PODCAST · science
Ekonomia i cała reszta
by Kamil Fejfer i Łukasz Komuda
Kamil Fejfer z wykształcenia jest politologiem, a z zawodu dziennikarzem piszącym o ekonomii i gospodarce. Współpracuje z Pismem, Miesięcznikiem Znak, Gazetą Wyborczą, Krytyką Polityczną, NOIZZem, Dwutygodnikiem. Autor książek „O kobiecie pracującej” oraz „Zawód”.Łukasz Komuda to ekonomista, który po 17 latach pisania i redagowania tekstów o biznesie przeniósł się do sektora pozarządowego, by zajmować się tematyką rynku pracy oraz ekonomii społecznej. Przełożył z angielskiego dwie książki zajmujące się źródłami kryzysu finansowego - w tym tymi aksjologicznymi.Razem rozmawiamy o rzeczach ciekawych, na które w mediach głównego nurtu jest za mało miejsca. Które są mało zrozumiałe dla większości odbiorców. Dla których powstało sporo mitów, nadmiernych uproszczeń lub niepotrzebnych uprzedzeń. Wszystko to z obszaru ekonomii i powiązanej z nią ściśle socjologii, psychologii, demografii, etnografii, antropologii, nauk politycznych, a nawet neurobiologii i paru innych d
-
209
Piguła 132: Czy będzie nas tylko 13 milionów?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicrNiski wskaźnik dzietności oznacza nie tylko kłopoty systemu emerytalnego, ograniczenie wzrostu gospodarczego oraz problemy z finansowaniem ochrony zdrowia. To również, a może przede wszystkim, obsychające peryferia i miasta, w których zostaną głównie osoby starsze bez ludzi, którzy mogliby im świadczyć usługi. Tymczasem nasz wskaźnik dzietności jest zauważalnie poniżej najniższych prognoz GUS z 2023 roku. Jeśli nie odbije, a nasz bilans migracyjny będzie bliski zeru, to do 2100 roku zostanie nas kilkanaście milionów. Bibliografia:Zbigniew Bartuś, „(De)populacja Polski: demografia rządzi. Są miasta, gdzie miesiącami nie rodzi się żadne dziecko. Forsal.pl policzył, co czeka nas dalej”, https://forsal.pl/kraj/artykuly/11277162,depopulacja-polski-demografia-rzadzi-sa-miasta-gdzie-miesiacami-n.htmlGUS, „Prognoza liczby ludności na lata 2023-2060”, https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/prognoza-ludnosci-na-lata-2023-2060GUS, „Symulacja liczby ludności do 2060 r. (opracowanie eksperymentalne)”, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/prognoza-ludnosci/symulacja-liczby-ludnosci-do-2060-r-opracowanie-eksperymentalne,17,1.htmlEurostat, „Population on 1st January by age, sex and type of projection”, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/proj_25np__custom_21890261/bookmark/table?lang=en&bookmarkId=33efa429-3f36-43f2-b836-1de69d5aa9f5&c=1781869986000ONZ, “World Population Prospects 2024”, https://population.un.org/wpp/downloads?folder=Standard%20Projections&group=Most%20usedPiotr Szukalski, „Przemiany ludnościowe w Polsce w pierwszym ćwierćwieczu XXI w.”, "Demografia i Gerontologia Społeczna. Biuletyn Informacyjny", 2026, Nr 1, 1-6, https://www.researchgate.net/publication/407193653_Przemiany_ludnosciowe_w_Polsce_w_pierwszym_cwiercwieczu_XXI_w_Demografia_i_Gerontologia_Spoleczna_Biuletyn_Informacyjny_2026_Nr_1_1-6 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
208
#77 Populizm dla bogoli
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicrNowe propozycje wyborcze partii politycznych to kiełbasa wyborcze deluxe. Niemal każde liczące się ugrupowanie zabiega o głosy garstki najbogatszych. Czyje propozycje są rozsądne, a czyje to czystej wody populizm dla bogatych?Bibliografia:Małgorzata Samborska, Drugi próg podatkowy zatacza coraz szersze kręgi. Dla niektórych to bolesne zaskoczenie, https://www.money.pl/podatki/drugi-prog-podatkowy-zatacza-coraz-szersze-kregi-dla-niektorych-to-bolesne-zaskoczenie-7229838734130080a.htmlPiotr Wójcik, Rząd przedstawił projekt reformy podatkowej. Zaskakująco przyzwoity, https://krytykapolityczna.pl/kraj/reforma-podatkowa-ko-tusk-domanski-pit-cit/?fbclid=IwY2xjawT5JNJwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMFl5OXlwQm40OHVhME1UcVlzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe1wxwzUxSk-lcdxZxtjJtoqKng97aYQTBuUTQeedwv_sBMHGBtvyL7LGMkGA_aem_iHiLW9e3DVmyay7RBgub3QMarta Borysiuk, Projekt zmian w PIT: Próg podatkowy 180 tys. zł, dla małżonków 360 tys. zł. Zmiany także dla firm, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/11294073,projekt-ustawy-pit-2027-wyzszy-prog-podatkowy-180-tys-zl-zmiany-dla-malzonkow-i-najwiekszych-firm.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
207
Piguła 131: Pracowity jak Polak? Tak, ale...
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW statystykach OECD pośród krajów europejskich więcej od Polaków pracują tylko Grecy i Czesi – licząc roboczogodziny w przedziale roku. W danych Eurostatu zaś pośród krajów unijnych więcej roboczogodzin tygodniowo wyrabiają tylko Grecy i Rumuni.Czy faktycznie pracujemy o wiele więcej niż inni Europejczycy? Z czego wynikają te przewagi w statystykach?BibliografiaOECD, Average annual hours actually worked per worker, https://data-explorer.oecd.org/vis?tm=average%20annual%20hours&pg=0&snb=11&df[ds]=dsDisseminateFinalDMZ&df[id]=DSD_HW%40DF_AVG_ANN_HRS_WKD&df[ag]=OECD.ELS.SAE&df[vs]=1.0&dq=AUS%2BAUT%2BBEL%2BCAN%2BCHL%2BCOL%2BCRI%2BCZE%2BDNK%2BEST%2BFIN%2BFRA%2BDEU%2BGRC%2BHUN%2BISL%2BIRL%2BISR%2BITA%2BJPN%2BKOR%2BLVA%2BLTU%2BLUX%2BMEX%2BNLD%2BNZL%2BNOR%2BPOL%2BPRT%2BSVK%2BSVN%2BESP%2BSWE%2BCHE%2BTUR%2BGBR%2BUSA%2BOECD........ICSE93_1%2B_T....&ly[rw]=REF_AREA&ly[cl]=TIME_PERIOD&ly[rs]=WORKER_STATUS&to[TIME_PERIOD]=false&lom=LASTNPERIODS&lo=10&vw=tbEurostat, Average usual weekly hours worked in the main job by professional status, full-time/part-time employment and occupation, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/lfsa_ewhuis__custom_21748508/default/table Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
206
Piguła 130: Polski cud spadku przestępczości
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW Polsce od połowy pierwszej dekady lat XXI wieku spada przestępczość. I to gwałtownie. Liczba zgłoszonych kradzieży spadła 3-krotnie, włamań - 6-krotnie, rozbojów - 13-krotnie. Realnie spadki te są jeszcze większe, bo wraz z bogaceniem się i "uspokajaniem" społeczeństwa częściej zgłaszamy występki.Jednocześnie od dekady mamy do czynienia z zauważalnym wzrostem liczby imigrantów. Wbrew temu, co sugerują niektóre kłamliwe środowiska, przestępczość nie przestała w tym okresie spadać. Obecnie jesteśmy jednym z najbezpieczniejszych krajów na świecie.Bibliografia:Statystyki przestępczości www.statystyka.policja.plCBOS, Polacy o poczuciu bezpieczeństwa w kraju oraz o przestępczości, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_052_26.PDF Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
205
#76 Polacy coraz mniej lubią alkohol
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOd kilku lat Polacy piją coraz mniej alkoholu. Rośnie również poparcie dla antyalkoholowych polityk publicznych. Skąd te dość nagłe zmiany? I czy należy się z nich tylko cieszyć?Bibliografia:WHO, Total alcohol per capita consumption, https://data.who.int/indicators/i/EF38E6A/EE6F72AKrajowe Centrum Zapobiegania Uzależnieniom, Spożycie wyrobów alkoholowych, https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Spozycie-napojow-alkoholowych2024.pdfEuropean Union Drugs Agency, wyniki badania ESPAD 2024 (The European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs), https://www.euda.europa.eu/publications/data-factsheets/espad-2024-key-findings_pl#level-14CBOS, Dostępność alkoholu, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_056_26.PDFKompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań EZOP II, używanie substancji, https://ezop.edu.pl/wp-content/uploads/2021/12/EZOPII_Uzywanie-substancji.pdfStanisław Mordwa University of Łódź, Punkty sprzedaży alkoholu jako miejsca koncentracji przestępczości w przestrzeni miasta, https://www.researchgate.net/publication/368623572_Punkty_sprzedazy_alkoholu_jako_miejsca_koncentracji_przestepczosci_w_przestrzeni_miastaTygodnik Gospodarczy 14/2026, 9 kwietnia 2026, https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-14-2026-9-kwietnia-2026/#tyg-mat-35880-7 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
204
Piguła 129: Konfederacja bredzi o "pieniądzach na kolonizację"
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJKonfederacja ostatnio opublikowała post o tym, że "dopłacamy do kolonizacji Polski" przez Ukraińców. Chodzi o tak zwany bon na zasiedlenie. Konfa jest tutaj jak Radio Erewań z tego bardzo starego żartu. Otóż bon przysługuje również Polakom (i trafia przede wszystkim do Polaków), obowiązuje od 2014 roku, i nie jest na kolonizację, a na przeprowadzkę za pracą.Konfederacja z partii wolnorynkowego populizmu przesuwa się coraz bardziej na pozycje partii po prostu antyimigranckiej. Manipulując przy tym i podsycając ksenofobiczne nastroje.Bibliografia: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1578880200471556&set=pb.100050487729876.-2207520000BEZROBOCIE REJESTROWANE W POLSCE, https://psz.praca.gov.pl/documents/10828/61525453/2025+Bezrobocie+rejestrowane.pdf/3274b7c5-37e3-6839-99ae-f3ef2e80df9c?t=1775111085270 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
203
Piguła 128: Polacy nie szanują tych zawodów [I SŁUSZNIE!]
