Eureka

100 lat temu w Barcelonie zmarł Antonio Gaudi. Niezwykle oryginalny kataloński architekt miał na swoim koncie liczne projekty m.in. prywatnych domów, kamienic, Parku Güell czy Katedry Sagrada Familia. O życiowej drodze Gaudiego - od modnego dandysa po oddanemu Bogu i hołdującemu ubóstwu twórcy monumentalnego dzieła - opowiada prof. Marta Leśniakowska z Instytutu Historii Sztuki PAN. Przed nami 29. Piknik Naukowy im. prof. Łukasza Turskiego. W Eurece gościmy Monikę Sitek - popularyzatorkę nauk przyrodniczych z Fundacji Light Pollution Think Tank, która wyjaśnia, jak nadmiar sztucznego światła oddziałuje na rośliny, ekosystemy i ludzi. Ogólnopolska inauguracja Europejskich Dni Archeologii 2026 odbyła się 9 czerwca w średniowiecznej Wieży Książęcej w Siedlęcinie. Miejsce to słynie z unikatowych, średniowiecznych malowideł, które ilustrują historię sir Lancelota - jednego z rycerzy Okrągłego Stołu. O tym zabytku opowiada dr Agnieszka Oniszczuk z Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

Odnowiona Altana Chińska w Jabłonnie ponownie otwarta dla zwiedzających. Zabytek jest jednym z najcenniejszych przykładów architektury ogrodowej przełomu XVIII i XIX w. w Polsce. O szczegółach Monika Kallista. Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy oraz Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie na 29. Pikniku Naukowym Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. Opowiadają dr Jarosław Domański i Wojciech Gromelski oraz Dorota Duszyńska.

Na 29. Pikniku Naukowym Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik swoją działalność pokażą m.in. Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) oraz Narodowe Centrum Badań Jądrowych. O szczegółach Anna Bukiewicz-Szul oraz Artur Skwarek. "Humanistyczny modernizm. Maciej i Stanisława Nowiccy” – wystawa prezentowana w Muzeum Architektury we Wrocławiu. Opowiada Kacper Kępiński.

Smog i hałas od lat budzą niepokój, ale coraz więcej uwagi naukowcy poświęcają innemu, być może mniej oczywistemu zagrożeniu – zanieczyszczeniu światłem. O szczegółach dr Sylwester Kołomański. Początki drukarstwa na ziemiach polskich. Wynalazek Gutenberga szybko, bo już w latach 70. XV w., dotarł do stolicy ówczesnego Królestwa Polskiego. Opowiada Tadeusz Grajpel. Wystawa "Tej miłości trzeba się uczyć... Antoni Ponikowski – młodość i ruch oporu na Kielecczyźnie" w Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi. Rozmowa z Roksaną Ponikowską oraz prof. Szymonem Orzechowskim.

Anna Hepa-Banasik-specjalistka w zakresie pedagogiki specjalnej, mgr pielęgniarstwa ze specjalizacją chirurgiczną, obecnie w na trzecim roku studiów doktoranckich z pielęgniarstwa opowiada o dwóch stworzonych przez siebie programach naukowo-badawczo-klinicznych, które mają wzmocnić skuteczność terapii w zakresie leczenia ran. Sebastian Duda- doktor teologii, filozof, publicysta w przeddzień Święta Bożego Ciała mówi o historii z XIII wieku o wizjonerach, roli Kościoła w życiu wiernych i Błogosławionej Joannie z Cornillon, od której zaczęło się Święto Bożego Ciała. "Ukryty głód dzieci" to opublikowany 1 czerwca raport, który pokazuje, jak dziś wygląda niedożywienie dzieci w Polsce. Coraz rzadziej oznacza ono pusty talerz, a coraz częściej codzienną dietę opartą na taniej, wysoko przetworzonej żywności.

O poszukiwaniu nowych cząsteczek RNA, które mogą przyczynić się do opracowania skutecznych leków przeciwko wirusom grypy i tropikalnym bunyawirusom opowiada dr Piotr Gerlach z Instytutu IMol PAN; a nanoskopii wielofotonowej - nowej technice obrazowania ludzkich komórek, np. mózgu czy oka, która pozwoli na śledzenie pojedynczych molekuł - dr inż. Piotr Zdańkowski z Wydziału Mechatroniki PW.

