Het Uur

Volgens Arnon Grunberg is moralisme niet alleen streng, maar ook onhaalbaar. „Mij zijn echt heel veel slechte dingen niet vreemd.” Hij vertelt open dat hij vroeger naar bordelen ging en dat hij tijdens een ruzie zijn ex een keer aan de haren over de vloer trok. „Ik ben niet zonder fouten. Ik ben ook gewoon een gemiddelde zondaar.” Wie verwacht dat mensen perfect zijn, vraagt volgens hem het onmogelijke: „Dan ben je voortdurend teleurgesteld.”De mens is verleidbaar, volgens Grunberg. Die overtuiging hangt samen met zijn achtergrond. Als iemand die in de schaduw van de Holocaust is opgegroeid, nu in de Verenigde Staten woont onder de zweep van Trump en een zus heeft die in een Israëlische nederzetting leeft, vindt hij de belofte van een perfecte wereld misleidend: „Waarom zouden wij recht hebben op een paradijs, totale gelijkheid en de ware rechtvaardigheid? De geschiedenis is een aaneenschakeling van catastrofes.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ooit gaf Sophie van Gool een salaris met zes cijfers op als consultant op de Zuidas. „Na de seksistische grapjes op het werkuitje begon ik het ineens overal te zien,” zegt ze. „Dat er maar één vrouw aan de top zat bijvoorbeeld.” Ze stortte zich op intern onderzoek en werd „de feminist bij het koffiezetapparaat”, tot ze stuitte op een oud dossier: „Vrouwenproject 2001, in de la gegooid.”„Zwangerschapsdiscriminatie is al 15 jaar even hoog,” zegt Van Gool. „En werkgevers betalen soms al het invriezen van eicellen van hun werknemers, uit eigen belang.” Marktdenken zit overal, merkte ze toen ze zwanger werd: „donorzaad in een winkelmandje stoppen en afrekenen met iDEAL”, draagmoederschap en de kinderopvang, die in handen is van private equity-investeerders. Overal wordt aan marktdenken gedaan, behalve thuis. „Zorgtaken nemen we niet mee in ons bbp, terwijl dat onbetaalde werk een kwart daarvan is. Als we ermee stoppen, stort alles in.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Els van Steijn begeleidt familieopstellingen en leerde: „Rationeel verwerken kunnen de meeste mensen wel, maar bij hun gevoel komen is lastiger. Een opstelling maakt dat zichtbaar”.Het bracht haar ook persoonlijke inzichten. „Ik voelde me door mijn vader niet gezien”, zegt Van Steijn, „maar feitelijk verweet ik hem het gedrag dat ik zelf vertoonde. Ik zag mijn vader ook niet. Ik zag alleen maar wat hij niet kon leveren.” Als kind was ze vaak ziek: „Mijn moeder was doodsbenauwd dat er iets met mij zou gebeuren. Dus ik werd lief en braaf.” De opstellingen hielpen haar: „Ik ging van een meisje met een ongelooflijk minderwaardigheidscomplex naar de versie die ik nu ben.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De levensgeschiedenis van Maarten van Rossem begint dramatisch. Als baby lag hij achtergelaten in een tuin die gebombardeerd werd. Misschien ligt daar de oorsprong van de bekende brombeer. Over zijn roem vertelt hij droog: „Plotseling kreeg ik verse champignons bij de groenteboer.” Ook zijn carrière relativeert hij: „In het land der blinden is één oog koning. Ik heb weleens een weddenschap gedaan dat ik de Australiëdeskundige van Nederland zou worden. Dat kan natuurlijk, omdat ze nooit verder vragen dan de actualiteit van de dag.”Toch is Van Rossem optimistischer dan je zou denken: „Het is niet alsof 8 miljard mensen elkaar lopen te beschieten.” Een noodpakket heeft hij niet: „Ik heb de ijskastdeur opengedaan en dacht: als ons wat gebeurt, houden we het wel een half jaar vol. Die tetterende oorlogszorg vind ik bezwaarlijk… donder nou op, wat is dit nou voor onzin.” De meermaals gecancelde brombeer is optimistisch en zelfs in voor een gesprek over de liefde en seks.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nanoah Struik is de eerste non-binaire persoon met een X in het paspoort en kreeg daarop veel kritiek: „Mensen voelden dat er iets van hen werd afgenomen, terwijl ik er juist alleen iets bij kreeg, zonder dat iemand iets kwijtraakte.” Diens Nigeriaanse vader wees Struik de deur: „Er werd mij verteld dat ik zijn kind niet meer was. Want in Afrika bestaat dat niet.” Ook zei hij dat God Struik niet zo gemaakt zou hebben. Door diens autisme kan Struik zich voorstellen dat mensen schrikken van nieuwe dingen: „Maar we moeten wat meer zijn als honden die aan elkaar snuffelen, in plaats van wat de boer niet kent dat vreet die niet.” Waar Struik zich altijd al queer voelde, voelde die zich niet zwart. De moord op George Floyd was een kantelpunt: „De black community ging trots staan voor wie ze zijn en ik dacht: daar ben ik nog niet.” In Nigeria kon Struijk de aanvankelijk tegengestelde identiteiten onverwachts meer en meer samenbrengen. Mede door de nieuwe, Nigeriaanse naam, die die daar kreeg: „Iwinossa: handgemaakt door God.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Na zeven jaar is Carice van Houten terug in een speelfilm, over scheiden. Als kind maakte ze meerdere scheidingen mee. „Ik was heel introvert, alles speelde zich van binnen af. Ik kon mijn gevoel niet goed uiten.” In haar jeugd was ze bang voor explosiviteit in het gezin. „Ik hield me op de vlakte. Om de liefde van mijn stiefvader te waarborgen, leerde ik niets te zeggen: don’t rock the boat.”„Ik moest het toneel op om gezien te worden.” Daar vond ze haar bestaansrecht. Net als thuis werd ze ook bij de pers lange tijd het lievelingetje, „totdat ik mijn bek opendeed.” De ooit conflictvermijdende Van Houten spreekt zich nu uit. Ze groeide vrij op, zonder duidelijke grenzen tussen goed en fout. Nu neemt ze juist een moralistisch standpunt in. „Die stille muis in mij denkt: hoe is dit gebeurd?”