İşte Böyle Canım

Nüfus Politikaları Kurulu’nun hazırladığı eylem planında LGBTİ+ haklarını hedef alan düzenlemeleri, kürtaj üzerindeki baskıları ve giderek yaygınlaşan ihbar ve gözetim pratiklerini ele alıyor; ayrıca 80 yaşında hayatını kaybeden, LGBTİ+ haklarına verdiği destekle de bir ikona dönüşen Dolly Parton’ı anıyoruz. 

Taliban’ın Afganistan’da yeniden iktidara gelişinin beşinci yılında kadınların ve kız çocuklarının eğitimden çalışma hayatına, sağlık hizmetlerinden hareket özgürlüğüne kadar maruz kaldığı sistematik hak ihlallerini ve yasakların ağır sonuçlarını ele alıyoruz.  

Mabel Matiz’in yeni şarkısı “Ha Leylim”e açılan müstehcenlik soruşturmasından yola çıkarak, kültür-sanat alanında LGBTİ+ görünürlüğüne yönelik baskıları, “aile” ve “genel ahlak” söylemlerini ve sanatçıların hedef gösterilme biçimlerini ele alıyoruz.

Son dönemde “müstehcenlik” suçlamasıyla gündeme gelen gözaltı ve davalardan hareketle, kavramın hukuki muğlaklığını; kadınların ve LGBTİ+’ların kamusal alandaki görünürlüğünü, ifade özgürlüğünü ve bedenleri üzerindeki toplumsal denetimi tartışıyoruz. 

Berlin'deki Onur Yürüyüşü'ne yönelik saldırının ardından yaşanan gelişmeleri, olayın Avrupa'da yükselen nefret söylemleri ve aşırı sağ bağlamındaki yansımalarını; ayrıca Yeni Parti'nin programında LGBTİ+ haklarına yer vermesi sonrası yaşanan tartışmaları ve eşit yurttaşlık eksenindeki değerlendirmeleri ele alıyoruz. 

NATO zirvesi öncesinde "önleyici tutuklama" ile gözaltına alındıktan sonra tahliye edilen Yıldız Tar'ın yaşadıklarına kulak verirken; Ağrı'da bir doktorun "kadın sünneti" reklamı üzerinden kadın genital mutilasyonu, estetik operasyonlar ve kadın haklarını tartışıyor, ayrıca Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredilmesi planlanan yeni yetkilerin dijital haklar, ifade özgürlüğü ve sansür üzerindeki olası etkilerini ele alıyoruz.

İşte Böyle Canım'da çalışma hayatında LGBTİ+ haklarını ve sistematik ayrımcılığı konuşuyoruz. Medyada hedef gösterildikten sonra işine son verilen trans öğretmen Zoey Lilla, yaşadığı linç sürecini ve hukuki mücadelesini anlatıyor. Ayrıca, yakın zamanda bir trafik kazasında hayatını kaybeden trans kurye Merve Yılmazeli'nin ardından çalışma hayatındaki güvencesizliği ele alıyoruz.

Onur Ayı'nın ardından LGBTİ+ örgütleri, gazeteciler ve aktivistlerin sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engelleri, bu kararların dayandırıldığı "sanal devriye" uygulaması ve hukuki boyutları ele alırken; ayrıca nefret söylemi, ifade özgürlüğüne yönelik baskılar, komedyen Deniz Göktaş hakkında başlatılan soruşturma ve LGBTİ+ haklarına yönelik güncel gelişmeler üzerinden Türkiye'deki hak ihlalleri ve ayrımcı politikalar değerlendiriyoruz.  

Yıldız Tar'ın yeniden tutuklanmasına, NATO zirvesi öncesindeki geniş çaplı gözaltı operasyonlarına, 12. Yargı Paketi'nde LGBTİ+ ve kadın haklarını hedef alan düzenlemelerin geri çekilmesine, nafaka hakkı tartışmaları ile Arjantin'in dikkat çeken uygulamalarına ve İstanbul Onur Haftası kapsamında yaşanan gözaltılar ile erişim engellerini değerlendiriyoruz.  

