Radio Warroza Pszczele Wieści

Rozmawiam z białoruskim uchodźcą mieszkającym w Polsce, aktywistą otwartego oprogramowania, badaczem wspólnot, blogerem. Przyjechał do Polski trzy lata temu i ponownie założył w Polsce pasiekę. Michał uważa, że pszczelarzom hobbystom narzuca się szkołę praktyk znaną z zawodowego pszczelarstwa. Ważne są dla niego etyczne zasady opieki nad owadzimi zwierzętami. Mówi, że jego celem na tej "Ziemi Kulce" jest współpraca z pszczołami zamiast ich eksploatacji. Zapraszam na 143 odcinek podkastu Radio Warroza. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0  

Tematem przewodnim odcinka podkastu jest relacja między człowiekiem a przyrodą – zwłaszcza w przestrzeniach miejskich i silnie przekształconych przez człowieka. Rozmawiam z biolożką, entomolożką, animatorką kultury oraz współzałożycielką Stowarzyszenia Rzeczniczki Przyrody. Magda opowiada o tym, jak poprzez działania w stowarzyszeniu, edukuje i buduje empatyczną więź ludzi z ekosystemami – m.in. poprzez warsztaty z „szczypawkami bez szczypania” czy „ptasią relaksację” oraz spacery łączące relaks z obserwacją dzikiej przyrody w mieście. Zwraca uwagę, że dzikość nie jest zarezerwowana tylko dla odległych od obszarów ludzkich rezerwatów przyrody. Natura rozgrywa się także tuż obok nas, nawet w centrum miasta. Według mojej gościni po prostu często po prostu nie zwracamy uwagi na zwierzęta takie jak: nietoperze, szczury, dzikie pszczoły czy chrząszcze. Rozmawiamy też o praktycznych wskazówkach pomagających wspierać bioróżnorodność w ogrodzie (np. zostawiając kłody czy fragmenty drewna lub robić dobry PR owadom takim jak muchy czy rybiki cukrowe). strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

W odcinku specjalnym Pszczelich Wieści rozmawiamy o pszczołach i kosmosie, skórach foczych i wpływie najbogatszych na zmiany klimatyczne.  Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 050. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Dyskusja Bartka z bloga "Skoro Chcą Mieć Trutnie Niech Je Mają", Piotra i Kuby o tym, czy dotacje pszczelarskie powinny być ograniczone, czy przeciwnie rola państwa w tym względzie powinna być duża. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 049. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Testowanie uczenia się jako alternatywa dla hipotezy czystej karty u pszczoły. Wyjątkowa zdolność przyczepiania się pasożytniczej wszolinki pszczelej. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 048. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Entomologia imperialna: nowe sposoby wykorzystania pszczół miodnych. Znaczący wpływ bioróżnorodności środowiska na ochronę dzikich pszczół. Unikanie tragedii tolerancji pasożytów w pszczelarstwie darwinistycznym. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 047. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Pszczoły miodne są narażone na większe ryzyko pasożytów i patogenów niż środki owadobójcze stosowane w celu zwalczania komarów. Architektura plastra os, pszczół. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 046. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Wynalazek kompletnego białkowego ciasta pszczelego. Czy zanieczyszczenie mikroplastikiem wpływa na pszczoły? Melipony zostawiają sygnały na kwiatach dla innych. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 045. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Warroza skraca znacząco życie pszczół. Wielki Test Miodu. Trzmiele blisko pasiek są bardziej narażone na ćmy woskowe. Trutówki wytwarzają płodne trutnie. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 044. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Na przykładzie miasta Brwinów omawiamy różne modne zrealizowane i planowane inwestycje samorządów w Polsce, których zadaniem jest "ekologizować" wizerunek władz, jako dbających o środowisko przyrodnicze gmin i powiatów w sposób trwale zrównoważony (a więc odżywalny) ze zdrowiem ludzi i otaczającego ich środowiska. "Eko-ściema", czyli inaczej tytułowy "greenwashing" dotyczy tych działań, które w rzeczywistości (zgodnie z najlepszą wiedzą przyrodniczą) są tylko tematem zastępczym instrumentalnie traktowanej przyrody, w której jej dobro jest niewłaściwie rozumiane. Z odcinka dowiesz się, dlaczego w kontekście dbania przez samorządy o przyrodę terminy takie jak: rewitalizacja rynków, pielęgnacja drzew, adaptacja do katastrofy klimatycznej, bioróżnorodność, zrównoważony rozwój, błękitno-zielona infrastruktura w rzeczywistości mogą oznaczać zupełnie co innego, niż poeta miał na myśli, a jest tym np.: destrukcja, eksterminacja i dewastacja przyspieszającą katastrofę klimatyczną. Gościem Brwinowa i podkastu Radio Warroza jest przyrodnik, aktywista środowiskowy oraz pasjonat sozologii Mikołaj Siemaszko, który prowadzi zajęcia dla m.in. dla urzędników z tej tematyki. "Zarzycki Siemaszko Naturalnie" to kanał YouTube, który współprowadzi, gdzie znajdziecie więcej informacji jak dbać sensownie o przyrodę. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Rozmawiamy o beewashingu, fascynacji wszystkimi pszczołami i etycznym podejściu do pszczół miodnych, a ich wątpliwym dobrostanie w pasiekach miejskich. Emilia jest członkinią Polskiego Towarzystwa Entomologicznego i specjalistką pszczelarstwa miejskiego. Poza pracą naukową zajmuje się działalnością społeczną i edukacyjną związaną z różnymi pszczołami. Określa się jako: entuzjastka dziko żyjących owadów zapylających, melitolożka z ogromną pasją i miłością do wszystkich pszczół, Apis mellifera także. Ostatnimi czasy poświęca się pracy badawczej właśnie nad jakością życia pszczół miodnych w wielkim mieście np. w zakresie dostępności pożytku i ich wpływie na dzikie pszczoły, lokalne ekosystemy. Wspólnie jesteśmy społecznie zaangażowani w działalność zespołu ds. zapylaczy w ramach “Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju”. Właśnie o tym wszystkim sobie rozmawiamy. Zapraszam do przesłuchania! strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Badanie ankietowe wskazuje na wyższość dennic osiatkowanych. Propolis potencjalnie może on pomagać pszczołom chorym na nosemozę. Nowy pasożyt pszczół w Gruzji. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 043. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Strzelnica jako miejsce występowania cennych owadów zapylających. Wyjątkowo zapraszamy nie do studia, ale do starej nieczynnej strzelnicy w Łukowie w Lubelskim. Przyciągnął nas tam projekt pierwszego polskiego pszczelego rezerwatu. Wszystko dzięki wyjątkowym kulochwytom na terenie byłej strzelnicy. Zbudowano je na bazie lessowych osadów, co stanowi dogodne siedlisko dla wszelakich żądłówek mieszkających w ziemi. Pierwotnie były to wały w pełni nasłonecznione, co stanowiło dodatkowy walor dla tych owadów. Tymczasem jakiś czas temu teren ten został osuszony, co spowodowało zmianę charakteru tego siedliska. Wały i pożytki zarastają. Lokalni amatorzy kładów i motocrossu rozjeżdżają wały. Wydaje się, że dotychczasowa ochrona tego miejsca, którą niemałym wysiłkiem udało się ustanowić kilka lat temu, jest jednak niewystarczająca. Bezpośrednim przyczynkiem do naszej wycieczki była publikacja polskich naukowczyń i naukowców, którzy przebadali owadzią różnorodność gatunkową tego miejsca. Odkryli bagatela 183 gatunki żądłówek, które wymieniam z polskiej nazwy wszystkie w odcinku. Nasz gość odkrywca i współautor publikacji Przemek oprowadza nas po terenie, co można zobaczyć w wersji filmowej. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 042. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Zdrowa flora bakteryjna jelitowa zwiększa pamięć u trzmieli. Wpływ matki na jaja nowych królowych. Różnorodność pokarmu ważniejsza niż wszystko inne. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 041. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