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: Michiel van PoelgeestMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Het idiote van zelf oud worden is dat het toch net iets anders voelt dan dat je het altijd hebt bestudeerd,” zegt geriater Rudi Westendorp, die zelf 67 jaar is. Toen hij dacht dat hij uitgezaaide prostaatkanker had, realiseerde hij zich: „Er is geen programma voor de dood, er is een programma voor onderhoud en herstel… en daarna is de benzine op.” De dood ziet hij als een supernova: „energie klontert… en knalt weer uit elkaar.”Westendorp vergelijkt mensen met wasmachines: „Wij zijn geen Miele die honderd jaar meegaat, maar eerder een Zanussi van veertig, vijftig jaar.” Daarna begint de „vrije uitloop,” de fase waarin je volgens hem evolutionair niet meer nuttig bent. „Als je je hebt voortgeplant en kinderen hebt grootgebracht, waarom ben je er dan nog?” Toch worden „baby’s die nu geboren worden, 100 jaar,” met uitschieters richting „130”. „Maar als je mooi oud wil worden, doe dat dan alsjeblieft in Nederland in 2026.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ooit droomde Dick Zijp van een carrière als cabaretier. Nu onderzoekt en recenseert hij humor. „Humor ontleden is als het ontleden van een kikker,” zegt hij. „De kikker gaat dood.” Daarom kijkt hij vooral de politiek achter grappen. Zelf dacht hij vroeger dat humor vooral bevrijdend en liberaal was. Inmiddels kijkt hij er anders naar. Humor kan volgens hem ook machtsverhoudingen bevestigen. Zijps kritiek op grensoverschrijdende grappen, levert hem geregeld reacties op. Cabaretier Hans Teeuwen noemde hem ooit een „genderneutrale kutkop”, en GeenStijl gaf hem de bijnaam „Suck my Dick Zijp”. Volgens Zijp roepen sommige comedians te snel dat woke de humor kapot maakt: „Kritiek wordt vaak verward met censuur.” Of links nog humor heeft, wordt hem vaak gevraagd. Volgens hem zit linkse humor in een identiteitscrisis en neemt die kant te vaak het frame van rechts over. Daar moet links volgens Zijp onmiddellijk mee stoppen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voordat Tamar Valkenier de wereld introk, werkte ze als sterrenchef en later als recherchepsycholoog. Toch besloot ze haar vaste leven op te geven en opnieuw te beginnen. „Ik kreeg het opeens heel benauwd.” Inmiddels leeft ze al elf jaar leeft ver onder de armoedegrens, maar ze voelt zich rijker dan ooit. „Ik heb extreme hike-expedities gedaan, met een kameel door Mongolië getrokken en als vegetariër op dieren moeten jagen.”Vroeger werd Valkenier al van de kleinste dingen ontzettend bang: „Ik durfde niet in de bus, ik durfde niet in de lift. In grote mensenmassa's raakte ik helemaal in paniek.” Toch besloot ze zich daar niet door te laten tegenhouden. „Met angst gaat het ook. Dat leerde mijn vader mij altijd.” Angst is volgens haar een hartstikke goede raadgever, maar op reis leerde ze te onderscheiden: „Is dit een gegronde angst?” Een beer tegenkomen is toch iets anders dan een deadline.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In Amsterdam-Zuid groeide Doortje Smithuijsen op als typische randstedelijke millennial: „De hele cast van Goede Tijden Slechte Tijden woonde op een gegeven moment bij ons in de straat.” Haar analytische blik kreeg ze mee van haar vader, die socioloog was. Tijdens een Ibiza-feest van de buren hoorde ze hoe haar andere buurman demonstratief keihard Bach opzette en merkte ze op: „Hier is een soort cultuuroorlog gaande.”Smithuijsen behoort tot de eerste generatie „gewenste kinderen”, die van jongs af aan te horen kregen dat ze „speciaal” waren. Ze herinnert zich hoe ze na toneelstukjes thuis „een doorlopend applaus” kreeg van haar ouders. In haar boekenweekessay onderzoekt Smithuijsen hoe deze bevestiging heeft geleid tot een generatie vol teleurgestelde millennials in een wereld waarin niet alles zomaar bereikt kan worden. „Als je je hele leven altijd ja te horen krijgt, is het moeilijk om nee te horen."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Splinter Chabot groeide op in een huis dat hij omschrijft als een kruising tussen Pippi Langkous en Alice in Wonderland, waar fantasie overal aanwezig was. Toch merkte hij dat zelfs in een warm en vrijzinnig gezin, waar alles mocht, uit de kast komen moeilijk kan zijn. Over zijn interne worsteling schreef hij Confettiregen, waarop hij duizenden reacties ontving. De brief over het verhaal van Richard, die zelfmoord pleegde nadat zijn coming-out door zijn vader werd beantwoord met “een vuistenregen”, liet hem niet los. “Er zijn nog elke dag Richards.”Volgens Chabot bestaat er “een verschil tussen de papieren vrijheid in Nederland en de ware werkelijkheid”, omdat onze vrijheid niet altijd voelbaar is op straat of in steegjes. Zelf werd hij bespuugd, geslagen en bedreigd om zijn geaardheid en zijn invulling van mannelijkheid. De crisis waarin mannelijkheid tegenwoordig verkeert ligt volgens hem in zwijgen over gevoelens, een mensbeeld waar niemand aan kan voldoen. “Als je zacht durft te zijn, wordt het leven zachter. Hard en stoer zijn zit je alleen maar in de weg.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ina Brouwer komt haar hele leven al op voor zichzelf en het lot van de onderdrukten. Vroeger als lid van de Communistische Partij van Nederland (CPN) – „wij wilden de wereld redden” – tegenwoordig als advocaat van de slachtoffers van de bangalijsten die rondgingen bij het Utrechtsch Studenten Corps. Ze verdedigt hen, ook als dat haarzelf in gevaar brengt: „Op de vierde bangalijst ben ik bedreigd.”Brouwer was zelf lid van het studentencorps in Groningen. „Twee jaar, want ik ben gillend weggerend.” Ze vergelijkt de lijsten van nu met het seksisme uit haar eigen studententijd: „Dat je vroeger aangerand werd was ook heel erg, maar nu word je digitaal aangerand en gaat het de hele wereld over.