Røddinlive

Tað byrjaði tann 8. september í 2014, tá sendingin skifti navn frá »Reiðrið« til »RøddinLive«. Tað er við sorgblídbni, at vertirnir Beinir Bergsson og Hjørdis Zachariassen nú jarða sendingina. Vit práta við ein gamlan vert, sum hevur verið við til at halda støðið høgt og samstundis gera sendingina ungdómsrelevanta. Tað er Rebekka Manuela Behrens. Hon greiðir frá, hvussu tað var at byrja sum vertur aftur í 2014. Eisini eru nakrir skribentar hjá Røddini bjóðaðir við inn í studio til eina spurnakapping um søguna hjá sendingini. At enda, áðrenn sendingin fyri seinastu ferð verður hoyrd í útvarpinum, práta vit við redaktørin, Birgith Lassen. Hon greiðri frá, hví mann hevur valt at taka sendingina av útvarpsskránni, og hvørjar framtíðarætlanir hon hevur við ungdómsútvarpi. Vit vilja hervið takka fyri okkum - Vertirnir Beinir Bergsson & Hjørdis Zachariassen. <3

Bárður Nær er komin inn í studio at greiða frá, hvat samband hann hevur við hipp hopp. Hann er eisini kendur sum B-Næsty og dugir væl at hugleiða. Hann tosar um alt frá hipp hopp til, hvussu kvinnur yvirtaka heimin, og endar við at tosa um, hvussu ávís tøl hava eina ávirkan á lagnuna hjá menniskjanum.

Onkur varð staðfest orðblind í 8. flokki, ein annar í HF og hin triðja í student. Vit práta við trý ung, sum eru orðblind, um teirra tilgongd at verða staðfest við orðblindni/dyslexia. Vit hoyra tær ymisku søgurnar, og so práta vit eisini við ein, ið hevur verið orðblindalærari. Hann greiðir frá, hvussu tað kann vera ein fyrimunur at vera orðblindur.

Tað er ymiskt, nær mann fær staðfest, at mann er orðblindur, men Tóra Pálsdóttir Isholm fekk tað staðfest í seinnu helvt av 1.s í Hoydølum. Hon greiðir frá, at tað er øgiliga týdningarmikið at læra seg at brúka tey amboðini, ið mann fær, sum skjótast, tí so kann mann líka nógv sum øll onnur.

Linnéa L. Petersen og Elsa Brestisdóttir Patursson eru gestir í sendingini, tí tær hava sera ymiskar hugburðar um tað føroyska málið. Eisini práta vit við Málráðið og Bókadeild Føroya Lærarafelags.

Fyrst hitta vit Boga Andreasen, ið er ein av teimum, sum skipa fyri tiltakið "Upptakt til FMA". Eisini práta vit við ein av fyriskiparunum í FMA, um hví tað er umráðandi at hava eitt slíkt tiltak. Fleir ung eru tilnevnd. Eitt nú práta vit eisini við Benjamin Rajani og Jenny Kragesteen, ið eru sera spent til FMA kvøldið. Tað er torført hjá teimum at greiða frá, hvat tey vænta av kvøldinumn, og tí prát vit eisini við onkur, sum hava veirð tilnevnd fyrr. Eitt nú tosa við Sigmund Zachariasen, ið spælir við í Ranchus. Bólkurin varð tilnevdnur í seinastra ár fyri eitt av teirra videoløgum. Hans Marius Ziska vann ikki bert eina, men tvær virðislønir í seinasta ár. Hann greiðir eisini frá, hvussu tað er at vinna eina slíka virðisløn. Eisini kundi hann leggja afturat, at hann er farin í holt við eina nýggja fløgu.

Tann 5. mars verður tað 10 ár síðan, at ungdómshúsið á Jagtvej 69 í Danmark varð rivið niður. Tað, at tey lukkaðu hetta ungdómshúsið, elvdi til eitt stríð millum mynduleikarnar og ungdómin. Summi fólk eru enn ill um hetta, og í kvøld ætla vit eisini at práta við eina, sum plagdi at ganga har. Tað er so ikki tað einasta, vit gera í hesari sendingini. Vit nýta høvið at hyggja eitt eftir, hvussu nøkur av teimum ungdómshúsunum, vit hava her í Føroyum, eru.

