Food Forward NL

In de vijfde aflevering van de podcast Wizards&Prophets gaan Vork-hoofdredacteur Joost van Kasteren en directeur Dierwetenschappen Martin Scholten van Wageningen University in gesprek over de toekomst van onze veestapel. Tovenaar Van Kasteren ziet weinig heil in pogingen om de veehouderij te verduurzamen via kringlooplandbouw. 'Het stikstofverlies is zo groot, die kringloop krijg je nooit gesloten.' Toch is hij geen principieel tegenstander van vlees, hij eet het zelf ook. Om de schade aan de natuur te beperken, pleit hij ervoor om alle landbouw in Nederland te concentreren op een miljoen hectare grond. Op deze manier blijft er een miljoen hectare land over om terug te geven aan de natuur. 'We kunnen hier dan echte robuuste natuur van maken, die we als mens volledig aan haar lot overlaten.' Voor profeet Scholten is de massale uitstoot van stikstof bij de vleesproductie juist het argument om veel meer terug te vallen op kringlooplandbouw. Maar dan wel met moderne methoden. In zijn ideale wereld gebruiken we het afval uit de stad straks als grondstoffen voor zowel de gewassen- als de veeteelt.

In 2100 heeft Afrika vier miljard monden te voeden – vier keer zoveel als nu. En dat terwijl de voedselopbrengsten nu al gigantisch achterblijven bij de vraag. Volgens de Nigeriaanse Patience Koku van Replenish Farms is een snelle technologische revolutie de enige oplossing om tot efficiënte massaproductie te komen. De Zuid-Afrikaanse onderzoeker Zayaan Khan is daar kritisch over. Zij pleit juist voor kleine, lokale, circulaire productieketens. In deze podcast zoeken journalist en bioloog Hidde Boersma en directeur van de Food Hub Joris Lohman naar overeenkomsten in de ideeën van Khan en Koku. Welke rol kan het westen spelen in het verhogen van de productiviteit? Hoe kan Afrika snel stappen overslaan, zonder onze fouten te herhalen, of opgescheept te worden met door ons afgedankte technologie? Moet Afrika überhaupt wel luisteren naar Europa? De verschillen tussen beide continenten zijn immers enorm. Waar Europa zich bijvoorbeeld afkeert van gmo, kan het voor Afrika misschien wél een goede manier zijn om tot voedselzekerheid te komen. Zowel Koku als Khan geloven in een Afrikaanse toekomst waarin de kleine boer een belangrijke rol speelt. Grote bedrijven zijn nodig voor de grote investeringen, maar het landschap is zo divers en ruraal dat lokale communities onmisbaar zijn voor de voedselproductie en logistiek. Door inheemse, eeuwenoude kennis van planten te combineren met de nieuwste technologieën, kan Afrika versneld bouwen aan een uniek en duurzaam voedselsysteem, dat stoelt op lokale betrokkenheid. En daar kunnen wij in het westen dan weer veel van leren.

Ze willen allebei een wereld waarin genoeg gezond eten is voor iedereen, zonder dat het leven op aarde daaronder lijdt. Maar Ernst van den Ende (managing director van de Plant Sciences Group van Wageningen University & Research) en Miriam van Bree (manager kennis en innovatie bij Bionext, een ketenorganisatie voor biologische landbouw en voeding) hebben een totaal andere kijk op de weg daarnaartoe. Van den Ende vindt dat we al onze kennis en kunde uit de kast mogen trekken om de wereld te voeden. 'Er is gentechnologie beschikbaar waarmee we heel snel en uiterst precies betere gewassen kunnen kweken. En die snelheid hebben we nodig, dus laten we vooral niet te dogmatisch zijn', vindt hij. Van Bree vindt 'geknip en geplak met DNA' veel te ver gaan. 'De mens moet de integriteit van de plant respecteren, dat is een principekwestie', stelt ze. 'Bovendien is de natuur zo ingewikkeld, dat we de gevolgen van al dat geknutsel helemaal niet kunnen overzien.' Ondanks hun grote verschillen in visie zoeken Van den Ende en Van Bree in deze podcast toenadering tot elkaar. Want als we toe willen naar een duurzame voedselproductie voor de hele wereld, is een combinatie van oplossingen nodig. Toewerken naar zo min mogelijk kunstmatige bestrijding en bemesting, gewassen kweken die passen bij de omgeving en het veranderende klimaat, het machtsblok van de grote industrie met haar patenten doorbreken – als we dat voor elkaar krijgen, dan komt het volgens beiden wel goed.