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We houden een gevaarlijke mythe in stand over geld volgens Thomas Bollen. „Ik had altijd het idee dat er een vaste hoeveelheid geld is die rondgaat,” zegt hij, maar zo werkt het systeem niet. „De geldpers staat bij commerciële banken”, al merkt Bollen op dat dat nauwelijks bekend is. Het beeld van geld als een stuk metaal met intrinsieke waarde noemt hij „ideologisch”. In werkelijkheid is geld geen neutraal ruilmiddel, legt hij uit, maar „geld is een sociale afspraak over de verdeling van economische zaken en daarmee ook een machtsmiddel.” Bollen heeft het met eigen ogen gezien: je banksaldo ligt niet in een kluis. „Je hebt je geld uitgeleend aan de bank”. Als iedereen het tegelijk wil opnemen, „dan blijkt dat het geld er niet is en dan stort het systeem in”. Toch worden banken gesteund met publiek geld. Bollen benadrukt dat dit het moment is om nieuwe afspraken te maken. „De wereld die we heel lang voor lief hebben genomen met Amerika als bondgenoot wordt wankel. Op zo'n moment gaan de deuren open." Nu is het moment dat er volgens hem echte verandering kan plaatsvinden.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Al 6,5 jaar drinkt Jeanneke Scholtens niet meer. Niet omdat ze verslaafd was, maar omdat ze steeds bezig was met „het volgende glas”. Ze dronk „elke dag”, totdat ze op een ochtend „met bloeddoorlopen ogen” wakker werd nadat ze ’s avonds „een fles had geledigd”, terwijl de kinderen op bed lagen. De vraag: „Wat was er gebeurd als er brand was uitgebroken?” gaf haar een diep schuldgevoel dat ze besloot aan te gaan.Als futurologe zegt Scholtens: „We behandelen onze toekomstige zelf net zo slecht als een volslagen vreemde.” Ze vindt het een verdienste dat haar kinderen haar niet zullen herinneren met een glas wijn in haar hand. Daarom zocht ze een alternatieve roes, die niet afhankelijk is van het middel.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘De stem van een nieuwe protestgeneratie’ is een titel waar punkzanger Abel van Gijlswijk zelf niet bepaald blij mee is: „Je geeft me zoveel macht. Dat is super gevaarlijk.” In plaats daarvan roept hij op tot zelfstandig nadenken en tot vraagtekens zetten bij wat ons als realiteit wordt gepresenteerd. „Ik geloof geen enkele waarheid 100%,” zegt hij: „Werkelijkheid is wat mensen projecteren op chaos.” De machthebbende bepaalt volgens de zanger het narratief. „Alternatieven daarvoor bedenken wordt ons steeds lastiger gemaakt, doordat het kapitalisme onze verbeelding kaapt. Dat komt tot uiting in hoe wij als maatschappij korten op cultuur." Hij merkt op dat kritiek op het systeem vaak als complottheorie bestempeld wordt om het te ondermijnen. „Dat is een tool van macht om het tegengeluid in diskrediet te brengen.” Hij vindt het bijna naïef om te denken dat die theorieën allemaal niet waar zijn. „Kijk naar de Epstein-files: wat is dat als het geen elitenetwerk van pedofielen is?”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Humor is mijn manier om de werkelijkheid te verwerken,” zegt Arjen Lubach. Tijdens dagelijkse televisie ging hem dat goed af: „De werkelijkheid werd gekneed naar een wereld die ik aankan door relativerende opmerkingen en grapjes van mijn redactie.” Maar na een seizoen valt dat collectief weg en dat leidde zelfs een keer tot „zwarte wolken”.Voor het komende seizoen ziet Lubach grote uitdagingen. Er staat veel in beweging: Groenland, Venezuela, Cuba, Colombia, Oekraïne, Taiwan. „Dat is een opgave: doen we Iran een keer twintig minuten op een donderdag, of wekenlang elke dag vijf minuten?” Te veel ernst achter elkaar werkt niet volgens hem. „Als ik elke dag zeg: vanavond Soedan, dan wordt het Nieuwsuur.” Lubach vindt het een angstig idee dat zijn voorbeelden in de Verenigde Staten, zoals Jimmy Kimmel, met censuur te maken kregen. „Amerika voelt als ons voorland: dat wat er daar gebeurt, gebeurt hier vijf jaar later. Het gebeurde met McDonald's en Levi's 501. Waarom niet met het fascisme?”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een leven tussen Zuid-Afrika, Groot-Brittannië, Frankrijk en Leiden maakte van Simon Kuper een wereldburger. „In deze tijd van nativisme en Geert Wilders is dat geen populair ding." Toch voelt hij zich verbonden met Nederland, met name met ons voetbal: „Mijn hart slaat voor Oranje. En dat is raar, want ik ben nooit Nederlander geworden.” Als kosmopoliet raakt hij gefrustreerd als hij Nederlanders hoort klagen: „Dan denk ik: je moet je bewust zijn van waar je over klaagt.”Kupers liefde voor voetbal sluit kritiek op haar misstanden niet uit. Mussolini, Videla, Poetin, Trump... „Het uitleveren van het WK aan dictators zat er vanaf het begin al ingebakken.” Toch moet je toeschouwers het plezier niet ontzeggen: „Veel van die mensen hebben weinig plezier in hun leven.” En het WK verbindt volgens Kuper. Bij Nederland–Uruguay in 2010 keek driekwart van de bevolking. „Dat is waarschijnlijk het meest gemeenschappelijke moment dat Nederland statistisch gezien ooit heeft gehad."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Nu ik moeder ben geworden denk ik vaak aan mijn abortussen terug,” zegt Rodante van der Waal. Het spijtargument bij abortus noemt zij „paternalistische, emotionele manipulatie”. In werkelijkheid valt die spijt volgens haar mee, maar wordt die door moralisme zwaarder gewogen dan spijt over andere levenskeuzes. Ze merkt op dat het abortusdebat dan ook niet over de bescherming van leven gaat, maar over macht: „Het gaat om welk leven het waard is om beschermd te worden.”Ook in de geboortezorg zijn vrouwen volgens Van der Waal nog geen baas in eigen buik. Ze spreekt over „institutioneel geweld”, zoals „inwendig onderzoek of een knip zonder toestemming”. „Eén op de tien bevallingen in Nederland wordt als traumatisch ervaren,” zegt ze, „niet door het natuurgeweld, maar door de communicatie. Dat klompje cellen vinden we belangrijker dan het volwassen leven van de vrouw.” Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als dertienjarig meisje woonde journalist Nicole Terborg bij haar tante Sonja, nadat haar moeder haar gezin had verlaten om haar dromen na te jagen. Ze was een kweekje: een informeel pleegkind, iets wat binnen de Surinaamse traditie heel normaal is. Zo vanzelfsprekend zelfs dat er nooit vragen over werden gesteld. Op de vraag waarom zij als enige van de drie kinderen ergens anders moest wonen, kreeg Nicole dan ook nooit antwoord. Er werd niet over gesproken. Pas veel later durfde ze dat patroon te doorbreken. „Voor het eerst stelde ik vragen, die ik nooit eerder durfde te stellen.”„Toen voelde het dubbel: ik was trots op mijn moeder die als eerste zwarte cabaretière deuren openbrak, maar ik was ook eenzaam." Nu ziet ze de kracht van deze informele pleegzorg: „We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. Weet je hoeveel het zou schelen als we in Nederland meer voor elkaars kinderen zouden zorgen? Er zouden minder scheidingen zijn als we meer zouden leunen op die uitgebreide familie." Ze mist dat nu. „We zouden wat minder individualistisch moeten zijn.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: Michiel van PoelgeestMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Oorlogsfilms zet Rob de Wijk nooit aan: „Dat kan ik niet aanzien.” Toch draait zijn hele leven om oorlog. Hij is historicus, maar kijkt vooral naar de toekomst. Misschien juist omdat een groot deel van zijn eigen geschiedenis ontbreekt. Door een ongeluk was hij bijna blind aan één oog en heeft hij geen herinneringen van voor zijn veertiende.Met Pieter blikt De Wijk terug op 2025: „Het jaar dat ons idee van de wereld instortte.” Dat vraagt volgens hem om een cultuuromslag: stoppen met wensdenken en met het moraliserende vingertje. „Je moet er rekening mee houden dat het ongehoord fout kan gaan.”Zijn analyses maken hem impopulair. „Men wil je monddood maken.” Toch vallen de scheldpartijen en haatberichten van „bots, het Kremlin en meelopers in Nederland” volgens hem mee. Hij werd meerdere keren bedreigd, bijna ontvoerd door de Taliban, en ontsnapte net aan een bomaanslag. „Dat calculeer je in.” Het ergste vond hij dat zijn uitspraak over de schuilplaats van Osama bin Laden niet geloofd werd. „Dat heeft mij enorm geraakt.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: Michiel van PoelgeestMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mark Vermeulen leeft met hiv en ziet hoe het virus is verschoven van een medisch naar een mensenrechtenprobleem. „Medisch gezien hebben we alles in handen om mensen goed te testen, behandelen en infecties te voorkomen,” zegt hij, „maar die doorbraken zijn niet voor iedereen beschikbaar.” Vooral gemarginaliseerde groepen, zoals „de allerarmsten, homomannen, transpersonen en drugsgebruikers”, worden nu extra hard geraakt door het wegvallen van Amerikaanse steun aan hiv-bestrijding. Trumps bezuinigingen op USAID noemt hij wreed: „Naar schatting zijn er dit jaar al meer dan 400.000 mensen overleden.” Daarmee komt ook zijn ambitie van nul nieuwe hiv-infecties in Nederland onder druk te staan. „Virussen houden zich niet aan landsgrenzen,” waarschuwt hij. Hiv raakt bovendien vooral dertigers en veertigers, de ruggengraat van onze arbeidsmarkt. Zelfs vanuit een cynisch economisch perspectief is de hulp uit de VS dus nodig, stelt hij: „Een hiv-infectie kost zo’n €500.000 op een mensenleven.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het is een misverstand dat Jort Kelder in een kasteel is opgegroeid: „‘Jonkheer Kelder’ zou toch wat merkwaardig klinken.” Wel is hij gefascineerd door de elite en bewondert hij figuren als Prins Bernhard, Freddy Heineken, Jeff Bezos en Elon Musk. „Daar heb ik een zwak voor, vooral in deze tijd waarin men scherper kijkt of mensen zich wel fatsoenlijk gedragen. Ze zijn engerds, maar ze veranderen wel de wereld.”Kelder is als een cheerleader van het kapitalisme: „Ik ben bijna de enige in de media die het voor hen opneemt, omdat ik vind dat in een kleurrijke samenleving zij erbij horen.” Hij houdt van hun streken, want zelf heeft hij ook een rellerige kant: „Iemand moet toch de kastanjes uit het vuur halen? Uitspreken wat iedereen denkt, maar niemand durft te zeggen? Dan ben ik wel de klootzak die dat doet.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik heb al sinds mijn elfde een missie,” vertelt Mpanzu Bamenga, wiens naam ‘strijder’ betekent. Hij vluchtte uit Congo vanwege een dreigende burgeroorlog en leefde vervolgens ruim zeventien jaar zonder papieren in Europa. Toen hij elf jaar was, hoorde hij dat zijn gezin geen verblijfsvergunning zou krijgen. „We hadden geen mensenrechten meer. Dan kom je erachter dat niets vanzelfsprekend is en dat de wereld helemaal niet voor iedereen een paradijs is." Zijn missie? Ieder mens moet mensenrechten krijgen. „En daar ben ik volledig voor gegaan."In 2021 werd Bamenga uitgeroepen tot 'Mensenrechtenmens van het Jaar'. Datzelfde jaar nam hij het op tegen de staat, nadat hij op het vliegveld uit de rij werd gepikt vanwege zijn huidskleur. „Ze zochten een Nigeriaanse geldsmokkelaar: goed gekleed, snel lopend en een niet-Nederlands uiterlijk,” zegt hij. „Ik krijg vaak het nadeel van de twijfel.” Hij voerde een strijd tegen etnisch profileren en won. Tegenwoordig is hij Kamerlid voor D66.