Marzyciele i rzemieślnicy
by Polskie Radio S.A.
Opowieść o ludziach, ich problemach i tych, którzy je rozwiązują. Tytułowi marzyciele to ludzie, którzy mimo trudności z jakimi się mierzą - nie tracą wiary w lepszy świat. Rzemieślnikami są ci, którzy swoimi działaniami przekuwają marzenia w rzeczywistość. Autorem audycji jest Kuba Wygnański, socjolog, społecznik, współtwórca wielu organizacji pozarządowych, badacz społeczeństwa obywatelskiego, wolontariatu i filantropii w Polsce. Założyciel i obecnie Prezes Zarządu Pracowni Badań i Innowacji Społecznych STOCZNIA. Współtwórca Funduszu Obywatelskiego. Laureat m.in.: Nagrody im. Andrzeja Bączkowskiego, Nagrody Totus Tuus, Nagrody im. Ks. J. Tischnera, Odznaczony Krzyżami Kawalerskim i Oficerskim Polonia Restituta, Senior Ashoka Fellow.
Episodes
-
Obywatel kontra urząd. Jak budować zaufanie do instytucji publicznych?
Obywatele oczekują od instytucji publicznych skuteczności, przejrzystości i gotowości do dialogu, ale relacje między administracją a mieszkańcami często opierają się na wzajemnej nieufności. Czy konflikt interesów jest nieuniknioną cechą funkcjonowania państwa i samorządu, czy można stworzyć...
-
Demokracja to nie tylko wybory. Planszówki i LARP-y w edukacji obywatelskiej
Czy gry planszowe i fabularne mogą uczyć demokracji skuteczniej niż tradycyjne wykłady i podręczniki? Wspólne podejmowanie decyzji, negocjowanie zasad, rozwiązywanie konfliktów i przyjmowanie różnych perspektyw to doświadczenia, które łączą świat gier z praktyką demokratycznego uczestnictwa. O...
-
Kto nas śledzi? Cyfrowa prywatność pod coraz większą presją
Każdego dnia zostawiamy po sobie cyfrowe ślady - korzystając z telefonu, internetu, aplikacji czy usług publicznych. Informacje o naszych zachowaniach gromadzą zarówno firmy technologiczne i reklamodawcy, jak i instytucje państwowe, co rodzi pytania o granice kontroli i prawo do prywatności. O…
more -
Analog kontra cyfra. Historia zapisana w dźwięku
Stare nagrania odnajdywane po latach potrafią przywrócić zapomnianych artystów i całe fragmenty muzycznej historii. O poszukiwaniu takich archiwalnych skarbów oraz o tym, jak zmieniały się analogowe i cyfrowe metody rejestracji dźwięku, mówią Michał Wilczyński - twórca niezależnej, polskiej...
-
Od marzeń do działania. Jak pomagać osobom w kryzysie bezdomności?
Bezdomność to nie tylko brak dachu nad głową, ale także splot problemów społecznych, ekonomicznych i osobistych, z których często trudno wydostać się bez wsparcia innych. Tym razem "Marzyciele i rzemieślnicy" przypominają Cezarego Mierzejewskiego - działacza społecznego, który przez lata…
more -
Las jako terapia. Na czym polegają kąpiele leśne?
Czy las może być nie tylko miejscem odpoczynku, ale również przestrzenią wspierającą zdrowie i dobrostan? Podczas spaceru po Olszynce Grochowskiej Jakub Wygnański wraz z Martyną Markiewicz, Agnieszką Lamort i Jakubem Lenkiewiczem przyjrzą się kąpielom leśnym i lasoterapii. Audycja zabierze...
-
Wolontariat i samoorganizacja. Jak wspólnota pomaga w kryzysie?
Kryzysy pokazują, jak wiele zależy nie tylko od instytucji państwa, ale także od zdolności obywateli do samoorganizacji i wzajemnej pomocy. Jak rozwijać wolontariat, mobilizować lokalne społeczności i budować odporność społeczną na sytuacje nadzwyczajne? Jakub Wygnański rozmawia o oddolnych…
more -
Od Homera do Nolana. Co zawdzięczamy starożytnej Grecji?