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJTo, że nie szanujemy influencerów i youtuberów nie powinno dziwić. Dobrym pytaniem jest jednak dlaczego właściwie tak się dzieje? Co nas tak irytuje w nieźle zarabiających, młodych osobach, które uważają, że pozjadały wszystkie rozumy? No dobra, to było łatwe. Ale co z maklerem giełdowym? A z drugiej strony: dlaczego szanujemy wykwalifikowanego robotnika, skoro jeszcze kilkanaście lat temu go nie szanowaliśmy? Oto kilka pytań, na które staramy się znaleźć odpowiedzi.Zapraszamy do wspólnych rozkminek oraz zachęcamy do zostawiania komentarzy.Bibliografia:SW Research, Ranking zawodów, https://swresearch.pl/ranking-zawodowCBOS, Prestiż zawodów, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_045_25.PDF Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
202
Piguła 127: Rośnie liczba zwolnień psychiatrycznych. To znak, że się poprawia (serio)
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW 2025 roku absencje chorobowe pracujących i ubezpieczonych w ZUS Polaków liczyły łącznie 290,5 mln dni. Najwięcej zwolnień braliśmy z powodu chorób układu mięśniowo-szkieletowego. Na drugim miejscu wśród znalazły się "zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania". Suma nieobecności w pracy z tego powodu wyniosła aż 34,1 mln dni. W 2015 roku liczba absencji z powodu problemów psychicznych wynosiła niecałe 18 mln. W 2009 roku - w szczycie globalnego kryzysu gospodarczego - było to ponad 11 mln dni. Czy więc przez te wszystkie lata narastał wyzysk? A może stało się coś zupełnie odwrotnego? Bibliografia:Coraz częstsze i dłuższe zwolnienia lekarskie, https://www.zus.pl/-/coraz-częstsze-i-dłuższe-zwolnienia-lekarskiePolacy coraz dłużej na chorobowym. Przeciętne zwolnienie to już 11 dni, https://polskieradio24.pl/artykul/3679581,polacy-coraz-dluzej-na-chorobowym-przecietne-zwolnienie-to-juz-11-dniABSENCJA CHOROBOWA W 2015 ROKU, https://www.zus.pl/documents/10182/39590/Absencja+chorobowa+w+2015+roku.pdf/c36a1432-adcf-4f6f-8d72-5d1108e7ab8a?t=1467889484311ABSENCJA CHOROBOWA W 2009 ROKU, https://www.zus.pl/documents/10182/39590/Absencja2009.pdf/cbc66596-8ec3-42c9-a3cd-e157559b9f1f?t=1431499852192Raport Absencja chorobowa w 2025 r, https://www.zus.pl/documents/10182/39590/Raport+Absencja+chorobowa+w+2025+roku.pdf/b2b8893f-049d-0782-1787-415168d381b3?t=1775560395351Charakterystyka sytuacji pracujących, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7192Praca zarobkowa Polaków i zadowolenie z niej, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2023/K_152_23.PDFAbsencja chorobowa z tytułu choroby własnej osób ubezpieczonych w ZUS https://psz.zus.pl/kategorie/absencja-chorobowa/absencja-chorobowa-z-tytulu-choroby-wlasnej-osob-ubezpieczonych-w-zus Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
201
Piguła 126: Przez 15 lat ubyła nam 1/3 młodych pracowników
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW ciągu zaledwie 15 lat ubyło nam 32 proc. pracowników w wieku 25-29 lat. Za to grupa pracowników w wieku 35 lat i więcej zwiększyła swoją liczebność o około 1/5. Stało się to przede wszystkim dlatego, że najliczniejsze roczniki (po ponad 600 tys. osób) półtorej dekady temu miały 25-34 lata, a aktualnie mają 40-49 lat. Za kilkanaście lat te najliczniejsze w naszej populacji roczniki zaczną przechodzić na emerytury.Dla porównania: aktualne roczniki 18-28-latków nie mają nawet 400 tys. osób. Siedmiolatków również mamy ok. 400 tys., trzylatków 300 tys., a w 2025 roku urodziło się tylko 238 tys. dzieci... Nic więc dziwnego, że do 2040 roku ubędzie nam prawie 2 mln osób w wieku produkcyjnym, To jeszcze jeden argument za tym, aby podwyższyć wiek emerytalny - oprócz kluczowej przyczyny, jaką jest niska wysokość świadczeń, jakie muszą czekać emerytów, jeśli zaczną przechodzić na emerytury w takim wieku, w jakim przechodzi się na nie aktualnie.Bibliografia:Aktywność ekonomiczna ludności: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/aktywnosc-ekonomiczna-ludnosci-polski-4-kwartal-2025-r-,4,61.htmlBaza Danych Lokalnych GUS https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/tablica Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
200
Piguła 125: Gdyby nie UE, bylibyśmy w 2015 roku
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJDo tej pory byliśmy zdani głównie na spekulacje. Teraz jednak już wiemy z dużą dozą pewności ile zyskaliśmy na wejściu do Unii Europejskiej - w procentach PKB.Żeby się tego dowiedzieć eksperci "ulepili" kontrfaktyczną Polskę z krajów podobnych do nas, ale takich, które do Unii Europejskiej nie weszły. Dzięki temu mogliśmy się dowiedzieć, "co by było gdyby". A dokładnie rzecz ujmując: co by było gdybyśmy nie dokonali akcesji.Bibliografia:PIE, Tygodnik Gospodarczy, https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-13-2026-2-kwietnia-2026/PIE, Wielkie rozszerzenie. 20 lat członkostwa Europy Środkowej w UE, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2024/04/Wielkie-rozszerzenie.-20-lat-czlonkostwa-Europy-Srodkowej-w-UE.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
199
Piguła 124: Gniazdownicy? Prawdziwy trend to single mieszkający na swoim
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW ciągu ostatnich 20 lat przybyło nam 2,7 mln osób mieszkających samotnie bez dzieci. Tego zjawiska nie tłumaczy ani wzrastająca liczba rozwodów, ani śmierć współmałżonków w starzejącym się społeczeństwie. Dzisiaj grubo ponad 200 tys. osób do 25 roku życia mieszka samotnie we własnych lub wynajmowanych mieszkaniach. W 2006 roku było to niecałe 100 tys. Procentowo jest to więc znacznie większy wzrost niż w przypadku liczby gniazdowników.Skąd te zmiany? Odpowiedź jest prosta. I udzielamy jej w odcineczku :)Bibliografia:Eurostat, 16.9% of people in EU lived in overcrowded households, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251222-1Glossary:Overcrowding rate, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Overcrowding_ratePolska w liczbach 2025, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/inne-opracowania-zbiorcze/polska-w-liczbach-2025,14,18.htmlPrivate households by household composition, number of children and age of youngest child, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/lfst_hhnhtych__custom_20483505/default/tablePersons by household composition and labour status, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/lfst_hhindws__custom_20483657/default/table Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
198
Piguła 123: W małych miastach po opłaceniu mieszkania zostaje więcej w kieszeni. CZYŻBY?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJCzasem można usłyszeć, że owszem, w małych miastach mniej się zarabia, ale w większych za to płacimy za mieszkania jak za zboże. Po wzięciu poprawki na tę kwestię miałoby się okazać, że na prowincji ludziom więcej zostaje w kieszeniach. Udowadniamy, że taka, opierająca się na porównywaniu gruszek z jabłkami, narracja jest fałszywa. Za to świetnie brzmi i można nią zrobić wrażenie podczas spotkania ze znajomymi.Bibliografia:Informacja o poziomie i strukturze minimum egzystencji w 2024 r. (na podstawie danych średniorocznych), https://www.ipiss.com.pl/wp-content/uploads/2025/04/ME-dla-MRPiPS-2024-srednioroczne_03_04_25_nv_.pdfWartości minimum egzystencji w województwach i klasach miejscowości w 2024 r., https://www.ipiss.com.pl/wp-content/uploads/2025/06/ME-przestrzennie-2024_07-06-2025.pdfUbóstwo w Polsce w latach 2023 i 2024, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/ubostwo-pomoc-spoleczna/ubostwo-w-polsce-w-latach-2023-i-2024,1,12.htmlhttps://rentier.io/blog/wp-content/uploads/2026/03/2026-01-29-Koszty-najmu.jpgRozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w październiku 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/rozklad-wynagrodzen-w-gospodarce-narodowej-w-pazdzierniku-2025-r-,32,22.htmlWarunki życia – deprywacja materialna i społeczna w 2025 r., https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/warunki-zycia-deprywacja-materialna-i-spoleczna-w-2025-r Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
197
Piguła 122: Tyle mamy zapasów ropy. Jesteśmy zagrożeni?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW momencie publikacji tego materiału wywołany przez Donalda Trumpa i Binjamina Netanjahu konflikt na Bliskim Wschodzie nie eskaluje. Trwa w ponurym zawieszeniu. Niestety, biorąc pod uwagę nieobliczalność prezydenta Stanów Zjednoczonych, wszystko może się zmienić w ciągu godziny.W najgorszym scenariuszu Polska zostałaby odcięta od bardzo dużej części dostaw ropy. Na ile więc wystarczyłyby nam zapasy tego surowca?Bibliografia:Dariusz Malinowski, wnp.pl, Polska balansuje na cienkiej linie. Mamy zbyt mało zapasów paliw i złą ich strukturę https://www.wnp.pl/energia/polska-balansuje-na-cienkiej-linie-mamy-zbyt-malo-zapasow-paliw-i-zla-ich-strukture,1046250.htmlTygodnik PIE, https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-11-2026-19-marca-2026/Międzynarodowa Agencja Energii, https://www.iea.org/data-and-statistics/data-tools/oil-stocks-of-iea-countriesInstytut Montainge, https://www.institutmontaigne.org/en/energyOPEC Statistics, https://publications.opec.org/asb/chapter/show/139/2537OEC Research, https://oec.world/en/profile/hs/crude-petroleum?selector1699id=pctOption Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