W Pszczelich Wieściach opowiadamy kiedy i jak wyewoluował aparat jadowy u błonkówek. Następnie o tym czy kierunek wylotka w ulu oraz rodzaj pokarmu na zimę ma znaczenie. Większość genów jadu pszczelego ewoluowały przed pojawieniem się żądła Wpływ orientacji wylotków w ulu na aktywność pszczół miodnych Rodzaj pokarmu a zdrowie pszczół miodnych podczas zimowli 25:30 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 040. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Naukowczyni specjalizująca się w temacie dzikich pszczół opowiada o niekoniecznie pozytywnym wpływie nowoczesnego pszczelarstwa na inne dziko żyjące owady zapylające. W latach 2014-2016 uczestniczyła w opracowaniu międzynarodowego raportu IPBES oceny problemu zapylaczy i zapylania w kontekście produkcji żywności na świecie. Była współautorką polskiej Narodowej Strategii Ochrony Owadów Zapylających o których w Pszczelich Wieściach opowiadaliśmy z Piotrem tutaj. W rozmowie poruszam kwestie dzikich zapylaczy jako problemu naukowego oraz związanego z tym niebezpieczeństwa dla ludzkości. Po omówieniu głównych zagrożeń dla tych owadów przechodzimy płynnie do głównego wątku wywiadu, czyli negatywnego wpływu nowoczesnego, zwłaszcza intensywnego pszczelarstwa na inne owady zapylające niż pszczoła miodna. Omawiamy temat przenoszenia chorób związanych z pszczelarstwem oraz tzw. przepszczelenia, czyli zbyt dużego zagęszczenia rodzin pszczelich jakie występuje np. w Polsce. Zastanawiamy się czy aktualny kierunek rozwoju pszczelarstwa, którego celem jest nieograniczony wzrost prowadzi do katastrofy ekologicznej ze względu na pojemność środowiska oraz ryzyko dla stabilności rolnictwa. Dopytuję Hajnalkę o recepty na odwrócenie tego negatywnego trendu. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Skuteczność zapylania przez jedną wizytę pszczoły miodnej w porównaniu do innych zapylaczy. Agresja pszczół oraz pojęcie dobrostanu, a praktyki pszczelarskie. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 039. Nagranie zrealizowana w Wałbrzychu na spotkaniu Sudeckiego Klubu Pszczelarza, gdzie zostaliśmy zaproszeni z Piotrem jako Pszczele Wieści. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Prehistoria ewolucyjna pszczół. Ekonomiczne aspekty hodowli pszczół miodnych na dręczoodporność. Pszczoły miodne kradną pyłek trzmielom. Wersja filmowa. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 038. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Długa rozmowa o selekcji pszczół miodnych na odporność na choroby, w tym dręczooporność. Nasz gość: naukowiec z Niemiec, w tym celu wdraża społecznie alternatywną koncepcję zmniejszania presji warrozy opierającą się na metodzie biotechnicznej. Jest koordynatorem międzynarodowego programu Varroaresistenz 2033 | Varroa 2033 mającego na celu uzyskanie populacji pszczół użytkowych odpornych na warrozę w ciągu najbliższych 10 lat! Czy jest to możliwe w Europie, a zwłaszcza w Polsce? W nagraniu tego odcinka uczestniczy także Bartek Maleta, któremu ogromnie dziękuję za pomoc. Wersja po angielsku 🇬🇧 Jak zacząłeś z pszczołami? 