12. Yargı Paketi'nde yer alması beklenen LGBTİ+ ve kadın haklarına yönelik düzenlemelere karşı Türkiye'nin 26 kentinde düzenlenen eylemleri ele alırken; ayrıca pakete ilişkin son kulis bilgilerini, olası yasal değişikliklerin etkilerini ve insan hakları örgütleri ile çeşitli kesimlerden yükselen itirazları da değerlendiriyoruz.  

Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakasında süre sınırı öngörmeyen düzenlemeyi iptal etmesi üzerine yürütülen tartışmaları ele alırken; nafakanın hukuki niteliğini, kamuoyunda dolaşan yaygın yanlış bilgileri ve olası düzenleme değişikliklerinin kadınların ekonomik güvencesi, boşanma süreçleri ve toplumsal cinsiyet eşitliği üzerindeki etkilerini değerlendiriyoruz. 

Yeniden gündeme gelen 12. Yargı Paketi'nin LGBTİ+ hakları, çocuk hakları ve kadın hakları üzerindeki olası etkilerini değerlendirirken; ODTÜ Onur Yürüyüşü'nden başlayarak 34. İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası'nın programını, mücadele gündemini ve bu yılın “Açıksaçık” temasını Baran Demirtaş ile konuşuyoruz. 

CHP’de “mutlak butlan” kararı sonrası yükselen siyasi gerilim ve olası erken seçim senaryolarını değerlendiriyoruz. 

Milli Aile Haftası ve “Aile ve Nüfus 10 Yılı” vizyonu üzerinden aile politikalarını, doğum teşviklerini ve TÜİK’in 2025 aile istatistiklerini ele alıyor; değişen hane yapıları, yoksulluk verileri ve doğum kontrol yöntemlerine erişimde yaşanan sorunlar ışığında devletin aile politikalarının toplumsal etkilerini değerlendiriyoruz. 

“Aile ve Nüfus 10 Yılı” genelgesi üzerinden LGBTİ+’ların hedef alınmasını, kadınların bakım emeğinin aile içine hapsedilmesini ve sosyal devletin geri çekilişini tartışıyor; çocuk işçiliği, MESEM’ler ve ifade özgürlüğüne yönelik baskıları ele alıyoruz.

Mabel Matiz’in yeni şarkısı vesilesiyle sanatçının müzikal yolculuğunu, gelenekle kurduğu bağı ve sınırları aşan özgün dilini ele alıyor; sanatının politik, duygusal ve kültürel katmanlarını tartışıyoruz. 

Gülistan Doku soruşturmasındaki son gelişmelerin izini sürerken, okullarda artan saldırı vakalarını da mercek altına alıyoruz.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin olimpiyatlarda trans kadınların kadın kategorisinde yarışmasını yasaklamasını gündemimize alıyoruz. 

Meclis'te LGBTİ+ karşıtı anayasa tartışmaları, trans bir doktorun hedef alınması ve kültür-sanat alanındaki sansür örnekleri üzerinden, Türkiye’de ve dünyada artan hak ihlalleri ve baskı politikalarını ele alıyoruz.  

Türkiye’de transların hormona erişiminin giderek zorlaştırılması ve bunun sağlık hakkı üzerindeki etkilerini ele alırken;  2024’ten itibaren getirilen e-reçete zorunluluğu, 21 yaş altına getirilen yasak ve son olarak F64 tanı koduyla reçete yazılmasını engelleyen algoritmik blokajın, transların cinsiyet uyum sürecini nasıl etkilediği ve buna karşı kurulan Hormon Hakkım Kolektifi’nin dayanışma ve hak mücadelesini konuşuyoruz. 

8 Mart yaklaşırken Türkiye’de artan kadın ölümleri ve şiddet vakalarına göz atarak; öğretmen Fatma Nur Özçelik’in öğrencisi tarafından öldürülmesi ve Fatma Nur Çelik’in 8 yaşındaki kızıyla birlikte şüpheli ölümü üzerinden devlet kurumlarının açıklamaları, yayın yasakları, kadın örgütlerinin tepkileri ve şiddetin bireysel değil toplumsal ve sistematik bir sorun olduğu üzerinde duruyoruz.  