196
#75 Koniec śmieciówek? O reformie PIP z dystansu
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWedług badania CBOS 13% badanych Polaków miało okazję pracować na umowę cywilno-prawną lub w ramach wymuszonego samozatrudnienia dla pracodawców, którzy nie zaoferowali umowy o pracę, choć zgodnie z prawem powinni to uczynić. 26% respondentów ma znajomych lub członków rodziny, którzy doświadczyli pracy na śmieciówce. Połowa badanych uważało, że Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) powinna mieć możliwość zamiany śmieciówek na umowy o pracę, dwukrotnie mniej miało przeciwne zdanie.Wchodząca w życie 8 lipca 2026 roku reforma PIP da inspektorom okręgowym możliwość zamiany śmieciówek na etaty decyzją administracyjną. Nie oznacza to stworzenia nowych wymagań dla pracodawców. W nowych przepisach chodzi jedynie o to, żeby dać PIP narzędzia, które umożliwią egzekwowanie istniejących już przepisów. Czy będzie to gamechanger? Wszystko będzie zależało od woli politycznej.Bibliografia:Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19740240141/U/D19740141Lj.pdfPytania i odpowiedzi - Reforma Państwowej Inspekcji Pracy, https://www.gov.pl/web/rodzina/pytania-i-odpowiedzi---reforma-panstwowej-inspekcji-pracyKrajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności, https://www.kpo.gov.pl/media/109762/KPO.pdfZAŁĄCZNIK do DECYZJI WYKONAWCZEJ RADY zmieniającej decyzję wykonawczą z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski, https://www.kpo.gov.pl/media/162052/ZalaczznikdoDecyzjiWykonawczejRadyUE1512.pdfRejestr umów o dzieło Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r, https://www.zus.pl/documents/10182/2422424/0894_25+Rejestr+umów+o+dzieło.pdf/fc298e25-8d9f-a15f-4204-e65edaadb9f5?t=1742541391453B2B w etaty. Rząd już szacuje wpływy z szykowanej reformy, https://www.money.pl/gospodarka/b2b-w-etaty-rzad-juz-szacuje-wplywy-z-szykowanej-reformy-7213643916032992a.html#:~:text=Jej%20celem%20ma%20być%20wskazywanie%20firm%2C%20w,sprawie%20stworzył%20resort%20rodziny%20i%20pracy%20Agnieszki Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
195
#74 Dlaczego mężczyźni są gorzej wykształceni niż kobiety?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW grupie wiekowej 25-34 lata w Polsce wyższym wykształceniem może się pochwalić 37 proc. mężczyzn oraz aż 55 proc. kobiet. To nie tylko segmentacja edukacyjna. to segmentacja stylów życia, ryzyk zdrowotnych, szans na dobrą płacę z możliwością awansu oraz segmentacja geograficzna.Różnice edukacyjne między chłopcami i dziewczynkami zaczynają się już w szkole podstawowej. To ma wpływ na wybieraną szkołę średnią. A ona z kolei zwiększa lub zmniejsza prawdopodobieństwo dostania się na studia.Skąd się bierze to zjawisko? Czy to przez patriarchat? I co można z nim zrobić?Bibliografia:Michał Gulczyński, Przemilczane nierówności. O problemach mężczyzn w Polsce, https://klubjagiellonski.pl/publikacje/przemilczane-nierownosci-o-problemach-mezczyzn-w-polsce/Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2024/2025, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/szkolnictwo-wyzsze-w-roku-akademickim-20242025,8,11.htmlWhy do more young women than men go on to tertiary education?, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2021/03/why-do-more-young-women-than-men-go-on-to-tertiary-education_2abb34b9/6f7209d1-en.pdfhttps://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/CustomSelectData.aspx?s=lud&y=2024&t=00/14/65Alicja Zawistowska, Luka płci w edukacji. Wpływ społeczeństwa, ekonomii i kultury na wybory edukacyjne kobiet i mężczyzn, https://www.frse.org.pl/brepo/panel_repo_files/2023/10/31/w4xpcb/luka-plci-w-edukacji.pdfPerspektywy.pl https://perspektywy.pl/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=11186&catid=24&Itemid=119 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
194
Piguła 121: Rekordowo wysokie bezrobocie. CZYŻBY?!
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJNagłówki straszą rosnącym bezrobociem, które miało w ostatnim czasie przekroczyć 6 proc. Takich odczytów nie było od dobrych kilku lat. Jednocześnie Koalicja Obywatelska szczyci się, że Polska ma najniższe bezrobocie w Unii Europejskiej.O co w tym wszystkim chodzi?Bibliografia:https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/bezrobocie-rejestrowane/stopa-bezrobocia-rejestrowanego-w-latach-1990-2026,4,1.htmlhttps://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/UNE_RT_M__custom_118016/bookmark/table?lang=en&bookmarkId=efcf7c9f-c4d7-4bc2-8c74-962ead60acfc&c=1603730430589https://www.money.pl/gospodarka/bezrobocie-najwyzsze-od-5-lat-minister-tlumaczy-zmiane-7263480966691136a.htmlPracujący, bezrobotni i bierni zawodowo 2026 (wyniki wstępne Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w 4 kwartale 2025 r.), https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/pracujacy-bezrobotni-i-bierni-zawodowo-2026-wyniki-wstepne-badania-aktywnosci-ekonomicznej-ludnosci-w-4-kwartale-2025-r-,12,67.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
193
Piguła 120: Znów nadchodzi inflacja. DZIĘKUJEMY PANIE TRUMP!
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJDrożeje nam ropa i gaz, drożeją na stacjach paliwa, będzie rosła inflacja.Skoro poprzedni szok inflacyjny część sceny politycznej nazywała – nie bez argumentów – Putinflacją, to ten skok wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych trzeba będzie nazwać Trump-flacją.Jakiego wzrostu cen możemy się spodziewać?Bibliografia:Ceny ropy https://pl.investing.com/commodities/brent-oilCeny gazu https://pl.investing.com/commodities/dutch-ttf-gas-c1-futures-streaming-chartCeny paliw na stacjach paliwowych https://www.e-petrol.pl/notowania/rynek-krajowy/ceny-stacje-paliwPaweł Borys, Business Insider, Ile będzie nas kosztowała wojna w Iranie, https://businessinsider.com.pl/gospodarka/inflacja-znow-zagrozeniem-pawel-borys-wskazuje-scenariusze-dla-polski/d8yd470 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
192
Piguła 119: W ten sposób Polacy szukają pracy
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWedług różnych badań w latach 2015-2019 poszukiwanie zatrudnienia przez znajomych i rodzinę było jednym z podstawowych sposobów zdobywania pracy – przypisywano od 30% do ponad 40% poszukiwań zakończonych sukcesem.Jeszcze niespełna dekadę temu wśród ekspertów rynku pracy panowało przekonanie, że może nawet połowa ofert pracy nie trafia na rynek – poszukiwania kandydatów do pracy polegają na puszczaniu wici przez pracowników, którzy mieliby podać wiadomość do sprawdzonych znajomych.Jeszcze większy był odsetek osób, które korzystały z takiej właśnie formy zdobywania zatrudnienia. Pośród zmieniających pracę wsparcia znajomych szukało 60% - podaje PROGuest Recruitment w badaniu „Szukanie pracy 2021”.Czy dalej jest to metoda najbardziej skuteczna? Bibliografia:PROGuest Recruitment, Szukanie pracy 2021, https://proguest.pl/wp-content/uploads/2021/03/Raport-Szukanie-Pracy.pdfPIE, Tygodnik Gospodarczy 1/2026, https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-1-2026-8-stycznia-2026/#tyg-mat-33388-5Randstad, Monitor Rynku Pracy, https://www.randstad.pl/badania/monitor-rynku-pracy/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
191
Piguła 118: Co Polacy sądzą o biednych?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWedług badań CBOS w 1993 roku 12% badanych dorosłych Polaków uważało się za osoby biedne, a 70% znało takie osoby lub rodziny z widzenia lub z sąsiedztwa. W listopadzie 2025 roku te wskaźniki spadły do 3% (sam jestem biedny) i 48% (znam osoby biedne).Jednocześnie od lat 90. XX wieku rośnie odsetek tych, którzy uważają, że bieda jest wynikiem życiowej niezaradności i lenistwa. Spada natomiast procent Polaków, którzy sądzą, że ubóstwo wynika z problemów systemowych takich jak brak pracy, czy brak wsparcia ze strony państwa. Jak to wytłumaczyć? Bibliografia:GUS, Zasięg zagrożenia ubóstwem ekonomicznym w Polsce w 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/ubostwo-pomoc-spoleczna/zasieg-zagrozenia-ubostwem-ekonomicznym-w-polsce-w-2024-r-,14,12.htmlCBOS, Społeczne postrzeganie ubóstwa, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7145European Anti-Poverty Network (EAPN) Polska, Poverty Watch 2025, https://www.eapn.org.pl/eapn/uploads/2025/10/poverty_watch_2025.pdfGUS, Budżety gospodarstw domowych, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2024-r-,9,23.htmlNastroje społeczne w styczniu, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7150Zasięg zagrożenia ubóstwem ekonomicznym w Polsce w 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/ubostwo-pomoc-spoleczna/zasieg-zagrozenia-ubostwem-ekonomicznym-w-polsce-w-2024-r-,14,12.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
190
Piguła 117: Czy musimy ciąć social, żeby się zbroić? [BADANIA]
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW czerwcu 2025 roku NATO przyjęło nowy cel wydatków zbrojeniowych państw członkowskich sojuszu: 3,5% PKB. W rezultacie wydatki militarne mają wzrosnąć z 1,5 bln dolarów rocznie do 3 bln dolarów w 2035 roku.Polska osiągnęła w 2025 roku wydatki obronne na poziomie 187 mld zł, czyli 4,7% PKB. W 2026 roku to ma być ok. 201 mld zł, czyli 4,8% PKB.Czy taki boom zbrojeniowy może przynieść nam cięcia w innych rodzajach wydatków budżetowych, w tym w wydatkach socjalnych?Jak to wyglądało w historii – czy jeśli chcemy mieć armaty, to musimy zrezygnować z masła?Co w okresie zbrojeń dzieje się z podatkami? A co z długiem publicznym? I co się dzieje po tym, gdy zbrojenia ustają?Bibliografia:Marzian J., Trebesch Ch., Kiel Institute, Guns and Butter: The Fiscal Consequences of Rearmament and War, https://www.kielinstitut.de/publications/guns-and-butter-the-fiscal-consequences-of-rearmament-and-war-19239/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