Czy historia Tajwanu uzasadnia pretensje Chin do tego terytorium? Dzieje wyspy od rdzennych społeczności austronezyjskich, po skomplikowaną sytuację geopolityczną po II wojnie światowej przypomina prof. Marcin Jacoby - sinolog z Uniwersytetu SWPS w Warszawie, autor książki "Tajwan. Herbatka na beczce prochu". Polska badaczka stworzyła jedną z największych baz danych tatuaży, które zachowały się na mumiach prekolumbijskich kultur Ameryki Południowej. Jakie motywy dominują i jaką techniką wykonywano tatuaże? O tym opowiadała Judyta Bąk - antropolog, etnolog i archeolog, doktorantka na UJ. W styczniu 2027 r. ma wejść w życie znowelizowana ustawa o ochronie dziedzictwa archeologicznego. Nowe prawo liberalizuje zapisy dotyczące stosowania wykrywaczy metali do poszukiwań zabytków przez tzw. detektorystów. Dlaczego nowelizacja budzi sprzeciw większości archeologów - wyjaśnił prof. Przemysław Urbańczyk z UKSW w Warszawie i IAE PAN.

Ruszyła 5. edycja kampanii "Immunoterapia Ratuje Życie". Obejmuje podsumowanie pięciu lat działań edukacyjnych w obszarze immunologii i dyskusję o rozwoju tej metody leczenia. O tym, dlaczego immunoterapia jest określana jako rewolucja w leczeniu nowotworów, opowiedział dr hab. n. med. Damian Tworek z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie. Skarbnica zbiorów naukowych z biblioteki na Podolu. Podole przez ponad 300 lat należało do Korony Królestwa Polskiego. O artefaktach z biblioteki arystokratów opowiedział Tomasz Kuba Kozłowski - badacz i popularyzator historii z Domu Spotkań z Historią. Stwardnienie rozsiane - choroba o wielu twarzach i wyzwaniach. Światowy Dzień SM obchodzony jest 30 maja. Celem jest zwiększanie świadomości, wsparcie pacjentów i promocja badań. O aktualnym stanie wiedzy i niewiadomych opowiedział prof. dr hab. n. med. Adam Stępień z Kliniki Neurologicznej Wojskowego Instytutu Medycznego.

Historycy od ponad 300 lat ustalają okoliczności i przyczyny śmierci króla Augusta II Sasa. Najnowsze badania przedstawia prof. Urszula Kosińska z Wydziału Historii UW. Dialogi Platona prowadzą nas niezmiennie do poszukiwań odpowiedzi na pytania współczesnego świata, na ciągłe odczytywanie go na nowo. Z Janem Tokarskim, historykiem idei, zastanawiamy się jakie pytania Platon mógłby zadać nam, czemu wracamy do jego koncepcji sprzed dwóch i pół tysiąca lat i dlaczego to Platon czyta nas, a nie my czytamy Platona. Zabytkowe rezydencje szlacheckie po II wojnie światowej zazwyczaj ulegały zniszczeniu, popadały w ruinę. Obecnie wiele z nich, dzięki pamięci i tradycji rodzin, do których należały, odzyskuje dawny splendor. Losy dworów i pałaców w powojennej Polsce opisuje dr Marcin Schirmer w książce "Powrót ziemian".

O nowoczesnych preparatach biologicznych, które mają pomóc w bioregeneracji gleby, opowiedział prof. Łukasz Drewniak z UW, a o nowoczesnych metodach prewencji i zabezpieczania cennych zbiorów muzealnych i archiwalnych - dr Magdalena Dyda z WB UW i spin-offu RDLS.

