Przystanek Nauka

Po 17 latach od śmierci Michaela Jacksona do kin weszła jego biografia. Produkcja zyskała osobisty wymiar, ponieważ w rolę piosenkarza wcielił się jego bratanek Jaafar Jackson. Na świecie znów wszyscy słuchają hitów takich jak „Thriller” czy „Bad”. Czy to tylko chwilowa fascynacja, czy też Michael Jackson pozostanie z nami na dłużej?Wspólnie z dr. Marcinem Sarnkiem i dr Ewą Wylężek-Targosz – amerykanistami z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu – zastanawiamy się m.in. nad tym, dlaczego to właśnie Michael Jackson został okrzyknięty Królem Popu, jak wiernie oddano prawdziwą historię życia artysty, ile prawdy było w oskarżeniach pod jego adresem i jaką rolę w zrujnowaniu wizerunku muzyka odegrały media, a także na ile trwała w popkulturze pozostaje jego spuścizna.Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Jakie perspektywy rysują się przed rejonem Zatoki Perskiej w obliczu trwającego konfliktu zbrojnego po ataku Izraela i USA na Iran? Dlaczego warto interesować się tą częścią świata? Jaki jest stan wiedzy Polek i Polaków o krajach w tym regionie i jaką rolę w tej dziedzinie może odegrać Gulf House – nowo powołana jednostka Uniwersytetu Śląskiego?   Na te i inne pytania odpowiada pomysłodawca Gulf House – dr Jakub Sławek – arabista i dyplomata, ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonych Emiratach Arabskich w latach 2021-2024.   Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Jak doszło do masakry pod sosnowiecką Hutą Katarzyna w lutym 1905 r.? Dlaczego kilka miesięcy później władze carskie wycofały się z Zagłębia Dąbrowskiego, zostawiając na pewien czas władzę w rękach Polaków? Na czym polegała wyjątkowość wydarzeń w Zagłębiu?W styczniu 2026 r. w Sejmie RP prezentowana była wystawa Republika Zagłębiowska – kilkanaście dni wolności w 1905 roku, której autorem jest prof. dr hab. Dariusz Nawrot z Instytutu Historii UŚ, dyrektor Instytutu Zagłębia Dąbrowskiego. W jego pasjonującej opowieści na temat tych czasów pojawia się brutalność Kozaków, porozumienie ponad politycznymi podziałami, a także przyznane – po raz pierwszy w dziejach ziem polskich – prawa wyborcze dla kobiet. Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Jak powinno się nauczać o przedmiotach STEM, który – za anglojęzycznym akronimem – określa nauki ścisłe, technologię, inżynierię i matematykę? Czy o zaawansowanych materiałach w fizyce da się mówić w prosty sposób? Czy w pracy naukowej da się łączyć z powodzeniem prowadzenie badań, dydaktykę i popularyzację? W jaki sposób zachęcić młodych ludzi do studiów i kontynuowania kariery naukowej?Na te i inne pytania odpowiadał w rozmowie dr hab. Dariusz Kajewski, prof. UŚ z Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Badacz otrzymał w 2025 roku finansowanie m.in. na dwa projekty z ERASMUSa, w tym: „Advanced Functional Materials for Energy Conversion” ze ścieżki ERASMUS MUNDUS, koordynowany przez Uniwersytet Śląski, a także „Experiments for better teaching in higher education – expEDU” ze ścieżki ERASMUS PARTNERSTWA SZKÓŁ WYŻSZYCH. Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Czy rzeczywiście w prawie ochrony środowiska zawsze chodzi o jego ochronę? Jak wygląda relacja pomiędzy przepisami międzynarodowymi a krajowymi? Dlaczego tyle społecznych emocji wzbudzają takie inicjatywy jak próba powołania Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry czy Strefa Czystego Transportu (SCT) w Krakowie? Czy da się w prawie pogodzić troskę o środowisko z dążeniem do rozwoju gospodarczego i przemysłowego?Na te i inne pytania odpowiadali w podcaście prawnicy z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach: dr Ewa Radecka, specjalizująca się w prawnej ochronie powietrza, ochrony przyrody i klimatu oraz dr Filip Nawrot, którego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół gospodarowania odpadami, prawa geologicznego i górniczego oraz ocen oddziaływań na środowisko.Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Planując wyprawę badawczą na Svalbard należy być dobrze przygotowanym i zorganizowanym. Od 2025 roku udogodnieniem dla badaczy Arktyki, jest Centrum naukowo-logistyczne na Svalbardzie BERA, zlokalizowane w głównym mieście wyspy Spitsbergen – Longyearbyen. Jest to miejsce usprawniające  działania polskich naukowców dzięki możliwości logistyki i magazynowania ładunków wyprawowych, przestrzeni biurowej i warsztatowej umożliwiającej prowadzenie prac kameralnych, naprawy i konserwacji sprzętu, czy też realizacji warsztatów i wykładów naukowych oraz wszelkich spotkań organizacyjnych i branżowych. Dodatkowo, w tym roku Centrum BERA zostało zmodernizowane poprzez instalację systemu monitoringu i zabezpieczeń wspólnymi siłami Centrum Studiów Polarnych przy Uniwersytecie Śląskim oraz ING Hubs Poland.Mgr Katarzyna Stachniak – manager Centrum BERA z UŚ oraz inżynier Daniel Migdalski z ING Hubs Poland opowiedzieli o udogodnieniach wprowadzonych w BERA oraz o tym, jak wygląda pobyt na Svalbardzie. Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Na stronie uczelni znajdziecie również fotorelację z wyprawy: https://us.edu.pl/podcast-bera-nowa-infrastruktura-centralizujaca-prace-naukowcow-na-svalbardzie/Centrum BERA jest współtworzone przez siedem jednostek naukowych: Uniwersytet Śląski w Katowicach (lider), Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Uniwersytet Wrocławski.Więcej informacji znajduje się na stronie BERA oraz profilu na LinkedIn.----------------------------------------ING Hubs Poland to część Grupy ING i jedno z globalnych centrów kompetencyjnych. Działa na polskim rynku od ponad 20 lat, projektując i dostarczając rozwiązania technologiczne, operacyjne oraz z obszaru ryzyka. Świadczy usługi wspierające nowoczesną bankowość cyfrową i tworzy przyszłość bankowości w Europie oraz na całym świecie. Zespół tworzą doświadczeni eksperci, którzy łączą wiedzę technologiczną, operacyjną i analityczną.Więcej na stronie ING Hubs Poland oraz na profilu na LinkedIn.