LGBTİ+’lara yönelik yeni bir yasa hazırlığının yeniden gündeme gelmesini ve buna eşlik eden fiili baskıları ele alıyor; “genel ahlak” söylemiyle LGBTİ+’ları hedef alan düzenlemelerin politik bir araç olarak tekrar tekrar gündeme getirilmesini; yasa çıkmadan da dernek kapatmaları, soruşturmalar ve hormon erişimine yönelik kısıtlamalar gibi uygulamaları konuşuyoruz. 

Yapay zekâ asistanlarının neden çoğunlukla kadın sesiyle tasarlandığını, bunun toplumsal cinsiyet kalıplarını nasıl yeniden ürettiğini ve dijital ortamda normalleşen hakaret ile tacizin gerçek hayattaki eşitsizlikleri nasıl beslediğini konuşuyor; uzmanların çözüm önerileri ve dünyadan örneklerle konuyu masaya yatırıyoruz. 

LGBTİ+ fenomenlerinin tutuklanması ve 17 Mayıs Derneği başkanı Defne Güzel'e açılan davaları konuşuyoruz. 

Jeffrey Epstein dosyalarının yeniden açılmasıyla birlikte ortaya saçılan milyonlarca belge, küresel ölçekte örgütlü bir istismar ve suç ağını görünür kılıyor. Bu karanlık ilişkiler ağını; siyaset, sermaye ve yargı bağlantılarıyla birlikte ele alırken, Türkiye’ye uzanan iddialar ve yıllardır görmezden gelinen vakaları masaya yatırıyoruz. 

Suriye ve İran’da yaşanan güncel gelişmeleri, sahadaki çatışmaların ve protestoların halklar, özellikle kadınlar ve LGBTİ+’lar üzerindeki etkileri üzerinden ele alıyor; bölgedeki dönüşümü jeopolitik hesapların ötesinde, temel haklar ve yaşam pratikleri açısından tartışıyoruz.  

Türkiye’de kadınların eşit miras hakkı için verdikleri hukuk mücadelesini ve Yargıtay’ın lohusa psikozunu cezai sorumluluğu etkileyen bir durum olarak değerlendiren emsal kararını ele alıyor; hukuk, toplumsal cinsiyet ve adalet ekseninde iki çarpıcı yargı kararını tartışıyoruz.  

TRT’nin dijital platformu tabii’de yayınlanması planlanan ve LGBTİ+’ları hedef alan belgeseli; kamu yayıncılığı sorumluluğu, ideolojik propaganda dili ve nefret söyleminin meşrulaştırılması bağlamında ele alıyor; “aile”, “değerler” ve “faşizm” gibi kavramların tersyüz edilerek kullanılmasını, kamusal kaynakların ayrımcı içerikler için seferber edilmesini ve bunun toplumsal sonuçlarını tartışıyoruz.

25 Kasım gece yürüyüşü davasında yaşanan adil yargılanma ihlallerini ve yargının tutumu ile İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde yaşanan veri sızıntısının kadın öğrencileri hedef alan dijital şiddete dönüşmesini değerlendiriyoruz.  

Dark Web’de örgütlü insan ticareti ağlarını, özellikle kadınlar ve çocuklara yönelik istismar mekanizmalarını ve bu suç ekosisteminin görünmeyen ama kilit aktörlerinden biri olan “panelci” yapıları ele alıyoruz.  

 Gençlik alanında İzmir'de insan hakları savunuculuğu yürüten Genç LGBTİ+ Derneği'nin kapatılmasını ve 'müstehcenlik' üzerine konuşuyoruz.  

Son dönemde kamuoyuna yansıyan cinsel taciz ve istismar vakaları üzerinden sessizlik, ifşa ve adalet arayışını masaya yatırıyoruz.  

CHP'nin 17 yıl sonra yenilenen parti programında cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılıkla mücadele taahhüdünün önemine ve Türkiye'de HIV/AIDS ile mücadeledeki zorluklar, ayrımcılık ve hükümetin politikalarının halk sağlığı üzerindeki etkilerine göz atıyoruz. 

38 maddelik kanun teklifi hazırlanan 11. Yargı Paketi üzerine konuşuyor, LGBTİ+'larla ilgili düzenlemelerin kaldırılmasına, diğer yandan denetimli serbestlik maddesinin yerini korumasına mercek tutuyoruz.  

