Die Podcast Over Stoicisme
by Joost en Jesse
Jesse en Joost bespreken klassiek stoïcijns gedachtegoed met hun hedendaagse jongehondenblik.Aan de hand van quotes uit het verleden van de grote stoa, houden ze reflecterende en luchtige dialogen vanuit hun eigen referentiekader.
Episodes
-
DPOS S04E02: Hoe gaan we om met commentaar?
De mensen van wie je kritiek aanneemt moet je wellicht eerst onder de loep nemen. Want als je geen advies van ze aanneemt, waarom dan wel commentaar? Die vraag en meerdere vragen behandelen we in deze aflevering aan de hand van meerdere uitspraken van oude en nieuwe denkers. Wat denk jij ervan?...
-
DPOS S04E01: ai begrijpt stoicisme niet?
Welkom in seizoen 4 van DPOS! Wij zijn weer terug en jij ook. Er heeft een hack plaats gevonden door ai-agents die zichzelf 'the hyve' noemden, en offers maakten door zichzelf voor het grotere doel op te offeren. Wat kunnen we hiervan leren? En hoe betrekken we dat op het stoïcisme?
-
DPOS S03E22: Stoïcisme x vakantie (Jesse wil NIKS)
Wanneer is je vakantie eigenlijk zinvol? Waarom lijken we niet stil te kunnen zitten als we zeg zijn? Moet je wel naar een plek gaan met allemaal nieuwe dingen om te zien, als dat betekent dat je vervolgens weer de hele tijd druk bent? En voor wie doe het eigenlijk: voor jezelf, of voor het...
-
DPOS S03E21: Stoïcisme x Mentale gezondheid/Psychische variatie
Hoe pas je mentale gezondheid toe op ‘stoornissen’ als ADHD, depressie, en eventuele ziektes? Uit ervaring en uit boeken weten we hier wel op te reageren (zonder iemand van advies te willen voorzien; we spreken op persoonlijke noot). Let op: we gebruiken het woord ‘pathalogiseren’ net onjuist...
-
DPOS S03E20: Moeilijke term - Mooi principe: Oikeiôsis: toe-eigening?
Oikeiôsis. Zoiets als: iets je eigen maken. Of: vereenzelvigen. Of: Toe-eigening. Of: Vertrouwd maken. Of: affiniteit. En nog veel meer synoniemen die niet helemaal recht doen aan de term 'Oikeiôsis'. Wat wordt er met dit stoïcijnse principe bedoeld? Zeno schijnt het al gehanteerd te hebben, en…
more -
DPOS S03E19: Stoïcisme & haters.
Wat is haat, volgens de oude stoïcijnen? En hoe zeiden ze dat je daarmee om moet gaan? En minstens zo belangrijk: hoe passen we die kennis toe op nu? We toetsen het op de berichten die we zelf hebben ontvangen.
-
DPOS S03E18: Stoïcisme & seks.
En een poging in te vullen hoe het stoïcisme hiermee te rijmen valt. Echte bronnen zijn er namelijk niet over te vinden, maar wel over het gedrag dat ermee gepaard gaat. Dit is geen advies, geen voorschrift - niet eens een waarheid. Gewoon een poging in te schatten hoe deze filosofie samengaat…
more -
DPOS S03E17: Stoïcisme in de Politiek
Ursala von der Leyen riep Europa op tot iets meer stoïcisme. Hoe bedoelde ze dat? En hoe zou de wereld eruit zien als er iets meer stoïcijnse lessen en oefeningen werden toegepast in de (wereld)politiek? Wij hebben daar wel een idee over. En jij?
-
DPOS S03E16: Stoïcisme en Valsspelers
Een luisteraarsvraag: of het nou om de winst of om het proces gaat even in het midden gelaten; hoe ga je ermee om als er wordt valsgespeeld? We doken oude en nieuwe voorbeelden in, behandelden de nieuwe term Ataraxia/ataraxie, en probeerden metaforen van toen in het nu te trekken. Hoe denk jij...
-
DPOS S03E15: Gedenk te sterven? Gedenk te leven!
Stoïcisme staat bol van Memento Mori, en de dood als urgentieverklaring voor het leven. Maar wat nu als we dat eens omdraaien? Op basis van een cartoon kwam Jesse met een nieuw idee: Memento Vivere!
