Eth maitin d'Aran

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Pedals de Foc Non Stop ja a era sua pròpria banda sonora. Keith Kirwen mos explique com a creat un disc sencer damb era ajuda dera intelligéncia artificiau. E recuperam era convèrsa damb er escrivan Eric Marquez Delaurens tà parlar dera sua novèlla "La venganza de Margarita".

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Er ajuntament de Naut Aran aprovaue setmanes en darrèr eth projècte basic deth Centre Civic e Sociau de Salardú damb un còst un 40% inferior. Recuperam dus capitols de 'Eth hiu der Archiu' dera passada sason. aué coneishem era istòria de François Bartièr, marchand de Sent Biat que prèste sòs a Aran, mès que non recupère. Tanben un nau Mot horaviat der ostiu, dera man de Xavi Gutierrez.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Especialistes en lengua arribadi d'Occitània, d'Aragon e de Catalonha reflexionaràn sus es rèptes dera normativizacion dera lengua, era relacion entre er estandard e es varietats territoriaus, e eth sòn papèr ena transmission, er ensenhament e er usatge sociau der occitan en ua jornada organizada peth Institut d'Estudis Aranesi (IEA-AALO) e er Institut d'Estudis Occitans (IEO). Es diuendres recuperam diferents capitols deth pòdcast "Sons occitans" d'Anna Geli que mos hè a descobrir era riquesa dera musica occitana.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aue, fòrça espòrts. Es araneses Marta Cester, 4au ena TDL, e Belén Barés, 1a ena 10K, destaquen ena dubertura dera 6au HOKA Val d'Aran by UTMB. En motor, ua pana deishe a Mari Boya sense puntuar en Àustria abans dera cita de Silverstone. Torne era polemica pera seguretat des ciclistes ena C-28. Era equipa Royal Cycling hè ua crida tà milhorar eth fèrm dempús de quauque accident. Era Pedals de Foc Non Stop celèbre 20 ans en tot reafirmar eth sòn lideratge enes pròves d'ultradistància. E en darrèr "Cimalh" abans des vacances, Jusèp Loís Sans rebrembe eth compromís de Joan Viñas damb er aranés.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Associacion entara Defensa deth Lop e der Ors en Pirenèu a demanat ath Conselh Generau d'Aran que modifique un tram dera HOKA Val d'Aran by UTMB tà evitar ua zòna a on, segontes era entitat, i a ua ossa damb tres cadèths. Aué, tanben, Sharon Silva e Gerardo Mendez expliquen com era comunautat veneçolana dera Val d'Aran s'a organizat entà ajudar as victimes deth doble terratrem en sòn país d'ara hè ua setmana.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Sofia Cabanes, parle damb eth director dera HOKA Val d'Aran by UTMB, Xavi Pocino, entà conéisher com s'a preparat aguesta 6au edicion, quines nauetats presente e quin impacte a un eveniment que ja s'a convertit en un des grani motors esportius e toristics dera Val d'Aran.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué eth detalh dera propòsta deth Departament de Justícia tà agrupar es nomentadi Burèus de Justícia des municipis, es antics jutjats de patz, tà compartir recorsi e facilitar tramits ara ciutadania. En darrèr capitol dera sason d'"Er hiu der Archiu" parlam de Rafael Subirà Demiguel, eth prumèr e unic governador aranés dera Val d'Aran en sègle XVII, que ges dera Casa deth Senhor d'Arròs.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué vos prepausam un viatge pes 20 ans dera Pedals de Foc NonStop. Parlam damb eth sòn director, Pep Vega, entà rebrembar aguest camin e conéisher es nauetats dera edicion que comence aguest dissabte. Parlam tanben dera prepausa dera Generalitat que pòt cambiar eth foncionament des actuaus jutjats de patz dera Val d'Aran. E mès espòrts, eth pilòt de Les Mari Boya, torne ara accion en Campionat deth Mon de Formula 2 damb era cita d'Austria e s'a presentat era 6au HOKA Val d'Aran by UTMB qu'era setmana que ven, amassarà mès de 7.500 corredors convertin era Val d'Aran ena capital mondiau deth trail running.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, vos presentam "Era plaça", ua prepausa deth canal entà joeni de 3Cat, EVA, qu'incorpòre part deth contengut en aranés. Tanben, un nau article d'"En cimalh dera lengua nòsta".