Pod auspicjami PAN planowana jest budowa Muzeum Historii Naturalnej. O szczegółach mówi prof. Jarosław Stolarski. Fragmenty XI-wiecznego anglosaskiego Psałterza N zostały odnalezione w Bibliotece Elbląskiej, co dało podstawę do odtworzenia historii rękopisu, o czym opowiada prof. Monika Opalińska z UW. Prof. Marek Mejor z UW przypomina postać cesarza Aśoki z III w p.n.e., jednego z najwybitniejszych indyjskich władców, pod którego rządami buddyzm rozprzestrzenił się na cały subkontynent indyjski.

22 maja 2026 w Centrum Nauki Kopernik odbywa się Gala finałowa III edycji Nagrody "Przewroty". Udział w wydarzeniu to szansa na poznanie finalistów i laureatów, czyli inspirujących twórców, ludzi odważnych i skutecznych w działaniach edukacyjnych. Ekspertka: dr Katarzyna Młynek– Z–ca–Dyr. Programowej ds. Komunikacji i Edukacji Naukowej w CNK. Na cukrzycę w Polsce choruje około 3 mln osób, a kolejne 5 mln znajduje się w stanie przedcukrzycowym. Aż 1,5 mln rodaków nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby, a kraj zmaga się z jednym z największych w Europie wzrostów zachorowań na cukrzycę typu 1 u dzieci. Stąd temat napojów z tkz. zerową zawartością cukru m.in. w szkolnych sklepikach czy automatach zainteresował naukowców. Gość: mec. Jan Karsznicki. Ruszyła 3. edycja konkursu Leczmy z troską. Konkurs skierowany jest do fundacji i stowarzyszeń prowadzących działania edukacyjne, pomocowe i wspierające pacjentów oraz ich opiekunów, również w obszarach pozamedycznych.

Ziemianin, socjalista, partner życiowy Marii Dąbrowskiej znany był również z sympatii dla ukraińskich dążeń niepodległościowych. Najstarsza organizacja humanitarna utworzona po odzyskaniu niepodległości towarzyszyła kilku pokoleniom Polaków w ważnych wydarzeniach historycznych. Staropolska muzyka dworska czy religijna inspirowała się wzorcami włoskimi, czasem węgierskimi, pozostając pod wpływem sarmackiej tradycji.

O wyzwaniach, szansach i zagrożeniach współczesnego polskiego naukowca oraz o inicjatywie "3% dla nauki, 100% dla Polski" opowiadają prof. M. Górna i prof. M. Tomza. Wokół książki „Architektura dworców kolejowych w latach 1918–1939. Wykłady towarzyszące”. Rozmowa z M. Fludzińskim. Czym jest gerontologia społeczna i jak zmieniała się na przestrzeni dekad? O tym prof. P. Błędowski.

W 1310 r. na tronie w Pradze zasiadł 14-letni Jan z Luksemburga, niewielkiego hrabstwa z zachodniej Europy. Postać tę przypomina prof. Wojciech Iwańczak – autor książki "Jan Luksemburski". Kartka pocztowa została oficjalnie wprowadzona do obiegu w 1869 r. Kto był autorem polskiego słowa "pocztówka" - wyjaśnia historyk - dr Sebastian Adamkiewicz. Dwa nowe gatunki żółwi sprzed 215 mln lat zostały opisane przez polskich badaczy. O ewolucji tych zwierząt opowiada paleontolog dr Tomasz Szczygielski.

Poznaliśmy wyniki pierwszego w Polsce badania o wpływie ról pełnionych przez kobiety na ich zdrowie psychiczne o czym opowiada: dr hab. n. med. Sławomir Murawiec – psychiatra, przewodniczący Rady Fundacji Twarze Depresji, rzecznik Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Ukazał się Raport "Oczy w formie" opublikowany z okazji Dnia Okulistów i Okulistyki (9 maja). Okazuje się, że co piąty Polak nie chodzi na profilaktyczne badania wzroku a w tej grupie przeważają mężczyźni między 25. a 44. rokiem życia. O szczegółach: dr n. med. Andrzej Lipiński, lekarz okulista z Domu Lekarskiego ze Szczecina. Przedstawiamy wiedzę jaką mamy o Hantawirusie, a opowiedają o tym: prof. Agnieszka Małgorzata Szuster–Ciesielska oraz Główny Inspektor Sanitarnym (GIS) w Polsce: dr n. med. Paweł Grzesiowski.