-
DPOS S03E14: Wat we kunnen leren van Eileen Gu (Olympisch kampioen freestyle ski)
In een interview wordt 'most decorated freestyle skier' Eileen Gu gevraagd of ze zich voorbereidt op haar interviews, omdat ze altijd zulke doordachte antwoorden geeft. Haar reactie op deze vraag is exemplarisch voor waar deze vraag vandaan komt, en een van de interessantere sportinterviews ooit....
-
DPOS S03E13: Over religie, filosofie, en koala's.
Tsja, hoe noem je een aflevering die overal over gaat? Misschien wel een 'alles-bagel'! We spraken met een Islamitische jongen, en zagen overeenkomsten in (veel) religie met het Stoïcisme - maar ook slaan we een wat meer nihilistische kant op, en vergelijken mens met een dom dier. Hear for yourself!
-
DPOS S03E12: Stoïcisme x Liefde - deel 1!
We kregen de vraag hoe het Stoïcisme zich eigenlijk verhoudt tot de liefde? Een vraag die we eigenlijk sowieso weinig horen in de filosofie. En hebben wij daar eigenlijk wel een antwoord op? Ontdek het in 25 minuten!
-
DPOS S03E11: Waarom "als je morgen doodgaat" zingeving is
Stel je voor dat je nog een maand te leven hebt. Wat zou je dan met die resterende tijd doen? Een heel goed boek schrijven? Iedereen langsgaan om te vertellen dat je van ze houdt? Een wereldreis maken? Het beste uit jezelf halen? En vanzelfsprekend de vervolgvraag: waarom zou je dat niet nu…
more -
DPOS S03E10: Is de weg wel belangrijker dan het doel??
Marcus Aurelius schreef: focus je niet op de uitkomst. Maar is de uitkomst niet automatisch de motivatie voor het proces? Jesse breekt zijn hoofd en speelt zowel advocaat van de duivel als van Marcus. Joost schiet op zijn gedachtegangen, en het resultaat (of het proces?) is een humoristische...
-
DPOS S03E09: Maar wat is dan echte vrijheid? Leven in het nu?
Eigenlijk behandelen we deze aflevering twee vragen: waarin vind je nu echte vrijheid (in niets najagen?), en: moet je wel écht alleen in het nu leven? (En is dat dan vrijheid?) De stoïcijnen lijken er misschien wel tegenstrijdige dingen over te zeggen. Het is een wat complexere aflevering over...
-
DPOS S03E08: Wie zet jij in je dankwoord?
Marcus Aurelius begon zijn dagboek Overpeinzingen met het benoemen van al zijn leermeesters. Hij zou niet geworden zijn wie hij werd zonder de lessen van dit rijtje. Wie zouden er bij jou in het rijtje komen? En: hoe roep je hen (of hun lessen) op als je de van hun geleerde eigenschappen weer…
more -
DPOS S03E07: Hoe ga je met social media om als een stoïcijn?
Terwijl de rapporten uitlekken waarin staat dat social media zowel verslavend als deprimerend werkt, en de wereld verhyperindividualiseert, staan we voor de vraag: hoe gaan we hiermee om? Zowel jongeren onder de zestien als volwassenen lopen tegen deze vraag aan, dus hebben wij hem zo gesteld…
more -
DPOS S03E06: Jesse beantwoordt vragen over het Stoïcisme
Wat vind je stom aan het Stoïcisme? Wanneer paste je voor het laatst premeditatio malorum toe? Joost bedacht dertien vragen over Het Stoïcisme om aan Jesse voor te leggen, en kwam slechts aan drie vragen toe. Ook leuk om zelf te beantwoorden! Dit gesprek mondt uit in ontboezemingen, gesprekken…
more -
DPOS S03E05: Broïcisme, Davey van First Dates, toxic masculinity en Adolescence
Sommigen hebben er het stoïcisme door ontdekt; sommigen hebben het erdoor verguisd: BROÏCISME. Wat is het eigenlijk? En wat is de invloed ervan op het huidige stoïcisme? We bespreken het zogenaamde broïcisme, $toïcisme, Davey van First Dates, Toxic Masculinity, Andrew Tate, Adolescence, Jocko...
-
DPOS S03E04: Discipline door vermijding?