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, parlam dera net de Sant Joan. Passam ua tarde damb es halhaires de Les.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué parlam dera actualitat aranesa que passe peth prumèr lòc en campionat de Catalonha de Lòla Cavero, era recuperacion dera crotz der Aneto e un nau sistèma de reconeishement facial des ossi en Pirenèu. Tanben, nau pòdcas der Hiu der Archiu.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, darrèr programa dera sason. Un programa especiau dedicat a Aranvision.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, hem un repàs as actes institucionaus dera Hèsta d'Aran. Tanben parlam de LèuJobs, ua plataforma entà cercar trabalhadors puntuaus ena ostaleria. E, coma cada dijaus, "En cimalh dera lengua nòsta".

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Accident mortau en Restanca. Recuperam tanben un reportatge especiau sus es sindics e sindiques d'Aran.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam deth huec qu'a provocat ua victima mortau en Vielha. Tanben deth Prèmi 17 de junh, qu'enguan s'autrejarà ath grop de teatre Era Cabana. E, Ovihuec, qu'enguan tanben netejarà eth boscalham des linhes electriques.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam der hestau gastronomic Mar e Montanha, qu'aué comence en Cambrils damb chefs aranesi e deth Camp de Tarragona. Eth pòdcast d'"Eth hiu der Archiu" ei dedicat aué as Ademà, era grandesa d'ua casa enquia eth sòn barrament.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth govèrn dera Generalitat se compromet damb es bailes deth Palhars Sobiran a redigir er estudi informatiu deth fòrça reivindicat tunèl dera Bonaigua. Eth document aurà d'èster prèst en prumèr semestre deth 2027. Eth pati der Institut d'Aran se convertís en ua grana òbra d'art visuau. Eth murau creat per Aleix Font Arroyo damb era implicacion der alumnat de 4au dera ESO ei un des mès grani deth Pirenèu damb lèu 1.000 m2.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth Conselh Generau d'Aran reclame as ministèris der Interior e de Transpòrts mesures urgentes entà melhorar era seguretat dera N-230 e limitar eth transit de camions. Era Vertical d'Aran celèbre era sua 15au edicion entot mantier eth sòn caractèr popular. Mònaco se li resistís a Mari Boya abans deth GP Barcelona-Catalunya de F2, eth de casa. Es 30 Ores Junior de fotbòl sala ja a finalistes dempús d'un tornèg damb mès de cent jogadors e jogadores. Aué en 'Cimalh dera Lengua Nòsta' 'Distopia aranesa; o maitant'.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam der inici des PAU. Ager 62 alumnes, 40 dera Val d'Aran e 22 dera Nauta Ribagòrça s'afrontauen as prumèri examens en Institut d'Aran. E detalham es actes que damb motiu dera Hèsta d'Aran s'amassen en hestivau TerSon, Eth Son dera Tèrra. Enquiath 17 de junh, eth programa amassarà musica, cultura, literatura, gastronomia e activitats entà toti.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam damb Mari Pau Gómez, directora der Archiu Generau d'Aran, sus es activitats ath torn deth Dia Internacionau des Archius, qu'enguan a eth lèma "Archius entara justícia: dret, memòria e futur". Tanben parlam dera Associacion Culturau Arania, que presente aguesta setmana eth nau espectacle de dança e cançons en dirècte "M4: Jo voi barar!", un musicau creat e dirigit per Miguel Pineda Pistón.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era primauèra, un moment clau entara supervivéncia deth paüm. Generalitat e Conselh intensifiquen era vigilància d'ua espècia en perilh damb sonque 245 mascles, que confirmen eth declin deth paüm en Catalonha. En nau capitol d'"Eth hiu der Archiu" coneishem a Francisco Ademà Subirà, que convertís era Casa deth Senhor ena mès poderosa e rica d'Arròs, en tot impulsar eth comèrç de husta e bestiar. Tanben, un nau mot horaviat.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era valoracion dera assemblada de docents d'Aran dera votacion des mèstres qu'an dit que cau seguir damb era grèva. Hèm un repàs ara actualitat esportiua dera Val d'Aran damb era valoracion dera sason dera UE Bossòst e des equipes dera Escòla de fotbòl Baish Aran, parlam deth tornèg 30 ores junior de fotbòl sala de Vielha que se dispute dimenge 7 de junh e rebrembam era estrea deth filme d'accion en btt, 'Estòs', d'Alexis Righetti damb Bertran Montoya e era quatau cita deth mondiau dera F2 damb Mari Boya.