00:00:20 Początki warrozy w Niemczech 00:02:05 Cechy odporności na warrozę 00:10:41 Znaczenie metod biotechnicznych 00:16:02 VR2033 00:38:22 Pszczelarstwo bez leczenia 00:46:53 Transfer poziomy i pionowy 01:03:27 Sztuczne unasiennianie 01:10:52 Wpływ pszczelarstwa na inne zapylacze 01:15:59 Biowładza człowieka nad pszczołami 01:31:13 Wolnożyjące pszczoły miodne 01:40:24 strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Selekcja o zwiększonej wydajności mleczka pszczelego. Różnice pomiędzy miejską a wiejską. Spadek bogactwa gatunkowego dzikich pszczół pod wpływem pszczelarstwa. Selekcja na pszczoły o zwiększonej wydajności wydzielania mleczka pszczelego w celach produkcyjnych Poziom witellogeniny jako biomarker siły rodziny pszczół miodnych w warunkach miejskich i wiejskich Spadek bogactwa gatunkowego dzikich pszczół związany z liczebnością pszczół miodnych w ekosystemie miejskim Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 037. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. Wersja wideo. Wykorzystano fragmenty filmów z portalu YT: Sejmu RP, Uniwersytetu Śląskiego oraz reklamy firmy Alvéole z Kanady. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Bioakustyczne badania komunikacji pszczół. Wykorzystaniem psów tropiących do poszukiwania dzikich pszczół. Przemysłowa produkcja 320 matek pszczelich w Chinach. Komunikacja pomiędzy zwierzętami i bioakustyczne badania nad pszczołami Całej audycji można posłuchać w podkaście Dźwięki Otoczenia tutaj Detekcja zapachu owadów z wykorzystaniem psów w leśnictwie – innowacyjna metoda monitoringu przyrodniczego Radykalne zwiększenie masowej ilości mateczników w masowej hodowli matek Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 036. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

W drugiej części w żywiołowej przerywanej dyskusji rozmawiamy o interpretowaniu ewolucji biologicznej, na co liczył sam Bartek. Sprzeczamy się głównie o to czy “test bonda”, czyli test przeżycia rodzin pszczelich, można zrównywać z selekcją naturalną. Poza tym rozmawiamy o tym, gdzie zaczyna się i kończy superorganizm. Krytykujemy nacisk na tzw. profesjonalizację w kierunku tzw. racjonalnej gospodarki pasiecznej, złe zwyczaje leczenia pszczół w Polsce, deregulację, masowe przepszczelenie oraz promowanie stawiania pasiek. Zachęcamy do podpisania wspólnego manifestu. Wspominamy świetny wywiad Bartka z hodowcą pszczół odpornych Erikiem Österlundem o samoorganizacji lokalnych pszczelarzy wokół lokalnej odpornej populacji w Szwecji zobaczysz tutaj. Rozdziały: 0:3:29 Audiobook 0:7:02 Superorganizm 0:22:44 Test bonda 1:20:41 Zmiana metody 1:56:27 Profesjonalizacja 2:05:39 Tytuł książki strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Odkryto pierwsze psowate, które mogą zapylać. Ekspozycja na sztuczne światło zmienia rytm snu pszczół. Zasiane łąki kwietne mogą być porównywalne to naturalnych. Wilki etiopskie są pierwszymi dużymi drapieżnikami, które piją nektar 1:40 Ekspozycja na ciągłe sztuczne światło zmienia rytm snu pszczół miodnych i zakłóca ich sen 13:15 Zasiane łąki kwietne: czy mogą zastąpić naturalne łąki w przestrzeni miejskiej dla pszczół, motyli i bzygów? 26:00 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 034. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