Prawo zapisane w ustawach bywa niezmienne - ale jego znaczenie już nie. To, jak sądy odczytują przepisy, potrafi zmienić nie tylko praktykę orzeczniczą, lecz także sposób, w jaki obywatele rozumieją sprawiedliwość i bezpieczeństwo.W nowym odcinku z cyklu „Przystanek Nauka UŚ” rozmawiamy o tym, jak prawo – mimo że zapisane w tych samych ustawach – może znaczyć coś zupełnie innego w różnych momentach historii. Kiedy i dlaczego zmienia się wykładnia? Kto o tym decyduje? I co to mówi o naszym systemie prawnym?Gośćmi są prawnicy i badacze dr hab. Agnieszka Bielska-Brodziak, dr Marek Suska oraz dr Marlena Drapalska-Grochowicz którzy wspólnie prowadzą projekt naukowy poświęcony temu, jak zmienia się sens prawa – nawet gdy litera pozostaje ta sama. Porozmawiamy o dynamicznej i statycznej wykładni, granicach odpowiedzialności sądów i ustawodawcy oraz o tym, jak odpowiedzialny obywatel może odnaleźć się w systemie, który nie zawsze daje jednoznaczną odpowiedź. Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej Uniwersytetu Śląskiego. Rozmowa powstała w ramach projektu „Interpretacja prawa a poczucie bezpieczeństwa obywateli”, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (nr projektu 2021/43/B/HS5/00489).

Czy samo prawo wystarczy, by czuć się bezpiecznie? A może równie ważne - a może nawet ważniejsze - jest to, jak sądy to prawo rozumieją?W tym odcinku z cyklu „Przystanek Nauka UŚ” rozmawiamy o tym, jak interpretacja przepisów wpływa na poczucie bezpieczeństwa obywateli.Gościmy dwoje badaczy z zakresu teorii prawa: dr hab. Agnieszkę Bielską-Brodziak, radczynię prawną i wykładowczynię Uniwersytetu Śląskiego, która bada, jak rozumienie prawa przez sądy kształtuje życie społeczne oraz dr. Marka Suskę, specjalistę od teorii i filozofii prawa, zajmującego się relacją między tworzeniem a stosowaniem przepisów.Rozmawiamy o tym, dlaczego sędziowie nie działają w próżni, czy interpretacja prawa może działać wstecz, i jak stabilność orzecznictwa wpływa na zaufanie obywateli do państwa.To rozmowa nie tylko o przepisach, ale o ludzkim poczuciu pewności, niezawisłości sędziów i granicach sprawiedliwości.Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej Uniwersytetu Śląskiego.Rozmowa powstała w ramach projektu „Uwikłani w czas, czyli temporalny wymiar wykładni prawa"”, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (nr projektu 2019/35/B/HS5/04464).

Czym jest smartfica? Kto to kliktywista? Czy językoznawczynię razi „Akademia Paznokcia”? W nowym podcaście z cyklu „Przystanek Nauka UŚ” dr hab. Katarzyna Wyrwas, prof. UŚ z Instytutu Językoznawstwa UŚ opowiada o swojej książce „Krótko mówiąc. Szkice o polszczyźnie”, która ukazała się niedawno nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego. Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Książka „Krótko mówiąc. Szkice o polszczyźnie” została wydana dzięki funduszom z programu Inicjatywy Doskonałości Badawczej UŚ w związku z obchodami Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024.

Czy wiecie, że katowiccy studenci już pół wieku temu eksperymentowali ze sztuką wideo?  W połowie lat 70. XX wieku młodzi artyści skupieni wokół Laboratorium Technik Prezentacyjnych prowadzili poszukiwania łączące nowe technologie, obraz i dźwięk. Zapomniane dziedzictwo kulturalne regionu stało się przedmiotem zainteresowania dr hab. Anna Maj, prof. UŚ z Instytutu Nauk o Kulturze UŚ. W nowym podcaście badaczka przywołuje nazwiska i dokonania śląskich pionierów. Opowiada o specyficznym genius loci Katowic – miasta, które oddziałuje na wyobraźnię artystów – a także o swoich badaniach nad sztuczną inteligencją i sztuką kwantową. Wspomina również o działalności Centrum Badań Sztuki Nowych Mediów, Kultury i Technologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, którego jest dyrektorem.  Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