Zabytki średniowiecznej polszczyzny takie jak Psałterz floriański, Kazania świętokrzyskie, kodeksy prawne czy księgi zaklęć i czarów podkreślały sprawczą moc słowa. Przypominamy nieznane fakty zamachu majowego i pokazujemy kontekst międzynarodowy sytuacji politycznej w Polsce. Naukowe zaplecze SGGW zwane "leśnym laboratorium" posiada jedną z największych i najcenniejszych w Europie kolekcję drzew i krzewów.

"Okrągły stół. Moment przejścia". Wystawa jednego obiektu w Muzeum Historii Polski. Rozmowa z dr M. Przeperskim. Współczesne badania nad polską filozofią średniowieczną. Co wiemy o intelektualnym życiu tamtego okresu - związanym głównie z Uniwersytetem Krakowskim? O tym prof. M. Olszewski. Zdjęcie Marcina Rosadzińskiego opublikowane przez NASA jako Astronomy Picture of the Day. Prestiżowe wyróżnienie przyznawane jest codziennie jednej fotografii z całego świata.

Sztuka średniowiecza pełna jest dziwnych wyobrażeń. Rozmawiamy o tym z autorką książki "Me(m)diewistyka" – Zofią Załęską. O skomplikowanej osobowości króla Heroda opowiada dr Mateusz Kusio - a pretekstem jest książka M. Goodmana – "Herod Wielki". Ukazała się również beletryzowana biografia Gertrude Bell – pióra Oliviera Guez'a. G. Bell to podróżniczka, archeolożka, architekt nowego ładu geopolitycznego na Bliskim Wschodzie po I wojnie światowej. Tę postać przypomina prof. Piotr Bieliński z CAŚ UW.

Blisko trzykilogramowy meteoryt żelazny odnaleziono pod Łodzią. To pozostałość po bolidzie, który przeleciał nad Polską 17 kwietnia. O szczegółach prof. S. Kozłowski. „Maria Skłodowska-Curie we Włoszech: trzy podróże, jedna pasja” - wystawa plenerowa na Kampusie Centralnym Politechniki Warszawskiej. Opowiada K. Czajka-Kalinowski. Copernicus Festival 2026 w Krakowie - w tym roku pod hasłem "Złożoność". Rozmowa z D. Sałacką oraz prof. M. Bolą.

Finisaż wystawy „W was była Polska” w Muzeum Niepodległości w Warszawie. O szczegółach dr K. Bąkała. Szanse i zagrożenia załogowych misji kosmicznych oraz popularyzacja nauk kosmicznych po misji Artemis II. Rozmowa z dr T. Banysiem. PROBA-3: przełomowa misja Europejskiej Agencji Kosmicznej z udziałem polskiego sektora kosmicznego. Opowiada dr M. Stęślicki.

Zwyczaj wręczania konwalii 1 maja we Francji pochodzi z XVI wieku. W roku 1561 król Karol IX miał otrzymać konwalię jako talizman szczęścia i postanowił co roku obdarowywać nią damy dworu. W XX i XXI wieku ten obyczaj zyskał nowa symbolikę związaną ze świętem pracy, w 1941 roku władze w Vichy zastąpiły emblemat dzikiej róży konwalią. Gość: dr hab. Halina Galera z Wydziału Biologii UW.

Na astmę cierpi ponad 4 miliony Polaków z czego tylko połowa jest zdiagnozowana. Pozostali często nawet nie wiedzą, że są chorzy. O badaniach naukowych, które poprawiają skuteczność leczenia opowiada prof. dr hab. n. med. Marek Kulus. Wyniki przeprowadzonego badania: Deloitte & Workplace Intelligence – Workplace Well Being Survey 2024 wykazują, że: co najmniej czterech na dziesięciu menedżerów i członków zarządu wielkich korporacji "zawsze" lub "często" czuje się przemęczonych albo zestresowanych. Czym jest neurobiologia wypalenia u zarządzających korporacjami, zarabiającymi krocie i mających wszystkie dostępne dobra, opowiada Artur Orzełowski, psycholog, psychoterapeuta i przedsiębiorca. Aż 77 proc. lekarek i lekarzy doświadcza psychicznego przeciążenia związanego z pracą, a niemal jedna trzecia odczuwa deficyt równowagi między życiem zawodowym, a prywatnym. Jacy są lekarze poza gabinetem mówi prof. dr hab. Artur Mamcarz.