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Dissabte 6 de junh, Bossòst acuelherà ua jornada dedicada ara memòria istorica damb era activitat "Eth maquis en Bossòst", organizada peth Memorial Democratic e er Ajuntament de Bossòst. Era associacion Es Sarnalhèrs ven de presentar un nau exemplar dera sua colleccion 'Pinta eth tòn patrimoni'. En aguesta ocasion se calen en mon des abelhes, dera apicultura e, concretament, des flors que mès agraden as abelhes. Enes espòrts Mari Boya afronte era quatau cita deth campeonat dera F2 en Monègue.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth Dia Mondiau deth Medi Ambient mos amie enquia Aran Park tà hèr ua visita guidada dera man dera educadora ambientau Gemma Segura.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth tarcumèr de Fígols, plaçat en Palhars Jussà, qu'acuelh es lordères des comarques deth pirenèu e se tròbe ath limit dera sua vida utila, accelère eth cambi de modèl enes residus e plantege un centre de pretractament. En capitol 26 d''Eth hiu der Archiu', Es Subirà deth Senhor d'Arròs enes sègles XVIII-XIX, consoliden eth sòn poder ena Val. Aué tanben eth mot horaviat.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. En darrèr plen de Vielha e Mijaran s'a produsit era incorporacion d'Emilio Rey coma nau còsso d'Aran Amassa. Tanben se balhaue lum verda iniciau ath Plan Locau de Seguretat Viària 2025-2028, centrat ena seguretat des entorns escolars. Ena actualitat esportiua, fotbòl, atletisme, natacion e motor damb Mari Boya, que somaue 4 punts ena tresau cita dera F2 en Montreal. Tanben auem parlat de biatlòn pr'amor que Vielha acuelh eth Dia Internacional d'aguest espòrt entà apropar aguesta disciplina ara gent, sustot as mainatges, joeni e familhes.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Convèrsa damb eth conselhèr de Gestion Ambientau e baile de Vilamòs, Oriol Sala, sus eth Plan de Gestion deth Paisatge e de Proteccion des Pòbles deuant des incendis de 6au generacion. Ja a començat er amontanhage deth bestiar e ac a hèt damb diferentes mesures entà garantir ua bona estada des ramats enes airaus de peishius. Se parlam des vaques, un refòrç dera vacuna dera dermatòsi nucleara entà non enmalautir e eth plaçament de colièrs GPS entà èster localizadi son bères ues des accions que s'ha hèt tà protegir es ramats. Aué, "En cimalh dera lengua nòsta": "Er aranés e era immigracion".

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, convèrsa damb Bertrand Montoya, que protagonize damb Alexis Righetti eth film extrèm "Estos", en que retrate era evolucion deth rider aranés, que culmine damb un descens en BTT qu'a demorat 4 ans entà hèr-lo possible.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, era jornada InterPirineus, era trobada annau deth sector toristic impulsada pera mèrca Pirineus de Catalunya e qu'amassaue eth passat diuendres en Vielha a mès de 100 enterpreses, entitats e professionaus entà compartir idies e refortilhar era competitivitat dera destinacion Pirenèus. Tanben auem parlat damb Ernest Gallart, president dera còlha des Castellers de Vilafranca, dempús que dissabte hèssen dues actuacions en Vilamòs e en Vielha.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth resum deth congrès Adventure Elevate Europe, qu'a amassat 300 touroperadors de ua cinquatea de paisi ena Val d'Aran. Encetam ua seria naua d'"Eth hiu der Archiu": Des Subirà as Ademà, tà seguir cinc sègles d'istòria dera Casa deth Senhor d'Arròs. Tanben, eth mot horaviat.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam dera darrèra òbra teatrau de Era Cabana escrita per Manuela Ané, 'Alcaldessa per dus vòts' que se representarà a finaus de mès en Les e des vint ans de teatre amateur en aranés. Tanben un repàs ara actualitat esportiua damb era tresau cita dera F2 damb Mari Boya e era gaenda culturau tara dimenjada.