W latach 1950-1991 z Polski do RFN wyjechało prawie półtora miliona ludzi. Dlaczego wyjeżdżali? Jakie perypetie się z tym wiązały? Ile straciliśmy na ich wyjeździe? W nowym podcaście prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek z Instytutu Historii UŚ opowiada o swoich badaniach, których efektem jest książka Czy jestem Niemcem? Przesiedleńcy z Polski do RFN i NRD w latach 1950–1991 opublikowana niedawno przez Wydawnictwo Literackie. Jak podkreśla sam autor, w sposób szczególny interesowała go przede wszystkim sytuacja samych wyjeżdżających. – Starałem się odpowiedzieć na pytania: kim byli, jakie były motywy ich wyjazdów, jak wyglądała ich droga do Niemiec oraz jak przebiegała konfrontacja ich oczekiwań z rzeczywistością dnia codziennego na terenie RFN w pierwszych latach pobytu – czytamy we wstępie książki. Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Był poliglotą: tłumaczył z angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego, francuskiego, jidysz i holenderskiego. Część spośród 145 przekładów jego autorstwa do dziś funkcjonuje w powszechnym obiegu. Zginął w getcie warszawskim. Dr Joanna Ryszka i dr Paweł Golda z Instytutu Językoznawstwa UŚ zajęli się życiem i dziełem Marcelego Tarnowskiego – tłumacza tyleż zasłużonego, co wymagającego rozpoznania i przypomnienia. Owocem ich zainteresowania jest artykuł O Marcelim Tarnowskim – tłumaczu, redaktorze, księgarzu, który został opublikowany w Academic Journal of Modern Philology.Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Ten podcast wyjątkowo nie będzie o badaniach, ale za to poruszy ważny społecznie temat, jakim są patologie i kryzysy trapiące obecnie naukę i społeczność akademicką. O tym, dlaczego nawet posiadanie tytułu naukowego nie chroni przed pseudonauką i teoriami spiskowymi, jak uchronić się przed tzw. drapieżnymi czasopismami (predatory journals) i fabrykami artykułów naukowych (paper mills), a także szkodliwą i niewłaściwie prowadzoną komunikacją naukową opowiedział dr Dawid Surmik – paleontolog z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ zajmujący się badaniem patologii w tkankach wymarłych zwierząt.Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Materiał nagrał i zmontował Bartosz Solak.Więcej o badaniach dr. Dawida Surmika można przeczytać w artykule „Dinozaury też chorowały” na stronie Przystanku Nauka UŚ. Warto też obejrzeć wywiad z naukowcem w ramach Sceny Premier Naukowych UŚ.

Komiksy to nie tylko rozrywka. Potrafią być też niezwykle cennym źródłem informacji o kulturze i społeczeństwie. Zwłaszcza, gdy odnoszą się do aktualnych problemów takich, jak zmiany klimatu czy zanieczyszczenie środowiska.O ekokomiksach i sposobie ich analizowania, o wykorzystaniu komiksów w edukacji, ale i w propagandzie, opowiada dr Matylda Sęk-Iwanek – kulturoznawczyni z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, zajmującą się badaniami nad komiksem. Naukowczyni realizowała w ramach „Swobody badań” (Inicjatywa Doskonałości Badawczej) projekt „Ekokrytyka w dobie antropocenu – badania wątków ekologicznego zaangażowania w komiksach”, o którym wspomina również w podcaście.Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Nagranie zrealizował Bartłomiej Stelmach, a montaż Bartosz Solak z CKM UŚ.

3 czerwca 2025 roku w Korei Południowej wybrano nowego prezydenta Lee Jae-myunga z Partii Demokratycznej Korei. Wybory te były nietypowe i zorganizowane zostały po tym, jak odsunięto poprzedniego prezydenta Yoon Suk-yeola z Partii Władzy Ludowej za nieudaną próbę zamachu stanu.O tym, jak wygląda obecny krajobraz polityczny Korei Południowej, jak wyglądała kampania wyborcza i kim byli kandydaci, a także o oczekiwaniach obywateli i perspektywach dla kraju opowiedział w rozmowie dr Chang Il You językoznawca z Wydziału Humanistycznego UŚ oraz kierownik Centrum Współpracy Polska-Korea Południowa UŚ.Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Nagranie i montaż zrealizował Bartosz Solak z CKM UŚ.Działania w ramach Centrum można śledzić na profilach na Facebooku, LinkedInie i Instagramie. Więcej o nowym kierunku koreanistyka można przeczytać na stronie dla kandydatów na studia.

Rosyjska Flota Cieni i nowy wymiar wojny hybrydowej Czym jest tajemnicza „Flota Cieni”? Jak Rosja wykorzystuje statki do obchodzenia sankcji, prowadzenia operacji wywiadowczych i wywierania presji na Zachód – bez wypowiedzenia wojny? W tym odcinku rozmawiamy o nowoczesnych narzędziach wojny hybrydowej, które coraz częściej pojawiają się nie tylko na granicach, ale i na morzu. Naszym gościem jest dr hab. Robert Rajczyk, prof. UŚ, ekspert w dziedzinie mediów, dezinformacji i bezpieczeństwa międzynarodowego. Analizujemy głośny incydent z 12 maja u wybrzeży Estonii, ale patrzymy szerzej: na Bałtyk, Polskę i przyszłość konfliktów, które toczą się poza nagłówkami.Rozmowę prowadził Przemysław Kowal z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Generatywna sztuczna inteligencja coraz lepiej radzi sobie z tworzeniem obrazów, filmów czy melodii. Opiera się jednak na tym, czym została nakarmiona. Rzadko jednak twórcy oryginalnych prac bywają pytani o zgodę na takie wykorzystanie ich treści.Jak zatem wygląda kwestia praw autorskich w kontekście rewolucji AI? Czy styl artystyczny może być objęty taką ochroną? Jak w kontekście prawa interpretować niedawny wysyp w internecie obrazków, które ChatGPT wygenerował na wzór prac ze Studia Ghibli?Na te inne pytania odpowiada prof. dr hab. Katarzyna Grzybczyk z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowiach – specjalistka w zakresie ochrony własności intelektualnej, zwłaszcza w prawie autorskim.Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

„Jest lekko przesunięty wobec oryginału, a jednocześnie nie mamy najmniejszych wątpliwości, że oto Dylan się przed nami zmaterializował – w ruchu, w geście, w grymasie twarzy …” – tak prof. dr hab. Ryszard Koziołek komentuje grę aktorską Timothée Chalameta w „A Complete Unknown”. Film w reżyserii Jamesa Mangolda to doskonały pretekst do rozmowy o twórczości Boba Dylana – muzyka rodem z Minnesoty, który zmienił oblicze piosenki.  W jaki sposób zaczęła się przygoda prof. R. Koziołka z muzyką Dylana? Co w utworach Dylana jest szczególnie interesujące dla literaturoznawcy? Czy twórcom filmu „A Complete Unknown” udało się uchwycić fenomen przyszłego noblisty?   W podcaście prof. R. Koziołek odpowiada na powyższe pytania. Mówi też o swoich pierwszych akordach gitarowych, tłumaczeniu pieśni „A Hard Rain’s A-Gonna Fall”, a nawet o pewnym westernie…  Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Nagranie i montaż: Bartłomiej Stelmach (Centrum Komunikacji Medialnej UŚ).

