Psikiyatriden Gündeme

Gestalt Kuramı nedir? İnsan zihni dünyayı nasıl algılar? Felsefe ve Kritik'te Kaan Özkan konuğu psikolog ve akademisyen Esra Mungan ile Gestalt Kuramı'nın psikoloji, felsefe, algı, bellek, fenomenoloji, yapay zekâ, demokrasi ve özgürlük kavramlarıyla ilişkisi ele alınıyor. Gestalt yaklaşımının yalnızca algı psikolojisiyle sınırlı olmadığına dikkat çeken Esra Mungan, bütünün parçaların toplamından fazlası olduğu fikrini detaylandırıyor. Figür-zemin ilişkisi, deneyim, anlam üretimi, yaratıcılık, fenomenoloji, Merleau-Ponty, Husserl, Wertheimer, Köhler ve Kofka gibi isimlerin düşünceleri üzerinden insanın dünyayı nasıl deneyimlediği tartışılıyor.

Fenomenolojinin kurucusu Edmund Husserl’in düşüncesine derin bir yolculuk! Felsefe Kritik'in bu bölümünde Kaan Özkan, Prof. Dr. Sanem Yazıcıoğlu ile şeylerin kendisine dönme, doğal tutum eleştirisi, bilinç akışı ve yönelimsellik gibi temel kavramları konuşuyor. Husserl’in felsefesi yalnızca bir disiplin değil, 20. yüzyılın filozoflarına ilham veren devrimsel bir düşünüş biçimi. Bu videoda Husserl’in üç dönemi, öz, epoké ve indirgeme kavramlarıyla fenomenolojiyi nasıl şekillendirdiğini ayrıntılarıyla öğrenebilirsiniz.

Felsefe Kritik'in bu bölümünde İbn Sînâ’nın zihin felsefesi ve nefs teorisi, çağdaş zihin–beden tartışmalarıyla birlikte ele alınıyor. Zahid Tiryaki ve Kaan Özkan, İbn Sînâ’nın ruh–beden ilişkisi, epistemoloji ve metafizik anlayışını; Aristoteles ve Plotinus etkilerini; İslam düşünce geleneğinde bıraktığı izleri sade bir dille anlatıyor.

Fenomenoloji nedir? 20. yüzyılın başında Edmund Husserl tarafından başlatılan fenomenolojik hareket, felsefi düşüncenin akışı içerisinde nasıl bir dönüşümü temsil ediyor? Özne ile nesne/dünya arasındaki ilişkiyi hangi kavramlarla ele alıyor? Felsefe ve Kritik’in 8. bölümünde Kaan Özkan’ın sorularını yanıtlayan Dr. Öğr. Üyesi Eylem Hacımuratoğlu, fenomenolojiyi bir öğreti değil, sürekli dönüşen bir hareket olarak tanımlıyor. Merleau-Ponty’den Husserl’e, yönelimsellikten bilinç–dünya ilişkisine kadar fenomenolojinin temel meseleleri bu programda ele alınıyor. Eylem Hacımuratoğlu, fenomenolojinin felsefe içerisindeki konumunu, bilincin yönelimselliğini ve Kartezyen düşünceye karşı sunduğu alternatifi detaylı şekilde değerlendiriyor.

Bilim, dünya ile nasıl bir ilişkiyi öngörür? Bilimsel paradigmalar nasıl ortaya çıkar ve neye göre değişir? Bilimde metafiziğe yer var mı? Bilimin, güç odaklarıyla olan gerilimi aşılabilir mi? Felsefe ve Kritik’in yeni videosunda Kaan Özkan'ın konuğu Prof. Dr. Derya Gürses Tarbuck. Özkan ve Tarbuck videoda bilim tarihi ile felsefesi arasındaki ilişkiyi, bilimin gerçekliği ne kadar temsil edebildiğini, yöntem, teori, yasa benzeri kavramları, bilimsel paradigmaların ortaya çıkma koşullarını ve bilim ile iktidar arasındaki ilişkilerini konuşuyor.

Felsefe ve Kritik’in yeni videosunda Kaan Özkan'ın konuğu Prof. Dr. Ahmet Ulvi Türkbağ. Türkbağ videoda hak, hukuk, adalet kavramlarını, hukukun ahlakla olan ilişkisini, hukuk felsefesi kapsamındaki tarihsel arka planı, çeşitli yaklaşımları, nörohukuku ve yapay zekânın bu alana ilişkin etkilerini anlatıyor.

Varlık kendini açığa nasıl vurur? "Dil varlığın evidir," ne demek? Heidegger'in Nazilerle ilişkisi nasıldı? Felsefe ve Kritik'in yeni videosunda Kaan Özkan'ın konuğu Prof. Dr. Kaan H. Ökten.

Felsefe ve Kritik'in bu bölümünde Kaan Özkan'ın konuğu Prof. Dr. Aliye Kovanlıkaya. Özkan ve Kovanlıkaya, modern düşüncenin kurucusu sayılan René Descartes'ın geleneksel ve modern yanını, yöntemsel şüphesini, evren tasarımını, savunduğu ruh-beden ayrımını ve Türkiye'de Descartes'a olan ilginin temellerini konuştu.

Felsefe ve Kritik’in bu bölümünde Prof. Dr. Türker Kılıç ile düşüncenin dili aşan yönünden yapay zekânın bilinçlilik potansiyeline, bağlantısallık ve yaşamdaşlık kavramlarından modern bilimin yöntemine dek uzanan derin bir sohbet gerçekleştirdik. Zihin ile kültürün matematiksel benzerliğini, özgür iradenin yeniden tanımını ve yeni bir hukuk anlayışının gerekliliğini tartıştık. “Henüz matematikselleşmemiş hayat bilgisi” olarak felsefenin bu alandaki rolü nedir? Hepsi bu bölümde.

Felsefe ve Kritik’te Dr. Kaan Özkan'ın konuğu Prof. Dr. Özgüç Güven. Özkan, Güven ile ruh, bilinç, zihin kavramlarının ne anlama geldiğini konuştu.

Medyascope'un yeni video serisi Felsefe ve Kritik başladı. Kaan Özkan'ın moderatörlüğündeki videoda Betül Çotuksöken günümüzde hâlâ felsefeye ihtiyaç olup olmadığını anlatıyor.