazen. Ze hebben zich er nooit aan gehouden.' Dat wil niet zeggen dat je nu tot een betere deal kunt komen. 'De wereld was toen veel meer één dan nu.' Keller verwijst ook naar het feit dat die onderhandelingen destijds meer dan twee jaar hebben geduurd. Tot slot bespreken Bernard Hammelburg en Ron Keller de situatie tussen Israël en Libanon en hoe de Verenigde Naties in al deze conflicten geen enkele rol weet te vervullen in het oplossen van die oorlogen. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump wil dat Iran tekent bij een kruisje voor een nieuwe nucleaire deal. De kans dat Trump er een betere deal uithaalt dan Obama in 2015 is 'buitengewoon klein', dat zegt Piet de Klerk, oud-diplomaat bij het Internationaal Atoomenergieagentschap. In 2014 was hij hoofdonderhandelaar op de nucleaire top in Den Haag. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | ‘Wij moeten onderdeel zijn van de oplossing in de oorlog in het Midden-Oosten' De Klerk denkt dat de kans op een betere deal zoveel kleiner is geworden door een gebrek aan vertrouwen. 'Het vertrouwen tussen de VS en Iran is weg. In de eerste plaats omdat Trump het heeft opgezegd en toen men weer ging praten heeft Amerika de onderhandelingen afgekapt en begon het met bombardementen. Daarnaast is het onvermijdelijk dat zo'n akkoord ingewikkeld wordt.' De Klerk verwijst daarbij naar het vorige nucleaire akkoord, dat bestond uit 160 pagina's. 'Als je ziet hoe lang Obama erover heeft gedaan. Dat gaat op korte termijn gewoon niet lukken'. Lees ook | Merz zet vraagtekens bij Amerikaanse strategie Nu is ook Merz klaar met Trump Na Meloni, Sanchez en Macron is nu ook Friedrich Merz klaar met Donald Trump. Volgens de Duitse bondskanselier wordt Amerika vernederd door de Iraniërs. Het roept de vraag op of er met de groeiende Europese kritiek nu ook echt iets gaat veranderen in onze autonomie ten opzichte van de VS. Te gast is Hendrik Vos, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit Gent, gespecialiseerd in Europese politiek, net als Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Amerika Podcast Congresleden maken zich zorgen over TMZ | Postma in Amerika De beruchte roddelsite TMZ is nu ook actief in Washington. Dat leidt tot bezorgdheid onder Congresleden. Minister van Oorlog Pete Hegseth gaat er apart mee om. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ooit sloten we verdragen. Of we bereikten een akkoord na nachtenlang polderen of jaren onderhandelen over komma’s en clausules. We tekenden een overeenkomst, een pact of een convenant. Maar sinds Donald Trump de wereldpolitiek betrad met zijn bijbel The Art of the Deal, lijkt ons vocabulaire te zijn gekrompen tot één enkel, plat woord: de ‘deal’. Het is een linguïstische infectie die via het Witte Huis ook het Binnenhof heeft bereikt. Waar Trump elk internationaal partnerschap degradeerde tot een ordinaire transactie tussen twee handelaren, doen onze eigen politici nu vrolijk mee. Of het nu gaat om een migratiedeal met Tunesië of de Green Deal Duurzame Zorg; het is tegenwoordig een ‘goede deal’ of een ‘slechte deal’. De overheid presenteert zich niet langer als hoeder van het algemeen belang, maar als een behendige koopman. Het meest treffende voorbeeld is de nucleaire overeenkomst met Iran in 2015. Trump noemde dit steevast de ‘slechtste deal ooit’ en stapte er ook uit. Het was een technisch en diplomatiek huzarenstukje waaraan bijna twee jaar lang intensief was gewerkt door honderden specialisten uit de VS, Rusland, China, Frankrijk, het VK, Duitsland en Iran, om een nucleaire wapenwedloop te voorkomen. Maar voor Trump was het geen historisch akkoord, het was een ‘waardeloze transactie’ waarbij hij vond dat Amerika te veel met cash smeet. Inmiddels gaat hij al lange tijd te werk door ervaren diplomaten te passeren en vastgoed-dealmakers uit zijn eigen vriendenkring in te zetten voor het bereiken van vrede. Voor hem is diplomatie geen vak van staten en wetten, maar een spel als CEO. Het probleem is dat een 'deal' juridisch gezien een schimmig begrip is. Een verdrag is een op schrift gestelde overeenkomst die volgens volkenrechtelijke criteria is opgesteld. In Nederland vereist dit vaak parlementaire goedkeuring en een beoordeling door