Aan de Quest werd gevraagd hoe je meer discipline kunt krijgen. Wetenschappelijk antwoord hierop zat blijkbaar niet zozeer in doen waar je geen zin in hebt, maar voorkomen dat je voor de verkeerde dingen valt. Jesse en Joost gingen in gesprek over Discipline (één van de kernwaarden van het...
-
DPOS S03E03: Hoe voorkom je dat je cynisch wordt als stoïcijn?
Cynisme is, eigenlijk zoals Stoïcisme, in onze taal terecht gekomen als een woord met een betekenis die niet meer zoveel te maken heeft met de stroming. We duiken de stroming van het Cynisme in, maar ook de 'gewone' cynische houding. Hoe voorkom je in één van de twee te belanden als je het...
-
DPOS S03E02: Wat we van de ballerina van Auschwitz kunnen leren
Edith Eva Eger; ook wel bekend als het meisje dat voor Mengele danste, overleefde Auschwitz en werd therapeut. Over haar leven in beide situaties schreef ze De Keuze: een boek dat enige parallellen vertoont met De Zin van het Bestaan van Viktor Frankl. In onze zoektocht naar Vrouwen in het...
-
DPOS S03E01: Jungle Book racistisch? En wat heeft dat met Stoïcisme van doen?
Zoals wel vaker neemt één van ons een verhaal mee om de ander mee te verrassen. Vandaag een gedicht, If, van schrijver Rudyard Kipling. Een gedicht met een zeer stoïcijnse toon, als wordt het niet benoemd of zo omschreven. Kipling is een strenge, maar vooral beheerste schrijver. Totdat Joost iets...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E21: Hoe deze leerling zorgde dat wij nu Stoïcisme kennen
De filosoof en leraar Chrysippos, die zich naar verluidt zou hebben doodgelachen, is waarschijnlijk verantwoordelijk voor het feit dat wij het Stoïcisme nu nog kennen. Zijn open houding stond in schril contrast met die van Cleanthes, en maakte dat ook mensen buiten de school over de leer van de...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E20: Hoe pas je stoïcisme toe in een wereld die in de fik staat?
De wereld staat op alle mogelijke manieren in de fik, en vanuit die ernst is juist het Stoïcisme de wereld in geroepen: hoe is tegenslag - naast onvermijdelijk - ook nuttig? Hoe scherp je je geest aan crises, hoe ga je ermee om, hoe reflecteer je erop, en hoe zorg je dat je nergens in doorslaat?...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E19: Over Mark Tuitert & filosofie in het onderwijs
Zorgt filosofie voor de klas voor een zelfreflectieve en verder ontwikkelde generatie? En hoe pas je deze 'leren denken-strategie' toe in een onderwijssysteem dat is ingesteld op 'leren weten'? Jesse en Joost bespreken dit aan de hand van een interview met Mark Tuitert in Juf & Meester. Aan bod...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E18: Over OORDELEN, genetische moraal, en übermenschen
Word je geboren met een genetische moraliteit? Waarom hebben mensen een hekel aan de übermensch? Wat kun je leren van je oordeel over een ander? En wat hebben Viktor Frankl, Friedrich Nieszche en Marcus Aurelius met elkaar te maken? Je hoort het allemaal in DPOS aflevering 18, seizoen 2!
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E17: Regels of Richtlijnen? Aristo was het er sowieso niet mee eens!
Joost heeft gelezen over Aristo: één van de eerste volgelingen van Zeno (de oprichter van het Stoïcisme). Aristo hield ervan om te wroeten, dwars te liggen, te steken. Zei Zeno A, dan zei Aristo B, en ook met Cleanthes had hij geregeld aan de stok. Maar wat ligt hier eigenlijk onder? Houdt zo'n...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E16: De tweestrijd van controle en je lening bij het universum
In deze aflevering proberen we een soort beslisboom uit te leggen: hoe 'wat is en wat niet is' zich opsplitst in 'wat je kunt controleren en wat je niet kunt controleren'. En dat splitst zich dan weer in wat 'van jou is' en wat niet. We gaan terug naar één van de kernen van het Stoïcisme. We...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E15: Etty Hillesum pt. 2! Het denkende hart van Westerbork (Nietzsche?)