189
Piguła 116: Ile trzeba zarabiać, żeby być "naprawdę bogatym" [BADANIE]
- Patronite: https://patronite.pl/EICR- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJIle zdaniem Polaków należy zarabiać, żeby być zamożnym? I co prowadzi do bogactwa? Na takie pytania odpowiadali respondenci pytani przez CBOS o kryteria zamożności. Zestawiliśmy do z danymi z rynku. Co się okazało?Bibliografia:Społeczne postrzeganie bogactwa, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7141Budżety gospodarstw domowych w 2024 r.https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2024-r-,9,23.htmlRozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w lipcu 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/rozklad-wynagrodzen-w-gospodarce-narodowej-w-lipcu-2025-r-,32,19.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
188
Piguła 115: Ile jest mikrokawalerek w Polsce?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJSłyszeliście, że mikrokawalerki stanowią coraz większy problem na rynku mieszkaniowym? Cóż, dane świadczą o czymś innym. Według Spisu Powszechnego z 2021 roku w Polsce było 420 tys. mieszkań poniżej 30 m2. Spis z 2011 wykazał ich ponad 530 tys.. A na początku XXI wieku tego typu lokali miało być niemal 600 tys.Czy możliwe jest, że dane się mylą? Być może, ale trzeba im przeciwstawić lepsze dane. A takich nie znaleźliśmy. Możliwe też, że choć netto w całym kraju liczba najmniejszych mieszkań spada, to następuje ich przyrost w największych miastach. A to właśnie tam ciągną ludzie młodzi. I to tacy, którzy mają ucho mediów głównego nurtu. Bibliografia:Analiza rynku mieszkaniowego IV kwartał 2025 r., https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2026/01/PIE_Raport_Analiza-rynku-mieszkaniowego_4-kwartal-2025.pdfAnaliza rynku mieszkaniowego II kwartał 2023 r, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2023/10/Rynek-mieszk-II_kw-.pdfBaza Danych Lokalnych GUS, https://bdl.stat.gov.pl/Gospodarka mieszkaniowa w 2022 roku, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/infrastruktura-komunalna-nieruchomosci/nieruchomosci-budynki-infrastruktura-komunalna/gospodarka-mieszkaniowa-w-2022-roku,14,6.htmlIle mikrokawalerek w Polsce jest oddawanych rocznie do użytku?, https://www.komercja24.pl/ile-mikrokawalerek-w-polsce-jest-oddawanych-rocznie-do-uzytku/#:~:text=Prognozy%20analityków%20wskazują%2C%20że%20w%20perspektywie%203–5,25%20m²%20jako%20„mieszkań”.%20Dla%20kogo%20mikrokawalerka? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
187
#73 Kiedy wolałabyś się urodzić: w 1975 czy w 2025 roku?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJŚwiat nakładających się na siebie kryzysów, niepewność jutra, zagrożenie ze strony AI, katastrofa klimatyczna, drożyzna oraz narastająca fala prawicowego populizmu. To wszystko powoduje, że przyszłość jest, delikatnie mówiąc, niepewna. Zgadzacie się z tymi diagnozami? Jeśli tak, to widzicie przyszłość w sposób dość typowy dla osób z krajów rozwiniętych. Paradoksalnie w znacznie jaśniejszych barwach widzą nadchodzące dekady osoby z państw biedniejszych.Skąd ta różnica? Dlaczego członkowie zamożnych społeczeństw stali się takimi malkontentami?Bibliografia:Is life getting better? 1975 versus 2025, IPSOS, https://www.ipsos.com/sites/default/files/ct/news/documents/2025-12/Global%20Advisor-Is%20Life%20Getting%20Better.pdfHannah Ritchie, Tuna Acisu, Bastian Herre, OurWorldinData.com, Most people are fairly optimistic that their lives will improve, https://ourworldindata.org/data-insights/most-people-are-fairly-optimistic-that-their-lives-will-improvePew Research Center, Views on children’s financial future, https://www.pewresearch.org/global/2025/01/09/views-of-childrens-financial-future/Not much of a free world. But at least optimistic, https://www.gallup-international.com/survey-results-and-news/survey-result/not-much-of-a-free-world-but-at-least-optimistic Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
186
Piguła 114: Ile jest warta praca, za którą się nie płaci?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWe wszystkich przebadanych 45 krajach to kobiety wykonują więcej prac domowych niż mężczyźni. Mało tego, mężczyźni z klas niższych, kiedy tracą pracę zawodową przestają pracować w domu w ogóle. Skąd ten paradoks? I dlaczego właściwie niemal wszędzie to panie gotują, piorą i odkurzają? Jak to jest z pracą domową, której wartość może sięgać nawet 40 proc. PKB?Bibliografia:https://www.bankier.pl/wiadomosc/Tyle-byla-warta-nieodplatna-praca-kobiet-PIE-odpowiadala-za-40-proc-wartosci-PKB-8980176.htmlhttps://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_127_18.PDFhttps://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/11/PIE-Working-Paper_32025_Nierowny_podzial-obowiazkow.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
185
Piguła 113: Czy niska dzietność jest przez psieci? Nie, ale...
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOd zeszłorocznego Marszu Niepodległości nie ustaje spór na temat tego czy współczesne kobiety rodzą mniej dzieci, ponieważ zamieniły je na "psieci" i "kocórki".Niedawno przez naszą bańkę przemknęło badanie z Tajwanu, które było wskazywane jako dowód na tezę odwrotną - adopcja psa wiązała się z większym prawdopodobieństwem tego, że para w kolejnych latach będzie miała dziecko. Pies był swego rodzaju "treningiem", testem dla przyszłych rodziców. Sprawa jednak nie została wyczerpana, ponieważ inne badania wskazują na istnienie podgrupy osób, dla których zwierzęta rzeczywiście substytuują obiekt opieki, którymi tradycyjnie były dzieci. Bibliografia:Gillet, L., & Kubinyi, E. (2025). Redefining parenting and family—The child-like role of dogs in Western societies. European Psychologist, https://psycnet.apa.org/record/2026-22905-001Chen, K.-M., Lin, M.-J., Yang, H.-H., Yen, S. Y.-H., Cats, Dogs, and Babies: Quasi-Experimental Evidence on Substitutes or Complements from Linked Administrative Records, SSRN, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5656231Marta Alicja Trzeciak, W Polsce jest obecnie więcej domostw z psami niż z dziećmi, Miesięcznik ZNAK, https://www.onet.pl/kultura/miesiecznik-znak/w-polsce-jest-obecnie-wiecej-domostw-z-psami-niz-z-dziecmi/glrwtp7,30bc1058Instytut Pokolenia, Co powstrzymuje kobiety? Przyczyny bezdzietności i niskiej dzietności w Polsce, https://www.instytutpokolenia.org/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
184
#72 Tusk się wściekł (więc milion ludzi pozostanie na śmieciówkach)
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJDonald Tusk się wściekł i zdecydował, że inspektorzy pracy nie będą decyzją administracyjną zamieniać umów śmieciowych i B2B na umowy o pracę. Dlaczego? Ponieważ - zdaniem szefa rządu - to zbyt wielka ingerencja urzędnika w rynek.Tymczasem w Polsce około 1,5 mln osób pracuje jedynie na umowach zlecenie, kilkadziesiąt tysięcy na umowach o dzieło i kolejne ponad 160 tys. na fikcyjnym samozatrudnieniu. Dla wielu z nich (tych pracujących na dziełach i zleceniach) to wyzysk, a w przypadku B2B ogromne straty dla wspólnej kiesy. Dlaczego premier zdecydował się na twarde "nie" pomimo tego, że sprawa została klepnięta w ramach KPO?==Bibliografia:https://stat.gov.pl/statystyki-eksperymentalne/kapital-ludzki/wykonujacy-prace-wylacznie-na-podstawie-umow-zlecenia-i-pokrewnych-w-polsce-w-czerwcu-2025-r-,16,10.htmlhttps://www.zus.pl/-/w-2023-r.-nadal-bez-wi%C4%99kszych-zmian-w-umowach-o-dzie%C5%82o-duplikuj-0https://oko.press/awantura-o-uprawnienia-pip-tusk-bezradnosci-panstwahttps://legislacja.gov.pl/docs//2/12401602/13153003/13153006/dokument745065.pdfhttps://www.money.pl/gospodarka/spor-o-wazna-reforme-na-rynku-pracy-minister-to-danie-urzednikowi-wladzy-ktorej-nie-powinien-miec-7208690628504512a.htmhttps://www.money.pl/gospodarka/wazna-reforma-w-ogniu-rzadowej-krytyki-groza-nam-grube-miliardy-kar-7225686834326080a.htmlhttps://www.money.pl/gospodarka/reforma-pip-wstrzymana-przez-tuska-czarzasty-zapowiada-ruch-lewicy-7240811244485120a.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
183
Piguła 112: Korepetycje, czyli klasowy wyścig zbrojeń
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJRekordowe 80% rodziców dzieci w wieku szkolnym posyła je na płatne zajęcia dodatkowe – podaje CBOS w najnowszym badaniu z października 2025. To największy odsetek w historii badania od 1998 roku. Jeszcze w 2009 roku było to 32%. Co się dzieje? Czy mamy do czynienia z korepetycjowym wyścigiem zbrojeń?==Bibliografia:CBOS, Wydatki rodziców na edukację dzieci w roku szkolnym 2025/2026, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_107_25.PDF Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
182
Piguła 111: Bezrobocie młodych. Obalamy mity