Hoe produceren we genoeg voedsel in Nederland, zonder de natuur volledig weg te vagen? In aflevering twee van deze vijfdelige podcast-serie praten landbouwkundig ingenieur Frank Verhoeven en gepensioneerd onderzoeker Peter Smeets over de (her)inrichting van ons landschap. Moeten we toe naar een verweving van natuur met kleinschalige landbouw, of juist naar een strikte scheiding en schaalvergroting van functies? Massaproductie in voedselfabrieken; Verhoeven kan zich niet voorstellen dat een concentratie van landbouw op strategische plekken ons land werkelijk vooruit gaat helpen. Hij pleit voor het tegenovergestelde: kleinschaligheid en een combinatie van functies in het landschap. Smeets is er juist van overtuigd dat schaalvergroting de enige kans is om op een efficiënte manier genoeg voedsel te produceren én de natuur de ruimte te geven om zich te herstellen. Onder leiding van Harm Edens gaan Verhoeven en Smeets op zoek naar wat hen bindt. En dat is genoeg. Beide pleiten voor het behouden van werkgelegenheid, ruimte voor de ondernemende mkb-er en vooral: een sterke visie van de overheid.

Moeten we de landbouw verder intensiveren, of juist investeren in biologische voedselproductie? In deze vijfdelige podcast-serie gaan moleculair bioloog Hidde Boersma en directeur van Food Hub Joris Lohman met elkaar in debat over de toekomst van ons voedsel. Ze pleiten allebei voor een duurzamere landbouw. Toch liggen hun oplossingen ver uit elkaar. Boersma vertegenwoordigt de 'tovenaars'. Dit is de stroming van denkers die de landbouw met gen-tech en andere innovaties verder willen intensiveren. Door meer voedsel te produceren op minder land, willen ze zo meer ruimte creëren voor de natuur. 'Profeet' Lohman pleit juist voor een circulaire voedselproductie, die veel meer in balans is met natuurlijke ecosystemen. Onder leiding van Harm Edens verkennen Boersma en Lohman elkaars ideeën, en onderzoeken ze in hoeverre hun oplossingen elkaar zouden kunnen versterken. Want over een ding zijn ze het wel eens; de huidige status-quo in de landbouw moet worden doorbroken. In deze eerste aflevering verkennen Boersma en Lohman het veld. Ze schetsen de ideeën van zowel de profeten als de tovenaars in het voedseldebatten, en introduceren de grote thema's die ze de komende vijf afleveringen gaan bespreken.

Nederlandse consumenten maken zich steeds drukker om duurzaamheid en gezondheid, maar hechten ook veel waarde aan beleving en gemak. Ze kopen standaardproducten zo goedkoop mogelijk in zodat ze meer kunnen uitgeven aan bijzondere producten. Met name de middenmoters in de voedingsmiddelenbranche betalen hiervoor het gelag. Martijn Rol, Sectorspecialist Food bij Rabobank, geeft bedrijven tips om het hoofd boven water te houden.