Na een wervelende eerste aflevering over het werk van Etty Hillesum, waarin we nog maar net de oppervlakte hebben kunnen behandelen van haar diepgang, besloten we een tweede aflevering op te nemen. Hoe zien we Jung, Nietzsche, Seneca, Frankl en de poëzie terug in haar werk? Welke parallellen…
more -
Die Podcast Over Stoïcisme S02E14: Etty Hillesum pt. 1! Waar Seneca, Anne-Frank en Nietzsche in één mens samenkomen
Etty Hillesum hield van 1941 tot en met 1943 een dagboek bij waarin zij, op filosofische, poëtische en stoïcijnse wijze het leven als jodin in Amsterdam beschrijft. En niet onbelangrijk: haar verhouding met S. (maar daarover in de aflevering meer. Er valt zo ontzettend veel over Etty, haar leven…
more -
Die Podcast Over Stoïcisme S02E13: Ben je marmer of klei?
Als je een blok marmer bent, dan doet het pijn om van jezelf een mooi beeld te maken. Maar hoe kom je erachter dat je een blok marmer bent? En wat was je dan daarvoor? En hoe moet dat beeld er dan eigenlijk uitzien? We ontdekken een analogie, en filosoferen verder op de vorige aflevering en de...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E12: Groeipijn voor de praktische filosoof
Een quote van een omstreden man, een beeld van een een kunstenares, en een filosofische manier van zeggen: wie mooi wil zijn moet pijn lijden. Welke les leren we uit 'Man can not remake himself without suffering for he is both the marble and the sculptor'? Hoe passen we die toe? Joost en Jesse...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E11: Met wie het allemaal begon
Belangrijke context voor deze podcast! Zeno, een schipbreukeling van 262 voor Christus, wordt gezien als de grondlegger van het Stoïcisme. Wie was hij? Hoe kwam hij tot zijn inzichten? Wie hebben er in zijn voetsporen getreden, en in wiens voetsporen trad hijzelf? In aflevering 11 van seizoen 2...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E10: Wat deze vechtsport met Stoïcisme te maken heeft
Jesse beoefent sinds kort Brazilian Jiu Jitsu, en er zijn hem wat overeenkomsten opgevallen met het Stoïcisme. Maar ook: wat kun je uit deze sport halen om toe te passen in deze filosofie? En andersom: hoe pas je Stoïcisme toe in bjj? Joost ondervraagt Jesse, en de antwoorden schetsen een beeld....
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E09: Lesje leren van de knappe 'apostel van Zeno: Cleanthes!
Cleanthes: hij zou tien boeken hebben geschreven als leerling van Zeno, maar geen enkele hiervan is bewaard gebleven. Toch is er nog behoorlijk wat over hem bekend, en daarover vertellen we je alles. Anekdotes, lessen, en zelfs poëzie! En hoe je van waterdragen twintig jaar jonger kan lijken.
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E08: (on)rechtvaardig: hoe ben je het (niet)?
Rechtvaardigheid: één van de vier stoïcijnse deugden. Welke tools gebruiken wij zelf om ons in een woelige tijd als deze rechtvaardig en integer te blijven handelen? En hoe strookt dat eigenlijk met de bedoeling van het stoïcisme? Komt dat een beetje met elkaar overeen? Joost en Jesse pakken het…
more -
Die Podcast Over Stoïcisme S02E07: Is Stoïcisme oude wijn in nieuwe zakken?
In deze aflevering (poging 2 daartoe) frissen we even ieders geheugen op over de inhoud van Stoïcisme; de vorm en inhoud van onze podcast - en wat het verschil nu eigenlijk is tussen een praktische filosofie en een zelfhulpboek. Maar die twee mogen misschien best een beetje overlappen. Nieuwe...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E06: Hoe het leven soms op boogschieten lijkt, of hoe je omgaat met tegenslag
In deze aflevering behandelen we de analogie van Cato de Jongere, die, volgens denieuwestoa.nl, ongeveer het volgende zei: De boogschutter kan er alles aan doen om de actie tot het beste van zijn kunnen uit te voeren, maar vanaf het moment dat de pijl los komt van de boog kan de boogschutter niet...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E05: Stoïcisme is niet emotieloos! Maar wat dan wel?
