Świat w trzy minuty
by Lukasz Jachowicz
Jak? Co? Dlaczego? Skąd się to wzięło? Jeśli szkoła nie zabiła w was naturalnej ciekawości, jeśli życie nie zmusiło was do odłożenia swoich pasji na bok, albo jeśli chcecie na nowo poznawać świat, to ta audycja jest właśnie dla was. Przez trzy minuty staram się przybliżyć jakiś zajmujący mnie temat. Gama obszarów szeroka: skąd się bierze śnieg, jak sterować samolotem, dlaczego właściwie samolot lata albo czemu rower się nie przewraca? Trzy minuty. Sto osiemdziesiąt sekund. Tyle chyba warto poświęcić, by się dowiedzieć czegoś o świecie?
Episodes
-
Podwójny problem roku 2038
Problem roku 2038 może spowodować problemy z otaczającymi nas urządzeniami. O co chodzi, czym grozi - i czy jest się czego bać? O tym 87 odcinek podkastu Świat w trzy minuty. The post Podwójny problem roku 2038 first appeared on Świat w trzy minuty.
-
Czym grozi odwrócenie kompasu?
W trzecim odcinku Świata w trzy minuty opowiadałem o tym, że gwiazdą polarną nie zawsze jest ta związana z Małą Niedźwiedzicą. A czy wiesz, że również igła kompasu nie zawsze pokazuje górę kuli ziemskiej? Dziś o historii potwierdzonej przez niezwykłe drzewo. Igła kompasu pokazuje północ – tego...
-
Wrota piekieł i inne pożary
Od blisko 6000 lat trwa pożar na australijskiej Płonącej Górze. Od czterdziestu lat płoną Wrota Piekieł podpalone przez inżynierów, którzy chcieli powstrzymać trujące gazy. Ale czy wiesz, że pod jednym z amerykańskich miast od blisko 60 lat płonie kopalnia? Nazywam się Łukasz Jachowicz w 85....
-
Ciemna materia: skąd wiemy, że istnieje?
Czy wiesz, że w przeważającej większości wszechświat zbudowany jest z czegoś, czego nie jesteśmy w stanie poczuć, zbadać czy zaobserwować? Co więcej, to coś nie jest gdzieś daleko, tylko nas otacza. Skąd to wiemy? O tym 84 odcinek podkastu Świat w trzy minuty. I po krótkiej przerwie wita was…
more -
Czemu pogoda przeszkadza rakiecie?
Pod koniec maja siedzieliśmy podekscytowani oglądając świetnie wyreżyserowaną transmisję ze startu pierwszego prywatnego załogowego transportu na Międzynarodową Stację Kosmiczną. 16 minut przed startem misję odwołano. XXI wiek, ważąca setki ton rakieta, a przeszkadza jej burza 30km dalej? O tym,...
-
Dzień, w którym spanikowała Ameryka
W szkole powiedziano mi, że przed wojną nadano słuchowisko radiowe o inwazji Marsjan na Ziemię, które doprowadziło do powszechnej paniki. Zawsze mnie ta historia fascynowała, więc postanowiłem ją zgłębić. Przed Tobą 82. odcinek Świata w trzy minuty. Pod koniec 19 wieku w Anglię uderzają niezwykłe...
-
Jak przekazać wiadomość zakładnikom?
W czasach drugiej wojny światowej to było prostsze – radiostacja pod łóżkiem teściowej albo list w paczce Czerwonego Krzyża, i wiadomość miała szansę dotrzeć do odległego adresata. Co jednak zrobić, gdy nie wiemy, gdzie jest adresat? O tym, jak przekazano wiadomość uwięzionym żołnierzom 81.…
more -
Kukułką na wolność
O niemieckim nastolatku który porwał Cessnę i wylądował na Placu Czerwonym słyszał chyba każdy. O tym, że skrót LOT rozszyfrowywano kiedyś jako Landing On Tempelhof, bo tylko w 1981 roku na to lotnisko uprowadzono dziewięć samolotów, pewnie też. Ale o maleńkiej Kukułce, którą można zobaczyć w...
-
Obleć świat swoim balonem
Boeing 777-200LR potrafi przelecieć bez tankowania 17 tysięcy kilometrów. Virgin Atlantic GlobalFlyer przeleciał prawie 37 tysięcy kilometrów. A ile potrafi przelecieć balon wypuszczony z twojego podwórka? O tym 79 odcinek podkastu Świat w trzy minuty. Żeby twoja konstrukcja obleciała świat, nie...
-
Czy miliard to dużo?