De Rabobank startte onlangs met Rabo Food Forward, een innovatieprogramma voor voedselvoorziening dat tot in alle uithoeken van Nederland reikt. Maar wat houdt dat programma precies in? Lambert van Horen, Research Analist bij Rabobank, legt het uit en vertolkt het enthousiasme dat hij voelde tijdens de eerste 'keten-brede' brainstormsessie in Friesland. Lees hier meer over Rabo Food Forward en hoe we samen voedseloplossingen versnellen: www.rabobank.com/foodforward

Zal innovatie in de food- en agri-sector eerder van duurzame start-ups komen of van grote multinationals? Het doet er niet toe, vinden Maarten Ooms en Saskia Hoebee van het Rabobank Food & Agri Innovatie Team. Waar het om gaat – en waar zij zich voor inzetten – is dat goede ideeën voor een duurzame voedselvoorziening overwinnen en niet uit de markt gedrukt worden.

Wereldwijd gaat een derde van alle voedsel dat we produceren verloren. Dat ondermijnt de mondiale voedselvoorziening en draagt significant bij aan klimaatverandering. In de Nederlandse horeca wordt er per jaar 51 duizend ton aan voedsel weggegooid: zo'n 83 miljoen bordjes eten!  Met de nieuwe Food Waste Challenge werkt de Rabobank er met verschillende partijen hard aan om hier iets aan te doen, vertellen Jos Klerx, Sectorspecialist Horeca en Recreatie bij Rabobank en Anna de Visser-Amundson, lector aan Hotelschool The Hague. Doe mee! De Food Waste Challenge begint op 29 augustus 2019. Restaurants en cateringbedrijven kunnen zich vóór 27 september aanmelden voor de Challenge. Werkt je in de horeca? Registreer je dan vandaag! www.horecafoodwastechallenge.nl  

De vraag naar dierlijke eiwitten stijgt wereldwijd. Protix maakt duurzaam voeder voor de vissen en kippen die wij eten van een misschien verrassende bron: insecten. Oprichter Tarique Arsiwalla in gesprek met Harm Edens van BNR. Meer weten? Ga naar Rabobank.com/nl/

Recente cijfers wijzen uit dat onze toekomstige voedselproductie gedragen wordt door de schouders van een continu krimpend aantal jonge boeren. Iris Bouwers (25), mede-eigenaar van een boerenbedrijf in Drenthe, beschrijft de uitdagingen waar de nieuwe lichting boeren mee geconfronteerd wordt en schetst de steun die overheden, banken en consumenten hen kunnen bieden.

Nederland is de tweede landbouwexporteur ter wereld. Dat hebben we te danken aan de innovatieve kracht van onze agrisector. Carin van Huët, hoofd Sectormanagement en directeur Food & Agri bij de Rabobank, denkt dat diezelfde kracht nu nodig is om te verduurzamen. Dankzij haar boerenachtergrond (en boerenverstand) kan zij ook gemakkelijk een brug slaan tussen boer en bank. 

Er zit weinig leven meer in Nederlandse akkers en weilanden. En intussen neemt de biodiversiteit ook nog eens steeds verder af. In het Deltaplan Biodiversiteit werken melkveehouders, onderwijsinstellingen, zuivelbedrijven, Agrifirm en de Rabobank samen om het tij te keren. De eerste stap is het monitoren van de biodiversiteit, de tweede stap een andere manier van boeren bedenken zodat insecten, vogels en andere nuttige dieren in en op het boerenland weer terugkeren. Want dat is beter voor het weiland en de koeien, maar zeker ook voor de boer. En wie oog heeft voor biodiversiteit mag straks van de Rabobank een rentevoordeel verwachten. Harm Edens/BNR interviewt Alex Datema, melkveehouder in Groningen, en Jeen Nijboer, projectmanager Food & Agri bij de Rabobank, over insecten en weidevogels die íédereen blij gaan maken.

Harm Edens/BNR interviewt experts met de vraag hoe een bank kan bijdragen aan een betere wereld. Dit keer Harry Smit, senior analyst van het Farm Input Team. Over hoe de Bodemcoalitie de toekomst van boeren helpt veiligstellen.