Co łączy lorda Byrona, Marilyn Monroe, Zendayę, Prince’a i Michelle Yeoh? Wszystkich możemy nazwać celebrytami. Łączy ich sława, oddani fani oraz tłumy zainteresowane ich życiem prywatnym.Czy sława ma datę ważności? Jak płeć decyduje o czyjejś popularności i czy może ona być integralną częścią kreacji celebryty? Kto kogo tak naprawdę potrzebuje: my celebrytów, czy oni nas?Na te i inne pytania odpowiada w podcaście dr Nina Augustynowicz – anglistka i literaturoznawczyni z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego. Badaczka realizowała w ramach konkursu Swoboda badań (Inicjatywa Doskonałości Badawczej) projekt pn. „Celebrytka, aktywistka, feministka – płeć a sława jako kategoria dyskursywna”.Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Fake newsy, współczesne mity na temat medycyny, a także badania terenowe w różnych częściach świata. Zainteresowania badawcze dr Ewa Kozik zaprowadziły ją niedawno na Wyspy Owcze, lecz wcześniej zajmowała się też m.in. kulturami azjatyckimi.  W rozmowie nagranej z okazji Ogólnopolskiego Dnia Etnografii, Etnologii i Antropologii Kulturowej (9 lutego) naukowczyni z Instytutu Nauk o Kulturze UŚ opowiada o specyfice swojej dyscypliny i prowadzonych przez siebie badaniach. Podcast został zrealizowany przez pracowników Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz, a za nagranie i montaż odpowiedzialny jest Daniel Zimoch.

Studia z dziejów migracji rycerstwa śląskiego do Królestwa Polskiego (zwłaszcza na Ruś Czerwoną w XIV–XV wieku)  to tytuł najnowszej książki prof. dr. hab. Jerzego Sperki, dyrektora Instytutu Historii na Wydziale Humanistycznym UŚ. W rozmowie z Tomaszem Płosą z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ prof. Jerzy Sperka przypomina, dlaczego w przypadku rycerstwa śląskiego mówimy o zarobkowej migracji zewnętrznej, tłumaczy, dlaczego to właśnie tereny Rusi Czerwonej (która zaczyna się bliżej niż wielu z nas sądzi) były tak popularnym kierunkiem dla rycerzy wywodzących się ze Śląska, a także jak liczną grupę stanowili i w jaki sposób ustalił to czołowy śląski mediewista. Zarówno w książce, jak i w rozmowie ważne miejsce zajmują władczy polscy tacy jak Kazimierz Wielki czy Władysław Jagiełło, królowie czescy, w tym Zygmunt Luksemburski, oraz książę Władysław Opolczyk – postać tyleż kontrowersyjna, co fascynująca, godna poświęcenia mu osobnego podcastu.Książka ukazała się w listopadzie 2024 roku nakładem krakowskiego wydawnictwa Avalon, a rolę inżyniera dźwięku podczas nagrania pełnił Bartosz Solak z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

To pierwsza w historii infrastruktura poza granicami Polski, której właścicielem jest Uniwersytet Śląski, a także pierwsza od kilkudziesięciu lat nowa polska infrastruktura w Arktyce – tymi słowami dr DariuszIgnatiuk z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ, przewodniczący Centrum Studiów Polarnych zapowiada otwarcie Centrum Logistyczno–Naukowe na Svalbardzie BERA.O lodowcach cielących się, „wysokim sezonie” w Arktyce, spotkaniach z niedźwiedziami polarnymi i innych ciekawych aspektach życia za kołem podbiegunowym naukowiec z UŚ opowiada w rozmowie z CentrumKomunikacji Medialnej UŚ. Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz, a za nagranie i montaż odpowiedzialny jest Przemysław Kowal.

„Ludzie mają dziś mało czasu na wielkie uczucia; zrywają się rano, chłepczą swoje zupki w barach mlecznych, tłoczą się w tramwajach, kupują tandetne meble w domach towarowych na raty, kłócą się z konduktorami o pięć groszy i tak dalej” – mówił jeden z bohaterów opowiadania Marka Hłaski pt. „Ósmy dzień tygodnia”. Czy ta diagnoza sprzed prawie 70 lat jest dziś nadal aktualna? Na zakończenie Roku Marka Hłaski ⁠prof. dr hab. Marian Kisiel⁠ z ⁠Instytutu Polonistyki UŚ⁠ opowiada zarówno o błyskotliwym początku kariery pisarza, jak i o dramatycznych wydarzeniach z jego życia. Zastanawia się nad miejscem autora „Pięknych dwudziestoletnich” w historii polskiej literatury, a także odpowiada na pytanie, czy proza Hłaski ma szansę trafić do serc i umysłów dzisiejszej młodzieży. Podcast został zrealizowany przez pracowników Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz, fragmenty opowiadania Ósmy dzień tygodnia autorstwa Marka Hłaski przeczytała Katarzyna Suchańska, a za nagranie i montaż odpowiedzialny jest Daniel Zimoch.

Czy to samo zachowanie przez przedstawicieli jednej kultury może być odebrane jako przejaw dobrego wychowania, a przez drugiej za coś skrajnie obraźliwego? Jak odnaleźć się w zawiłościach obcego języka, nie znając dobrze jego kultury? Czy w ogóle da się pogodzić światy, które na pierwszy rzut oka wydają się być całkowicie od siebie różne?O tym wszystkim opowiada dr Chang Il You –językoznawca z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, kierownik Centrum Języka i Kultury Koreańskiej UŚ, kierownik Centrum Współpracy Polska-Korea Południowa UŚ, związany również z Akademią Dyplomacji UŚ. Badacz pochodzi z Korei Południowej, ale od kilkunastu lat mieszka w Polsce i zajmujesię badaniem grzeczności językowej. Poza działalnością na uniwersytecie pracuje także jako przewodnik w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz asystent konsularny na Górnym Śląsku w Ambasadzie Republiki Korei w Warszawie.Z gościem rozmawiała Weronika Cygan-Adamczyk zCentrum Komunikacji Medialnej UŚ.