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOd kilkunastu tygodni możemy w różnych miejscach przeczytać, że bezrobocie młodych rośnie w rekordowym tempie. Jest to w niewielkim stopniu prawda. Rzeczywiście w ostatnich miesiącach nieco drgnęło, ba - rosło wręcz najszybciej w Europie. Tyle możemy się dowiedzieć z alarmujących nagłówków powołujących się na Eurostat. Z drugiej strony dane GUS nie wskazują na to, żebyśmy mieli do czynienia z naprawdę zauważalnym trendem. Mało tego, nawet wg europejskiego urzędu statystycznego młodych bez pracy w Polsce mamy mniej niż średnia w Unii Europejskiej (licząc stopę bezrobocia). A do tego poziom bezrobocia wciąż należy do historycznie najniższych. Ktoś znów chce nam pokazać świat gorszym niż jest naprawdę...Bibliografia:Unemployment by sex and age - monthly data, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/UNE_RT_M__custom_122224/bookmark/line?lang=en&bookmarkId=8a2199be-9e97-4967-a40d-b9a61a1e5a27&c=1603804020481Badanie aktywności ekonomicznej ludności (BAEL), https://cms-v1-files.idcom-jst.pl/sites/220/wiadomosci/91480/files/bael.pdfBadanie Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), https://stat.gov.pl/badania-statystyczne/badania-ankietowe/badania-spoleczne/badanie-aktywnosci-ekonomicznej-ludnosci-bael/Aktywność ekonomiczna ludności Polski - 2 kwartał 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/aktywnosc-ekonomiczna-ludnosci-polski-2-kwartal-2025-r-,4,59.htmlTo powód wzrostu bezrobocia wśród młodych. Zawiniła zwłaszcza jedna branża, https://biznes.interia.pl/praca/news-to-powod-wzrostu-bezrobocia-wsrod-mlodych-zawinila-zwlaszcza,nId,8004724New research finds Gen Z’s average job stint is 1.1 years - but it’s not job-hopping, it’s growth-hunting., https://www.randstad.com/press/2025/genz-workplace-blueprint/Oferty pracy w Polsce Monitoring procesów rekrutacyjnych na polskim rynku pracy, https://grantthornton.pl/wp-content/uploads/2025/10/Oferty-pracy-w-Polsce-wrzesien-2025.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
181
Piguła 110: Dlaczego w Polsce nie może być jak w Danii? Czyli dziedziczenie drogi edukacyjnej
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWedług danych OECD za 2023 rok w Polsce 79% osób w wieku 25-34 lata, których przynajmniej jedno z rodziców miało wyższe wykształcenie, samo może pochwalić się takim wykształceniem.Pośród 27 zbadanych krajów tylko w jednym – Korei Południowej – ten odsetek był wyższy (85%). Nic jednak dziwnego z tą Koreą – tam studia kończy blisko 70% młodych ludzi.Dla porównania: w Szwecji to było 49%, w Czechach 60%, w Niemczech 62%. A jak to wygląda w przypadku osób, których rodzice nie skończyli szkoły średniej?W Polsce tylko 11% takich osób skończyło studia – mniej było tylko w Słowacji (3%), Litwie (4%) i Węgrzech (6%). Wyróżniają się tu kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Dla porównania w Danii było to 49%, w Korei Południowej 45%, w Nowej Zelandii i Kanadzie prawie 40%.Nierówności edukacyjne to nie tylko funkcja talentów i dziedziczonych zdolności intelektualnych. To przede wszystkim funkcja tego, w jaki sposób jest zorganizowany system edukacyjny. W Polsce - jak widać - coś z tym systemem jest nie tak.Bibliografia:OECD, Education at a glance 2025, https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance-2025_1c0d9c79-en/full-report/to-what-level-have-adults-studied_c1d483b0.html#annex-d1e3971-7018dd8208OECD, To Have and Have Not – How to Bridge the Gap in Opportunities 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/to-have-and-have-not-how-to-bridge-the-gap-in-opportunities_f642138a/dec143ad-en.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
180
Piguła 109: W jaki sposób Holendrzy wprowadzili 4-dniowy tydzień pracy?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWedług najnowszych danych Eurostatu (za 2024 rok), faktyczny czas pracy w głównym miejscu zatrudnienia wynosił w Unii Europejskiej średnio 36 godzin tygodniowo – to przeciętnie można przeliczyć na pięć dni pracy po 7 godzin i 12 minut.Najdłużej pracującymi byli Grecy (39,8 godzin tygodniowo) i Bułgarzy (39). Na trzecim miejscu byli Polacy (38,9 godzin). Mówi to nam o absolutnej dominacji zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.Kto był po przeciwnej stronie tabeli? Finowie (34,9 godzin tygodniowo), Duńczycy, Austriacy i Niemcy (po 33,9 godzin) oraz Holendrzy (32,1 godzin).Tak, Holendrzy przeciętnie pracują mniej więcej tyle, ile trwałby czterodniowy tydzień pracy po 8 godzin dziennie. Skrócenie czasu pracy nie wydarzyło się tam jednak dzięki państwowym regulacjom. Czy to oznacza, że powinniśmy po prostu zaczekać na to, aż wolny rynek skróci nam czas pracy? Nie tak prędko!Bibliografia:Actual and usual hours of work, Eurostat, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Hours_of_work_-_annual_statistics&oldid=546213Part-time and full-time employment – statistics, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Part-time_and_full-time_employment_-_statisticsHolendrzy nie potrzebują rządowych programów. Sami wprowadzają 4-dniowy dzień pracy, Dawid Błaszkiewicz, Obserwator Gospodarczy, https://obserwatorgospodarczy.pl/2025/10/18/holendrzy-nie-potrzebuja-rzadowych-programow-sami-wprowadzaja-4-dniowy-dzien-pracy/Maciej Albinowski, Piotr Lewandowski, Karol Madoń, Czy czterodniowy tydzień pracy w Polsce jest uzasadniony?, https://ibs.org.pl/wp-content/uploads/2024/11/IBS_Policy_Paper_3_2024_PL.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
179
Piguła 108: Dlaczego mamy dość mediów społecznościowych?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJChoć konto na jakimś medium społecznościowym ma 60 proc. Polaków, to od 2023 roku spada odsetek osób, które w ostatnim miesiącu coś w nich opublikowały. Dotyczy to wszystkich grup wiekowych z wyjątkiem osób najstarszych. Trend powolnego odchodzenia od sociali to nie tylko polska specjalność. Proces widoczny jest na całym świecie. Dlaczego tak się dzieje? Naszym zdaniem wynika to z zagównienia (wypełnienie social mediów treściami marketingowymi) oraz ich profesjonalizacji (nie masz czego szukać jako twórca konkurując z firmami mającymi dziesiątki albo setki tysięcy złotych socialowych budżetów). Do tego w mediach społecznościowych widziałeś już prawie wszystko. Koniec końców dla niektórych może się wydawać, że kontent na portalach jest robiony przez boty dla botów. A my jesteśmy tylko biernymi obserwatorami tego pozbawionego życia spektaklu. ==Bibliografia:Korzystanie z internetu w 2025 roku, CBOS, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_060_25.PDFTygodnik PIE, Polski Instytut Ekonomiczny, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/10/Tygodnik-PIE_40-2025.pdfCzy media społecznościowe w końcu osiągnęły szczyt? Rozwój sztucznej inteligencji i spadek czasu spędzanego przed ekranem, John Burn-Murdoch, Irish Times, https://www-irishtimes-com.translate.goog/business/2025/10/07/has-social-media-finally-peaked-the-rise-of-ai-and-decline-of-screen-time/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sge#:~:text=Across%20the%20developed%20world%2C%20adults,%E2%80%93%20teens%20and%2020%2Dsomethings. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
178
Piguła 107: Najdroższa kiełbasa wyborcza w historii?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJPrawo i Sprawiedliwość stworzyło 500 stronicowy dokument quasi-programowy "Myśląc Polska". Znalazły się w nim takie postulaty jak bony mieszkaniowe dla rodziców pierwszego i trzeciego dziecka, waloryzacja 800+ oraz - może najbardziej śmiały pomysł gospodarczy ostatnich lat - 500 zł dla każdego dorosłego Polaka. Pachnie jak dochód podstawowy?Problemy z tym ostatnim. Po pierwsze nie jest on "podstawowy", ponieważ nie zaspokoiłby podstawowych potrzeb. Minimum egzystencji dla jednoosobowego gospodarstwa domowego to około 1000 zł. Drugi - to bardzo drogi projekt, na który nie do końca wiadomo skąd wziąć pieniądze. Żeby go zrealizować musielibyśmy albo wprowadzić niemałą rewolucję w podatkach, albo zadłużyć się jeszcze bardziej. Albo jedno i drugie. Żadna z tych rzeczy nie jest niemożliwa. Pytanie tylko po co to robić, skoro nie do końca wiadomo czemu taki program miałby służyć. Tymczasem za ułamek tej kwoty można byłoby znieść skrajne ubóstwo, uporać się z problemem bezdomności i wyraźnie poprawić działanie służby zdrowia. Bibliografia: Statystyki dotyczące płodności, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Fertility_statistics&action=statexp-seat&lang=pl#Prawie_po.C5.82owa_dzieci_urodzonych_w_UE_w_2023_r._urodzi.C5.82a_si.C4.99_u_matek_po_raz_pierwszySytuacja demograficzna Polski do 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/sytuacja-demograficzna-polski-do-2024-r-,40,5.htmlOskar Sobolewski, Populacja Polski się kurczy. Spadek o ponad 150 tysięcy osób w rok, https://www.money.pl/gospodarka/oskar-sobolewski/populacja-polski-sie-kurczy-spadek-o-ponad-150-tysiecy-osob-w-rok-7122690570230560a.htmlT. Żółciak, G. Osiecki, Bon na 100 tysięcy za trzecie dziecko? Tak PiS chce wygrać wybory https://www.money.pl/gospodarka/goracy-polityczny-weekend-bon-na-100-tys-zl-nowy-rodzaj-kredytow-ludzie-pis-sypia-pomyslami-7213998484515488a.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
177