Starożytna Grecja stworzyła idee, które do dziś wpływają na sposób, w jaki myślimy o polityce, społeczeństwie i kulturze. Jak naprawdę wyglądała grecka demokracja i czego współczesny świat może jeszcze nauczyć się od starożytnych Greków? Jakub Wygnański porozmawia z prof. Markiem Węcowskim także…
more -
Pożegnanie Wandy Traczyk-Stawskiej. Wspomnienie uczestniczki Powstania Warszawskiego
18 sierpnia odeszła Wanda Traczyk-Stawska, ps. "Pączek", "Atma" - harcerka Szarych Szeregów, żołnierka Armii Krajowej i uczestniczka Powstania Warszawskiego, a po wojnie psycholożka, nauczycielka oraz działaczka społeczna i kombatancka. O Wandzie Traczyk-Stawskiej, jej życiu, działalności i...
-
Michał Boni o transformacji, nowych technologiach i wyzwaniach dla państwa
Od opozycji i "Solidarności", przez transformację ustrojową, po pracę nad edukacją, cyfryzacją i projektami państwowymi w III RP. Michał Boni, były minister cyfryzacji, opowiada o swojej drodze i doświadczeniach ostatnich dekad, ale także o wyzwaniach współczesności - sztucznej inteligencji,...
-
Polacy i Ukraińcy po wojnie 1920 roku. Spór o politykę Piłsudskiego wciąż budzi emocje
Czy Józef Piłsudski zdradził Ukrainę po wojnie polsko-bolszewickiej? Jak polityka II Rzeczypospolitej wobec ukraińskiej mniejszości wpłynęła na relacje obu narodów w kolejnych dekadach? O trudnych kartach wspólnej historii rozmawiają prof. Andrzej Friszke oraz prof. Roman Wysocki.
-
Muzyka i taniec. Wsparcie pamięci i sposób na samotność
Samodzielne i bezpieczne życie na starość wymaga dobrej sprawności poznawczej. Muzyka oraz odpowiednio dobrany ruch okazują się bardzo wartościowymi narzędziami w jej pielęgnowaniu. Przyglądamy się muzykoterapii i choreoterapii. Jak muzyka i taniec wpływają na nasz mózg, pamięć oraz ogólną...
-
Jak młodzi widzą Polskę? Ich marzenia, troski i nadzieje
Co myślą o Polsce i świecie młodzi oraz bardzo młodzi ludzie spotkani podczas wakacyjnych podróży? O czym marzą, co ich niepokoi i jak patrzą na swoją przyszłość? Z ich opowieści wyłania się obraz pokolenia, które szuka swojego miejsca w zmieniającym się świecie. Czy młodzi widzą w Polsce...
-
"Co do... kury!?" - historia, która zaskakuje
Film dokumentalny "Co do... kury!?" opowiada nie tylko o walce lokalnej społeczności z planowaną budową przemysłowej fermy drobiu, ale także o niezwykłym rzemiośle lalkarza - tworzeniu i ożywianiu hiperrealistycznych lalek prezentowanych na europejskich festiwalach oraz wyjątkowych lalkach...
-
Jak rozpoznać naukową dezinformację? Projekt "Nauka Sprawdza"
Dezinformacja coraz częściej wykorzystuje język i autorytet nauki, by uwiarygodnić fałszywe treści. Jak odróżnić rzetelne badania od pseudonauki i dlaczego tak łatwo ulegamy naukowo brzmiącym manipulacjom? O tym w audycji opowiadają dr Tatiana Witkowska i Jacek Sztolcman, współtwórcy projektu...