O tym, co dzieje się w ludzkim mózgu przed wypowiedzeniem słowa opowiada prof. Michał Kucewicz z KSM PG – badacz pamięci i umysłu, który pracuje nad terapiami demencji i chorób neurodegeneracyjnych; a o tym, jak można "zrozumieć" język mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym i o pracach nad modelem ludzkiego mikrobiomu jelitowego – dr Tomasz Kościółek z Centrum SANO.

Terapia CAR-T. Najnowsze badania wskazują, że wkraczamy w erę terapii komórkowych, głównie w leczeniu chorób nowotworowych. Terapia CAR-T może ratować życie tam, gdzie chirurgia i onkologia wyczerpały możliwości leczenia. Jak działa w oparciu o zaawansowane technologie, opowiada lekarka, hematolożka, prof. dr hab. n. med. Lidia Gil z Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu. Endemity-badania polsko-słowackie. Maria Kozłowska z Centrum Edukacji Tatrzańskiego Parku Narodowego opowiada o projektach dotyczących endemitów, czyli gatunków występujących tylko na ograniczonym obszarze geograficznym. Europejski Tydzień Szczepień (19-25.04.26). Jak powstają szczepionki i jak działają? Wyjaśnią eksperci: prof. Ernest Kuchar i dr Paweł Grzesiowski.

Polskie współczesne kolekcje dzieł sztuki przedstawia red. Janusz Miliszkiewicz. Poszukując granic ludzkiego poznania, Kant prowadzi nas do rewizji filozofii nauki w świetle ekspansji sztucznej inteligencji, o czym opowiada prof. Bogdan Dziobkowski. Tegoroczna edycja Dnia Ziemi 2026 przebiega pod hasłem "Nasza moc, nasza planeta. Nauka dla środowiska".

"Kolekcjoner. Ignacy Korwin-Milewski (1846–1926)". Wystawa w MNW pokazuje zbiory tego zasłużonego dla kultury polskiej mecenasa, o którym opowiada kuratorka Renata Higersberger. Dzięki wykorzystaniu metody zegara molekularnego wiemy, że pierwszy organizm komórkowy żył na Ziemi już 4,2 mld lat temu. O początkach życia na naszej planecie opowiada prof. Barbara Kremer z IP PAN. Z prof. Jarosławem Źrałką z UJ rozmawiamy o jego książce "Majowie - na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej".

Katowiccy samorządowcy posadzili pierwszy w mieście mikrolas według japońskiej metody Miyawaki. O szczegółach M. Drożdż oraz M. Szafraniec. "Poza szlakiem. Rowerowe podróże Marii i Piotra" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Opowiada K. Pyzel. "W warsztacie dawnego drzeworytnika" w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie. Na ekspozycję i warsztaty zaprasza T. Grajpel.

Przez ponad sto lat uważano, że za nasze myśli, emocje i pamięć odpowiadają wyłącznie neurony czyli komórki nerwowe. Tymczasem najnowsze badania okrzyknięte rewolucją w neurobiologii wykazują, że kluczową rolę w pracy mózgu odgrywają astrocyty. O tych komórkach opowiada dr Michał Wiesław Ślęzak. Jakie zdobycze techniki umożliwiają supernowoczesną digitalizację i to przestrzenną obrazów opowiada realizujący projekt badawczy "Digitalizacja i udostępnianie prac na płótnie i na papierze Edwarda Dwurnika" pan Daniel Ożga, specjalista od digitalizacji obiektów. 17 kwietnia to Światowy Dzień Chorych na Hemofilię. Krew i jej składniki (głównie osocze) są fundamentem leczenia chorych na hemofilię, chociaż współczesna medycyna stosuje głównie wysoce przetworzone koncentraty czynników krzepnięcia pozyskiwane z osocza. Gościem audycji jest prof. dr hab. n. med. Jolanta Antoniewicz–Papis.

