PODCAST · education
Kamusla Güreş
by Açık Radyo 95.0
Sözcüklerle ve sözlüklerle güreşirken geçilen yollar, kazılan kuyular, varılan yerler. Zamanın, mekanın, insanın, mitolojinin, sanatın, göreneklerin ve günlük yaşamın aynasında şekil değiştiren sözcüklerin; köken ve macerasını anlatan program. (Hazırlayan ve sunanlar: Didem Gürzap, Kerem Doğan)
Episodes
-
Mutfağa ve sofraya bir profesyonelin gözünden bakış
Okullu aşçı İpek Erköse ile mutfak gereçlerinin türlü çeşidi, kullanımları ve hikayeleri ile ilgili söyleşerek sofra ve mutfak eşyaları ile ilgili bu yayın dönemimizi sonlandırıyoruz.
-
Demliğimiz porselen bakracımız bakırdan
Mutfaktan kalan son sözcükleri de tezgaha dizdik: Bakraç, demlik, blender, fritöz, kettle, mikser, mochapod, tirbuşon… Hem bugün mutfak profesyoneli bir konuğumuz da var: İpek Erköse. Mutfak gereçlerini mutfağın okulundan bakacağız biraz da.
-
Sofradan kalkmadan…
Bugünkü programımızda peçete ve kürdan olacak elimizde. Günlük yaşamdaki yerleri, kullanımları ve sözcüklerin sofradan kalkıp nereye kadar gittiklerine bakıyor olacağız.
-
Mutfakla masa arasında mekik dokurken
Bu programımızda nihale, sini ve tepsi sözcüklerinin izini sürecek; çağrışımlar, köken, kullanım ve hikâyeleri üzerinde duracağız.
-
Hunisiz kafa kalmasın!
Havan, huni, merdane, oklava, spatula kelimelerinin anlamlarına ve kullanımlarına yakından bakıyoruz. Huni ise memleketin bu gidişatında sırf mutfak malzemesi değil bir giyim aksesuarı olarak da kaçınılmaz görünüyor.
-
Düriyemin güğümleri kalaylı
Güğüm, İbrik, Kavanoz, Küp, Testi için ne çok şey söylenmiş, ne hikayeler var merak edenler için; argodan etnik kültürlere, fıkradan anekdotlara türlü kullanım ve söyleyiş bugünün Kamusla Güreş'inde yer alacak.
-
Kırk küp, kırkının da kulpu kırık küp
Güğüm, İbrik, Kavanoz, Küp, Testi beşlisini dolduracak, taşırmadan kırıp dökmeden taşımaya gayret edeceğiz bugünkü programımızda. Sözcük kökenlerinden günlük yaşamdaki kullanımlarına eskiden günümüze...
-
Cezve mi, çaydanlık mı, semaver mi?
Çay ve kahve keyfinin ayrılmaz parçaları cezve, çaydanlık ve semaver üzerine konuştuk. Sözcük kökenlerinden hikaye ve şarkılara keyif demlemeye devam ediyoruz.
-
Lingo lingo şişeler
Resim sanatında bardağın, kadehin, şişenin ve içindekilerin tuvale aktarımı ustalık ister. Tablolarda bu unsurların kullanımından bahsedip şişe ve sürahi sözcüklerinin köken ve anlamları üzerine konuşmaya başlıyoruz.
-
Rûzgâr eylese toprağımızı bari kadeh
Kadeh deyip de Dîvan Edebiyatına girmemek olur mu? Câm-ı Cemi sakînin elinden içmemek olur mu? Kadehin türlü adlandırmalarının geçmiş ve günümüz dizelerinde çınlayışını dinliyoruz.
-
Kadeh deyince Müzeyyen Senar!
Fincan, kadeh, bardak üzerine mani mi istersiniz, argo mu, şarkı mı, yoksa Oscar Wilde'dan deyişler mi? Bu konu daha bitmez!
-
Eski çamlar bardak oldu
Bardak, fincan, kadeh, kupa kelimelerinin anlam ve hikayeleri üzerine konuşmaya devam ediyoruz.
-
Âteş doludur, tutma yanarsın; Karşında şu gülgûn piyâle!
Bugünkü programımızda bardak, fincan, kupa, kadeh, maşrapa ve piyale sözcüklerinin anlam, çağrışım ve kökenleriyle ilgili konuşuyoruz.
-
Tencerede su boşuna kaynarsa düşmanın çoğalır (mı?)
Deyimler, şakalar, hurafeler ve mutfak alet edevatına dair duymadığımız türlü sözcükler… Kaynata, kızartan, pişiren alet edevat ve ilgili dosyamızı bugün kapatıyoruz.