- Tað er eitt gott arbeiði, og tey ungu uppføra seg øgiliga væl, greiðir Elin Maria Olsen frá. Hon er ein av teimum, sum arbeiða í Úthanginum, ungdómshúsinum í Kollafirði, og víðari greiðir hon frá, hvussu umdtøðurnar eru har, og hvat tey plaga at gera har. Eisini práta vit við tvye ung, sum plaga at ganga har, og tey eru sera glað fyri at hava eitt ungdómshús.  -Áðrenn vit høvdu Úthangið, høvsu vit einki stað at vera, greiðir ein av teimum ungu frá.

Í kvøld hava vit verið í Suðuroy, har vit hava práta við Unu Rósa Birgisdóttir, Eyðrið Mortansdóttir, sum greiða frá stuendaveitslu. Julian Lava, ættaður úr Sumba, greiðir eisini frá tunnusláttrinum í Sumba. Eisini hava vit havt tveir gestir. Tey eru Tordis Torvaldsdóttir Gaardlykke og Lauru Edit Gunnváardóttir, ið greiða frá, hvussu tær hátíðarhalda føstulávint, og hvussu tær gera seg klárar til grýludansin.

Tað byrjar við skrúðgongu og endar í dansi. Soleiðis gera tey í Sumba, tá tey fara í holt við tunnusláttri. Afturat hesum so lata tey seg eisini í ein ávísan búna, og so byrja tey at sláa tunni. Julian Lava, ættaður úr Sumba, greiðir frá, hvussu hesin tunnuslátturin fer fram, nú hann hevur 50 ára føðingardag.

Eina ferð um árið skipar Glasir í Hoydølum fyri einum degi, har tey savna pening inn til ein skúla í Bolivia. Tað er ymiskt, hvat tey ungu halda um arbeiðið, og nevndin, sum skipar fyri degnum, hevur fingið fleiri átalur frá næmingunum. Serliga eru næmingarnir ónøgdir við, at frávera verður skrásett. Bolivia nevndin heldur, at tað átti ikki verið ein trupulleiki, tá tað bert snýr seg um ein dag í árinum.

Norði í Klaksvík verður leikurin Landastrokið framfrødur, og Rólant Reginsson Biskopstø er ein av leikarunum. Hann greiðir frá, hvussu tað er at spæla sjónleik.

Vit flyta okkum frá Klaksvíkini, har ein leikur verður spældur, til vælgerandi arbeiði í høvuðsstaðnum . Eisini møttu fleiri fólk upp til tiltakið Vika Sex, har vit práta við ymisk fólk. Tey leggja dent á, at tað er týdningarmikið, at tey ungu kenna síni rættindi. Nakað, sum fyllir nógv í sendingini, er ein dulnevnd genta, sum ikki rættindi, tá hon var ung. Hon greiðir frá, hvørjar avleiðingar tað hevði fyri hana.

“Golden Maps” er ein mappa við fleiri myndum, ið bleiv send runt millum fólk. Í mappuni eru fleiri myndir av naknum kvinnum í Føroyum, ið høvdu við áliti tikið eina mynd til partnarin hjá sær. Lítið vistu hesar kvinnur um, at fleiri onnur eisini fóru at fáa hendur á hesar myndir.   -Eg føldið meg bíliga og vemmuliga, greiður ein ung dulnevnd kvinna frá, tá hon hoyrdi frá einum fremmandum persóni, at hann hevði sæð nakin myndir av henni.   -Eg drakk meg altíð kakkandi skít, tí eg hevði tað so ring, greiður unga kvinnan frá. Tað var ikki fyri enn trý ár vóru liðin, at henda unga kvinna fekk frið. -Hvørjaferð eg var í býnum, komu fólk yvir til mín og søgdu okkurt um myndirnar. Onkuntíð vóru tað menn, ið vóru minst 10 ár eldri enn eg.   Har vóru nógvar gentur, ið vóru á hesa so kallaðu “Golden-Maps”, ið eisini hava liva við avleiðingum, ið spøkja enn tann dag í dag.   -Áðrenn tú tekur eina nakin mynd av tær sjálvum, skalt tú hugsa teg væl um. Bíða til tú ert heilt vís í, at tú kanst stóla upp á viðkomandi, tú sendir myndina til. Men gloym ikki, at tað er ikki tú, ið sendir myndina, ið ger feilin. Tað er tann, ið sendir hana víðari, ið ger feilin og skal revsast, endar hon við at siga.