5 listopada rozpoczną się wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, a spośród wszystkich kandydatów liczy się tylko Demokratka – Kamala Harris oraz Republikanin, były prezydent 2017–2021 Donald Trump.Amerykanista z Wydziału Humanistycznego UŚ dr Marcin Sarnek wyjaśnia, jaki wpływ na decyzje wyborców mają celebryci i właściciele dużych korporacji. Badacz mówi również o zawiłościach amerykańskiego systemu wyborczego oraz zmianach, jakie zaszły w dyskursie polityczno-publicznym na przestrzeni ostatnich lat. Czy demokracja USA stoi przed obliczem kryzysu? Jaka w tym wszystkim jest rola rozsiewanych w internecie teorii spiskowych, którym niejednokrotnie poklask daje sam Donald Trump? Czy poparcie Taylor Swift, Beyonce i Leonardo diCaprio wystarczy, by wyścig do Białego Domu wygrała Kamala Harris?Na te i inne pytania ekspert odpowiada w rozmowie z redaktorką Weroniką Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej.

W najnowszym odcinku podcastu Przystanek Nauka UŚ fascynujący świat chemii zgłębiamy z prof. dr hab. Marzeną Dzidą – uznaną chemiczką z Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ.Naukowczyni łączy naukę z pasją do popularyzacji wiedzy. W rozmowie odkrywa, jak zrodził się pomysł na bajki dla dzieci, których głównym bohaterem jest pies Czupurek (również goszczący w studio!).Przedstawia również kulisy swoich badań m.in. nad cieczami jonowymi (które skrywają wiele fascynujących właściwości) czy innowacyjnymi narzędziami pomiarowymi.Rozmowę z prof. Marzeną Dzidą przeprowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Tłumacza dr hab. Paweł Jędrzejko, prof. UŚ odpowiedział na kilka nurtujących nas pytań, w tym:czy bardziej czuje się tłumaczem pisemnym, czy ustnym?jak wielkim wyzwaniem dla tłumacza jest @Śląski Festiwal Nauki KATOWICE?czy zawód tłumacza jest zagrożony wyginięciem?Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.Nagranie i montaż: Daniel Zimoch (Centrum Komunikacji Medialnej UŚ).

Czym jest dekonstrukcja, a czym nie jest?Kim był twórca tego tyleż znanego, co często błędnie interpretowanego terminu?Jakie były jego związki z Algierią, Francją oraz… Katowicami? Dr Aleksander Kopka z Instytutu Filozofii UŚ opowiada o życiu i twórczości Jacques’a Derridy – jednego z najbardziej wpływowych filozofów XX wieku.Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

- Jakie gry cieszą się największą popularnością wśród studentów?- Czy planszówki mogą poprawić wyniki w nauce?- Jakie mity na temat gier planszowych warto rozwiać?Razem z dr Joanną Mercik z Instytutu Historii oraz Centrum Badań Groznawczych Uniwersytetu Śląskiego odkryjemy, jak gry planszowe mogą nie tylko dostarczać rozrywki, ale także uczyć i rozwijać nasz umysł. Poznasz aktualne ulubione gry naszej ekspertki, jej rekomendacje oraz zaskakujące wyniki badań, które przeprowadziła.Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w nowym odcinku! Rozmowę przeprowadził Przemysław Kowal.

Ona pochodziła z Warszawy, a on z Osnabrück w Dolnej Saksonii. Połączyła ich sztuka i zostali małżeństwem, ale potem przyszła wojna. 2 sierpnia 1944 r. Felka Płatek i Felix Nussbaum trafili do KL Auschwitz, gdzie oboje zginęli. Prof. dr hab. Renata Dampc-Jarosz z Instytutu Literaturoznawstwa UŚ opowiada o obojgu artystów oraz o powieści na temat ich losów, którą przetłumaczyła z języka niemieckiego.Powieść „Felix i Felka” Hansa Joachima Schädlicha w tłumaczeniu na język polski Renaty Dampc-Jarosz została wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Kiedy w Anglii zaczęto fascynować się zjawiskami nadprzyrodzonymi i jaka była w tym rola Williama Szekspira? Kim był M.R. James, autor Opowieści starego antykwariusza? Na czym polega „paradoks serca” – innymi słowy, dlaczego lubimy się bać? Dr hab. Jacek Mydla, prof. UŚ z Instytutu Literaturoznawstwa UŚ opowiada o książce „Narrating the Ghost: Readings in the Gothic and M.R. James” (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego) i rozmaitych wątkach związanych z literaturą grozy.Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

16 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Węży. Wąż w świetle zoologii jest niezwykle fascynującym stworzeniem, którego proces kształtowania na przestrzeni dziejów kryje wiele tajemnic. Wraz z ks. dr. Dawidem Ledwoniem, prof. UŚ z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach przyjrzeliśmy się motywowi węża w świetle Biblii i tradycji chrześcijańskiej.