de Raad van State. Een 'deal' daarentegen is vaak niet meer dan een besluit zonder harde juridische verankering. Waar een traktaat systemen bouwt voor de lange termijn, is een deal een min of meer vrijblijvende afspraak die na de volgende verkiezingen weer van tafel kan. In de serieuze politiek is geen plaats voor het vocabulaire van een markthal. Een verdrag heeft autoriteit, een akkoord heeft draagvlak, maar een deal heeft alleen een prijs. Het geeft geen pas om de taal te verkwanselen aan de retoriek van de projectontwikkelaar. Politiek is geen transactie, maar een publieke zaak. Want zodra de staat een marktkraam wordt, is de burger de verliezende partij. En dat is een verdomd slechte deal.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na lang wikken en wegen is het Westen over de brug gekomen met tanks. Kolonel Han Bouwmeester zegt dat dit samenhangt met een dreigend Russisch lenteoffensief. Bouwmeester denkt dat dit offensief niet zo massaal zal zijn als de inval van 24 februari van vorig jaar. Het lijkt zich te richten op Loehansk in de Donbas. Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek. Luister ook | 'Duitsland treuzelt te lang over Leopard-tanks' Xi Jinping heeft de toekomst van de wereld in handen Na het tijdperk van Mao en Deng leven we nu in het tijdperk-Xi. Volgens Ties Dams, geopolitiek expert van Instituut Clingendael, leeft de hele wereld in dat tijdperk. Hij schreef er het boek 'Xi: de man die de toekomst van de wereld in handen heeft' over. Dams is te gast. Lees ook | 'Het zijn altijd dezelfde landen waar we last van hebben' Europa Update | Oorlog in Oekraïne mobiliseert Tsjechische kiezer Tsjechië gaat dit weekend naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. De president heeft daar vooral een symbolische functie, maar nu wordt een opkomst van 84 procent verwacht. De reden: de ene kandidaat is pro-NAVO, de ander pro-Russisch. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn duidt de situatie. Luister ook | #162: De Oligarch tegen de Generaal Postma in Amerika | Trump kan opa's en oma's weer bereiken Donald Trump mag weer op de sociale mediaplatforms van Meta acteren. Binnen enkele weken krijgt hij zijn Facebook-account terug. Voor Trump vormt dit een belangrijk platform om de oudere kiezer in Amerika te bereiken. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Duitsland levert op dit moment de meeste spullen aan Oekraïne. Maar het wordt echt tijd dat Duitsland de Leopard-tanks vrijgeeft voor gebruik in Oekraïne. Dat vindt PvdA-Tweede Kamerlid Kati Piri. Er wordt wat haar betreft te lang getreuzeld over zwaardere wapens. Piri is te gast in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. Luister ook | 'De Russische economie zit dik in de problemen' Onze Man Bij De Taliban De Taliban hebben het nu anderhalf jaar voor het zeggen in Afghanistan. 20 jaar lang konden de Afghanen ruiken aan vrijheid. Maar het plotselinge vertrek van Westerse troepen veranderde dat. Journalist Thomas Erdbrink zag met eigen ogen hoe Afghanistan weer een Islamitisch emiraat werd waar vrouwen maatschappelijk totaal worden buitengesloten. De Taliban 2.0 bestaat volgens hem niet. Lees ook | China gaat samen met Taliban naar olie boren Postma in Amerika | 'MAGA-Republicans' komen in belangrijke commissies Trumps belangrijkste bondgenoten krijgen belangrijke posities in commissies in het Huis van Afgevaardigden. Allemaal als dank voor het steunen van Kevin McCarthy om speaker van het Huis te worden. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit wat president Biden hiervan gaat merken. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is dag 330 van de oorlog. Gisteren sprak de president van Oekraïne Zelensky middels een videoboodschap het World Economic Forum toe. Zijn boodschap: de tijd die door de vrije wereld wordt gebruikt om te denken, wordt door de Russen gebruikt om te doden. Met deze woorden verhoogde hij de druk op met name Duitsland om zware tanks te leveren. Bondskanselier Scholz is terughoudend en zegt pas mee te willen werken als de VS ook materieel van hetzelfde kaliber leveren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland probeert het Westen wijs te maken dat het niet lijdt onder de sancties vanwege