Milja fekk eina deprisjón, tá hon eftir fólkaskúlan fór á eftirskúla. Eftir at hava gingið á eftirskúla kom hon heim aftur og fekk samband við barna psykiatriina í Havn, har hon fekk staðfest ADD og asperger.

Rúna greiðir millum annað frá, at tað var ringt at ganga í fólkaskúla, tí hon fekk altíð skyldina fyri alt, og eingin trúði henni. Eisini sigur hon, at eftir, at hon hevur fingið staðfest ADHD er tað vorðið lættari at ganga í skúla, hóast hon ikki tekur heilivág, tí nú skilja eitt nú lærarar hana betur.

Vetrarljós ynskir at bjóða ljósum tíðum vælkomnar við list, livandi tónleiki og nógvum ørðum góðum. Saman við SEV og Visit Tórshavn hevur Sonja Johannesen skipað fyri tiltakinum 'Vetrarljós', ið verður kring allan høvðusstaðin leygardagin tann 4 febuar. Hoyrið Sonju greiða frá endamálinum við tiltakinum, og um hvat verður á skránni.

Nær er mann ófriðarligur, og nær er mann sjúkur? Vit práta við ung, sum stríðast við at passa inn í karmarnar, sum samfelagið setir. Tað veri seg frá at vera ADD, ADHD og tað at vera øðrvísi enn hini.

Poul Johan á Torvlaðnum hevur ongantíð fingið staðfest ADHD, men alíkavæl hevur tað verið torført hjá honum at sita stillur í skúlanaum. Tey, sum megnaðu at sita still, og tey, sum ikki megnaðu tað, fingu somu behandling, sigur Poul Johan.

Ymiskt er, hvussu tey ungu verlja at praktisera sína trúgv. Summi fara á bíbliuskúla fyri at styrkja trúnna og onnur rappa um hana. Vit ferðast frá Sørvági til Oyndarfjørð og vitja støð har ímillum fyri at vísa, hvussu ymiskt samkomulívið kann vera.

Hans Jákup Abrahamsen eisini kendur sum Lekkri Swen greiðir frá um sjónbandaløgini og sangirnar hjá íspunna rapparanum.

Ungdómurin møtir væl upp til tiltøk sum Alive, og tað fegnast fyriskipararnir Krista Áargarð og Ulla Eysturtún um. Ungdómurin er broyttur sera nógv ígjøgnum tíðina. Í dag ganga fólk í samkomum, sum tey vanliga ikki ganga í. - Vit hugsa meira um tað, sum vit hava til felags og ikki umvent, sigur Krista.

Niðri í Danmark lesur Hanus Pál Jógvansson guðfrøði. Síðan hann gekk í fólkaskúlanum, hevur hann havt vónir um at gerast prestur. Hann metir eisini, at tað er týdningarmikið, at hann skal lurta eftir fólkinum sum prestur.

Tað er ymiskt, hvønn leiklut átrúnaðurin splælir í starvinum. - Mín trúgv hjálpti mær at velja mítt starv, sigur Jógvan Martin Davidsen. Harafturat stuðlar hansara trúgv eisini uppundir framtíðararbeiðið sum sálarfrøðingur.