-
Powrót z wojny. Andrij Diakowicz o wyzwaniach, przed którymi stają weterani
Jak rozmawiać z osobami, które wracają z wojny? W Ukrainie jest obecnie ok. 2 milionów weteranów, szacuje się, że do końca wojny ich liczba może sięgnąć 5 milionów. W audycji wysłuchamy świadectwa Andrija Diakowicza – ukraińskiego weterana, psychologa, psychoterapeuty i wykładowcy Lwowskiego...
-
Klimat zmienia miasta Jak żyć podczas fal gorąca?
Fale upałów coraz mocniej zmieniają sposób funkcjonowania miast. Zofia Boni z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Joanna Heyda, naczelniczka Wydziału Polityki Klimatycznej Urzędu m.st. Warszawy, rozmawiają o tym, jak przygotować miasta na rosnące temperatury i jakie rozwiązania...
-
"Następny rozdział". Katarzyna Oleś i Katarzyna Czayka-Chełmińska o sukcesji w NGO
Zmiana lidera często decyduje o przyszłości organizacji społecznej. Co sprawia, że niektóre NGO rozkwitają, a inne nie potrafią uniknąć stagnacji? Katarzyna Oleś oraz Katarzyna Czayka-Chełmińska związane m.in. ze Szkołą Liderstwa, rozmawiają o sukcesji, rozwoju liderów i wyzwaniach, przed którymi...
-
Dialog publiczny w polskich realiach. Między ideą a praktyką
Dialog publiczny ma angażować obywateli w rozmowę o ważnych sprawach dotyczących wspólnot, w których żyją. Nie chodzi w nim o forsowanie jednej wizji czy przekonywanie się, ale o słuchanie, wymianę perspektyw i budowanie porozumienia. W audycji "Marzyciele i rzemieślnicy" Jakub Wygnański…
more -
Anarchiści, którzy stworzyli instytucję kultury. Historia Komuny Warszawa
Od anarchistycznej inicjatywy z Otwocka do jednej z najbardziej rozpoznawalnych niezależnych instytucji kultury w Warszawie. O drodze Komuny Warszawa, łączeniu sztuki z działalnością społeczną i budowaniu miejsca współpracy artystów oraz aktywistów opowiedzą Alina Gałązka i Grzegorz Laszuk.
-
Dlaczego lubimy grać? O fenomenie gier wideo, RPG, LARP-ów i planszówek
Czy gry są wyłącznie rozrywką, czy mogą rozwijać kompetencje społeczne, kreatywność i umiejętność współpracy? O grach, ich miejscu w edukacji i budowaniu relacji rozmawiali Tomasz "Frejtag" Piątek - twórca gier RPG, Kornel Stanisławski - nauczyciel w Bednarska Szkoła Realna, Maja Esden-Tempska -...
-
Migracja w Polsce - gdzie jesteśmy dziś?
Polska staje się krajem coraz częściej wybieranym przez migrantów, ale pytania o skuteczną integrację i długofalową politykę migracyjną wciąż budzą wiele emocji. Agnieszka Kosowicz z Fundacji Polskie Forum Migracyjne opowiada o doświadczeniach samych migrantów, wyzwaniach stojących przed państwem...
-
O sile i znaczeniu prasy lokalnej
To właśnie lokalne media najczęściej opisują sprawy, które bezpośrednio wpływają na codzienne życie mieszkańców - od decyzji samorządów po społeczne konflikty i oddolne inicjatywy. O tym, czym dziś powinna być prasa lokalna, jakie pełni funkcje i dlaczego jej kondycja ma znaczenie dla jakości…
more -
Świadkowie historii w cyfrowym archiwum
Są takie muzea, w których nie trzeba stać w kolejce. Nie trzeba nawet wychodzić z domu. To archiwa historii mówionej dostępne w sieci. O archiwach dźwiękowych i archiwistyce społecznej rozmawiamy z Adrianną Kapałą, koordynatorką edukacji i historii mówionej w Centrum Archiwistyki Społecznej,...