de oorlog in Oekraïne. Maar niets is minder waar volgens voormalig Rusland-correspondent Hubert Smeets. De auto- en vliegtuigindustrie liggen op hun gat en de kosten voor de oorlog lopen zo hoog op dat bijna de helft van de federale staatsbegroting opgaat aan defensie-uitgaven. Bernard Hammelburg gaat met Hubert Smeets in gesprek. Luister ook | 'Russen denken dat ze tegen NAVO-soldaten vechten' Brazilië likt de wonden na bestorming Brazilië is nog altijd in rep en roer na de bestorming van het parlementsgebouw, het hooggerechtshof en het presidentiële paleis. Zeker 1.500 aanhangers van oud-president Bolsonaro zijn opgepakt. Aan president Lula da Silva de taak om het land weer te verenigen. Te gast is Kees van Rij, voormalig ambassadeur in Brazilië en adviseur van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Lees ook | De hete aardappel in het Witte Huis heet Jair Bolsonaro Europa Update | Groene steun van Timmermans voor Oekraïne Eurocommissaris Frans Timmermans ging deze week op bezoek bij de Oekraïense president Zelensky. Timmermans sprak over de vergroening van Oekraïne. Tegenover Geert Jan Hahn legt hij uit waarom dit voor Oekraïne wel degelijk prioriteit heeft, ondanks dat het land eerst nog een oorlog wil zien te winnen. Lees ook | 'Rusland pleegt ecocide en moet ter verantwoording worden geroepen' Postma in Amerika | 'Zelfs' CNN gaat los op 'The Biden Files' President Biden beweerde de nette anti-Trump te zijn die zich houdt aan de regels. Maar nu zijn er bij hem zélf vertrouwelijke documenten gevonden. Republikeinen vinden dat linkse media niet genoeg aandacht hebben voor de zaak, maar correspondent Jan Postma valt op dat ook CNN losgaat op de zaak.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ondernemer Jeroen Ketting verliet Rusland na 28 jaar als gevolg van de Russische inval in Oekraïne. De hulpactie die hij optuigde voor Oekraïners maakte het onmogelijk om in Moskou te blijven. Ketting laat een land achter waarin de bevolking het narratief van het Kremlin echt gelooft. Dat gaat zelfs zo ver dat zij denken dat er in Oekraïne tegen NAVO-soldaten wordt gevochten. Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek. Luister ook | De Hoop Scheffer: Poetin heeft de NAVO weer samengebracht Onderhandelen met Poetin Het einde van de oorlog in Oekraïne is nog lang niet in zicht. Er is sprake van een patstelling waarin beide partijen lijnrecht tegenover elkaar staan. Toch vindt SP-Tweede Kamerlid Jasper van Dijk dat er nagedacht moet worden over onderhandelingen, al ziet Van Dijk ook dat dat met de Russische houding erg lastig wordt. Luister ook | Bijen en bommen in Oekraïne Europa Update | 2023 in een notendop Voor de Europese Unie begint het nieuwe jaar traditiegetrouw met een nieuwe voorzitter: Zweden. Onder leiding van dat land zal er meer nagedacht moeten worden over een nieuwe Rusland-strategie. Hoe gaan we voortaan met het land om? Eind dit jaar zal de campagne voor de Europese Parlementsverkiezingen al losbarsten. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn loodst ons door het Europese politieke jaar. Lees ook | Rechts afgeslagen Zweden krijgen halfjaar voortouw in EUSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al 10 maanden. Hoe staat de oorlog in Oekraïne er nu voor? En blijft onze steun aan Oekraïne wel zo groot in het nieuwe jaar? We blikken terug en kijken vooruit met Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO en oud-minister van Buitenlandse Zaken. 'Het Europa van voor 24 februari komt niet meer terug'.  Luister ook | 'We zien ontzettend veel oorlogsmisdaden'  Wapens Amerika komt met nog eens 45 miljard dollar aan steun voor Oekraïne, en ook Nederland heeft 2,5 miljard voor Oekraïne gereserveerd in het nieuwe jaar. De Oekraïense president Zelensky blijft hameren dat meer steun noodzakelijk is. De Hoop Scheffer is het daar roerend mee eens. Volgens hem moeten we maximaal doorgaan met het leveren van steun. En hoewel investeren in de wapenindustrie lang taboe is geweest, pleit de voormalig secretaris-generaal voor méér geld. 