Umframt at lesa til lærara so hevur Dina Jensdóttir Bech við heimasíðuni vakurleiki.fo. Endamálið hjá henni er at savna andaligt tilfar, og hon ger alt fyri at øll kunnu fáa henara boðskap. Hon ger video og skrivar tekst undir, so tey dulu kunnu lesa, hvat Dina tosar um, hon skrivar greinar og lesur teir inn sum ljóðfílu, og so vísir hon eisini sína kreativu síðu fram.

Á skúlanum verður nógvur dentur lagdur á yvirnatúrliga partin av kristnilívinum so sum grøðing, at profetera og kunnskaparorð. Serliga tað at fara út á gøtuna at biðja fyri fremmandum fólki helt Sára vera rættiliga avbjóðandi, men hon hevði avgjørt ikki vilja verið árið á bíbliuskúlanum fyri uttan. Les meira um skúlan á veienbibelskole.no.

Í sendingini práta vit við umboð fyri SlowfoodFøroyar um tiltakið Diskosuppa í Perluni, Ingmar Valdemarson á Løgmansbø frá NGOini Ringrás og umhvørvisáhugaðu Elsu Berg. Eisini vitja vit á Brennistøðini á Hjalla og hoyra um kókibókina, sum 17 ára gamla Katrin Joensen-Næs skjótt gevur út. Klummuna hevur mykinesmaðurin Hans Meinhard í Eyðansstovu gjørt.

Tað eru ikki nógv fólk, ið megna at geva eina kókibók út sum 17 ára gomul, men tað er tað, sum Katrin Joensen-Næs er í holt við. Hon byrjaði uppá at skriva bókina sum 14 ára gomul, tí hon føldi, at eingin trúði, at hon fór at klára tað. Verkætlanin er nú skjótt liðug, og hon er til reiðar at byrja aðrar verkætlanir nú.

Á myndini sæst kontrolstólurin hjá tí, sum stýrir ruskbrenningini á Hjalla.   Síggj eisini myndirnar hjá Vár Samuelsen frá Brennistøðini á leinkjuni: http://kvf.fo/roddin/greinar/2017/01/20/ta-ruskid-savnast

í 2009 setti Olga Biskopstø Slowfood á stovn í Føroyum. Slowfood er ein altjóða felagsskapur, ið er eitt mótmæli ímóti "fast-food" ketum. Slowfood leggur dent á burðardygd og at stimbra lokala matmentan. 10. jan. var eitt tiltak í Perluni, ið Slowfood Føroyar skipaði fyri. Frívillig høvdu savnað ráðvørur frá handlum, ið annars høvdu verið blakaðar burtur. Við hesum ráðvørum bleiv suppa og djús gjørd til fólk, ið luttóku.

.

- Tá vit fara ein túr út í okkara vøkru náttúru, so verða vit bergtikin, sigur 19 ára gamli Hans Meinhard í Eyðansstovu. Ungdómurin er ikki stórur í Mykinesi, men Hans Meinhard, sum er helvtin av teimum, hevur eina greiða fatan av, hvussu vit skulu fara um náttúruna.

Tann 8. jan var ein serstakur dagur fyri landið. Tað var júst tá, U21 føroyska landslið í hondbólti vann á Finnlandi. Hesin heiðuri gjørdi, at U21 slapp víðari til HM, sum verður í Algeria komandi summar. -Sum ítrottarfólk strembar tú altíð eftir fyrsta plássi. Men hetta var langt uppi yvur allar forvæntningar, greiðir Rói Berg Hansen frá.

Tá kjakið snýr seg um at fáa øl og vín út í handlarnar, so er tað ymiskt, hvat tey ungu halda. Ungmannafelagið Ung fyri Miðflokkin, ið skipaði fyri tiltakið í Perluni um at fáa øl og vín út í handlarnar, heldur, at tað er týdningarmikið at tosa um slík evni.

Fleiri ung vóru møtt upp niðri í Perluni, tá Ung fyri Miðflokkin hevði skipað fyri einum tiltakið, ið snúði seg um at fáa øl og vín út í handlarnar. Tey ungu spurdu eisini fleiri spurningar, og Luis Pellecer úr Michigan spurdi fleiri av teimum spurningunum. Hann hevur eitt annað sjónarmið enn flestu av politikarunum, sum kjakaðust tað kvøldið.