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Les s'estree en hestau d'art urban Grafftech Fest damb tres grani muraus dedicadi ara istòria e as tradicions deth municipi. Es pintures combinen muralisme e realitat aumentada entà aufrir ua experiéncia interactiva. Aué en 'Cimalh dera Lengua Nòsta' 'Encara èm aciu' entot parlar dera amassada generau der institut d'estudis occitans.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era joenessa aranesa pren era paraula damb un nau fòrum e ua campanha entath léser segur: "Ací mos coneishem, ací mos cuedam". Er aument dera remassada de lordères pòrta a pòrta entà grani productors de fraccion orgànica a portat ath govèrn d'Aran a ampliar era planta de tractament de residus. E coneishem es activitats qu'era associacion Aran pera Natura a premanit damb motiu dera Setmana dera Natura, que se hè deth 22 de mai ath 5 de junh.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Val d'Aran ei aguesti dies eth centre deth torisme internacionau d'aventura e natura damb era jornada AdventureELEVATE Europe 2026, era trobada toristica mès importanta organizada enquia ara en Pirenèu. Aué tres representants dera Assemblada de Docents dera Val d'Aran, Rosanna Sellart, Raúl Navarro e Montse Garcia, mos parlen dera grèva que mantien entà reclamar milhores condicions laborals e educatiues. Ena darrèra accion es docents dera Val d'Aran, deth Palhars e dera Nauta Ribagòrça talhauen era N-230 en Les Bordes (Nauta Ribagòrça).

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Val d'Aran ja a eth sòn pròpri sistèma de finançament singular. Er acòrd entre Generalitat e Conselh Generau supausarà transferir ara maxima institucion aranesa lèu 43 milions aguest 2026. Eth resum des accions de diuendres ena N-230 dera vaga des docents dera Val d'Aran, deth Palhars e dera Nauta Ribagorça. En capitol 24 d'"Eth hiu der Archiu", era justícia ena Val d'Aran deth sègle XIX: fugitius, contraban e termièra jos vigilància. Tanben, un nau mot horaviat.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Er Institut d'Aran celebrarà aguest dissabte eth sòn 40au aniversari. En programa parlam damb era directora actuau, Pilar Lladonosa, e tanben damb es que l'an precedit en cargue coma Santiago Cester, Elisabeth Pous, Manel Serrabona, Xose Manuel Rodríguez o Carmen Roy. Es Musèus dera Val d'Aran se higen ath Dia Internacionau des Musèus damb ua programacion especiau dedicada ara enfança, hiu conductor des activitats d'enguan. Entre es actes destacadi i a era exposicion "En casa o ena consulta. Medecina e enfança en Aran", presentada peth mètge Joan Carles Riera Socasau, que tanben impartirà ua charrada sus es mètges qu'acompanhèren a fòrça generacions d'aranesi.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Parlam dera vaga d'educacion prevista tà deman ena Val d'Aran, eth Palhars e era Nauta Ribagòrça. Dam tarlat deth plen deth Conselh Generau d'Aran que aprovaue era naua regulacion der accès motorizat ath miei naturau e tanben escotam as pagesi deth Pirenèu, que reclamen mesures urgentes entà frenar era tuberculòsi bovina dera fauna sauvatja. Ènes espòrts, era fotbolista de Vielha Laura Riquelme se proclame campiona dera Segona Division francesa damb eth Tolosa, era derròta dera UE Bossòst senior e victòries dera U15 e era U17 e era Èm Aran Cup torne ath Palai damb era dusau jornada de fotbòl sala.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, convèrsa damb es tecnics deth Centre de Lauegi dera Val d'Aran, Montse Bacardit e Jordi Gavaldà, tà valorar era sason d'iuèrn, ena que i a agut registres de nhèu fòrça per dessús dera mejana e damb ua activitat de lauegi que non se vedie dempús de hè lèu ueit ans.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Damb eth conselhèr de Torisme deth govèrn aranés, Josep Canut, parlam dera sason d'iuèrn, que se barre damb un increment de visitaires, e tanben explicam qu'era Val d'Aran se premanís tà acuélher, deth 19 ath 21 de mai, un des eveniments mès destacadi deth calendari internacionau deth torisme d'aventura. Ei era trobada Adventure ELEVATE Europe Catalonha, qu'amassarà a professionaus deth sector vengudi de tot eth mon. Ath delà rebrembam era estrea de "Moria, que tornen!", era òbra de teatre en aranés des mèstres dera Escòla Garona, e er inici e objectius deth Grafftech Festival d'Art Urban, que se hé en Les.