'De omwenteling in Europa is zo groot dat banken en pensioenfondsen misschien wel meer moeten investeren in de wapenindustrie'. Lees ook | Kremlin: Vredesplan voor Oekraïne moet 'nieuwe realiteiten' erkennen  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De begrippen genocide en oorlogsmisdaden vallen vaak in de oorlog in Oekraïne. Genocide is lastig aan te tonen. Maar oorlogsmisdaden van de Russische zijde wel. Dat zegt Marieke de Hoon, universitair docent internationaal strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Landen werken internationaal samen om een tribunaal op te zetten. Maar de kans dat er ook echt iemand vervolgd gaat worden is op dit moment nog klein. Luister ook | 'De Derde Wereldoorlog is al bezig' Vervolging van Trump? Als het aan de 6 januari-commissie ligt wordt oud-president Trump vervolgd voor zijn aandeel in de bestorming van het Capitool, bijna twee jaar geleden. Het is nog onduidelijk of dat ook echt gaat gebeuren. De vervolging van Trump in het FBI-onderzoek naar geheime documenten in Mar-a-Lago lijkt aanzienlijk groter. Te gast is Amerikanist Koen Petersen. Luister ook | Ovaties voor Zelensky, maar weerstand tegen blanco cheque neemt toeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

President Zelensky heeft het Amerikaanse parlement toegesproken en bedankte alle parlementariërs voor de steun. Hij maakte indruk door de gehele speech in het Engels te doen, wat zeer ongebruikelijk is voor hem. Zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden waren aanwezig bij de toespraak. President Biden bevestigde na een persoonlijke ontmoeting met Zelensky dat er een nieuw wapenpakket aan komt ter waarde van 1.8 miljard dollar wat inclusief Patriot afweer systeem is.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oorlogsverslaggever Rudi Vranckx is voor de Vlaamse VRT dit jaar meerdere keren naar het front in Oekraïne afgereisd. Hij deelt zijn ervaringen in het boek 'In Oekraïne - dreigt de Derde Wereldoorlog?' Volgens Vranckx is die Derde Wereldoorlog al jaren bezig, ook in het informatiedomein. Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek. Luister ook | Hoe Scholz met Duitsland de leiding wil nemen in Europa Nederlandse steun in Syrië niet voor terroristen De Nederlandse steun aan rebellengroepen in Syrië was zeer risicovol. Maar die steun is niet terechtgekomen bij terroristen of jihadisten. Dat concludeerde de commissie onder leiding van generaal-majoor Patrick Cammaert. Nieuwsuur en Trouw kwamen in 2018 met het verhaal dat dit wel het geval zou zijn geweest. Voormalig Syrië-gezant Koos van Dam sprak dat toen al tegen en is nu weer te gast. Luister ook | #87: De 'Great Game' om Groenland Europa Update | de wederopbouw van Oekraïne Terwijl Oekraïne nog wel even het toneel van Russische agressie zal blijven, is de rest van Europa druk in de weer met noodhulp voor Kiev. En zelfs het woord 'wederopbouw' wordt al in de mond genomen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit hoe die hulp eruit kan gaan zien. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | weg met 'status quo Joe' Een groep linkse Democraten roept president Biden op om niet mee te doen aan de volgende presidentsverkiezingen van 2024. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe zij die boodschap over proberen te brengen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz ziet voor Duitsland een nieuwe leidende rol voor zich. Dat betoogde hij in een groot opiniestuk in het tijdschrift Foreign Affairs. Ook waarschuwde hij voor een nieuwe Koude Oorlog. Han ten Broeke, directeur Politieke Zaken bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies juicht de visie van Scholz toe. "Misschien is dit het begin van een Europese lente." Luister ook | 'Europa moet bedrijfsleven beter beschermen' Iers nationalisme in Noord-Ierland springlevend Exact 100 jaar geleden scheidde Ierland zich als de Ierse Vrijstaat af van het Britse Empire. Het was de eerste Britse kolonie die dit deed. Noord-Ierland bleef Brits. Lange tijd was Ierse hereniging een utopie, maar nu niet meer. Groot-Brittannië-correspondent Lia van Bekhoven legt uit wat er veranderd is. Lees ook | 'Het rommelt al in de verte voor Rishi Sunak' Postma in Amerika | Verliezer Walker toch een winnaar? De Amerikaanse staat Georgia ging deze week voor de tweede keer naar de stembus voor de laatste senaatzetel. De Democraat Raphael Warnock won en behield zijn zetel. Zijn tegenstander, de Republikeinse American football-held Herschel Walker erkende zijn verlies, maar aan het eind was hij toch weer een winnaar. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | #157 Wat nu, Donald?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onze veiligheidsdiensten waarschuwen voor de dreiging uit China en Rusland. Tegelijkertijd voert Amerika een agressief protectionistisch beleid met zijn Inflation Reduction Act. Wat VVD-Europarlementariër Bart Groothuis betreft moet Europa zich beter wapenen tegen de andere machtsblokken. Landen gaan volgens hem nog altijd te veel hun eigen gang in Europa. Luister ook | Rusland rukt op in Afrika De comeback van 'Bibi' Benjamin Netanyahu is dichtbij een comeback als premier van Israël. Dat wil hij gaan doen in een coalitie met onder meer de politicus Avi Maoz, die vaak gezien wordt als extreemrechts. Maar niet alleen dat baart veel mensen zorgen, ook de staat van de rechtsspraak in het land roept vraagtekens op. Te gast is buitenlandcommentator Paul Brill. Lees ook | Verkiezingswinst Netanyahu: 'Pyromaan wordt baas brandweer' Postma in Amerika | Soccer leeft in Amerika President Biden reageerde verheugd op de overwinning van 'Team USA' in de beladen wedstrijd tegen Iran. Aanstaande zaterdag spelen Nederland en de VS tegen elkaar in de achtste finale. Correspondent Jan Postma legt uit hoe 'soccer' leeft in de VS. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland raakt, door de oorlog in Oekraïne, steeds verder geïsoleerd van de Westerse wereld. Daarom gaat het op zoek naar nieuwe partners. Die vindt het in Afrika. Zo heeft de paramilitaire Wagner Group stevig voet aan de grond gekregen in de Centraal Afrikaanse Republiek. Te gast is Bram Vermeulen, maker van de documentaireserie Frontlinie en voormalig Afrika-correspondent voor de NOS, NRC en de VPRO. Luister ook | 'Binnen een jaar wint Oekraïne de oorlog' Covid rijst de pan uit in China China wil dolgraag afstappen van het zero-covidbeleid. Er is alleen één probleem, sinds de aankondiging om het beleid te versoepelen rijzen de besmettingen de pan uit. Gevolg is dat mensen in sommige steden alleen naar buiten mogen met een negatieve PCR-test of dat hele appartementencomplexen in complete lockdown gaan. Economisch zijn de gevolgen van dit beleid ook goed zichtbaar. Te gast is Valérie Hoeks, sinoloog en partner bij China Inroads. Lees ook | China zet nóg meer op slot vanwege corona Postma in Amerika | Verkiezingscampagne draait door in Georgia In Georgia wordt op dit moment volop campagne gevoerd voor de laatste senaatszetel. Een tweede ronde is daar nodig. Biden en Trump zijn voorlopig nog niet welkom in de staat waar een extra dag gestemd mag worden. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de bevrijding van Cherson is de stemming onder Oekraïners opperbest. Maar ook onder analisten neemt het optimisme toe. Zo denkt militair historicus Christ Klep dat Oekraïne de oorlog komende zomer in zijn voordeel kan beslechten. Ook ziet hij dat Oekraïne door kan stoten naar De Krim. Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek. Europaverslaggever Geert Jan Hahn duidt de reactie van Oekraïne. Luister ook | Timmermans: 'gas wordt echt niet meer goedkoop' Protesten Iran De protesten in Iran zijn al sinds september hevig, en de gemoederen lijken maar niet te bedaren. Eigenlijk is het al 3 jaar lang onrustig in Iran, zegt Iraans mensenrechtenverdediger en jurist Sander Terphuis. Maar de reactie van Iran laat volgens hem zien dat de ayatollah en de moellahs bibberen. Lees ook | 'Koppige Zelenski overspeelt zijn hand' Postma in Amerika | Trump gedumpt De aankondiging van Trump over zijn kandidatuur voor het presidentschap in 2024 maakt het één en ander los, maar zelfs 'zijn' Fox News zond zijn speech niet helemaal uit. Van de andere Amerikaanse networks zond alleen CNN de toespraak uit, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit. Lees ook | Iran waarschuwt voor 'langdurige schade' na uitspraken ScholzSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Egyptische Sharm-el-Sheikh zijn zowat alle landen bijeen op de COP27 om te praten over de aanpak van de klimaatverandering. Te gast is Eurocommissaris Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Unie en hoofdonderhandelaar namens de EU op deze klimaattop. Gasprijzen en de energietransitie zijn daar een belangrijk onderwerp. En hoewel burgers zich zorgen maken om de rekening, is de enige manier om de energieprijzen duurzaam omlaag te krijgen volgens Timmermans door hernieuwbare energie in te zetten. Luister ook | SPECIAL: De prijs van Poetin Postma in Amerika | Wat wordt het grote nieuws van Trump?  