Fleiri tiltøk hava verið frammi í seinastini, eitt nú skipaði Ung fyri Miðflokkin fyri einum tiltaki niðri í Perluni, og næmingaráðið í Hoydølum skipaði fyri einum kvøldi við gýsarum. Vit viðgera nøkur av teimum mongu aktuellu tingunum, ið gera nógv um seg í byrjanni av 2017.

Hetta er ikki fyrstu ferð, at Røddin viðger dating appina Tinder. Aftur í apríl mánaða gjørdi ein av okkara skrivarum eitt lítið eksperiment við dating appina. Hon vildi vita, um mann kundi skora við at nýta ymiskar tekstir hjá Páll Finnur Páll. Páll Oddur Rubeksen, limur í sangbólkinum, heldur at tað eydnaðist henni væl.

Tinder appin hevur Tinder er ein dating app til fartelefonir og teldlar, har tú blaðar gjøgnum tær gentur ella dreingir ? alt eftir, hvørjum tú leitar eftir ? sum eru í ávísari frástøðu frá tær. Tú sært bert nakrar myndir, ein stuttan tekst, áhugamál og felags vinir á Facebook. Fyri at dáma onkran, skalt tú blaða til høgru, og fyri at siga nei, blaðar tú til vinstru. Um báðir partar dáma hvønn annan, so ?matcha? tit og kunnu skriva saman. Um bert annar parturin dámar hin, fær hin tað ongantíð at vita. Tó kanst tú eina ferð um dagin ?superlika? ein person, ið beinanvegin fær boðini um, at tær dámar viðkomandi. Vit flyta okkum frá Viðareiði til høvuðstaðin at práta við føroyska ungdómin fyri at hoyra, hvat tey halda um Tinder, og hvussu tey nýta appina.

Tað eru fleiri fólk, ið nýta dating appina Tinder, men hvørja ávirkan hevur tað á ungdómin? Jóhan Djurholm og Rannvá Eydna Sunadóttir MacIntosh viðgera appina í mun til dagsins samfelag og aðrar appur.

Umframt at vera fortalari fyri, at fólk skulu vera erlig, tá tey nýta datingappina, so heldur hann eisini, at føroyingar brúka tinder eitt sindur øðrvísi enn aðrastaðni.

- Viðhvørt høvdu vit allar fýra 'matchað' við hvør sín drong og møttust við teimum um kvøldið, men so hendi tað onkuntíð, at tann, sum hevði 'matchað' við ein, ikki helt hann vera so áhugaverdan allíkavæl, men at onkur onnur vinkona helt hann vera áhugaverdan, og so hugnaðu tey sær bara í staðin. Tað var nokk so stuttligt, sigur Jona flennandi.

Vit hava leitað í savninum og funnið fram nøkur stuttlig brot, ið hava verið frammi í RøddinLive.

Hoyrið hana greiða frá, hvussu lívið er sum leikari á einum leikpalli og framman fyri einum kameraði.

Teir hava síðani 2016 flutt útokomudagin hálvt ár í senn. Í løtuni vóna teir, at filmurin verður klárur á sumri 2017.

Andriasi dámar væl at arbeiða við at bróta tabu og at viðgera evni, ið fólk kanska ikki práta so nógv um í gerandisdegnum

Vit práta við Ásu Pálsdóttir, ið spældi høvuðsleiklutin í einum av geytafilmunum og Andrias Høgenni, sum í ár vann bæði Geytan og áskoðaravirðislønina. Maria Winther Olsen ummælir eisini geytafilmarnar. Vit sóknast eftir føroyska zombie filminum og fregnast, um føroyingar enn ganga í biograf. Klumman snýr seg um skermar.

Ikki eru tey nógv ung, ið læna bøkur longur, men vit práta við Tóru Sigmundsdóttir Brestsson, tí hon er ein av teimum, ið ganga regluliga í bókasavninum í Klaksvík. Eisini hoyra vit, hvat tey, sum arbeiða har, hava at siga um evnið