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik heb etniciteit heel belangrijk gemaakt in mijn boeken en heb te weinig aandacht gegeven aan mijn sociale klasse,” zegt Eus, die zijn verhaal opnieuw onder de loep neemt. Hij klom op de sociale ladder en veroverde, ondanks enorme obstakels, een plek binnen de elite, de literaire wereld. Maar eenmaal aangekomen merkt hij dat het toch niet helemaal zijn wereld is. Als sociale stijger ziet hij nu scherper: „Je bent pas echt ingeburgerd in je milieu als je er ook in opgroeit.”„Ik heb een hekel aan mijn eigen kinderen, omdat ik geleerd heb een hekel te hebben aan rijkeluiskinderen,” grapt hij. „Ik kan mijn kinderen niet kwalijk nemen dat ze in welvaart opgroeien, maar ze moeten niet denken dat het vanzelfsprekend is.” Hij wil anders zijn dan zijn eigen vader, die hij vaak een 'huistiran' noemt. Maar ook dat herziet hij in zekere mate: „Ik had een rottige vader, maar hij was ook slachtoffer. Slachtoffer van fabrieken hier in Nederland die heel snel veel personeel nodig hadden en eigenlijk op zoek waren naar moderne slaven.” Volgens Eus droeg zijn vader, net als hijzelf, de ambitie om artiest te worden.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik was pas in de 20 toen ik voor het eerst hoorde over klaarkomen.” Goedele Liekens woonde haar hele jeugd bij de nonnen, op een internaat waar „enkels iets heel seksueels waren en iedereen sokken in de schoenen moest dragen.” Later, als Miss België, stond ze daar in een eenvoudige speedo: „Ik wist niet dat er badpakken met glitters en push-up waren. Ik deed daaraan mee omdat je een gratis reis kon winnen.”Haar keuze voor seksuologie veroorzaakte thuis opschudding: „Toen ik dat vaginaboek schreef heeft mijn moeder drie maanden niet naar de markt durven gaan.” Inmiddels voert ze haar strijd ook politiek. Ze waarschuwt voor „gefinancierde organisaties die onze seksuele vrijheden af willen pakken”, met „zomerkampen om van TikTokkers tradwives te maken.” Ze sprak in Oekraïne met slachtoffers van „verkrachting als oorlogswapen” en strijdt via een nieuw seksueel strafwetboek voor consent: „Hoeveel leuker is seks met iemand die volmondig ja zegt!”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Je gaat door de mand vallen,” zei het stemmetje in Nora Fischer’s hoofd. „Het begon ermee dat ik bang was een bepaalde noot niet goed te raken,” vertelt ze. „En dan zegt dat stemmetje: zie je wel, het lukt je niet.” Het plezier in het zingen maakte plaats voor angst. Tegelijkertijd verloor haar zus zich in een depressie die haar het leven kostte. „Ik wilde weten: wie heeft ons dat plezier afgenomen?”„Ik kwam in een soort whirlpool terecht van vingerwijzen.” Ze zoekt de oorzaak bij haar Joodse afkomst, het calvinisme, het kapitalisme, de prestatiedruk, het patriarchaat, sociale media... Het hele systeem. En concludeert dat het anders moet: “Falen is cruciaal. Alles leren we door een keer te falen. Als je niet mag falen, kun je geen kunstenaar zijn.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nooit verdronken in de Haagse bubbel, altijd een buitenstaander: terwijl Nederland zich blindstaarde op rechts, zag Coen van de Ven wat er gebeurde op links. De fusie tussen GroenLinks en PvdA omschrijft hij als een huwelijk met relatieperikelen. Het is allemaal heel persoonlijk: er wordt gevloekt, er wordt geschreeuwd, er wordt gekrijst. Maar het is ook soms een bijna verliefdheid tussen mensen. „En dan ineens wordt Jesse Klaver door Ploumen in de steek gelaten.”Geheime meetings in een volkstuintje onder een aanvliegroute van Schiphol, opstandige WhatsApp-groepen en vertrekkende leden: het beeld van een linkse beweging die zoekt naar samenhang is allesbehalve idyllisch. „Intussen richt de woede op het systeem zich op links, terwijl rechts vooral regeert. Moralisme is gevaarlijk in deze tijd.” Maar pessimistisch is hij niet over de toekomst van links: „Een fusie is nooit direct succesvol. Je begint met verlies.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een wervelwind, maar tegelijk het oog in de storm: Typhoon is een goedgekozen artiestennaam voor Glenn de Randamie. „Ik heb van de onrust mijn thuis gemaakt, maar ben zelf hoogsensitief,” zegt hij. Hij staat bekend om zijn nummers waarin hij de liefde predikt. Nu ziet hij in dat hij zijn eigen teksten niet heeft nageleefd.Hij zag talloze films over artiesten die ontspoorden. „Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Ik heb er meer dan twee gezien, en toch gebeurde het mij ook.” Hij vroeg zich af: ‘Mag ik er wel zijn?’ Een scherp contrast met de artiest die de positiviteit zelve is. „Maar zonder donker geen licht,” zegt hij. Na zijn burn-out besloot hij liefde te herdefiniëren: het concreet te maken, haalbaar. „Ik leerde dat ik het niet allemaal zelf hoef te dragen.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hij groeide op als links kind op een rechtse school met vrienden uit VVD-gezinnen. „Bij het corps was ik de enige van de 150 die links van D66 stemde.” Zijn beste vriend Stijn, een mkb’er, stemt VVD. „Omdat dat zogenaamd de partij is van de hardwerkende Nederlander,” zegt Simon van Teutem. „Maar dat is onzin. Ik wilde de VVD ontmaskeren.” Volgens hem gebruikt de VVD liberale taal, maar ondermijnt ze het liberalisme van binnenuit. „Ze zeggen: ik sta aan jouw kant. Maar wiens kant? De vrijheid van de een betekent vaak de onvrijheid van de ander.”Volgens Van Teutem is liberalisme geen vastomlijnd begrip, maar „een strijd, is een levend idee dat zichzelf steeds weer opnieuw uitvindt. Wat ik heb proberen te doen is zeggen: dit is liberalisme voor mij. En dat is mijn inbreng voor het debat over wat het liberalisme zou moeten zijn.” Zijn versie draait om waarheid, vooruitgang, optimisme voor de toekomst, bescherming van minderheden en het idee dat hard werken moet lonen. Zijn frustratie is: „De VVD claimt die waarden, maar maakt ze niet waar."