Correspondent Jan Postma neemt het laatste nieuws over de Midterms mee. In het Huis van Afgevaardigen halen de Republikeinen waarschijnlijk kleine meerderheid, en president Joe Biden heeft al gezegd dat hij graag wil samenwerken. En wat komt er nog terecht van de grote aankondiging die Donald Trump op 15 november gaat doen? Luister ook | Amerika Podcast Waar blijft de 'red wave'?  Zowel Joe Biden als Donald Trump uiten zich positief over de uitslag tussentijdse verkiezingen in Amerika. Maar … een red wave blijft uit. Wat vertellen de details van de verkiezingsuitslagen ons over Amerika? Te gast is Paul Verhagen, Amerika-deskundige van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Luister ook | Wacht de Democraten een bloedbad bij de midterms? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Speciaal voor luisteraars van BNR De Wereld: een bijzondere podcasttip. Hoe zijn we in deze energiecrisis terecht gekomen? Den Haag wijst naar Rusland van Poetin. Maar is dat het hele verhaal? In deze driedelige podcastserie gaat energie- en klimaatverslaggever Mark Beekhuis aan de slag om antwoord te vinden op die vragen. Luister nu naar aflevering 1, met Bernard Hammelburg en Stefan de Vries.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika kiest op dinsdag 8 november een nieuw parlement. De peilingen wijzen uit dat het Huis van Afgevaardigden in Republikeinse handen zal komen. In de Senaat spant het erom en gaan beide partijen nek-aan-nek. In deze speciale aflevering van BNR De Wereld praten buitenlancommentator Bernard Hammelburg, Amerika-correspondent Jan Postma en Amerikanist Koen Petersen een uur lang over deze belangrijke verkiezingen. Luister ook | 'Er heerst een diepgeworteld wantrouwen tegen het Westen' Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Westen mag dan wel als één blok tegen Poetin optreden. Nog altijd zijn er veel landen die weigeren om de Russische daden te veroordelen. Onder hen onder meer China en India. Volgens Uri Rosenthal, voormalig-minister van Buitenlandse Zaken, komt dat vooral door een diepgeworteld wantrouwen dat nog afstamt van de koloniale tijd. Hij is te gast. Luister ook | 'Wij hebben economisch meer last van de oorlog dan de Russen' Eindelijk een regering in Irak Irak staat eindelijk op het punt om een nieuwe regering te krijgen, ruim een jaar na de verkiezingen. Jeanine Hennis, voormalig minister van Defensie, is al vier jaar in Irak actief als speciaal gezant voor de Verenigde Naties. Zij heeft met alle partijen om de tafel gezeten. Maar een nieuwe regering betekent niet het einde van de chaos in het land. Luister ook | #152: De nabeschouwing met Ilya Ponomarenko Europa Update | Ilya Ponomarenko De Oekraïense journalist Ilya Ponomarenko was deze week in Nederland. Hij is de bekendste oorlogsverslaggever uit Oekraïne van dit moment. Geert Jan Hahn sprak met hem, onder meer over het aantal doden in Oekraïne en de steun van het Westen. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | Gaat DeSantis zijn termijn volmaken? De campagne voor de midterm-verkiezingen draait op volle toeren. Pennsylvania lijkt de sleutel voor een meerderheid in de Senaat in handen te hebben. Ondertussen wil  gouverneur Ron DeSantis van Florida herkozen worden, maar het is nog maar de vraag of de posterboy van de Trumpisten zijn termijn volmaakt, legt Amerika-correspondent Jan Postma uit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne doet het militair gezien goed in de oorlog, maar op economisch gebied zijn de Russen de oorlog aan het winnen. Dat zegt BNR-huiseconoom Han de Jong. Zo wordt de Russische economie minder hard geraakt door onze sancties dan in het Westen aanvankelijk werd gehoopt. Bernard Hammelburg gaat met Han de Jong in gesprek. Luister ook | 'Groep neutrale