W 1989 roku mistrzostwo Polski w piłce nożnej mężczyzn zdobył Ruch Chorzów, drużyna oparta na chłopakach z jednego regionu. Dziś taką historię ciężko sobie wyobrazić: zawodnicy grający w klubie to po prostu koledzy z pracy, pochodzący z różnych stron Polski i świata. Łączy ich przede wszystkim kontrakt z tym samym pracodawcą.  W książce „⁠Stadiony świata (pomiędzy Gemeinschaft i Gesellschaft)⁠”, która ukazała się nakładem ⁠Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego⁠, dr hab. Krzysztof Łęcki, prof. UŚ z Instytutu Socjologii UŚ, opisuje proces i kierunki zmian w klubowej piłce nożnej – od wspólnoty opartej na lojalności i podobnych korzeniach w stronę modelu wielkiego przedsiębiorstwa, a nawet korporacji. Z okazji rozpoczynających się 14 czerwca Mistrzostw Europy w Niemczech odpowiedział na kilka pytań, m.in.:· Ile drużyn powinno grać w turnieju finałowym?Dlaczego dzisiejsi zawodnicy całują herb po strzeleniu gola?Czy w dzisiejszym futbolu brakuje liderów i osobowości? Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Dr Anna Watoła od wielu lat odwiedza Kenię, by wspierać edukację tamtejszych dzieci, zwłaszcza z plemienia Masajów. Organizuje zbiórki przyborów szkolnych, angażuje się w życie tamtejszych społeczności, by m.in. ułatwić dostęp do edukacji dziewczynkom, a jej zaangażowanie ułatwia też wymianę studencką pomiędzy Polską a Kenią.16 czerwca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Pomocy Dzieciom Afrykańskim dla upamiętnienia tragedii z 1976 roku. W południowoafrykańskim Soweto doszło do masakry po tym, jak czarnoskóre dzieci wyszły na ulice domagać się prawa do lepszej edukacji w ich rodzimym języku. Czerwcowe święto jest dobrą okazją do tego, by pomówić o tym, czy dzisiaj uczniowie w Afryce mają wreszcie lepsze warunki niż ich rodzice i dziadkowie. To również pretekst do tego, by pochylić się nad samym pojęciem „afrykańskie dziecko” i czy przypadkiem nie stygmatyzuje ono osób  z przeróżnych krajów o odmiennych językach, kulturach i tradycjach; a także nad tym, jak sami Afrykańczycy podchodzą dziś do szeroko rozumianej pomocy z Zachodu.Rozmowę z dr Anną Watołą z Wydziału Nauk Społecznych poprowadziła WeronikaCygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.Osoby zainteresowane włączeniem się w akcję wspierania edukacji kenijskich dzieci mogą zwrócić się do badaczki pisząc wiadomość na adres [email protected]

Węgiel sprawił, że od XVIII w. każde kolejne pokolenie żyje w trochę innym świecie niż poprzednie. Zmienił nasze życie codzienne, ogrzewał nas i oświetlał, ale też zatruł powietrze i pozwolił na wyprodukowanie dużej ilości broni. „Coal: Nature and Culture” autorstwa Ralpha Crane’a to świetna synteza dziejów obecności węgla zarówno jako surowca, jak i inspiracji dla niezliczonych utworów literackich, piosenek, obrazów itd. Książka ukazała się właśnie w polskim przekładzie jako „Węgiel. Natura i kultura” nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego. Autorami tłumaczenia są dr hab. Marta Tomczok, prof. UŚ oraz dr hab. Paweł Tomczok, prof. UŚ, który w rozmowie z Tomkiem Grząślewiczem z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ opowiedział o książce, o węglu, o turystyce górniczej, a nawet o tym… jaką przyrodę zobaczył doktor Judym w Zagłębiu Dąbrowskim.

Deficytu uwagi i jego negatywnych skutków nie znajdziemy na liście chorób Światowej Organizacji Zdrowia. Trudno jednak zaprzeczyć, że zdolność koncentracji w naszym pełnym bodźców środowisku staje się luksusem. Dziesiątki razy dziennie sprawdzamy nowe powiadomienia i niemal bezwiednie przewijamy ekran, aby zachować złudne poczucie kontroli nad tym, co się na nim wyświetla. – Głęboka uwaga – mówi dr hab. Michał Krzykawski, prof. UŚ z Instytutu Filozofii UŚ – to umiejętność skoncentrowania się przez dłuższy czas na pojedynczym przedmiocie – na przykład na powieści, którą czytamy. Do osoby funkcjonującej w tym trybie nie dochodzą bodźce zewnętrzne. Umie je ignorować, bo wybiera jeden strumień informacyjny.W rozmowie z Tomkiem Grząślewiczem z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ prof. M. Krzykawski opowiada m.in.:-o prawie do zachowania uwagi jako cennej umiejętności-o obronie przed nadmiarem bodźców- o pewnej inspirującej południowoamerykańskiej koncepcji-o działalności Fundacja Pracownia Współtwórcza

Z dumą ogłaszamy, że drużyna z Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zdobyła pierwsze miejsce w swojej kategorii wiekowej na prestiżowej „Olimpiadzie Kreatywności” w USA! W tym odcinku mamy zaszczyt gościć zwyciężczynie tego wyjątkowego wydarzenia: Barbarę Górecką, Sarę Piątek, Natalię Mecner, Sylwię Korzon, Julię Stachurę, Klaudię Nowak oraz ich trenerkę dr Magdalenę Christ. Opowiedzą nam one o swojej drodze do sukcesu, która zaczęła się w październiku 2023 roku. Przez ten czas intensywnie pracowały nad interdyscyplinarnym rozwiązaniem problemu długoterminowego, łącząc sztukę, naukę i recykling.Poznaj kulisy ich przygotowań, wyzwania, z jakimi się zmierzyły, oraz emocje, które towarzyszyły ich spektakularnemu zwycięstwu. Ich kreatywność i współpraca zaprowadziły je na szczyt, a teraz dzielą się swoją inspirującą historią z nami. Zapraszamy do słuchania! 

Kto powinien wybierać książki dla dzieci: dorośli czy dzieci?Jak można przekazywać dzieciom prawa fizyki i świadomość ekologiczną?Czy aplikacje zastąpią tradycyjne książki obrazkowe?Z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka dr Justyna Stefańczyk z Instytutu Nauk Plastycznych UŚ, autorka książek obrazkowych dla dzieci, założycielka wydawnictwa Dzika Małpa porusza m.in. te kwestie w rozmowie, którą przeprowadził Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.Dr Justyna Stefańczyk zrealizowała projekt książki obrazkowej pt. „Zasada zachowania energii” w ramach II edycji konkursu Swoboda badań Inicjatywy Doskonałości Badawczej.