-
Çanak çömlek (yine) patladı
Kabın kacağın, tencerenin, sahanın hikâyesi, deyimleri, fıkraları bitmez. Lengerden kazana her şey ocağın üstünde... Bu programda yine meraklıları için mutfaktayız.
-
Tencere yuvarlanmış…
Kamusla Güreş'te tencere tava havalarına devam! Sahan, güveç, kuşane, kazan ve diğerleri... İnsan evladı karnını doyurmak için ne çok alet edevat üretmiş; anlam ve hikayelerini konuşuyoruz.
-
Tencere tava havası
İçinde saklanan ve yenen mutfak gereçlerinden, pişiren, kızartan, kaynatanlara geçiyoruz bu programda: Kazan, kuşane, sahan, tava, tencere...
-
Çanak çömlek patladı
Tabak çanak, çömlek, kap kacak, kâse… derken Kamusla Güreş’in mutfakta daha çok işi var! Mutfak gereçlerinin adları nereden geliyor, hangi hikayeler barındırıyorlar merak edenler için anlatıyoruz.
-
Keşkekçinin keşkeklenmiş keşkek kepçesi
Kepçe, kevgir, çömçe, elek... Bu programda kökenden hikâye ve türkülere doğru yol alıyoruz .
-
Adabıyla çatal, bıçak, kaşık tutulur!
Tarihte ve sofrada çatal, bıçak ve kaşığın kullanımı, görgüsü ve adabından bahsediyoruz.
-
Kaşığı nasıl kullanırsınız?
Kaşıkla verip kepçeyle alanlardan mısınız yoksa kaşıkla toplayıp kepçeyle dağıtanlardan mı? Çatal, bıçak, kaşıkla ilgili ne çok söz ve sembol varmış…
-
Pilavdan dönenin kaşığı kırılsın
Çatalın, bıçağın, kaşığın argoda ve simgelerdaki yerini merak edenler, bu programa buyrunuz.
-
Çalakaşık
Çatal, bıçak, kaşık; sofrada, elde, tabakta, sözlüklerde, hikayelerde… Mutfaktayız bir süre.
-
Mutfağın kapısını aralarken
Kamusla Güreş eşyalardan bahsederken, yavaş yavaş mutfak kapısını aralıyor. Geçmişten bu yana mutfak ve sofralarımızda değişen ve aynı kalan neler var, niye var...
-
Eşya ile ilişkimiz
Tutmak, atmak, çalmak, biriktirmek… Eşyanın malzemesi, anlamı, ruhu… İnsanın eşya ile ilişkisi üzerine konuşmaya devam ediyoruz.
-
Eşyanın tabiatı
Yeni yayın döneminin ilk programında 'eşyanın tabiatı'na dair konuşuyoruz.
-
Mozaikten parçalar
Türlü kültürün kol kola, yan yana olduğu bu coğrafyanın şehir adları, kökenleri ve hikayelerinden konuşmaya devam ediyoruz.
-
Şehir adlarından öğrendiğimiz bir şey var
Şehirlerin de insanlar gibi karakterleri ve karakteristik adları var. Türkiye’nin illerinin adları nereden geliyor incelerken bu çok kültürlü toprakların çok sesliliğine bir kez daha tanık olduk.
-
Köprüden Önce Son Çıkış
Ülkenin ve dünyanın bu zor ve zorlu günlerinde bir çıkış, dayanak ve kaçış noktası olarak Açık Radyo ile ilgili adlar ve durumlardan bahsediyoruz. Desteğe ve kösteğe dair…
-
Duyduk duymadık demeyin
Pek ya da hiç duyulmamış adların peşinde koşturmaya devam ediyoruz.
-
İsminizi hep yanlış mı anlıyorlar?
Az duyulmuş, hiç duyulmamış adlara yer vereceğimiz bugünkü programımızın kahramanları daha çok Açık Radyo’dan… Değişik telaffuzlardan yanlış anlamalara, oradan farklı hikayelere bilinmeyen adlarla başbaşayız.
-
Nominalistim Nominalistsin Nominalist
Spinoza “Köpek kavramı havlamaz, köpek havlar." demiş. Konuğumuz Doç. Dr. Doğan Yaşat’la birlikte Nominalizm (Adcılık) üzerinde duruyoruz.
-
Adlandırmanın önemi
Doç. Dr. Doğan Yaşat ile edebiyat yolunda adlara bakmaya devam ediyoruz. Birisinin, bir şeyin adının verdiği güçten, edebiyatta isim sembolizasyonuna adlandırmanın önemi üzerine konuşuyoruz.
-
Kadının Adı Var
Doç. Dr. Doğan Yaşat’la edebiyatta kadın yazar, kahraman, söylem üzerine konuşurken Ursula Le Guin’den Woolf’a, oradan Latife Tekin’e pek çok isme ve o isimlerin kullandığı isimlere değiniyoruz.