Piguła 106: Co jest nie tak z narracją o połowie wypłaty za wynajem?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJTym odcinkiem zdenerwujemy wiele osób. Ile razy słyszeliście opowieść o tym, że dzisiaj młodzi "wydają połowę pensji na wynajem"? Prawdopodobnie bardzo wiele. A ile znacie młodych osób, które naprawdę przeznaczają połowę swojej pensji na ten cel? Prawdopodobnie nie znacie nikogo takiego. Społeczne postrzeganie kosztów wynajmu jest nieco zbliżone do społecznego postrzegania klasowości. Kiedy zapyta się ludzie jak wygląda struktura klasowa w Polsce to najczęściej odpowiedzą, że ma kształt piramidy z wieloma biednymi osobami na dole i wąską elitą na górze. Kiedy jednak rekonstruujemy tę strukturę w oparciu o autodeklaracje, to wychodzi nam coś w rodzaju bączka - społeczeństwo klasy średniej. Eurostat przedstawia nam dane na temat tak zwanego przeciążenia kosztami mieszkaniowymi. Oznacza ono odsetek gospodarstw domowych wydających ponad 40 proc. swojego dochodu rozporządzalnego na cele mieszkaniowe. Okazuje się, że w Polsce jedynie około 5 proc. osób w wieku 15-29 lat mieszka w gospodarstwach domowych przeciążonych kosztami mieszkaniowymi. I jest to jeden z niższych wskaźników w UE. Wydawanie połowy swojej wypłaty na mieszkanie prawdopodobnie więc się zdarza, ale jest niezwykle rzadkie.Bibliografia:When do young people in the EU leave home?, https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250923-1Glossary:Housing cost overburden rate, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Housing_cost_overburden_rateYoung people - housing conditions, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Young_people_-_housing_conditionsOvercrowding rate by age, sex and poverty status - total population, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ilc_lvho05a__custom_18227441/default/tableHousing in Europe – 2023 edition, https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/housing-2023Persons living with their parents or contributing/benefiting from the household income (population aged 18 to 34 years), https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ilc_lvps08__custom_18257857/default/tablePokolenie gniazdowników w Polsce, https://stat.gov.pl/statystyki-eksperymentalne/jakosc-zycia/pokolenie-gniazdownikow-w-polsce,6,2.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
176
Piguła 105: Dlaczego polscy mężczyźni żyją tak krótko?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOczekiwana długość życia mężczyzn w Polsce jest krótsza o 7,5 roku od oczekiwanej długości życia kobiet. To jedna z największych różnic w Europie. Mówiąc precyzyjnie - tylko w sześciu krajach UE ta różnica była większa.Dlaczego tak się dzieje? Niektórzy chcieliby zrzucić winę na patriarchat. Problem w tym, że to wiele nie wyjaśnia. Trzeba prześledzić konkretne czynniki, które kontrybuują do tej tragicznej nierówności i zastanowić się nad przyczynami każdego z nich.Jest w tym wszystkim jeszcze jedna smutna wiadomość. Choć możliwe jest zmniejszanie różnicy w długości życia na korzyść mężczyzn, to - być może - nigdy nie da się jej ograniczyć do zera.Bibliografia:Tygodnik Polskiego Instytutu Ekonomicznego https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-36-2025-11-wrzesnia-2025/Dane Eurostat https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Mortality_and_life_expectancy_statistics#Life_expectancy_at_birthSamobójstwa i próby samobójcze w latach 2020-2024, Biuro do spraw zapobiegania próbom samobójczym, https://zapobiegajmysamobojstwom.pl/wp-content/uploads/Raport-zachowania-samobojcze-2020-2024-2.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
175
#71 Dlaczego w Szwajcarii jest mniej strzelanin niż w USA?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJPołowa wszystkich sztuk broni będących w rękach prywatnych jest własnością Amerykanów. To przekłada się na ponure statystyki zgonów. Ale czy nie jest tak, że "br*ń ratuje życie"? Cóż, może czasem tak się zdarza. Ale statystycznie jeżeli zostaniesz zaatakowany i jednocześnie jesteś uzbrojony, to masz pięciokrotnie większe ryzyko bycia... postrzelonym. A dlaczego w Szwajcarii, gdzie w jednej trzeciej gospodarstw domowych jest br*ń nie ma tylu strzelanin, co w USA? Między innymi na to pytanie odpowiadamy w tym (nie)kontrowersyjnym odcinku.Bibliografia: Wolfgang Stroebe, Pontus LeandeR , Arie W. Kruglanski, Aggression and Violent Behavior, Gun ownership and gun violence: A comparison of the United States and Switzerland Author links open overlay panel , https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1359178924000776JOHN GRAMLICH, What the data says about gun deaths in the U.S., https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/03/05/what-the-data-says-about-gun-deaths-in-the-us/BROŃ - POZWOLENIA, https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/bron/186394,Bron-pozwolenia.htmlJeszcze raz o kwestiach związanych z obronnością, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2022/K_103_22.PDFKey facts about Americans and guns, https://www.pewresearch.org/short-reads/2024/07/24/key-facts-about-americans-and-guns/Gun Ownership by Country 2025, https://worldpopulationreview.com/country-rankings/gun-ownership-by-countryGUN VIOLENCE IN THE UNITED STATES 2023: EXAMINING THE GUN SUICIDE EPIDEMIC, https://publichealth.jhu.edu/center-for-gun-violence-solutions/annual-gun-violence-dataInvestigating the Link Between Gun Possession and Gun Assault Charles C Branas, Therese S Richmon, Dennis P Culhane, Thomas R Ten Have, Douglas J Wiebe, The American Journal of Public Health, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2759797/Wolfgang Stroebe, Pontus LeandeR , Arie W. Kruglanski, Aggression and Violent Behavior, Gun ownership and gun violence: A comparison of the United States and Switzerland Author links open overlay panel , https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1359178924000776 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
174
Piguła 104: Gigantyczne zyski! BANKI znowu idą na rekord
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW 2024 roku banki zanotowały rekordowe zyski w wysokości ponad 40 mld zł. Jest możliwe, że w 2025 roku ustanowią kolejny rekord. Jednocześnie instytucje te nie zrobiły w zasadzie nic, żeby dochrapać się takiej "górki". W wyniku inflacji i wysokich stóp procentowych (nasze) pieniądze spadły im z nieba.Z tego powodu, jak również z powodu wydatków na zbrojenia pojawił się pomysł, aby nieco banki "przyciąć". W jaki sposób? Przez podwyższenie im CIT-u. Czy to dobry pomysł? I dlaczego odpowiedź brzmi "tak"?Bibliografia:Związek Banków Polskich, Propozycja Ministerstwa Finansów zwiększająca stawkę podatku CIT dla banków, https://www.zbp.pl/getmedia/bb170c52-2d5a-476d-b4de-5d4af886c367/Propozycja-Ministerstwa-Finansow-zwiekszajaca-stawke-podatku-CIT-dla-bankow_finalTomasz Sąsiada, Money.pl, Podatek dla banków w górę. Rząd podał nowe stawki, https://www.money.pl/podatki/podatek-dla-bankow-w-gore-rzad-podal-nowe-stawki-7191714749467392a.htmlNBP, Dane finansowe sektora bankowego, https://nbp.pl/statystyka-i-sprawozdawczosc/statystyka-monetarna-i-finansowa/dane-finansowe-sektora-bankowego/Money.pl, Prezydent zablokuje wyższy CIT dla banków? Szefernaker: czekamy na szczegóły, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Prezydent-zablokuje-wyzszy-CIT-dla-bankow-Szefernaker-Czekamy-na-szczegoly-8998622.htmlHanna Czarnecka, BiznesAlert, https://biznesalert.pl/banki-licza-na-weto-prezydenta-palac-rozwaza-wlasny-projekt-ustawy/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
173
Piguła 103: Nie, Ukraińcy nie przyjeżdżają tu po zasiłki
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJInternetowi komentatorzy dzielnie wspierani przez armię rosyjskich trolli (bądź odwrotnie) nierzadko mówią, że spora część Ukraińców przyjechała do nas, żeby żyć tu na zasiłkach. Mówiąc delikatnie, liczne badania nie potwierdzają tej hipotezy. Mało tego, Ukraińcy są częściej aktywni zawodowo w naszym kraju niż Polacy. Dlaczego? O tym opowiadamy w odcinku.Bibliografia:Joop Adema i inni, PNAS Proceedings of the National Academy of Sciences, Refugees from Ukraine value job opportunities over welfare, https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2502420122Polski Instytut Ekonomiczny, Tygodnik PIE, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/08/Tygodnik-PIE_34-2025.pdfKrystyna Garbicz, OKO Press, Ponad 70% uchodźców z Ukrainy jest aktywnych zawodowo. „Zupełnie niezwykły poziom”, https://oko.press/prof-kaczmarczyk-uchodzcy-z-ukrainy-na-polskim-rynku-pracyJolanta Ojczyk, Business Insider, Donald Tusk kontra Karol Nawrocki. 800 plus zniknie z kieszeni niepracujących Ukraińców?, https://businessinsider.com.pl/prawo/800-plus-i-pomoc-dla-ukraincow-nawrocki-kontra-tusk-oto-kluczowe-roznice/7b8wj32Piotr Lewandowski i inni, IBS, The Role of Job Task Degradation in Shaping Return Intentions: Evidence from Ukrainian War Refugees in Poland, https://ibs.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/Job_task_degradation_return_intentions_Ukrainian_refugees_IBS_WP_202501.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
172