-
Radykalizacja w epoce mediów społecznościowych
Polaryzacja społeczna, emocjonalny język debaty publicznej i rosnąca rola mediów społecznościowych sprawiają, że coraz częściej mówi się o radykalizacji - nie tylko politycznej, ale też społecznej i kulturowej. Jak przebiega proces, w którym poglądy stają się coraz bardziej skrajne, kto jest na...
-
Tam, gdzie powiewa flaga. Ukraina, wojna i powrót do życia
Flagi - symbol wspólnoty i pamięci - prowadzą przez opowieść z Ukrainy, gdzie od 12 lat trwa wojna. Z relacji Kuby Wygnańskiego z Lwowa, Niemirowa, Winnicy i Kijowa wyłania się obraz kraju mierzącego się z powrotem setek tysięcy weteranów wymagających długofalowego wsparcia. W audycji głos...
-
Między przywilejem a wykluczeniem. O współczesnych mężczyznach
Debata o równości płci coraz częściej koncentruje się na doświadczeniach kobiet, pomijając złożoność sytuacji mężczyzn. Tymczasem dynamiczne zmiany społeczne i kulturowe sprawiają, że również oni mierzą się z wyzwaniami, które rzadko trafiają do publicznej dyskusji i wymagają szerszego…
more -
Zbigniew Pełczyński i Szkoła Liderów
W setną rocznicę urodzin Zbigniew Pełczyński powraca pytanie o jego najtrwalsze dziedzictwo - ideę kształcenia liderów. Filozof, żołnierz Armia Krajowa i uczestnik Powstania Warszawskiego stworzył w 1994 roku Szkołę Liderów - instytucję, która miała odbudowywać kapitał społeczny i przygotowywać...
-
AI. Narzędzie czy siła, której nie kontrolujemy?
Wokół AI narosło wiele mitów i alarmistycznych narracji - w audycji rozmowa o tym, czy sztuczna inteligencja jest zagrożeniem, czy nadzieją. Czy jest narzędziem zwiększającym produktywność, czy generującym fałszywą rzeczywistość. A także o tym, jak to jest powiązane ze światową gospodarką oraz...
-
Proste gesty. O wspólnocie, nawykach i zmianie świata
O ekologii coraz częściej mówi się nie tylko w kategoriach wielkich strategii, lecz także codziennych praktyk, które realnie zmieniają nasze życie. W rozmowie o dzieleniu się, naprawianiu, niemarnowaniu i budowaniu lokalnych wspólnot przyglądamy się temu, jak oddolne pomysły mogą przeradzać się w...
-
W poszukiwaniu źródeł. Muzyka tradycyjna w nowym kontekście
Spotkanie z Maniuchą Bikont oraz Władysławem Wygnańskim to rozmowa o wielokulturowych źródłach muzyki tradycyjnej i jej miejscu we współczesnej Polsce. Goście Jakuba Wygnańskiego opowiadają o dostępności archiwalnych materiałów, inspiracjach i o tym, jak dawne tradycje funkcjonują dziś w nowym...
-
Rola edukacji obywatelskiej w polskiej szkole
Centrum Edukacji Obywatelskiej jest największą w Polsce edukacyjną organizacją pożytku publicznego. Jest też jedną z instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie edukacji obywatelskiej w szkołach. O znaczeniu edukacji obywatelskiej i o szkole, jako miejscu, które powinno nie tylko edukować, ale też...
-
Integracja czy chaos? Polska wobec migracji
Czy Polska potrzebuje strategii integracji migrantów? Punktem wyjścia do rozmowy jest projekt dokumentu, który ma uporządkować działania w tej dziedzinie. W audycji zastanawiamy się, dlaczego przez lata nie powstała spójna polityka integracyjna, jaką rolę odgrywa w tej debacie język polityki i...
-
Dobrzy z matematyki, słabi z życia. Czego nie uczy polska szkoła?