-
Kızınız Bilgisayar’ı oğlumuz İşlemci’ye…
Ağaca, ormana dair isimler bizim kültürümüzde ve başka kültürlerde ne kadar var? Doğanın üzerine şehri kuran insan, bu yeni kültüre dair de adlar koymuş mu çocuklarına acaba?
-
İnsanın tabiattan aldığı adlar
Hayranlık, korku, sevgi, tapınma nesnesi doğanın, insana isim olarak verilişi...
-
Gökten ve sudan gelen adlar
Gökyüzünden, güneşin batışından doğuşundan ve sulardan ilham alan isimlerden bahsediyoruz bugünkü programımızda.
-
Adlardan dağlar, denizler, yıldızlar, hayvanlar…
Taptığımız, faydalandığımız, yok ettiğimiz, özlediğimiz doğayı kendimize ad alma hali üzerine konuşuyoruz.
-
"Adım Mülayim", "Sert olsan ne yazar!''
Esip tozutan isimlerden sakin, ılımlı, barışçıl adlara kırıyoruz dümeni... Haluk, Sevgi, Candan, Selami, Handan, Beyza, Erdem, Selim, Kâzım vb.
-
Tayfun esti, Tufan yıktı, Kartal kaptı, Aslan parçaladı
Çocuklara konulan doğal afet ve yırtıcı hayvan adlarının kökenleri, bildiğimiz bilmediğimiz anlam ve çağrışımları…
-
Kaslı kuvvetli, esip savuran isimler
Savaşkan, esen tozan sözcüklerle güreşimiz var bu programda. Vural, Erkan, Kılıçarslan, Hıncal, Tolga, Tayfun gibi isimlerin altında, ardında neler yatıyor, kültürel kodlamalarımızda neler ağır basıyor?
-
İsim koyma ritüelleri
Gelenekler, inançlar, alışkanlıklarla isim koyma ritüelleri...
-
Adınız geçmişinizde saklı
Etnolojiden antropolojiye, türlü kaynaktan yararlanarak çeşitli toplumların ad koyma gelenekleri üzerine konuşmaya devam ediyoruz.
-
Yeni yılın türlü isimleri, halleri
Omisoka, Nardugan, Gağan, Bodhi, Hanuka… Yeni yıla ve törenlerine konulmuş başka adları, farklı kültürlerin yılbaşı kutlama ritüellerini merak ediyorsanız buyrunuz bugünkü programımıza.
-
Lakabın kalıbında şahsiyetler
Kel Mahmut, Badi Ekrem, Tatar Ramazan, Turist Ömer, Şık Latife, Leylek Harun, Kaygusuz Abdal, Fuzûli, Kâtip Çelebi… Kamusla Güreş, lakaplara uğrayıp oradan mahlas, san, künye kelimelerinin arasında dolaşıyor.
-
Yeter mi Dursun mu yoksa Satılmış mı?
Çocuğun adını Satılmış koymanın çok naif bir sebebi olabilir… Peki Albert isimli birinin paganlıkla ilişkisi olabilir mi? Avram’dan İbrahim’e giden isimsel yolculuğun, kültürlerin birbirine ne kadar da yakın olduğunu düşündürmesi bugünlerde içinizi ısıtabilir. Ad koyma ritüelleri ile ilgili...
-
Adını ben verdim, yaşını Tanrı versin
Dede Korkut’tan Bernard Shaw’a 'gündelik hayatımızın tarihi'nde ad verme ve değiştirmeye dair ritüeller, hikayeler…
-
İsmin İzinde
Bu hafta isim ve ad kelimelerinin gerçek anlamlarına, yan anlamlarına baktıktan sonra alternatif sözlüklerin üzerinden iz sürmeye devam ediyoruz.
-
Kelimenin köküne kadar...
Kamusla Güreş, ad ve isim kelimelerinin etimolojisine bakıyor. Kelimelerin gerçek anlamlarına, yan anlamlarına, argoda kullanımlarına dair aklımızdan sözlüklerimizden geçenler...
-
Adını koyduk, tamam da...
Ümitlerimiz, kaygılarımız, hayallerimiz ve (veya) başkalarının beklentileri sonucu ismi koyduk da sonrası ne olacak? Türlü farklı motivasyonla konan ya da değiştirilen isimlerin başına gelenler ve düşündürdükleri…
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
Sözcüklerle ve sözlüklerle güreşirken geçilen yollar, kazılan kuyular, varılan yerler. Zamanın, mekanın, insanın, mitolojinin, sanatın, göreneklerin ve günlük yaşamın aynasında şekil değiştiren sözcüklerin; köken ve macerasını anlatan program. (Hazırlayan ve sunanlar: Didem Gürzap, Kerem Doğan)
HOSTED BY
Açık Radyo 95.0
Loading similar podcasts...