Piguła 102: Czy ograniczenie prędkości do 30 km/h to dobry pomysł?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJKilka tygodni temu w Helsinkach minął rok, od kiedy na tamtejszych drogach nikt nie zginął. Ważną częścią polityki fińskiej stolicy odnoszącej się do bezpieczeństwa ruchu było ograniczenie prędkości do 30 km/h. Jednak to nie jedyny element systemu. Być może nawet nie najważniejszy, bowiem liczba tragicznych wypadków malała tam znacząco na długo przed wprowadzeniem ograniczenia. Średnia roczna liczba ofiar z ostatnich 15 lat wynosi około 5. Mało tego, jeśli by przeskalować Helsinki do wielkości Warszawy, to zgonów spowodowanych wypadkami byłoby kilkanaście rocznie. Tymczasem w stolicy naszego kraju w 2024 na drogach zginęło "zaledwie" 26 osób. Nie mamy więc do czynienia z ogromną różnicą w śmiertelności. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
171
Piguła 101: 45 mld złotych. Tyle straciłby budżet na podwyższeniu kwoty wolnej
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOd miesięcy politycy prześcigają się na podatkową demagogię. Karol Nawrocki stwierdził nawet, że nie podpisze żadnej ustawy, która podwyższała podatki. Jednym z pomysłów, w które poszły przed wyborami niemal wszystkie ugrupowania było podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł. To jednak wiązałoby się z dziurą w postaci co najmniej 40 mld zł. Jak ją zapełnić? O tym żaden z kandydatów nie powiedział.Bibliografia:Tomasz Sąsiada, money.pl, „Być może przyjdzie taki moment”. Nawrocki mówi, co z podwyżką kwoty wolnej, https://www.money.pl/gospodarka/byc-moze-przyjdzie-taki-moment-nawrocki-mowi-co-z-podwyzka-kwoty-wolnej-7187133605612288a.html100 konkretów Koalicji Obywatelskiej, https://100konkretow.pl/wszystkie-konkrety/Jakub Szymczak, OKO.press, Kwota wolna 60 tys. zł – mijają dwa lata od tej obietnicy KO. Tylko czy w ogóle warto ją spełniać?, https://oko.press/kwota-wolna-60-tys-obietnica-wywiad-myck Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
170
Piguła 100: Rząd planuje PODNIŻKĘ minimalnej
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJObecnie płaca minimalna wynosi 4666 zł brutto. Zgodnie z rządową propozycją w przyszłym roku ma być podwyższona do 4806 zł brutto, co oznacza 3 proc. podwyżki. Tymczasem według NBP inflacja w 2026 roku ma wynieść 3,1 proc. Oznacza to, że wzrost minimalnej będzie (nieco) niższy niż wzrost cen towarów i usług. Innymi słowy osoby zarabiające najmniej będą mogły sobie kupić (nieco) mniej dóbr. Dostaną więc nie podwyżkę, a podniżkę.==Bibliografia:Podwyżka płacy minimalnej: Rada Ministrów przyjęła propozycję Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, https://www.gov.pl/web/rodzina/podwyzka-placy-minimalnej-rada-ministrow-przyjela-propozycje-ministry-rodziny-pracy-i-polityki-spolecznej#:~:text=Szacuje%20się%2C%20że%20w%202025,skorzystają%20na%20podwyżce%20płacy%20minimalnej.Wybrane zagadnienia rynku pracy - dane za 2022 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/wybrane-zagadnienia-rynku-pracy-dane-za-2022-r-,9,11.htmlMinimalne wynagrodzenie, https://lipsko.praca.gov.pl/stawki-kwoty-wskazniki-wynagrodzenie-minimalne/-/asset_publisher/g73jnXue12dM/content/2793515-wynagrodzenie-minimalne/pop_upMinimalne wynagrodzenie za pracę od 2003 r., https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/minimalne-wynagrodzenie-za-prace-od-2003-r Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
169
Piguła 99: Na obniżce VAT-u możemy tylko stracić
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWśród ekonomicznych propozycji Karola Nawrockiego znalazł się między innymi pomysł obniżenia podatku VAT z 23 do 22 proc. Co to by oznaczało? Po pierwsze stratę dla budżetu w wysokości kilkunastu miliardów złotych. Po drugie nie ujrzelibyśmy żadnego zysku jako klienci. Dlaczego? Ponieważ - i to po trzecie - różnicę między stara i nową wysokością podatku trafiłaby niemal lub zupełnie w całości do przedsiębiorców.==Bibliografia:Przemysław Ciszak, "Plan 21" Nawrockiego. Oto co obiecał zrobić nowy prezydent, https://www.money.pl/gospodarka/plan-21-nawrockiego-oto-co-obiecal-zrobic-nowy-prezydent-7186312045795936a.htmlKażdy punkt z „Planu 21" będzie realizowany, https://www.prezydent.pl/kancelaria/aktywnosc-ministrow/kazdy-punkt-z-planu-21-bedzie-realizowany,104730Szacunkowe wykonanie budżetu państwa w 2024 r., https://www.gov.pl/web/finanse/szacunkowe-wykonanie-budzetu-panstwa-w-2024-r"Chwilowa" podwyżka zostaje na dłużej. Za sprawą polityków polskie gospodarstwa domowe mogły stracić już blisko 50 mld zł, https://www.money.pl/podatki/wiadomosci/artykul/23-proc-vat-stawki-vat-wyzsze-stawki-vat,0,0,2422272.htmlNiższy VAT na usługi kosmetyczne. Policzyli, ile to będzie kosztować, https://www.money.pl/podatki/nizszy-vat-na-uslugi-kosmetyczne-policzyli-ile-to-bedzie-kosztowac-7001259483810784a.htmlNie 21, tylko 71 obietnic Nawrockiego. I już terminy przesunięte, https://konkret24.tvn24.pl/polityka/nie-21-tylko-71-obietnic-karola-nawrockiego-i-juz-terminy-przesuniete-st8588947KIERUNEK, ZAKRES I MOMENT PRZERZUCALNOŚCI PODATKÓW POŚREDNICH JAKO PRZEDMIOT BADAŃ EMPIRYCZNYCH, htps://www.dbc.wroc.pl/Content/58322/Bernal_Kierunek_Zakres_i_Moment_Przerzucalnosci_Podatkow.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
168
Piguła 98: Czy wychowanie dziecka w Polsce jest zbyt drogie?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJCentrum im. Adama Smitha policzyło, że wychowanie dziecka od urodzenia do 18. roku życia kosztuje - uśredniając - niemal 360 tys. zł. Są to wyliczenia dla 2025 roku. W ciągu następnych 18 lat koszty będą jednak rosnąć. Dlaczego? Po pierwsze przez inflację - towary i usługi będą drożeć. A po drugie z powodu wzrostu naszych pensji. Im będziemy zamożniejsi tym więcej będziemy chcieli wydać na dzieci. Wspomniane 360 tys. zł robi wrażenie. Czy to jednak naprawdę tak duży koszt jak się wydaje? Przy obojgu rodziców pracujących na średniej krajowej i otrzymujących 800+ jest to zaledwie... 7 proc. sumy miesięcznych dochodów. W przypadku pary pracującej na minimalnej odsetek ten rośnie do 12 proc.. Warto jednak pamiętać, że klasa średnia i ludzie biedniejsi różnią się w skali wydatków na dzieci. A z każdym kolejnym dzieckiem rośnie wielkość dochodu przeznaczonego na wychowanie...Jak zwykle więc dzielimy włos na 16. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
167
Piguła 97: Mieszkania na wynajem są niemal wyłącznie w największych miastach
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJWedług Polskiego Instytutu Ekonomicznego w maju 2025 roku na jedno ogłoszenie o wynajmie mieszkania w Warszawie przypadało 17 mieszkańców miasta w wieku 20-29 lat. Nieco gorsza sytuacja panowała w innych dużych miastach. Uśredniając dane dla Krakowa, Wrocławia, Gdańska, Łodzi i Poznania ma jedno ogłoszenie przypadały 52 osoby. Tymczasem w przeciętnym powiecie ziemskim na jedno takie ogłoszenie przypadało aż... 251 osób.Problem mieszkaniowy mógłby być nieco "rozładowany" przez miejsca w akademikach. Jednak jak szacuje firma JLL, w Polsce brakuje ok. 400 tys. takich miejsc.==BibliografiaTygodnik PIE, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/07/Tygodnik-PIE_26-2025.pdfAMRON, Studenci na rynku nieruchomości, https://amron.pl/download_report_pl.php?id=y3TsO8GWopSxUlxBb847EhKP1Guc2HkLueiY%2Fe%2FgCtW8wAS8pJJEFlPVEp1XGd%2F3EcGPvEgJd%2FOtr4bxIY%2FCJw%3D%3DGetHome, Decyzja o mieszkaniu: kupować czy wynajmować? Pełna analiza od Otomistrz, https://gethome.pl/blog/wynajem-czy-kupno-ktora-opcja-jest-bardziej-oplacalna/https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C107449%2Craport-w-akademikach-w-polsce-brakuje-400-tys-miejsc-noclegowych.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
166
Piguła 96: Czy zakaz używania smartfonów w szkołach ma sens?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJKatarzyna Lubnauer kilka tygodni temu zapowiedziała, że do Sejmu trafią przepisy ułatwiające zakazywanie używania smartfonów w szkołach. Na świecie co siódme państwo wprowadziło jakiś rodzaj zakazu lub wytycznych odnoszących się do ograniczenia używania urządzeń elektronicznych w placówkach edukacyjnych. Powinniśmy mieć więc wiele danych na temat wpływu takich rozwiązań na kondycję psychiczną uczniów, prawda? Tymczasem sprawy mają się zupełnie inaczej. Badań jest mało, a te, które są, wskazują na niewielki wpływ zakazów na uczniów. Może więc powinniśmy się zastanowić nad demontażem social mediów w ogóle? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
165
Piguła 95: 1/4 Polaków nie stać na wakacje
- Patronite: https://patronite.pl/EICR- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ1/4 Polaków nie stać na tygodniowy urlop poza domem. Czy to dużo? Z jednej strony - tak, bo to ponad 8 mln osób. Z drugiej strony, jeśli chodzi o ten parametr jesteśmy europejskimi średniakami. Za naszą zachodnią granicą nie jest zresztą znacznie lepiej. Tam 20 proc. obywateli nie może sobie pozwolić na tygodniowy wyjazd. Różnica 5 pkt proc. nie powala.Jeśli jednak spojrzeć historycznie na sprawę to widać wyraźnie, że dokonała się u nas bardzo znacząca pozytywna zmiana. Otóż w 2005 roku ponad 70 proc. z nas nie było stać na taki "luksus". Co możemy zrobić, żeby więcej osób cieszyło się odpoczynkiem?BibliografiaETUC, One million more workers can’t afford a holiday, https://www.etuc.org/en/pressrelease/one-million-more-workers-cant-afford-holidayEurostat, 27% of Europeans could not afford a week-long holiday, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250714-2Piotr Ikonowicz, Jesteśmy za biedni, by latem wypocząć, https://krytykapolityczna.pl/kraj/wypoczynek-praca-bieda/Polacy na Wakacjach 2024 Wypoczynek w ciągu ostatnich 3 lat, https://pollster.pl/case_study/polacy_na_wakacjach_2024 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