Polska młodzież od lat dobrze wypada w badaniach PISA w części dotyczącej kompetencji w dziedzinach czytania i pisania, matematyki i rozumowania w naukach przyrodniczych. Rzadko jednak wspomina się, że PISA obejmuje również badania, dotyczące dobrostanu i kompetencji społecznych. Tu polska…
more -
Dobrzy z matematyki, słabi z życia. Czego nie uczy polska szkoła?
Polska młodzież od lat dobrze wypada w badaniach PISA w części dotyczącej kompetencji w dziedzinach czytania i pisania, matematyki i rozumowania w naukach przyrodniczych. Rzadko jednak wspomina się, że PISA obejmuje również badania, dotyczące dobrostanu i kompetencji społecznych. Tu polska…
more -
Pomoc i uprzedzenia. Dwie twarze reakcji na Ukrainę
Pomysł dostarczenia generatora marznącym mieszkańcom Kijowa okazał się impulsem, który wywołał nową falę pomocy humanitarnej w Polsce i Europie. "Ciepło z Polski dla Kijowa" obudziło znów solidarność nie tylko w Polakach. Jednak oprócz pozytywnych odruchów obserwujemy też wiele przykładów…
more -
Pomoc i uprzedzenia. Dwie twarze reakcji na Ukrainę
Pomysł dostarczenia generatora marznącym mieszkańcom Kijowa okazał się impulsem, który wywołał nową falę pomocy humanitarnej w Polsce i Europie. "Ciepło z Polski dla Kijowa" obudziło znów solidarność nie tylko w Polakach. Jednak oprócz pozytywnych odruchów obserwujemy też wiele przykładów…
more -
Ochrona ptaków w praktyce. OTOP świętuje 35-lecie
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków świętuje 35 lat działalności. O historii organizacji, jej roli w ochronie przyrody oraz wyzwaniach stojących przed środowiskiem mówili w Polskim Radiu 24 prezes OTOP Stanisław Łubieński i dyrektorka Izabela Wilczyńska-Gadi. W audycji pojawił się także głos…
more -
Ochrona ptaków w praktyce. OTOP świętuje 35-lecie
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków świętuje 35 lat działalności. O historii organizacji, jej roli w ochronie przyrody oraz wyzwaniach stojących przed środowiskiem mówili w Polskim Radiu 24 prezes OTOP Stanisław Łubieński i dyrektorka Izabela Wilczyńska-Gadi. W audycji pojawił się także głos…
more -
Baobab - otwarta przestrzeń integracji: jak Lublin buduje społeczność
Centrum dla społeczności Baobab to multizadaniowa przestrzeń dla nowych i starych stażem mieszkańców Lublina, służąca aktywizacji społecznej, edukacji międzykulturowej i wymiany doświadczeń, prowadzona przez Stowarzyszenie Homo Faber. O Baobabie i działalności Stowarzyszenia Jakub Wygnański...
-
Baobab - otwarta przestrzeń integracji: jak Lublin buduje społeczność
Centrum dla społeczności Baobab to multizadaniowa przestrzeń dla nowych i starych stażem mieszkańców Lublina, służąca aktywizacji społecznej, edukacji międzykulturowej i wymiany doświadczeń, prowadzona przez Stowarzyszenie Homo Faber. O Baobabie i działalności Stowarzyszenia Jakub Wygnański...
-
Od pomocy do współdecydowania. Fundacja Biedronka i siła lokalnych narad
Działania społeczne Fundacji Biedronka dotyczą między innymi niedożywienia i kryzysu samotności osób starszych. W audycji także rozmowa o naradach lokalnych - narzędziu ustrukturyzowanej dyskusji, wspomagającej rozwiązywanie problemów różnych społeczności. Gośćmi Jakuba Wygnańskiego byli: Marcin...
-
Od pomocy do współdecydowania. Fundacja Biedronka i siła lokalnych narad
Działania społeczne Fundacji Biedronka dotyczą między innymi niedożywienia i kryzysu samotności osób starszych. W audycji także rozmowa o naradach lokalnych - narzędziu ustrukturyzowanej dyskusji, wspomagającej rozwiązywanie problemów różnych społeczności. Gośćmi Jakuba Wygnańskiego byli: Marcin...