landen is nodig voor vrede in Oekraïne' Xi wil China verder isoleren Xi Jinping begint aan zijn derde termijn als president van China. Op het 20e partijcongres sprak hij over van alles, behalve over de stagnerende economie en corona. Xi's ideologie typeert zich door een steeds verdere ontkoppeling van de rest van de wereld. Te gast is sinoloog Henk Schulte Nordholt. Lees ook | 'Veiligheid belangrijkste thema voor Xi' Postma in Amerika | Republikeinen accepteren uitslag alleen bij winst Over minder dan drie weken gaan de Amerikanen naar de stembus voor de midterm-verkiezingen. De Republikeinen hebben een grote kans om de meerderheid in het Congres te heroveren. Trump-Republikeinen zeggen de uitslag alleen te accepteren als zij winnen en verwijzen opnieuw naar de - volgens hen - gestolen verkiezingen van 2020. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

China, Kazachstan, India en Turkije zouden met behulp van de VN een groep kunnen vormen om te bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne. Dat denkt Ron Keller, voormalig ambassadeur in Rusland, Oekraïne, Turkije en China. Volgens hem is er een groep neutrale landen nodig, omdat het Westen partij kiest voor Oekraïne. Luister ook | Hoe het pond een ons werd 'Wanhopig Rusland' Rusland voert sinds afgelopen maandag grote luchtaanvallen uit door heel Oekraïne. Volgens Rusland is dat uit wraak voor de aanslag op de Krimbrug. Defensie-expert Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies ziet geen strategisch motief maar pure wanhoop bij de Russen. Luister ook | #78: Pinco Pallino, Jan Modaal en de schrikwekkende Gasrekening! Europa Update | Leefbaarheid in Oekraïne onder druk Oekraíne beleeft een roerige week door de bombardementen van de Russen, maar met de winter op komst wacht de Oekraïners een nog lastigere tijd. Drinkwater is op veel plekken niet meer vanzelfsprekend en ook andere vitale infrastructuur, zoals energie en telecommunicatie wordt hard geraakt. Geert Jan Hahn sprak erover met de Oekraïense cyberdefensie-expert Lada Roslicky. Luister ook | Amerika Podcast Postma in Amerika | Beroerte zorgt voor spanning in Pennsylvania De strijd om de senaatszetel in Pennsylvania wordt steeds spannender. De Democraat John Fetterman leek de strijd gaan winnen, tot hij werd getroffen door een beroerte. Voormalig tv-dokter Oz ruikt nu zijn kans voor de Republikeinen. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne slaat stevig terug in de door Rusland geannexeerde provincies. Waar de grenzen van die geannexeerde gebieden lopen is het Kremlin trouwens niet precies duidelijk. Ondertussen wachten de Russische troepen in Oekraïne op de beloofde extra soldaten. Te gast is Mart de Kruif, generaal buiten dienst en voormalig commandant der strijdkrachten.  Luister ook | 'Landjepik door Poetin' vraagt om nieuwe sancties De u-bocht van Truss en Kwarteng De Britse regering ziet tóch af van het voornemen om topinkomens een belastingverlaging te geven. Dat moest ook wel, want de beurs stortte in en het pond was hard op weg nog maar een ons waard te zijn. Dat maakt de politieke draai van Liz Truss en haar minister van Financiën, Kwasi Kwarteng, niet minder opmerkelijk. Peter de Waard redacteur bij de Volkskrant en voormalig correspondent in het Verenigd Koninkrijk is te gast Europa Update | Nóg een praatclub Leiders uit heel Europa komen samen in Praag voor de eerste bijeenkomst van de 'Europese Politieke Gemeenschap' -- een initiatief dat eerder dit jaar al was aangekondigd door president Emmanuel Macron. Europaverslaggever Geert Jan Hahn is er ook. Hij vraagt aan premier Mark Rutte wanneer de bijeenkomst wat hem betreft nou een succes is.  Luister ook | #77: Een nieuw Europees 'clubje' Postma in Amerika | Een opmerkelijk campagneschandaal  Een flink schandaal in een van de campagnes deze week, en wel bij Herschel Walker, de Republikeinse kandidaat voor de senaat in Georgia. Walker is een  American football-held zonder politieke ervaring, naar voren geschoven door niemand minder dan Donald Trump. En nu blijkt dat Walker niet zo'n goede kandidaat is.  