164
#70 Z tymi zagrożeniami Polska może sobie nie poradzić
- Patronite: https://patronite.pl/EICR- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJOd miesięcy sączyliśmy Wam propagandę sukcesu. Dość tego! Znudziło nam się słodzenie i czas wrócić do tego, co się w mediach najlepiej sprzedaje, czyli do jojczenia. Polska ma za sobą prawdopodobnie najlepszy czas w swojej historii. Przez ostatnie 30 lat bogaciliśmy się, tworzyliśmy infrastrukturę, goniliśmy państwa rozwinięte. I robiliśmy to tak skutecznie, że część z nich przegoniliśmy. Ale na horyzoncie zmierzcha się i słychać szczęk żelaza. Wkrótce bowiem skończy nam się paliwo do motorów, które napędzały nasz rosnący dobrobyt. Czy decydenci będą potrafili odpowiedzieć na wyzwania przyszłości? Jesteśmy niemal pewni, że obecna klasa polityczna nie będzie w stanie tego zrobić. Bibliografia:Ile Polska otrzymała z budżetu UE, a ile do niego wpłaciła?, https://demagog.org.pl/wypowiedzi/ile-polska-otrzymala-z-budzetu-ue-a-ile-do-niego-wplacila/https://demagog.org.pl/wp-content/uploads/2024/05/TABELA-TRANSFERY-MARZEC-2024-WM.pdfPrzepływy finansowe między Polską a budżetem UE i perspektywy ich zmian, https://gazeta.sgh.waw.pl/meritum/przeplywy-finansowe-miedzy-polska-budzetem-ue-i-perspektywy-ich-zmianRekordowe budowanie autostrad za premiera Tuska? Sprawdzamy, https://demagog.org.pl/wypowiedzi/rekordowe-budowanie-autostrad-za-premiera-tuska-sprawdzamy/W ciągu 20 lat wydłużono sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce o 3750 km, https://obserwatorlogistyczny.pl/2022/04/02/w-ciagu-20-lat-wydluzono-siec-drog-szybkiego-ruchu-w-polsce-o-3750-km/Prognoza ludności na lata 2023-2060, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/prognoza-ludnosci/prognoza-ludnosci-na-lata-2023-2060,11,1.html Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
163
Piguła 94: To Polacy popełniają częściej przestępstwa niż migranci (po korekcie na liczbę ludzi)
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Migranci podejrzani o popełnienie przestępstw 2024 roku stanowią niecały 6 proc. wszystkich podejrzanych. Jednocześnie stanowiąc 6,5 proc. naszego społeczeństwa (zakładając, że jest ich około 2,5 mln). Można na sprawę spojrzeć inaczej. Zastanówmy się: jaki odsetek Polaków i jaki odsetek cudzoziemców mieszkających w Polsce jest podejrzewanych o popełnienie przestępstw? Otóż 0,74 proc. naszych rodaków w 2024 roku było podejrzanych (około 274 tys. osób). Jednocześnie wśród wszystkich obcokrajowców odsetek ten wyniósł 0,66 proc. Oznacza to, że Polacy są bardziej "ryzykowni" jeśli chodzi o bycie na bakier z prawem.Dane nie potwierdzają również, że w Polsce następuje wzrost liczby przestępstw. Wręcz przeciwnie. Mimo napływu w ostatniej dekadzie od 1,5 mln do nawet 3,5 mln osób statystyki odnoszące się do kradzieży, rozbojów i pobić spadają. Nagonka, z którą mamy obecnie do czynienia jest więc fabrykowana dla celów politycznych.== Bibliografia:Postrzegana i postulowana obecność cudzoziemców w Polsce, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_031_25.PDFSzef MSWiA: Nie ma zgody, by zorganizowane grupy przestępcze obcokrajowców burzyły porządek publiczny, https://www.gov.pl/web/mswia/szef-mswia-nie-ma-zgody-by-zorganizowane-grupy-przestepcze-obcokrajowcow-burzyly-porzadek-publicznyhttps://x.com/PolskaPolicja/status/1897621840685564167?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1897621840685564167%7Ctwgr%5E5a3424985868c41c58e6588c0c9c49a4afeac7e0%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fdemagog.org.pl%2Fna-biezaco%2Fcudzoziemcy-Demagogia czy realne zagrożenie? Jak wygląda przestępczość cudzoziemców w Polsce, https://oko.press/demagogia-czy-realne-zagrozenie-jak-wyglada-przestepczosc-cudzoziemcow-w-polsceCudzoziemcy w polskim systemie ubezpieczeń społecznych 2024, https://www.zus.pl/documents/10182/2322024/Cudzoziemcy+w+polskim+systemie+ubezpieczeń+społecznych_2024.pdf/cd967177-14c1-e5ad-7af2-a272696b20e6?t=1747742055902Pięciu worów w zakonie. Bandyci z Gruzji mają Polskę za kraj frajerów, https://oko.press/pieciu-worow-w-zakonie-bandyci-z-gruzji-maja-polske-za-kraj-frajerow Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
162
Piguła 93: Polska drugą Japonią. To nie żarty!
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJJeszcze kilkanaście lat temu był to nie do pomyślenia. Ale stało się (albo wkrótce się stanie). Zrównaliśmy się z Japonią produktem krajowym brutto na głowę mieszkańca z poprawką na siłę nabywczą. Ale to nie koniec. Jeśli chodzi o ten parametr wyprzedzimy kraj kwitnącej wiśni najpóźniej za dwa lata. Polska jest również wyżej w rankingu BLI agregującym 11 wskaźników odnoszących się do jakości życia. A jeśli nie zejdziemy ze ścieżki dynamicznego wzrostu to za dekadę dogonimy... Wielką Brytanię. Nie mieści się w głowie? A jednak. Bibliografia:Bank Światowy, PKB per capita (current $), https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD?locations=PL-JPBank Światowy, PKB per capita (international $), https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?locations=PL-JPCIA World Factbook, PKB per capita PPP, https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-per-capita/country-comparison/Międzynarodowy Fundusz Walutowy, PKB per capita, current prices (international $), https://www.imf.org/external/datamapper/PPPPC@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLDLech Wałęsa miał rację? Jeszcze w tym roku Polska wyprzedzi Japonię pod względem PKP na mieszkańca, Kamil Śliwiński, PKB24.pl, https://pkb24.pl/lech-walesa-mial-racje-jeszcze-w-tym-roku-polska-wyprzedzi-japonie-pod-wzgledem-pkp-na-mieszkanca/ONZ, Human Development Index, https://hdr.undp.org/data-center/country-insights#/ranks Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
161
Piguła 92: Miała być rewolucja, wyszło jak zawsze (widełki w ogłoszeniach o pracę)
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJW listopadzie 2024 roku Koalicja Obywatelska zapowiadała małą rewolucję w Kodeksie Pracy. Zaproponowane zmiany miały nakładać na pracodawców obowiązek umieszczania w ogłoszeniach o pracę widełek z przedziałami proponowanego wynagrodzenia. Niestety, nic z tego nie wyszło. Kluczowe przepisy zostały na początku czerwca utrącone w Senacie. Tymczasem widełki w ogłoszeniach podwyższają pensje, oszczędzają czas osób aplikujących o pracę i w pewnym chociaż stopniu zmniejszają asymetrię informacji między pracodawcami i pracownikami. Dla potencjalnych pracowników - same zyski. Dla pracodawców - niewielkie straty. Rządzący postanowili jednak w całości opowiedzieć się po stronie interesu silniejszych. Nie po raz pierwszy zresztą.Bibliografia:Jawne zarobki w każdym ogłoszeniu o pracę? Jest gotowy projekt ustawy, https://www.rmf24.pl/ekonomia/news-jawne-zarobki-w-kazdym-ogloszeniu-o-prace-jest-gotowy-projek,nId,7858547#crp_state=1Przejrzystość wynagrodzeń w UE, https://www.consilium.europa.eu/pl/policies/pay-transparency/Tygodnik Gospodarczy PIE 5 czerwca 2025 r, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/06/Tygodnik-PIE_22-2025.pdfhttps://g.infor.pl/p/_files/38450000/jawnosc-wynagrodzen-38450143.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
-
160
Piguła 91: Dlaczego niektóre kraje mogą się zadłużać bez końca?
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJJaki kraj jest najbardziej zadłużony na świecie? W wartościach nominalnych są to Stany Zjednoczone. Ich dług publiczny wynosi aktualnie około 36 bln dolarów. Na drugim miejscu są Chiny z długiem rzędu 19 bln dolarów. Na trzecim – Japonia: 9 bln dolarów. Francja ma 3,5 bln dolarów długu, Wielka Brytania 3 bln, Niemcy 2,7 bln, Indie 2,1 bln dolarów.Ale czym właściwie jest dług publiczny? I czym różni się od deficytu budżetowego? Czy istnieje magiczna bariera, po przekroczeniu której dług jest naprawdę szkodliwy dla kraju? I dlaczego wśród państw o najwyższych nadwyżkach budżetowych znajdują się państwa upadłe? Bibliografia:Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Fiscal Monitor, https://www.imf.org/en/Publications/FM/Issues/2025/04/23/fiscal-monitor-April-2025?cid=bl-com-SM2025-FMOEA2025001Ministerstwo Finansów, Zadłużenie sektora finansów publicznych, https://www.gov.pl/web/finanse/zadluzenie-sektora-finansow-publicznych Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
Kamil Fejfer z wykształcenia jest politologiem, a z zawodu dziennikarzem piszącym o ekonomii i gospodarce. Współpracuje z Pismem, Miesięcznikiem Znak, Gazetą Wyborczą, Krytyką Polityczną, NOIZZem, Dwutygodnikiem. Autor książek „O kobiecie pracującej” oraz „Zawód”.Łukasz Komuda to ekonomista, który po 17 latach pisania i redagowania tekstów o biznesie przeniósł się do sektora pozarządowego, by zajmować się tematyką rynku pracy oraz ekonomii społecznej. Przełożył z angielskiego dwie książki zajmujące się źródłami kryzysu finansowego - w tym tymi aksjologicznymi.Razem rozmawiamy o rzeczach ciekawych, na które w mediach głównego nurtu jest za mało miejsca. Które są mało zrozumiałe dla większości odbiorców. Dla których powstało sporo mitów, nadmiernych uproszczeń lub niepotrzebnych uprzedzeń. Wszystko to z obszaru ekonomii i powiązanej z nią ściśle socjologii, psychologii, demografii, etnografii, antropologii, nauk politycznych, a nawet neurobiologii i paru innych d
HOSTED BY
Kamil Fejfer i Łukasz Komuda
Loading similar podcasts...