24 maja to Dzień Cyrylicy. W najnowszym odcinku podcastu z dr. Maciejem Walczakiem, rusycystą i adiunktem w Instytucie Językoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach dowiemy się co nieco na temat jednego z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych alfabetów, który ma ogromne znaczenie kulturowe i historyczne.Mimo że początkowo alfabet został zaprojektowany dla celów liturgicznych, obecnie jest używany do zapisu języków wschodniosłowiańskich, a używają go nawet języki bardziej orientalne niż te europejskie, np. język udmurcki i baszkirski. Przyjrzymy się również technicznym aspektom pisma cyrylickiego – jego strukturze, charakterystycznym znakom i różnicom fonetycznym w porównaniu do alfabetów łacińskiego czy greckiego. Ile krajów posługuje się cyrylicą, a nie metodycą? Dlaczego język polski korzysta z alfabetu łacińskiego i czy czysto teoretycznie moglibyśmy używać cyrylicy? Posłuchajcie, a dowiecie się, co jest „cyrylczną” ortografią, z jakich rosyjskich słów korzystamy na co dzień w języku polskim, jakie błędy językowe popełniamy i co tak naprawdę oznaczają takie słowa, jak pacan, bałagan i żul.– Co ciekawe, cyrylica bardzo dobrze sobie radzi, jeżeli chodzi o oddawanie brzmienia wyrazów francuskich, angielskich czy niemieckich, tak że jest to alfabet – powiedziałbym – giętki, który potrafi oddać brzmienie wyrazów zachodnioeuropejskich – wyjaśnia nasz ekspert, którego przygoda z cyrylicą zaczęła się od enigamtycznego słowa „pakmop”.Rozmowę przeprowadził Radosław Hojka z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Coraz bardziej zmienia się nasze postrzeganie zwierząt.Bawiące się pszczoły, dociekliwe ośmiornice, samoleczące się orangutany czy przeżywające żałobę słonie pokazują nam, że nasi ewolucyjni kuzyni odczuwają na różne sposoby i są czymś dużo bardziej złożonym niż tylko mięsem napędzanym jedynie instynktami. Jak prawo polskie i międzynarodowe odnosi się do najnowszych naukowych odkryć? Czy za nimi nadąża?Pretekstem do rozmowy jest Dzień Praw Zwierząt przypadający 22 maja. O zwierzętach w polskim prawie opowiada dr Małgorzata Lubelska-Sazanówz Wydziału Prawa i Administracji UŚ, która realizowała projekt „Przyszłość hodowli zwierząt – aspekty prawne, etyczne i środowiskowe” w ramach konkursuSwoboda badań Inicjatywy Doskonałości Badawczej. Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Herbata to poważna sprawa. Wiele narodów „wie najlepiej”, jak należy ją przyrządzać i podawać: niektóre z nich wykształciły związaną z tym potężną kulturę, ceremonie i rytuały. Sam George Orwell opublikował swego czasu 11 zasad parzenia idealnej herbaty, którą uważał za jeden z filarów brytyjskości.Z okazji ustanowionego przez ONZ Dnia Herbaty (21 maja) dr Nina Augustynowicz z Instytutu Literaturoznawstwa UŚ mówi o rozmaitych kulturowych i historycznych aspektach roślin, naparów i napojów wrzucanych do worka z napisem „Herbata”, ze szczególnym uwzględnieniem krajów anglojęzycznych. W rozmowie z Tomkiem Grząślewiczem z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ opowiada m.in.- skąd wiemy ile herbaty pili Anglicy w XVIII wieku;- o kolonializmie, wyzysku, wojnach i innych ciemnych kartach z dziejów herbaty;- o tym, czy Amerykanie robią herbatę w kuchenkach mikrofalowych;- o rozwoju food studies, czyli badań nad związkami między jedzeniem a historią, literaturą, kulturą i innymi dziedzinami;- a także o produktach przyszłości. Jaką herbatę będziemy pić tego lata i w kolejnych sezonach?

15 maja obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Rodzin. W tym dniu uwaga społeczna zwrócona jest na obecną kondycję rodziny, problemy, z którymi najczęściej boryka się rodzina, oraz relacjami panującymi wśród jej członków. Usłyszymy także, jaką pozytywną rolę odgrywa rodzina w życiu człowieka, jak być dla siebie nie tylko najbliższymi, ale również najlepszymi przyjaciółmi. W rozmowie uczestniczyła dr Aleksandra Kłos-Skrzypczak z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – z wykształcenia socjolog i teolog, z zawodu nauczyciel akademicki, z wyboru żona i matka. Optymistyczna realistka, która kieruje się zasadą, iż w życiu nigdy nie jest za późno na trzy rzeczy: miłość, naukę i spełnianie marzeń.