120 odcinek podkastu Radio Warroza to rozmowa z Bartkiem. O nim i jego drodze pszczelarskiej można było posłuchać w 51 odcinku pt.: “Pszczelarstwo Naturalne”. Mój gość jakiś czas temu napisał książkę pod tytułem: “Pszczelarstwo w zgodzie z naturą czyli o ewolucji w pasiece”. Książkę w formie tradycyjnej można zamówić tutaj. Jej treść stała się pretekstem do nagrania długiej rozmowy w dwóch częściach. Przy okazji zachęcamy do poparcia Manifestu rozwoju pszczelarstwa przyjaznego pszczołom “Mniej znaczy lepiej” nad którym wspólnie z Bartkiem pracowaliśmy obok innych osób. Postulaty: Odejście od traktowania przyrody w sposób czysto towarowy Wspieranie rolnictwa regeneratywnego Reforma edukacji Upodmiotowienie pszczół Ograniczenie przepszczelenia obecnego w całej Polsce Tworzenie warunków służących naturalizacji populacji Apis mellifera Systemowa selekcja na dręczoodporność Zwiększenie obszarów hodowli zamkniętej Reforma systemu wsparcia pszczelarstwa Reforma podejścia do leczenia pszczół miodnych strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Szerszenie żółtonogie rozprzestrzeniają się w Europie, stanowiąc zagrożenie dla pszczelarzy, lecz pułapki stanowią zagrożenie dla przyrody. Czy żołna może pomóc? Szerszeń żółtonogi w Słowacji 166 km od granic Polski 0:55 Porównanie skuteczności i selektywności pułapek do odławiania inwazyjnego szerszenia Vespa velutina 8:40 Żołna (Merops apiaster) jako potencjalny regulator Vespa velutina 15:05 Czy drobni pszczelarze brazylijscy są skłonni dbać ochronę przyrody? 24:35 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 034. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Dręcz to złożony organizm o ciekawej biologii. Taniec pszczół ewoluował między 20-80 milionami lat temu. Modele AI nie są gotowe do pomocy pszczelarskiej. Dręcz pszczeli: złożony pasożyt, wyniszczający pszczoły miodne na całym świecie. 2:15 Dlaczego, kiedy i gdzie ewoluowała komunikacja poprzez taniec pszczół z rodzaju apis? 19:10 Przydatność modelu językowego ChatGPT jako mentora pszczelarskiego. Część 2. 29:50 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 033. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Omawiamy różnorodność krajobrazu w kontekście przenoszenia wirusów z pszczoły miodnej na dzikie zapylacze i wpływ średniowiecznego pszczelarstwa na ekosystem i prawa feudalnego i presji kościoła na ceny i produkcję wosku. Pszczoły miodne wpływają przenoszenie wirusów w sieciach roślina-zapylacze w zależności od krajobrazu Pszczelarstwo w gospodarce średniowiecznej, produkcja wosku i jego ekologiczny wpływ na krajobraz Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 032. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Menopauza u pszczół pozwala robotnicom na wspieranie rodziny. Badania pokazują, że szerszenie nie są zagrożeniem dla pasiek, a rójki mają potencjalne miejscówki. Zaprzestanie reprodukcji i długość życia poprodukcyjnego u robotnic pszczół miodnych 03:04 Stopień presji szerszenia europejskiego na ule w Sardynii 14:30 Czy siedliska w krajobrazie antropogenicznym ograniczają kolonie wolnożyjących pszczół miodnych? 25:52 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 031. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Język wpływa na niedociągnięcia edukacji w zakresie różnorodności zapylaczy. Uciekinierki z pasiek nie są centrami zakaźnymi. Sztuczna inteligencja a postęp? Smutne, ale prawdziwe: różnice w świadomości gatunkowej pszczół są wynikiem lekcji biologii w Niemczech 1:50 Zmniejszone obciążenie pasożytami w rodzinach dziko żyjących, które uciekły w pasieki w porównaniu z tymi utrzymywanymi przez pszczelarzy 16:40 Modele zaawansowanych modeli językowych degenerują się, gdy są trenowane na danych generowanych rekurencyjnie 25:55 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 030. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Omawiamy badania nad prehistorycznymi zapylaczami, zachowaniami higienicznym (VSH) a płodnością roztoczy u pszczół oraz tybetańską poezję miłosną z pszczołami. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 028. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Posthumanizm postrzega ludzi jako część ekosystemu, a nie jako odrębny byt. Podkreśla to relacje międzygatunkowe, wzywa do holistycznego podejścia, które uwzględnia prawa bytów pozaludzkich, co pomaga tworzyć odżywalne krajobrazy. Posthumanistyczny zwrot w naukach interdyscyplinarnych 2:20 Koncepcja świadczeń ekosystemowych i jej znaczenie w ochronie przyrody krajobrazu rolniczego 11:25 Międzygatunkowa odżywalność środowiskowa 20:15 Ku jakiej przyszłości zmierzamy w miastach? 41:40 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 028. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