Venture capital investments in food and agricultural technology are on the rise. Adam Anders, Managing Partner at Anterra Capital, explains the latest advances and considers the role investors can play in shaping a more sustainable, safe, and secure future of food.

In 2016 ging de sponsorstrategie van de Rabobank op de schop. De focus verschoof van zware topsporten zoals wielrennen en hockey naar het helpen van de lokale vereniging, het 'cement van de samenleving'. Daarom klopt de bank nu aan bij alle sport- en cultuurclubs van Nederland met de boodschap: vertel ons je duurzame ambitie en wij gaan je helpen. Niet alleen met geld, maar ook – en vooral – met de inhoud.

"Duurzaam koopgedrag moet worden gestimuleerd", zegt David Kat van Wasteless. De start-up heeft een ingenieus dynamisch prijskaartjessysteem op basis van data ontwikkeld: hoe langer houdbaar het product, hoe hoger de prijs. In Spanje, waar dit systeem al is ingevoerd, hebben supermarkten hun verspilling inmiddels met meer dan veertig procent ingedamd.

Albert Boogaard, Head Innovation bij Rabobank Foundation, schetst het belang van de nieuwste data-gedreven technologie voor kleinschalige boeren in ontwikkelingslanden.

Banking for Food: Gilles Boumeester over de voedselketen by Rabobank

Het bevorderen van zelfredzaamheid van boeren in binnen- en buitenland is het belangrijkste doel van de Rabobank Foundation, het maatschappelijk fonds van de Rabobank. Pim Mol is onlangs aangetreden als directeur-bestuurder en vertelt in deze podcast gepassioneerd over de projecten die de Rabobank Foundation samen met partners op touw heeft gezet, maar ook over de enorme uitdagingen die bij de duurzame missie 'Growing a better world together' komen kijken.

Boeren in Afrika die niet alléén op het land werken of veehouden om hun eigen gezin te onderhouden, maar in staat zijn het hele continent te voeden – Marianne Schoemaker, CEO Rabo Development, beschrijft de enorme uitdagingen die de Rabobank en haar Afrikaanse partners voorzien om dat te bereiken. Vooral omdat Afrika een netto importerend continent is en de bevolking groeit als kool. Naar verwachting is het aantal Afrikanen in 2050 verviervoudigd (!). Een hechte samenwerking tussen banken en overheden is daarom cruciaal.

Susan Hansen and Natasha Valeeva of RaboResearch explain China's bombshell decision to ban waste paper imports for recycling. Listen now (in English).

De helft van alle agrarische klanten van de Rabobank, zo'n 25.000, heeft met bedrijfsopvolging te maken. Een emotioneel proces dat niet altijd zonder horten of stoten verloopt. Aan het woord is Ruud Huirne, directeur Food & Agri bij de Rabobank.

Agrariërs overal ter wereld delen hun tips en ideeën binnen één groot netwerk: Global Farmers. Op die manier kunnen ze samen oplossingen bedenken voor het blijven voeden van de wereldbevolking én tegelijkertijd hun eigen bedrijfsvoering optimaliseren. Zo leert een boer in Brazilië van een boer in Australië en andersom.

Hoe kun je op een efficiënte manier kuddes van meer dan 8.000 koeien in de gaten houden? Start-up mOOvement ontwikkelde als antwoord op die vraag een manier om IoT in te zetten zo dat alle dieren getrackt worden.

Goede en gezonde voeding kan helpen om bepaalde ziektes te voorkomen. Een gesprek met Ruud Albers, oprichter van Nutrileads. Voor meer info ga naar rabobank.com/nl

Harm Edens spreekt Jack Stroeken over zijn bedrijf Ekomenu dat maaltijdboxen levert met gezonde en makkelijk te bereiden maaltijden. Uniek aan het concept zijn de speciaal samengestelde boxen voor mensen met een speciaal dieet of specifieke levensstijl.