Język śląski jest obecny w prozie i poezji, na scenach teatralnych, na Wikipedii i Facebooku. Powstają w nim dramaty i tłumaczenia literatury światowej, a także teksty naukowe. Wkrótce może zostać objęty szczególnym rodzajem ochrony prawnej, o ile trwający proces legislacyjny dotyczący nowelizacji ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym zakończy się pomyślnie.  ·Jak przebiegały, przebiegają i będąprzebiegać prace nad kodyfikacją języka śląskiego?·Ile język śląski ma wspólnego z innymijęzykami – niemieckim, polskim i czeskim?·Czy uprawianie astronomii w językuśląskim miałoby sens? Na te i inne pytania odpowiada prof. dr hab. Jolanta Tambor z Instytutu Językoznawstwa UŚ, dyrektorka Szkoły Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego, wiceprzewodnicząca Rady Języka Śląskiego oraz kierowniczka Podyplomowych Studiów z Wiedzy o Regionie. Rozmowę przeprowadził Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Urodził i wychował się na głębokiej prowincji, w krainie nie bez powodu przezywanej „Golicją i Głodomerią”. Dorastał w małych Wierzchosławicach w izbie przerobionej ze stajni. Jego niepiśmienni rodzice spierali się, czy powinien chodzić do szkoły zamiast pasać krowy. Z powodu finansowych edukację zakończył zresztą po czterech klasach.  Jak zatem doszło do tego, że Wincenty Witos wyrósł na jednego za najważniejszych polskich polityków pierwszej połowy XX wieku? Jaką rolę odegrał w odzyskaniu i utrzymaniu przez Polskę niepodległości? Jak potoczyły się jego losy po przewrocie majowym?W tym roku przypada 150. rocznica urodzin trzykrotnego premiera Rzeczypospolitej i przywódcy ruchu ludowego, a dziś patrona wielu polskich ulic. Z tej okazji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2024 Rokiem Wincentego Witosa. Na opowieść o karierze twardego polityka o wielkiej charyzmie i marsowym obliczu, jego wzlotach i trudnych momentach zaprasza dr hab. Miłosz Skrzypek, prof. UŚ z Instytutu Historii UŚ. Rozmawiał z nim Tomek Grząślewicz z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Czy możemy mówić tylko o jednym języku chińskim? Co jest najtrudniejszym aspektem języka chińskiego? Dlaczego Polacy mogą łatwiej się go nauczyć niż większość świata i czy muzyka może pomócnam osłuchać się z językiem chińskim?Z okazji Dnia Języka Chińskiego Shengmiao Yu mówi o swoim języku ojczystym, którym posługuje się ponad 1,4 miliarda ludzi na całym świecie. Opowiada m.in. o tonach, nauce tego nieszablonowego języka i niezręcznych przejęzyczeniach.

Już 12 kwietnia będziemy mogli pójść do kina na Civil War. Film w reżyserii Alexa Garlanda to dystopijna wizja wojny domowej, która toczy się w Stanach Zjednoczonych w niedalekiej przyszłości. Z tej okazji postanowiliśmy wrócić przenieść się do dziewiętnastowiecznej Ameryki i przypomnieć wojnę domową z lat 1861-1865. Głównymi bohaterami nowego filmu są dziennikarze wojenni ryzykujący życiem, aby na bieżąco relacjonować sytuację na polu bitwy. Dr Dawid Madziar z Instytutu Historii UŚ patrzy natomiast na wojnę secesyjną sprzed ponad półtora wieku z perspektywy żołnierzy i oficerów. -Jakie były motywacje walczących po obu stronach? -Jak rozwijały się ich postawy w miarę trwania wojny? -Co żołnierze Unii i Konfederacji mówili o niewolnictwie?-Dlaczego w ogóle doszło do konfliktu zbrojnego między amerykańską Północą a Południem?O odwadze i tchórzostwie, moralności i wolności, braterstwie broni, PTSD, ale też o tym, że pewne motywacje i zachowania żołnierzy pozostają niezmienne niezależnie od epoki dr D. Madziar opowiada w rozmowie z Tomkiem Grząślewiczem z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Co ułatwia naukę języka francuskiego? Czy w Quebecu mówi się po francusku, czy po quebecku? Którymi pisarzami frankofońskimi warto się zainteresować? Na okoliczność Międzynarodowego Dnia Języka Francuskiego dr hab. Joanna Warmuzińska-Rogóż, prof. UŚ dzieli się swoimi refleksjami na temat kondycji języka, którym na świecie posługuje się ponad 200 milionów ludzi. Opowiada też m.in. o wpływie dzieł literackich tworzonych nad Sekwaną na polską kulturę, a także o swoich badaniach nad literaturą Quebecu.

4 marca obchodzony jest Światowy Dzień Otyłości. Celem tego dnia jest powszechne uświadomienie, jak poważne zagrożenie dla zdrowia człowieka stanowi otyłość i jakie konsekwencje niesie za sobą nieprawidłowy tryb życia. Czy społeczeństwo potrzebuje takiego przypomnienia? Czy otyłość i nadwaga są współczesnym zagrożeniem cywilizacyjnym?Na te i inne pytania odpowie dr Monika Stojek, prof. UŚ z Instytutu Psychologii Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, badaczka w obszarze psychologii klinicznej, terapeutka i superwizoka w nurcie poznawczo-behawioralnym.

Urodziła dwóch przyszłych królów Polski, przedłużając w ten sposób panowanie dynastii Jagiellonów. Polska kultura zawdzięcza jej pierwsze znane tłumaczenie Starego Testamentu. Wiele lat życia spędziła w Sanoku, który w pewnym sensie za jej sprawą był wówczas nieformalną stolicą Polski…W jakich okolicznościach Zofia Holszańska została czwartą i ostatnią żoną króla Władysława Jagiełły – człowieka starszego od niej o dwa pokolenia? Dlaczego została oskarżona o niewierność?Co czyni ją wyjątkową na tle innych polskich monarchiń?Dr hab. Bożena Czwojdrak, prof. UŚ z Instytutu Historii UŚ oraz konsultantka historyczna serialu „Korona królów. Jagiellonowie” opowiada o życiu i czasach Zofii Holszańskiej w rozmowie z Tomkiem Grząślewiczem z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ. Matka Władysława Warneńczyka i Kazimierza Jagiellończyka jest jedną z bohaterek książki o dworach późnośredniowiecznych polskich królowych, nad którą obecnie pracuje prof. Czwojdrak.

Czym Tadeusz Kościuszko wyróżnia się na tle innych polskichpostaci historycznych?Czy życie polskiego chłopa pańszczyźnianego przypominało losniewolnika na amerykańskiej plantacji?Co „Kos”, którego akcja toczy się w Polsce okresu rozbiorów,mówi o wojnie w Ukrainie?O micie Polski szlacheckiej, kobiecych postaciach w polskim„westernie” , Quentinie Tarantino i oczyszczających właściwościach kina zemsty mówi Paweł Maślona, absolwent i wykładowca Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, laureat Złotych Lwów oraz Paszportów„Polityki” za film „Kos”.Fot. Leszek Zych / Polityka