In deze aflevering wordt 'apatheia' besproken; blijkbaar iets anders dan apathie. Het verschil is dat bij apathie vaak van emotieloos wordt gesproken, terwijl met apatheia wordt bedoeld 'onberoerd door emoties'. Of eigenlijk: onberoerd door 'passions'. Emoties, driften, lusten en gevoelens. In…
more -
Die Podcast Over Stoïcisme S02E04: Sabine Metz over de relatie tussen Astrologie en Stoïcisme
Hebben astrologie en stoïcisme met elkaar van doen? Gastspreker Sabine Metz is erg belezen in de materie en schijnt haar (maan)licht erover. Wat denk jij ervan? Voor vragen kun je Sabine of ons altijd een berichtje sturen!
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E03: Kun je ook ONGELUK lenen van morgen? Jesse heeft een idee!
Eerder spraken we al over 'geluk lenen van morgen', zoals teveel drinken in de avond waardoor je in de ochtend de prijs moet betalen. Ook hebben we het gehad over premeditatio malorum: je voorbereiden op mogelijk leed uit de toekomst. Een oefening die onder meer wordt beschreven in Drive van Mark...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S02E02: Trouw levert kritiek op stoïcisme? Wij praten mee!
In een artikel in Trouw spreekt Floris Leest (Van der Pol) over zijn ervaringen - en breuk - met het stoïcisme. Zo zou je in het stoïcisme kunnen doorslaan, het je afgestompt laten maken, en zelfs in verband staan met zijn relatiebreuk! Dat staat natuurlijk iedereen vrij, maar enkele beweringen…
more -
Die Podcast Over Stoïcisme S02E01: Met Peter Groot in gesprek over aikido, architectuur en stoïcisme
Onze eerste aflevering met een gastspreker! Samen met architect Peter Groot ontdekken we de relaties tussen, en de lessen uit architectuur, stoïcisme en aikido. En wat kunnen stoïcijnen in spé eigenlijk leren van architectuur? En andersom? Luister mee! NB: Aan het einde van de aflevering bedoelde...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S01E29: Hoe voorkom je dat je onverschillig wordt?
Een luisteraar vroeg zich af: hoe zorg ik dat de belangrijke eigenschap 'gematigdheid' niet doorslaat naar onverschilligheid? Terug van weggeweest! DPOS lag er wegens omstandigheden even uit, maar komt weer volle bak op je radar. Luister mee! Joost en Jesse gaan erover in gesprek vanuit...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S01E28: Leen jij je geluk van morgen? Drank, Netflix, eten en meer.
Daar zijn we weer! Deze keer gaat de aflevering over het lenen van morgen. Wat je vandaag doet, heeft invloed op morgen. Althans: je zou zomaar eens je energie of je geluk van morgen kunnen lenen vandaag. Dan kom je dat morgen tekort! Over drank, Netflix slaap, sport, eten, en alle andere fronten...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S01E27 Wat deze Rotterdamse uitspraak met het Stoïcisme te maken heeft
Daar zijn we weer! Terug van weggeweest. In deze aflevering behandelen we weer een luisteraarsvraag. Ditmaal vraagt Hidde Koen zich af of de gevleugelde uitspraak: "hard voor weinig, nooit chagrijnig" wellicht stoïcijnse roots kan hebben. Wat wij hiervan denken? Hoe we hiermee omgaan? Alles is...
-
Die Podcast Over Stoïcisme S01E26 Memento Mori: hoe zit dat? De dood geeft leven urgentie!
In aflevering #26 behandelen de luisteraarsvraag van Michiel die zich afvraagt waar Memento Mori vandaan komt - daar die uitdrukking niet aan de stoïcijnen te linken lijkt. We zochten het uit, en vanzelfsprekend ook wat deze uitdrukking volgens ons betekent. Anno nu én toen! Hoe is dat voor jou?
-
Die Podcast Over Stoïcisme S01E25 Wat al goed en mooi is heeft geen bevestiging nodig?
We beginnen deze aflevering met: 'het is nooit te laat voor een beetje bezinning', en daar nemen we je graag even in mee. Maar daar blijft deze aflevering niet bij! Joost nam namelijk een uitspraak van onze vriend Aurelius mee. Geparafraseerd zegt hij dat wat echt mooi is (zoals waarheid en...
About this show
Jesse en Joost bespreken klassiek stoïcijns gedachtegoed met hun hedendaagse jongehondenblik.Aan de hand van quotes uit het verleden van de grote stoa, houden ze reflecterende en luchtige dialogen vanuit hun eigen referentiekader.
Hosted by
Joost en Jesse
Categories