Tradycja zbierania wartościowych przedmiotów wiąże się z zainteresowaniami, korzystną inwestycją czy z chęcią ratowania zabytku. Filozof niemieckiego Oświecenia zmienił europejskie postrzeganie wiedzy, o którym opowiada prof. Bogdan Dziobkowski. Naukowe działania na rzecz wspierania planety i kształtowania postaw proekologicznych propaguje między innymi Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. O tamtej tragicznej historii sprzed lat i o tegorocznych obchodach opowiada S. Karwat.Jak w dzisiejszym świecie komunikować badania? Jak popularyzować naukę? Jak wygląda ten szczególny rok na SGH? O tym M. Sielski. O multifraktalnej strukturze wszechświata opowiada prof. W. Macek.

Śladami starożytnych królowych i ich polskich odkrywców prowadzi Tomasz Bonek – reporter, dokumentalista, autor książki "Egipt". Prof. Marcin Wołoszyn z Uniwersytetu Rzeszowskiego podsumowuje międzynarodowy projekt badań genetycznych "HistoGenes", którego jednym z celów było rozwiązanie zagadki pochodzenia Słowian. O historii tulipanów i przyczynach ich rzadkich mutacji kolorystycznych w czasie XVII-wiecznej "gorączki tulipanowej" w Holandii opowiada botanik Wojciech Doroszewicz z UW.

"Ocalone nie tylko w obiektywie". Opowieść o ochronie przyrody, w której ważną rolę odgrywają zarówno leśnicy, jak i myśliwi - prowadzący zrównoważoną gospodarkę łowiecką oraz aktywnie uczestniczący w odbudowie populacji zwierząt. Rozmowa z H. M. Dwornikiem. Barwna historia niezwykłego eksponatu ze Stacji Muzeum w Warszawie. O wagonie salonowym - wyprodukowanym w 1938 r. w Poznaniu - opowiada M. Fludziński. "Przełom. Dzieciństwo i dorastanie w latach 90." - wystawa czasowa w Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach. O szczegółach dr B. Kasprzyk-Dulewicz oraz P. Krystian.

"Kuchnia od kuchni" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie. O szczegółach B. Krzaczyńska i E. Gajewska. Sonda Proba-3 ponownie nawiązała utracone w lutym połączenie. Proba-3 to pierwsza misja ESA, której celem jest obserwacja niskiej korony słonecznej przy pomocy wywoływania sztucznych zaćmień. Rozmowa z E. Zambrzycką-Kościelnicką. O smart parkach - czyli "parkach, które reagują" - opowiadają prof. A. Krzemińska oraz dr inż. A. Zaręba.

Świadectwo kobiet i ich narracji odnalezienia pustego grobu jest obecne w perspektywie biblijnej i historycznej. Maria Magdalena, Maria, matka Jakuba, Joanna, Salome i inne kobiety wspominane w Ewangeliach jako pierwsze ogłosiły nowinę zmartwychwstania. W tradycji wskazuje się na związki między Ewą przy drzewie życia i kobietami w ogrodzie przy pustym grobie, które przedstawia prof. Barbara Strzałkowska z UKSW.

Wedle przekazów ewangelicznych ukrzyżowanie Jezusa było konsekwencją wyroku Sanhedrynu, który został potwierdzony przez rzymskiego namiestnika Poncjusza Piłata. Zarzucane Jezusowi bluźnierstwo nie mogło być jednak podstawą kary śmierci zasądzonej przez prefekta Piłata, bo w prawie rzymskim nie było przestępstwem Co zatem przesądziło o wydaniu takiego wyroku? O co oskarżono Jezusa? Meandry jego procesu wyjaśnią: prof. Piotr Dyczek z UW i prof. Łukasz Niesiołowski-Spano z UW.