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Terwijl veel economen rechts zijn, is Hans Stegeman links. „Geld stinkt”, leerde hij van zijn ouders. Hij besloot geld voor iets goeds in te zetten bij de Triodos Bank. Het is tien jaar geleden dat de Parijse klimaatakkoorden zijn getekend. „Het zou miraculeus zijn als we die doelen van 2030 alsnog gaan halen", zegt hij, „maar voorlopig hebben we gefaald. De tijd dringt. Het roer moet om." Volgens Stegeman moet ons huidige economische systeem op de schop. „We moeten ontgroeien”, oftewel krimpen.„Dat is super ongemakkelijk”, legt hij uit, „want ons systeem is gebouwd op groei. In een samenleving die al 200 jaar fossiel verslaafd is, vraagt hij zich af: hoe doorbreken we de wereldbeelden die ons gevangen houden? „We hebben dat met het klimaat verkeerd aangepakt: als je te snel wil, te hard drukt, en steeds met doemscenario’s komt, krijg je maar een paar mensen mee, maar je krijgt ook weerstand. En dan is het uiteindelijk de vraag: welke norm gaat winnen?"Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik zat op drie basisscholen en vijf middelbare scholen,” zegt Saskia de Bel. „Ik was telkens de nieuweling, had een ander accent en kende de mores niet. Ik moest me altijd aanpassen.” Toch herkende ze zichzelf nooit als pleaser. „Ik noemde het gewoon 'te aardig'.” Pas toen ze voor haar opleiding in therapie moest, besefte ze dat het een manier van overleven was.Ze noemt zichzelf nu pleaser-af. „Zoals een alcoholist moet ik er altijd voor oppassen, maar het is geen automatisch gedrag meer.” Haar man vond het niet zo grappig toen ze zich begon uit te spreken. „Hij kreeg een andere partner, die ineens moeilijk ging doen. Eeuwen patriarchaat hebben ons geleerd om een toontje lager te zingen.” Nu leert ze mensen te kappen met pleasen en hun grenzen te bewaken.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ze wordt vaak activist genoemd, maar ziet dat zelf anders. „Ik spreek me gewoon uit tegen onrecht”, zegt Sophie Straat. Tijdens een demonstratie werd ze op de grond gegooid. „Je komt op tegen genocide en je wordt weggezet als crimineel. Het banale is dat je dat dan hebt gehad en dat je thuiskomt waar alles weer normaal is.”'Wie de fak is Sophie Straat' is de naam van haar nieuwe album. „Het gaat over openstaan voor verandering. Ik wil meer zijn dan ik voor mezelf heb bedacht, als persoon en artiest, dan die kaders. De rest van de mensheid zou dat ook moeten doen.” Volgens haar is iedereen te individualistisch en bezig met zijn eigen kleine wereld: „Dat is waarom het mis gaat.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te bekijken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„We lopen rond met een stenen­tijdperk­brein in een digitale wereld,” zegt Mark van Vugt. Overal ziet hij de mismatch tussen ons oerbrein en de moderne samenleving. „Onder het dunne laagje beschaving blijft de oermens aanwezig.” Dat oerbrein verklaart ook onze liefde voor oorlog, legt hij uit. We streven naar vrede, maar juist dat zou ons volgens hem hartstikke depressief maken. „Ons brein is gevormd door heftige emoties en oorlog geeft daar voeding aan.”Diezelfde logica ziet hij terug in sport. „De evolutionaire geschiedenis van voetbal zit in de jacht.” Van Vugt voetbalde zelf, gaf psychologisch advies aan Southampton FC en coachte een team. Zijn onderzoek wees uit dat landen die hoger op de FIFA-ranglijst staan minder oorlog voeren: „Hoe meer er wordt gevoetbald, hoe minder er wordt gevochten.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hij gold ooit als de kroonprins van Wilders, een van de felste islamcritici in de Tweede Kamer. Maar toen Wilders „minder, minder” riep, knapte er iets. „Ik moest iets verdedigen wat niet meer over religie ging, maar over bevolkingsgroepen. Dat wilde ik niet”, legt Joram Van Klaveren uit. Hij begon aan een boek om te bewijzen dat juist de islam het kwaad was, maar precies dat onderzoek bracht hem aan het twijfelen.Eerst wilde hij zijn bekering stilhouden, bang voor de haatreacties. Maar naast de verwachte afkeur ontving hij ook lof: „Mijn moeder vindt me nu veel liever." Toch houdt islamofobie in Nederland stand en staat Wilders opnieuw bovenaan in de peilingen. Desondanks stemt Van Klaveren niet. „Er is geen enkele rechtse partij die niet doorspekt is met anti-islamretoriek.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Vijf jaar na het Black Lives Matter-protest op de Dam en Akwasi’s onvergetelijke uitspraak over Zwarte Piet zitten Pieter en hij op steenworp afstand van diezelfde plek. De haatstorm die toen volgde, bracht Akwasi tot stilstand. „En uit die stilte,” zegt hij nu, „ontstond Omroep Zwart.” Met die omroep wil hij kleur toevoegen aan een palet dat volgens hem jarenlang incompleet is gebleven. „Je neemt niets weg. Je voegt iets toe. En de journalistiek miste perspectief.”De jaren sinds de Dam stonden in het teken van discipline. Leven als een topsporter: „Eyes on the prize”. Alles gericht op het laten slagen van de missie tegen racisme. Hij noemt het veerkracht. De zwarte boze man, zoals hij vaak werd neergezet, blijkt ook zacht te zijn: „Ik ga graag het gesprek aan met mensen die ik niet ken. Ik geloof niet in: ‘wat de boer niet kent, dat eet hij niet’. Dat gaat bij mij niet op.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ze was een van de beste economiestudenten van haar jaar, maar ze geloofde er niet in. „De modellen klopten niet met de werkelijkheid die ik om me heen zag. Een wereld vol ongelijkheid, waarin hard werken níét altijd loont.” Robeyns stapte daarom over naar de filosofie. Volgens haar moeten we inzien dat het neoliberalisme geen harde waarheid is, maar een ideologie. Een overtuiging. „Het wordt gepresenteerd als het beleid dat het beste werkt. Maar zo goed gaat het niet met de wereld.”Ze pleit voor limitarisme: een grens aan rijkdom. Niet uit jaloezie, maar omdat extreme vermogensconcentratie de democratie ondermijnt, ecologische schade veroorzaakt en de kwaliteit van leven verslechtert. „Het gaat niet om het straffen van mensen die veel hebben, maar om het zoeken naar een samenleving waarin we allemaal goed kunnen leven.