Transfobi nedeniyle yaşamını yitiren ya da nefret suçlarına maruz kalan transları anmak, onların hikâyelerini görünür kılmak ve transfobiye dikkat çekmek amacıyla düzenlenen uluslararası Transları Anma Günü’nü konuşuyoruz. 

ABD'deki New York Belediye Başkanlığı seçimleri ile Hollanda'da gerçekleştirilen genel seçimleri mercek altına alıyoruz. 

Kadına karşı şiddetin önlenmesi ve aile içi şiddetle mücadele amacıyla çıkarılan 6284 sayılı Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Kanunu'nu üzerine konuşuyoruz.  

📍Yargı Paketi'ne tepkiler📍Trans kadınlara Tarlabaşı'nda polis şiddeti📍Özgür Özel ve Tülay Hatimoğulları'nın açıklamaları

LGBTİ+’ları hedef alan düzenlemeler içeren 11. Yargı Paketi’ni ele alıyor; insan hakları ve hukuk perspektifinden olası sonuçlarını tartışıyoruz. 

10 Ekim Ankara Gar Katliamı’nın 10. yılını ve Barış İçin LGBTİ+ İnisiyatifi'ni konuşuyoruz. 

Şempanzeler üzerine yaptığı çığır açıcı çalışmalarla tanınan ve 91 yaşında hayatını kaybeden bilim insanı Jane Goodall'ı anarken, kendisinin şempanzelerle çalışmaya başlamasını, gözlemlerinin ve bulgularının geleneksel bilim dünyasını nasıl etkilediğini, genç bir kadın olarak erkek egemen bilim dünyasında nasıl karşılandığını, bulgularının evrim, ekoloji ve insan davranışları alanındaki çalışmaları nasıl etkilediğini ve aktivizme nasıl yöneldiğini mercek altına alıyoruz. 

Mabel Matiz’in “Perişan” şarkısı üzerinden başlayan sansür ve müstehcenlik tartışmalarını ele alıyoruz. İktidarın “genel ahlak” kavramını LGBTİ+’ları ve kadınları hedef almak için nasıl araçsallaştırdığını, hukuki belirsizliklerin yarattığı keyfiliği, muhalefetin sessizliğini ve içselleştirilmiş homofobinin yol açtığı hayal kırıklıklarını tartışıyoruz. Ayrıca, sabah kaybettiğimiz; arabeskin dışlanan figürlerinden, sahnedeki güçlü duruşu ve lubunyalara verdiği destekle hatırlayacağımız Güllü’yü anıyoruz.

Yine Diyanet hutbeleriyle, sansürle ve gözaltılarla devam eden 'Aile Yılı' üzerine konuşurken, ayrıca görev süresi sona eren Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş'ın bu sekiz yılda Diyanet'in tartışmalara neden olan açıklamalarını, fetvalarını ve hutbelerini değerlendiriyoruz.  

12 Eylül Darbesi'nin 45. yıl dönümünde darbenin lubunyalara etkilerini konuşurken, Antalya Onur Haftası'nı ve 6 Eylül'deki konserlerinin ardından haklarında soruşturma açılan Manifest grubuna da değiniyoruz.  

Diyanet’in eşit miras hakkına karşı okuttuğu Cuma hutbesine, nafaka hakkı ve boşanma davalarında arabuluculukla ilgili yeni yargı paketine ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın açtığı kız ortaokullarına değiniyoruz. 

Dünyadaki barış süreçlerinde LGBTİ+’ların rolü, Türkiye’deki deneyimleri ve devam eden komisyon görüşmelerini konuşuyoruz.

Diyanet'in geçtiğimiz haftaki Cuma hutbesi ve Avrupa Konseyi Gençlik Delegesi Enes Hocaoğulları'nın tutuklanması üzerine konuşuyoruz. 

“Dini ve toplumsal değerlere aykırı” gerekçesiyle Hacettepe Üniversitesi yönetimi tarafından kapatılan Kuir Araştırmalar Topluluğu'nu ele alıyoruz.  

İtalya'da kadın cinayetlerine yönelik tasarının Senato'dan geçmesine değiniyor; femicide/kadın kırımı kavramına ve dünyadaki örneklerine göz atıyoruz.