W jaki sposób negatywny stres zabija pszczoły. Czy pszczoły mogą sobie radzić z dręczem pszczelim dzięki odsklepianiu czerwiu oraz o uczeniu się przez te owady? Czy reprodukcja Varroa destructor zależy od odsklepiania komórek Jak negatywny stres powoli zabija pszczoły? Uczenie się od innych tego, czego nie można nauczyć się samemu Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 027. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

W programie omawiamy badania nad działaniem chlorku litu w leczeniu pszczół, korzyści z uspołecznienia pożytków i kapitalistyczne podejście do zapylania. Zabiegi chlorkiem litu: skuteczność leczenia, a przeżywalność czerwiu. Uspołecznienie pożytków? Nowatorskie podejście do korzystania z zasobów pokarmowych dla pszczół w rolnictwie przemysłowym. Wpływ pszczelarstwa towarowego na ekologiczne myślenie hobbystów o zapylaniu. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 026. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Po wakacyjnej przerwie omawiamy badania strat małych stacjonarnych pszczelarzy w USA oraz wpływ pogody i gleby na produktywność miodu. Na koniec perełka: trójkąt kopulacyjny. Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 025. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Aby nagrać trzeci odcinek serii w piękny jesienny dzień udaliśmy się na spacer do lasu w wiejskiej okolicy. Omawiamy tradycyjne stroje i zwyczaje zapaśników sumo, zachowania społeczne i strategie komunikacyjne obserwowane u zwierząt takich jak wilki i nietoperze, a także złożone “kodeksy postępowania”, które czasem pojawiają się w sporcie i u zwierząt. Zastanawiamy się jakie paralele można wyciągnąć między społeczeństwem ludzkim, a światem przyrody, a zwłaszcza złożoną dynamikę procesów społecznych i strategi adaptacyjnych w świecie zwierząt. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Druga rozmowa dotyczy różnic między sportami letnimi i zimowymi oraz analogicznymi różnicami w aktywności zwierząt w zależności od pory roku. Omawiamy przykłady zachowań owadów, takich jak pszczoły, które przystosowały się do przetrwania zimy. Porównujemy to do strategii stosowanych przez sportowców w kolarstwie, którzy chronią swojego lidera. Zauważamy, że sport, w tym kolarstwo, ewoluował od indywidualnego do coraz bardziej zespołowego, a na zmiany wpływa także komercjalizacja i presja mediów. Dyskutujemy także o kwestii tradycji w sporcie i otwartości na innowacje na przykładzie dyscypliny takiej jak pięciobój nowoczesny. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

W tej trzyodcinkowej serii wraz z Tatą odkrywamy zaskakujące podobieństwa między rywalizacją w sporcie a zachowaniami obserwowanymi u owadów. Omawiamy wspólne punkty między naszymi różnymi zainteresowaniami, porównując m.in. taktykę kolarską do zachowań pszczół w rodzinie. Odkrywamy, jak owady wykorzystują komunikację i współpracę, by osiągnąć swoje cele. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Są to głównie dwa zachowane fragmenty nagrań. Pierwszy to całkowicie nieplanowana rozmowa z 5 stycznia 2017 r. przy okazji rejestrowania mojego pierwszego wywiadu z profesorem “Z dręczem pszczelim w tle” dla wtedy Wolnych Pszczół. Drugi fragment pochodzi z dnia 28 lipca 2020 r., a powstał przy okazji nagrywania odcinka co cyklu filmowego “Superorganizm” w “W pasiece SGGW” z Jerzym Woyke jako bohaterem. Zawiera także spontaniczną rozmowę na temat nazwy: dręcz pszczeli. Dyskusje dotyczą przede wszystkim kwestii językowych, na które Jerzy Woyke był wyczulony. Poza dręczem pszczelim chodzi o słowa: królowa pszczół i kolonia. Następnie profesor podsumowuje swoje życie z pszczołami. To niestety moje już ostatnie nagranie z Jerzym Woyke z kilku, które miałem przyjemność zrealizować. Na koniec symboliczna pszczoła w roli psychopomposa zabiera profesora w drogę do krainy wiecznych pożytków. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Zaproponowałem Bartłomiejowi, aby przebadał osyp pszczół z rodziny pszczelej, która umarła na mojej małej pasiece. Bowiem razem z lekarką weterynarii Ewą Mazur (która także kilka razy wystąpiła w Radio Warroza) prowadzą gabinet weterynaryjny “Vet for Bees” specjalizujący się w badaniu pszczół, do którego można wysyłać próbki pszczół lub czerwiu do analizy. Podczas badania osypu na żywo nagrywałem dźwięk do podkastu. Poprosiłem gospodarza laboratorium, aby w trakcie wyjaśniał, na czym polegają takie oględziny. Badanie pszczół na żywo wykazało problemy z warrozą i wirusem DWV, ale nie z nosemozą. Rozmawiamy także o koordynacji leczenia i monitorowania chorób pszczół. Wstęp 00:00 Badanie 05:50 Analiza 35:00 Problemy z leczeniem 46:00 strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Rozmowa dotyczy różnic między tradycyjnym a współczesnym bartnictwem, a także kwestii czy pszczoła miodna powinna być uznawana za gatunek dziki, czy udomowiony i co z tego wynika dla jego utrzymywania bez ingerencji. Wstęp 00:00 Bractwo Bartne 01:27 Neobartnictwo czy rekonstrukcja historyczna? 08:18 Dzika czy udomowiona 24:00 Bartnicy Sudetów 38:39 Pszczelarstwo bez leczenia 45:12 Wyścig szczurów w nauce 01:00:01 Zdjecie: DryStoneGarden CC BY-SA strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

W programie Pszczele Wieści opowiadamy o archaizmach pszczelarskich, choć samo słowo pszczoła jest młode. Neonikotynoidy osłabiają pszczoły. Królowa nie pomoże. Ze studiów nad leksyką pszczelarską 2:10 Higieniczne cechy związane z odpornością na dręcza przekazuje głównie matka 13:00 Neonikotynoidy wpływają negatywnie na inwazję roztoczy Varroa 24:12 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 024. Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Wędrówki skracają życie pszczół. Matki pszczele są dość odporne na zmiany temperatury. Dieta pszczół i niedobór sodu jest dla nich wyzwaniem ewolucyjnym. Wędrówki z ulami stresują pszczoły Wpływ temperatury na stres matek pszczelich Nieoptymalny balans pomiędzy sodem i potasem w naturalnej diecie pszczół Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 023. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Tradycyjne nazwy miejscowości powiązane z pszczelarstwem, dręcz pszczeli żywi się hemolimfą oraz ocena potencjału chataGPT jako doradcy pszczelarskiego. Oddziaływanie człowieka na środowisko w przedindustrialnych krajobrazach leśnych Polski – przegląd 2:10 Dręcz pszczeli jednak ssie głównie hemolimfę 17:29 Zaawansowany model językowy np. ChatGTP to potężne narzędzie doradcze dla pszczelarzy: twierdzą eksperci 24:04 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 022. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Rytualne aspekty ukraińskiego pszczelarstwa 3:20 Dezinformacja w handlu miodem w internecie 14:05 Technooptymizm, technosceptycyzm, zaprzeczanie i uwikłanie w amerykańskim przemyśle pszczelarskim 21:15 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 021. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Zalecenia obejmują ochronę siedlisk, zmianę praktyk rolniczych, wykorzystanie lokalnych pszczół, zintegrowane zarządzanie dręczem oraz poparcie dla wspólnot pszczelarskich, a nie indywidualnego działania na własną rękę. 03:50 Narodowa Strategia Ochrony Owadów Zapylających Greenpeace 20:05 Dobre Praktyki Dla Pszczelarstwa Odżywalnego (Zrównoważonego) Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa 44:00 Kodeks Zdrowia Zwierząt Lądowych Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt 47:00 Dobre Praktyki Pszczelarskie Dla Pszczelarstwa Odżywalnego (Zrównoważonego) B-TheNet Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 020. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

01:45 Wpływ miodu na profil lipidowy: przegląd systematyczny i metaanaliza kontrolowanych badań klinicznych 09:25 Pszczoły miodne zaburzają strukturę i funkcjonalność połączeń rośliny – zapylacze 21:30 Rola pszczelarstwa w wytwarzaniu towarów i usług: powiązanie między użytecznością środowiskową, społeczno-ekonomiczną i społeczno-kulturową… Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 019. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

3:35 Ekologia i ochrona owadów na obszarach miejskich: przegląd 22:30 Globalny atlas owadów jadalnych: analiza 35:25 Obraz morfologiczny ciała tłuszczowego młodych matek nieunasiennionych Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 018. Film powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Gościem podkastu jest Stanisław Różyński pszczelarz senior, który pierwszy zgłosił obecność roztocza dręcza pszczelego w Polsce 15 maja 1980 r. Zauważył osłabienie pszczół w ulach swojego przyjaciela i po zbadaniu znalazł roztocza przypominające Varroa na owadach. Próbki zawiózł do weterynarza i po ich potwierdzeniu poinformował o tym Instytut Weterynaryjny w Puławach. Zespół został wysłany do pasieki pszczelarza Jana Liponogi w Dzierzkowicach, gdzie oficjalnie zarejestrowano pierwszy pojaw roztoczy Varroa w Polsce. Następnie Pan Stanisław opowiada o swoim długoletnim doświadczeniu z pszczelarstwem oraz o swoim mentalnym i duchowym kontakcie z pszczołami. Zgadzamy się, że warto promować zagubiony, gdzieś po drodze w tym szalonym pędzie za wzrostem tradycyjny etos pszczelarstwa hobbystycznego. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

Charakterystyka substancji zanieczyszczających produkty pszczele pochodzenia polskiego oraz ocena ryzyka w kontekście nowotworów 01:50 Konektom mózgu larwy muszki owocowej 13:30 Zagęszczenie dzikiej pszczoły miodnej Apis mellifera w koloniach na całym świecie 24:00 Polanka TV - Pszczele Wieści - o przyrodzie naukowo 017. Odcinek powstał dzięki finansowaniu Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II“ strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0

We wrześniu 2017 r. nagrałem rozmowę z Panem Davidem Lutz’em. Twierdził, że był wtedy ostatnim hodowcą ciemnej pszczoły Apis mellifera mellifera linii Kampinoskiej. Od lat selektywnie hodował te pszczoły pod kątem cech takich jak odporność na Warrozę i długowieczność. W rozmowie omawiał historię tej linii pszczół. Wyjaśniał swoje metody, takie jak hodowla tylko z rodzin, które przetrwają zimę. Zauważał, że chociaż pszczoły z Kampinosu są wytrzymałe i długowieczne, to zazwyczaj produkują mniej miodu niż niektóre inne pszczoły komercyjne. Opowiadał o konieczności utrzymania tych pszczół w ich naturalnym leśnym siedlisku, a nie w obszarach rolniczych traktowanych pestycydami. Wywiad w wersji tekstowej jest tutaj. strona: warroza.pl wsparcie: tutaj na licencji: CC BY-NC-ND 4.0