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Je vindt het erg voor me, maar zodra jij jezelf discomfort moet laten voelen, vertik je het gewoon om me bij te staan.” Toen haar jeugdtrauma bovenkwam, voelde Rinke Verkerk zich opnieuw „in de steek gelaten”, deze keer door de omstanders. In die woede herkende ze dat ze zelf ook tekort was geschoten, „bij een meisje uit mijn dorp van wie wij allemaal wisten dat haar opa haar had misbruikt.”Sindsdien ziet ze scherper hoe wegkijken slachtoffers schaadt. Precies dat patroon herkent ze in Gaza. „Palestijnen hebben de positie van kinderen in kindermisbruik”, legt ze uit. Waar ze vroeger vanzelfsprekend pro-Israël was, ziet ze nu dat Nederland Israël steunt in de genocide: „Want wie neutraal blijft in systemen van geweld steunt de machthebber. En wij doen meer: we maken ons er actief medeverantwoordelijk voor.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik zag mezelf als een Nederlandse vrouw met toevallig het uiterlijk van een Chinees,” vertelt Qian van Binsbergen. „Alleen mijn adoptie zat me in de weg om autochtoon te zijn." Jarenlang zette ze zich met man en macht af tegen haar Chinese afkomst. Maar door haar tv-documentaires en vooral haar laatste privé-reis naar China veranderde dat. Voor het eerst werd ze gezien als iemand die erbij hoort. Ze is zichzelf anders gaan zien. „Ik ben geen Chinese Nederlander, maar een Chinees die naar Nederland is gehaald." Pas na haar recente naamswijziging voelt ze zich zichzelf. „Kelly wilde erbij horen, Qian durft nee te zeggen.” Beetje bij beetje herwint ze de identiteit die haar bij de adoptie werd afgenomen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„In het oude Rome kreeg een dictator zes maanden de macht om een crisis op te lossen. Daarna moest hij weg. Anders ging het fout,” zegt Frank Schaper. „Trump is zo’n te-lang-zittende.” Gefascineerd door leiderschap maakte Schaper van Donald Trump zijn levenswerk. „Trump is onbegrijpelijk, maar toch te begrijpen als je zijn rolmodellen kent.” Die kopieert hij feilloos. „De blik en handgebaren op foto’s komen rechtstreeks van acteur Clint Eastwood. Zijn Trump Tower is een knipoog naar superschurk Goldfinger en de Hiltons.” En liegen? „Dat leerde hij van zijn vader. Met als mantra: alleen de sterksten overleven.” Achter Trumps gedrag schuilt volgens Schaper geen politieke ideologie, maar een verslaving aan aandacht. „Hij is vooral bezig met de cliffhanger voor volgende week,” zegt hij. „Alles om het publiek vast te houden.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Iedereen is tegenwoordig een narcist: je ex, je baas, die ene wereldleider. Een snel gebruikt, verwijtend label. Toch vindt Marjan de Vries medelijden met de narcist niet ongepast. Volgens haar zijn mensen narcistisch door tekorten in hun jeugd. „Het is een stagnatie in de emotionele ontwikkeling. Empathie leer je als kind, maar wie nooit gezien is keert zich naar binnen." Echt gelukkig worden narcisten niet, maakt De Vries duidelijk: "Voor geluk is verbinding nodig, en dat lukt hen niet.” In haar praktijk ziet De Vries vooral de slachtoffers van narcisme. De narcisten zelf? Die komen zelden. „Want echte zelfreflectie staat haaks op hun persoonlijkheid.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Er zijn meer break-ups dan ooit. En dus is er ook meer liefdesverdriet, een rouwvorm waar nauwelijks ruimte voor is. „Voor de dood bestaan rituelen, die zouden er ook moeten zijn voor een relatiebreuk”, zegt Hester Schaart, die uit eigen ervaring weet hoe rauw die pijn kan zijn. Ze bonsde ooit haar hoofd tegen de muur om de pijn van haar liefdesverdriet te overstemmen. „Je voldoet aan allerlei diagnoses: slaapstoornis, dwang, verslaving,” zegt ze: „Je kunt zelfs sterven aan een gebroken hart.” In haar praktijk ziet ze vooral mannen. „Zij verwerken het anders: later, maar veel heftiger.” Hen geeft ze advies, maar een pil tegen liefdesverdriet? „Dat is een slecht idee. Je móét die pijn doorleven. Die ontkenning moet je overslaan.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Het kunnen niet allemaal barbaren zijn aan de andere kant van het IJzeren Gordijn”, dacht Evert van der Zweerde, opgroeiend in de Koude Oorlog. Hij reisde er meer dan veertig keer heen om het land te begrijpen. Volgens hem ziet Rusland Oekraïne niet als verovering, maar als noodzakelijke buffer tegen de liberale waarden van een oprukkend Westen. „Geen opmaat naar een Derde Wereldoorlog, maar gecontroleerd geklooi aan de grenzen. Nodig voor de propaganda, die alles legitimeert.” Zelfs de populariteit van Poetin is volgens de politiek filosoof te begrijpen als je bereid bent te kijken naar de diepere lagen onder het regime. Al vergoelijkt hij hem absoluut niet.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Van huis uit leerde Janice Deul zichzelf nooit kleiner te maken, ook niet als zwarte vrouw in een witte wereld. Mode is haar middel: „Ik heb mij volledig uitgeleefd met mijn uiterlijk." Het is een vorm van aanwezigheid en trots, toch merkt ze dat er grenzen aan zitten. „Zolang je meedoet, is het goed. Maar zodra je kritiek hebt, blijkt dat de tolerantie die we vieren in Nederland allemaal schijn is geweest.” Deul bracht zwarte vrouwen op de covers van modebladen, maar bekritiseerde ook het gebrek aan diversiteit achter de schermen. „Nederland wil alleen divers zijn aan de buitenkant. En zelfs dan is er een voorkeur voor een bepaald type blackness: een beetje licht met grote losse krul." Volgens de mode-activist is het tijd dat mensen mode als een volwaardige discipline gaan zien.