Nauka w momencie przełomu. Wokół książki „Badanie ciał radioaktywnych przez Maryę Skłodowską-Curie”. Pozycja zawiera tekst doktoratu uczonej. O szczegółach A. Głowacz. Pierwszy załogowy lot na orbitę Księżyca od 53 lat. Rozpoczęła się kosmiczna misja Artemis II. Rozmowa z dr inż. T. Zawistowskim. O Stefanie Swieżawskim - filozofie, pisarzu, wykładowcy i przyjacielu Jana Pawła II - opowiada prof. Wojciech Starzyński.

Budynek Polskiego Radia przy al. Niepodległości 77, oddany został do użytku w marcu 1957 roku, o czym opowiada red. Krzysztof Michalski. Zaproszenie na wystawę „Ostatni zamek” o architekturze zamkowej dawniej i dziś. Dnia 1 kwietnia 1656 roku, podczas potopu szwedzkiego, król Jan Kazimierz złożył śluby motywujące naród do walki, które omawia prof. Konrad Bobiatyński.

O splicingu (wzmacnianie informacji genetycznej) i o jego wpływie na stany zapalne powodujące wiele groźnych chorób opowiada prof. Maciej Cieśla z Instytutu IMol PAN; a o unikatowej metodzie analizy map promieniowania reliktowego i o misjach kosmicznych prof. Krzysztof Górski – Sekretarz Generalny Akademii Kopernikańskiej, pracujący 40 lat w NASA.

W związku ze śmiercią Wiesława Myśliwskiego, zaprosiliśmy na audycję specjalną poświęconą wybitnemu prozaikowi. Przypominamy fragmenty radiowych rozmów z Wiesławem Myśliwskim, spotkań z publicznością oraz fragmenty jego powieści.

Wyspa Wielkanocna intryguje zagadkowymi posągami moai, które w momencie powstania zachwycały kolorami - o czym opowiada dr hab. Zuzanna Jakubowska-Vorbrich z UW. W 1024 r. w Chinach narodził się papierowy pieniądz. Jakie były przyczyny wprowadzenie tej innowacji i dlaczego w XVIII w. zarzucono to rozwiązanie – wyjaśnia Albert Kozik z UW. O pierwszych odkryciach i oczekiwaniach związanych ze starożytnym podwodnym stanowiskiem w Ptolemais w Libii opowiada prof. Bartosz Kontny z UW.

Dr Alina Landowska z Akademii Leona Koźmińskiego prowadzi pionierskie badania AL. Na bardzo dużej grupie badawczej sprawdza się czy AI potrafi częściej niż człowiek wyłapać ukrytą w przekazie tekstowym: krzywdę, niesprawiedliwość, nadużycia czy złe intencje autora. 26.03.26 ukazał się raport "Moje życie z POChP", który omawia codzienne życie chorych z Przewlekłą Obturacyjną Chorobą Płuc gdzie w nasileniu choroby pacjenci się duszą i bez mechanicznego wspomagania oddechu nie mają żadnych szans na funkcjonowanie, a nawet życie. Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu (UMW) opracował podręcznik dla nauczycieli Edukacja Zdrowotna. Jak powstaje takie narzędzie edukacyjne zawierające szeroko pojętą wiedzę zdrowotną z uwzględnieniem zasad metodyki i popularyzacji wiedzy opowiadają dr Dorota Kiedlik, prof. Agnieszka Piwowar, dr hab. Agnieszka Mastalerz-Migas oraz dr hab. Łukasz Rypicz.

Walka kontusza z frakiem, czyli sarmatyzmu z oświeceniem obecna była w życiu społecznym, służyła propagandzie i kreowała wzorce, które przedstawia prof. Agata Roćko. W Rzymie, Grecji i Egipcie zamożni obywatele odbywali pielgrzymki, udawali się na Igrzyska Olimpijskie czy do uzdrowisk, o których opowiada prof. Tadeusz Stegner. Stefan Okrzeja za działalność niepodległościową został stracony na stokach Cytadeli.