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Val d'Aran capturarà e geolocalizarà es ossi qu'agen perdut era pòur ara preséncia umana. Ua mesura, segons defén eth govèrn aranés, qu'arribe a peticion deth sector pagés e se fixe ena experiéncia dera cordillera cantàbrica, a on eth programa s'aplique damb succès. Tanben un nau capitol, eth 23, de "Eth hiu der archiu", damb documents deth segle 19 e eth Mot horaviat.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué vos condam en quin punt se trape eth pròjècte Aran 20/30 damb eth qu'eth CGA volie definir eth futur economic e sociau dera Val d'Aran. Era tecnica deth Centre de Lauegi d'Aran, Sara Orgué, mos balhe conselhs tà hèr activitat ena montanha ena primauèra e coma gestionar-les sense eth bulletin de perilh de lauegi. En espòrts, Mari Boya some es prumèri punts ena F2 ena corsa de Miami e comence era Èm Aran Cup de fotbòl sala. Eth departament de lengua deth CGA recupère un àudio deth programa "Me condes un conde?" qu'emetec eth Meddia Aranés entre 1995 e 1999 damb es escolans d'Aran, tà hèr un video adreçat as mainatges. E era directora der Archiu generau, Mari Pau gomez, mos parle dera exposicion Aran estreoscopica que barre dempús de dus ans.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era responsa de Territòri as bailes deth Palhars Sobiran pes problèmes ena C28 en Pòrt dera Bonaigua, un estudi deth tunèl dera Bonaigua e òbres urgentes damb un còst d'enquia 10 milions d'èuros. 5 esportistes de clubs aranesi haràn part des equipes dera RFEDI ena sason 26/27 e 6 mès s'intègren en ua naua estructura Team España Futuro.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Mos hèm resson deth planh des bailes deth Palhars Sobiran que denoncien eth mau estat dera C28 en pòrt dera Bonaigua e reclamen un còp mès era construccion deth tunèl. Tanben explicam qu'era Diputacion plaçarà 84 comptadors en quate espais naturals tà gestionar era carga turística e millorar era conservacion d'aguesti espacis protegits de Lhèida. Es mèstres dera Escòla Garona de Vielha presenten deth 12 ath 15 de mai era òbra de teatre en aranés "Moria, que tornen!", escrita per Mayte Bayo.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth president dera RFEDI, May Peus, valore era sason 2025-2026 ena rècta finau der actuau mandat. Peus, que pòrte 10 ans ath capdeuant d'aguesta federacion, se presente ara reeleccion.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué parlam des audèths de jardin que podem veir ath torn de casa, un projècte adreçat as escòles que coordine Marina Cuito, tecnica de comunicacion en Insitut Catalan d'Ornitologia. Un nau capitol d'"Eth hiu der Archiu", on auem era conclosion deth litigi entre dues cases fòrtes de Les, es de Mossenpèir e des de Parent contra Oliverio Cao de Benós pèth lòc des hemnes ena glèisa. Tanben resolem eth mot horaviat.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aran Trail Runners renauís era sua junta. Parlam deth nau rècord de Lòla Cavero enes 3.000 mètres ar aire liure. E coma cada dijaus, eth Cimalh dera lengua nòsta.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Val d'Aran acuelherà peth prumèr còp es examens d'Advance dera Universitat de Cambrigde. En Vielha comence era dusau fasa deth projècte 'carrèr a carrèr'. Parlam damb Marc Ubeira, joena promesa der esquí aupín aranés.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Educacion reforçarà eth papèr der aranés enes centres educatius dera Val d'Aran. Eth laboratòri d'Analisis Cliniques der Espitau Val d'Aran a culminat era modernizacion deth servici. Parlam de Sant Jòrdi damb era libreria Eterna de Vielha.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué comence en Vielha eth Hestau Black Mountain de novèla nera. Tanben vos aufrim un nau podcast d'"Eth hiu der Archiu".

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué, dam eth protagonisme as lectors, damb ua tertúlia dedicada ara passion pes libres. Ac hem damb Maria Àngels Ros, Jordi Arís e Lourdes Santacruz.