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie: Mira ZeehandelaarProductie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hij noemt zich geen spindoctor, maar Bas Erlings is wel de man achter de opgestroopte mouwen en „Pleur op" van Rutte. „De fiets en het appeltje is wel uit zichzelf ontstaan". Nadat hij de eerste verkiezingen glansrijk van de populisten verloor, dook hij in de gedragspsychologie: geen feiten, maar gevoel. „Je kunt je daar simpelweg niet tegen verzetten.” Hij pleit voor het inspelen op het irrationele onderbewustzijn van de kiezer. „De juiste oneliner is belangrijker dan de materie." Hij schreef een handboek tegen het populisme van deze tijd en onderzocht hij hoe je het spel van de populist meespeelt zonder er zelf een te worden. Maar het is een dunne grens: „We zijn soms te ver gegaan,” geeft hij toe.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie & productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voor Tessel Middag is voetbal nooit alleen een spel geweest. Ze is activistisch, in tegenstelling tot de meeste mannelijke spelers. „Als vrouw in deze maatschappij ken je onrecht en herken je het. Wij hebben jarenlang de economische druk gevoeld om onze studie af te maken, zo raak je vanzelf maatschappelijker betrokken.” In haar scriptie over de geschiedenis van het vrouwenvoetbal schreef ze: „Voetbal was een volkssport. Mannen zijn daar altijd heel beschermend over geweest. Vrouwen zouden de goede naam van het spel schaden.” Ze kijkt met een kritisch oog naar de groei van haar sport. „Er wordt altijd gezegd dat wij vrouwen de achterstand moeten inhalen, maar we moeten die mannenwereld niet achterna. Daar is van alles mis mee.” Ze schreef een open brief naar aanleiding van een sponsorovereenkomst met een oliemaatschappij en pleit voor een fossielvrije voetbalwereld. „Er is een klimaatramp. Wedstrijden worden gestaakt door onweerstormen, scheidsrechters vallen flauw door extreme hitte en een deel van de stadions gaat in 2050 onderstromen.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie & productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Volgens Safae el Khannoussi heerst er een wereldbeeld waarin mensen in de marges van de samenleving geen volmaakt karakter kunnen zijn. "Dat leidt tot een gebrek aan inzicht in wie deze mensen zijn en wat hun geschiedenis is." Ze onderzoekt wie zij mogen zijn buiten de rol die het systeem hen toeschrijft. "Deze mensen zijn geen bijfiguur of zielig slachtoffer." De marge is naar haar zeggen fascinerend. "Daar leven de mensen die vervolgd zijn in het ene politieke systeem en onderdrukt in het volgende. Zij zijn het bewijs dat het systeem faalt. Dat het ongelijkheid legitimeert." In haar prijswinnende debuutroman Oroppa geeft ze een stem aan hun vergeten en uitgewiste verhalen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie: Mira ZeehandelaarProductie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Damon Golriz vluchtte in 1995 als tiener uit Iran, maar zijn hart ligt er nog steeds. “Ik heb een slapeloze week gehad.” Van zijn familie in Iran hoort hij hoe de bevolking hoopt op een positieve afloop van de Israëlische aanvallen: een kans op een nieuw regime, zonder ayatollahs. Als ex-moslim zegt hij: “Ik heb wel hoop, maar geen vertrouwen. Zonder alternatief loopt dit uit op anarchie en dat is doodeng.” Tegelijkertijd ziet hij hoe een brandende wereld één grote afleidingsmanoeuvre is voor het geopolitieke Risk-spelletje dat ondertussen gespeeld wordt.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie & productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Psychiater Jim van Os pleit voor een revolutie in de geestelijke gezondheidszorg. “De reguliere methode is niet wetenschappelijk, maar wél lucratief.” Volgens van Os moeten we af van het systeem van diagnoses, pillen en eindeloze wachtrijen. “Wat echt helpt is menselijk contact. En dat is nodig, want gekte zit in iedereen. Soms komt het er gewoon meer uit”, zoals bij Van Os en zijn zoon. Beiden kampten ze met hun eigen waanzin, de een wat heftiger dan de ander.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Pieter van der WielenRedactie: Mira ZeehandelaarMixage: AudiochefProductie: Merel van Waalwijk van DoornMuziek: Rufus van BaardwijkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tijdens haar jarenlange carrière hield mensenrechtenadvocaat Liesbeth Zegveld zich bezig met grote zaken als de treinkaping bij De Punt en de genocide in Srebrenica. Ze pleit ervoor dat we het bouwwerk van het internationaal recht niet zomaar laten instorten. En daarom is ze strijdbaar. "Als er niks te strijden valt, vind ik het ook maar saai."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]. Presentatie: Pieter van der Wielen Redactie: Mira Zeehandelaar Mixage: Audiochef Productie: Andrea HuntjensMuziek: Rufus van Baardwijk Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als neuropsycholoog doet Eveline Crone al meer dan twintig jaar onderzoek naar het puberbrein. Kinderen tracken via apps en hun cijfers in de gaten houden op Magister, vindt ze onzin. Vanaf je dertigste neemt je breinsnelheid af, en daarom maken pubers soms gekke keuzes. Maar dat mag. "Domme dingen doen hoort er als puber bij."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]. Presentatie: Pieter van der Wielen Redactie: Mira Zeehandelaar Mixage: Audiochef Productie: Andrea HuntjensMuziek: Rufus van Baardwijk Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.