Koen Nouws-Keij, oprichter en directeur van Diverzio, over zijn stichting die zich inzet om voeding in de zorg te verbeteren. Meer info: www.rabobank.com/nl

Zware landbouwvoertuigen rijden de bodem dicht. Tijd om over te stappen naar lichte, zelfsturende machines zoals die in de afbeelding? Harm Edens interviewt Herman Schoorlemmer van Wageningen University. Meer info: www.rabobank.com/nl

From our podcasts on 'Banking for Food': Rabobank board member - and cattle rancher - Berry Marttin on how we can help our farmers feed 12 billion people by 2100. For more info go to www.rabobank.com

Michel van Schaik, directeur Gezondheidszorg bij de Rabobank, en Irene Mommers van BeBright over hoe een bank kan bijdragen aan een gezondere samenleving. Meer info: www.rabobank.com/nl

Door big data in te zetten kunnen horeca en zorg bedrijven hun behoeften beter voorspellen en wordt er minder weggegooid.Harm Edens / BNR interviewt Thomas Luttikhold, oprichter van Wastewatchers. Meer info: www.rabobank.com/nl

Hoe kunnen we expertise van de bank verbinden aan wat Nederland doet qua overheidssteun of facilitering richting de Nederlandse bedrijven die internationale kansen willen spotten? Harm Edens / BNR interviewt Suzanne van Tilburg, Global Head Corporate Relations bij de Rabobank. Meer info: www.rabobank.com/nl

Bas Rüter, directeur Duurzaamheid van de ‎Rabobank, vertelt over biodiversiteit binnen "Growing a better world together", de nieuwe missie van de Rabobank, waarmee de bank zich middels kennis, netwerken en financiële oplossingen inzet om klanten en partners nog beter te ondersteunen bij het ecologisch en sociaal verduurzamen van de food & agrarische sector. Met het driejarige 'Kickstart Food' wordt gefocust op vier sleutelgebieden: - Aarde: wereldwijd de kwaliteit herstellen van de huidige landbouwgrond, om meer te produceren met minder weerslag op het milieu - Verspilling: voedselverspilling in de hele voedselproductieketen terugdringen - Stabiliteit: een stabielere en robuustere voedselmarkt aanmoedigen en stimuleren - Voeding: de voedingswaarde van onze diëten uitbalanceren Meer info: www.rabobank.com/nl/about-rabobank/kickstart-food/index.html

Hoe kunnen we in 2050 60% meer voedsel produceren dan nu, zonder dat we de aarde uitputten? Wat moeten we daar nu al voor doen? Harm Edens legt deze vraag voor aan Gilles Boumeester, hoofd RaboResearch Food & Agribusiness. "Heel veel van de standaardpraktijken in Nederland of West-Europa worden nog niet eens gebruikt in andere landen. Daar kun je zeggen als organisatie: ik zet mijn netwerk in en ik ga helpen op andere plekken om daar efficiënter water te gebruiken, beter grondstoffen te beheren en daarmee meer voeding te bewerkstelligen." Meer info: www.rabobank.com/nl

Stefan Wink, Brand Strategist van de ‎Rabobank, vertelt over "Growing a better world together", de nieuwe missie van de Rabobank, waarmee de bank zich middels kennis, netwerken en financiële oplossingen inzet om klanten en partners nog beter te ondersteunen bij het ecologisch en sociaal verduurzamen van de food & agrarische sector. Met het driejarige 'Kickstart Food' wordt gefocust op vier sleutelgebieden: - Aarde: wereldwijd de kwaliteit herstellen van de huidige landbouwgrond, om meer te produceren met minder weerslag op het milieu - Verspilling: voedselverspilling in de hele voedselproductieketen terugdringen - Stabiliteit: een stabielere en robuustere voedselmarkt aanmoedigen en stimuleren - Voeding: de voedingswaarde van onze diëten uitbalanceren Meer info: www.rabobank.com/nl/about-rabobank/kickstart-food/index.html