Luister ook | Amerika Podcast   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Vladimir Poetin zal vrijdag de bezette gebieden in Oekraïne officieel annexeren. Dat meldt het Kremlin. De annexatie volgt na omstreden referenda, waarbij aangetoond zou moeten worden dat de inwoners zich aan willen sluiten bij Rusland. Dat rechtvaardigt nieuwe sancties, zegt Agnes Mulder, buitenlandwoordvoerder van het CDA.  Luister ook | Hoekstra: speech Poetin betekent verder escalatie oorlog  Duidelijke taal voor de Russen Rusland werd pas dertig jaar geleden, met een tot dan toe onbekende markteconomie, onderdeel van de kapitalistische wereld. Is het land isoleren met sancties dan wel zo’n goed idee? Te gast is Gijs Kessler, senior onderzoeker bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, en auteur van het boek Rusland - land dat anders wil zijn. Ook hij vindt duidelijke sancties belangrijk; 'dat is de enige taal die de Russen verstaan.'  Europa Update | De kans op nucleaire wapens?  Europa-verslaggever Geert Jan Hahn was deze week bij een conferentie over de Staat van de Europese Unie. Met als thema: 'de oorlog in Europa en de naschokken'. Daar had voormalig NAVO-secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer over nucleaire dreiging. De kans dat Poetin nucleaire wapens gebruikt is niet nul, en dus moet je internationale relaties zéér serieus nemen, zegt hij.  Luister ook | #76 Alle wegen leiden naar Rome, maar welke leidt naar Brussel?See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Poetin is 'een dictator onder druk voor wie de oorlog volstrekt anders is gelopen dan hij had verwacht'. Dit zegt minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra. Bernard Hammelburg spreekt Hoekstra op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Daar is Oekraïne met stip het belangrijkste onderwerp. Hoekstra noemt de combinatie van Poetins toespraak, de gedeeltelijke mobilisatie en de fake-referenda een verdere escalatie. Lees ook | Hoekstra: 'Poetin is een dictator onder druk' Sancties verdelen Duitse partij Duitse politieke partij Die Linke dreigt uiteen te vallen. De ene helft van de partij vindt de sancties tegen Rusland veel te streng, de andere helft is het daar niet mee eens. Hoofdpersoon van deze interne strubbeling is partijprominent Sahra Wagenknecht, die n, in een zei dat Duitsland een economische oorlog tegen Rusland voert. Te gast is Derk Marseille, correspondent in Duitsland.  Luister ook | 'Solidariteit met Oekraïne zal snel afbrokkelen bij niet ingrijpen hoge energierekening'Europa Update | Westerse leiders reageren op Poetin De toespraak van Vladimir Poetin deze week zorgde ervoor dat Westerse leiders snel weer elkaars hand vastpakten. Er moest namelijk als één front worden gereageerd. Is dat een beetje gelukt? Europa-verslaggever Geert Jan Hahn analyseert de reacties van de Westerse leiders.  Luister ook | #75: Frans Timmermans: ‘Poetin wil ons uit elkaar spelen’See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Poetin blijft het gas gebruiken als wapen richting Europa. Wat PvdA-Kamerlid Kati Piri betreft hebben de EU-lidstaten de verantwoordelijkheid om snel in te grijpen in de hoge energierekening. 'Als we dat niet doen, dan zie ik de solidariteit heel snel afbrokkelen.' Bernard Hammelburg gaat met haar in gesprek. Luister ook | 'Afscheid van de Ostpolitik is al bij Merkel begonnen' Openlijke kritiek in Rusland op de oorlog De opmars van Oekraïne in de regio rond Charkov komt voor veel mensen als een verrassing. In de Russische media en onder sommige politici leidt het tot iets dat we nog niet eerder hoorden: kritiek op de nationale televisiezenders. Te gast is Laura Starink, voormalig Rusland-correspondent voor NRC en medeoprichter van Raam op Rusland. Luister ook | #74: EU wil de zeven zeeën bevaren Europa Update | Timmermans voelt zich niet aangesproken In haar State of the European Union waarschuwde commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat we bij China niet dezelfde fout mogen maken als Rusland en dat we te lang met dat laatste land in zee zijn gegaan. Frans Timmermans zat al voor Von der Leyen in de Europese politiek, maar hij voelt zich niet aangesproken door die woorden. Europa-correspondent Stefan de Vries en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn spraken Timmermans in Brussel.See omnystudio.com/listener for privacy information.