-
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadczeń i refleksji
35 lat temu Zarząd Związku Miast Polskich powołał na stanowisko Dyrektora Biura Andrzeja Porawskiego - człowieka, który bez reszty poświęcił się idei Polski samorządnej. Jak do tego doszło i jak z perspektywy 35 lat wygląda polski samorząd? Andrzej Porawski był gościem Jakuba Wygnańskiego w…
more -
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadczeń i refleksji
35 lat temu Zarząd Związku Miast Polskich powołał na stanowisko Dyrektora Biura Andrzeja Porawskiego - człowieka, który bez reszty poświęcił się idei Polski samorządnej. Jak do tego doszło i jak z perspektywy 35 lat wygląda polski samorząd? Andrzej Porawski był gościem Jakuba Wygnańskiego w…
more -
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globalnej bazy wiedzy
Wikipedia świętuje swoje 25-lecie. O tym, czym jest dzisiaj ta najpopularniejsza internetowa encyklopedia, jakie są zasady jej działania i jakie były początki w Polsce, opowiedzą goście, wikipedyści - Alek Tarkowski i Maciej Nadzikiewicz.
-
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globalnej bazy wiedzy
Wikipedia świętuje swoje 25-lecie. O tym, czym jest dzisiaj ta najpopularniejsza internetowa encyklopedia, jakie są zasady jej działania i jakie były początki w Polsce, opowiedzą goście, wikipedyści - Alek Tarkowski i Maciej Nadzikiewicz.
-
Wyzwania polskiego mieszkalnictwa
Cezary Miżejewski, polityk, działacz związkowy i spółdzielczy zmarł 26 grudnia 2025 roku. Wspomnienie jego postaci i dorobku jest okazją do rozmowy o mieszkalnictwie w Polsce. Gośćmi Jakuba Wygnańskiego byli: Aleksandra Krugły z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów oraz Karol Kretkowski - prezes…
more -
Wyzwania polskiego mieszkalnictwa
Cezary Miżejewski, polityk, działacz związkowy i spółdzielczy zmarł 26 grudnia 2025 roku. Wspomnienie jego postaci i dorobku jest okazją do rozmowy o mieszkalnictwie w Polsce. Gośćmi Jakuba Wygnańskiego byli: Aleksandra Krugły z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów oraz Karol Kretkowski - prezes…
more -
Ukraina w czasie próby. Lichnerowicz i Bendyk o tym, jak wojna zmienia Europę
Wojna w Ukrainie to nie tylko front i polityczne deklaracje, lecz także głęboka przemiana społeczeństwa - jego wartości, tożsamości i sposobu działania. Jakie mity na temat Ukrainy wciąż dominują w Europie, czy zakończenie wojny jest realnym scenariuszem i jaka powinna być rola Polski - nie tylko...
About this show
Opowieść o ludziach, ich problemach i tych, którzy je rozwiązują. Tytułowi marzyciele to ludzie, którzy mimo trudności z jakimi się mierzą - nie tracą wiary w lepszy świat. Rzemieślnikami są ci, którzy swoimi działaniami przekuwają marzenia w rzeczywistość. Autorem audycji jest Kuba Wygnański, socjolog, społecznik, współtwórca wielu organizacji pozarządowych, badacz społeczeństwa obywatelskiego, wolontariatu i filantropii w Polsce. Założyciel i obecnie Prezes Zarządu Pracowni Badań i Innowacji Społecznych STOCZNIA. Współtwórca Funduszu Obywatelskiego. Laureat m.in.: Nagrody im. Andrzeja Bączkowskiego, Nagrody Totus Tuus, Nagrody im. Ks. J. Tischnera, Odznaczony Krzyżami Kawalerskim i Oficerskim Polonia Restituta, Senior Ashoka Fellow.
Hosted by
Polskie Radio S.A.
Categories