20 tysięcy mil pod morzem, 99 baloników, 300 mil do nieba, trzy kolory – liczby zawsze przyciągały uwagę. Ale czy wiemy, co się za nimi kryje? O tym, czy miliard to dużo czy mało – Świat w (zaledwie) trzy minuty, epizod 78, przed mikrofonem pojedynczy Łukasz Jachowicz. Za każdym razem gdy patrzę…
more -
Atomowy odlot
Podróże kosmiczne nie należą do najefektywniejszych form podróżowania. Mocno trywializując, na szczycie stalowego wieżowca wypełnionego paliwem montujemy malutką kabinę, do której wchodzą ludzie – i podpalamy od spodu. A gdyby tak zastąpić to wszystko reaktorem nuklearnym? Na początku sierpnia...
-
Dzień Dziecka: Kryształowa Kula
Jak co roku, twórcy polskich podkastów nagrywają dzieciom – z okazji ich święta – bajki i wiersze. W tym roku gości u nas podkast Porozmawiajmy o IT z bajką Kryształowa Kula, a mój głos możesz usłyszeć w audycji Porozmawiajmy o podkastach. Tegoroczny Podkastowy Dzień Dziecka jest okazją, by…
more -
O książkach, bitach i cenie pizzy
Czy duża pizza jest tańsza niż dwie małe? Co naprawdę wynalazł Gutenberg? Czy producenci dysków twardych oszukują? I co łączy Biblię, Małego Księcia, Alchemika i myśli przewodniczącego Mao? Co jakiś czas widzę mem pt „mam już 40 lat i do dziś nie skorzystałem ze wzorów skróconego mnożenia”. Czy…
more -
Jak okraść samochód?
Bagażnik. Porządnie zamknięty. By się do niego dostać, trzeba wyłączyć autoalarm, otworzyć drzwi, pociągnąć za dźwignię, i dopiero można sprawdzić, co w nim jest. Świetne miejsce na trzymanie laptopa, gdy nie chce się z nim chodzić cały dzień – prawda? Też tak myślałem. O tym, dlaczego samochód...
-
Dlaczego ludzie sukcesu wprowadzają w błąd?
Masz półki pełne książek napisanych przez ludzi, którzy odnieśli sukces. Chodzisz na wszystkie spotkania z osiągającymi sukces przedsiębiorcami. Sprawdziłaś, jak działają najlepsze firmy podobne do twojej – więc jesteś gotowa, by ją założyć? Gratuluję pierwszego kroku na drodze do klęski. 17...
-
Creeper: pierwszy wirus w sieci
Creeper. Niezdrowa cera, nieszczególnie dużo do powiedzenia, hobby: obrabianie banków. Co postać z kreskówki Scooby-Doo ma wspólnego z bezpieczeństwem komputerowym – o tym opowiem w 72 odcinku Świata w trzy minuty. Jedną z moich trudnych do zliczenia pobocznych działalności jest badanie historii...
-
Zabójczy brak snu
O tym, że niewyspanie wiąże się z gorszą koncentracją i generalnie psuje dzień, wie chyba każdy. Ale czy wiesz, że za krótki sen może prowadzić do uszkodzenia DNA? O badaniach wpływu snu na nasze DNA – 71. odcinek Świata w trzy minuty. Nie wyspałem się. Jak zwykle wieczorem się zaczytałem, a rano…
more -
Jak się nie dać włamywaczom?
Blisko 3 miliardy wykradzionych kombinacji login-hasło znalazło się w najnowszej bazie krążącej po sieci. Jak się bronić przed włamywaczami w czasach, gdy nasze hasło może wypłynąć w każdej chwili? O tym 70 odcinek Świata w trzy minuty mniej naukowy, bardziej techniczny. Kilkanaście miesięcy temu…
more -
Najdłuższy lot
Kiedy zapytałem doświadczonego pilota, czy słyszał o tankowaniu małej Cessny w powietrzu, zrobił wielkie oczy. Co uświadomiło mi, że nie pamiętamy o najciekawszym rekordzie w lotnictwie. O wielkim locie małej Cessny – 69 odcinek Świata w trzy minuty, na który zaprasza Łukasz Jachowicz. Cessna 172...
-
Bęben, który mówi
Gdy pierwszy raz czytałem przygody Tomka Wilmowskiego, zafascynowały mnie tam-tamy. Noc, sawanna, tajemnicze odgłosy i bębny w oddali. Działające równie sprawnie, jak telegraf i telefon. Tylko jak przekazać mowę uderzając w bębny? O afrykańskiej metodzie komunikacji na długie dystanse – 68…
more -
Kosmiczni turyści
W 2001 roku wielkim hitem był konkurs RMF FM, w którym główną wygraną był turystyczny lot w kosmos. W tym samym czasie Ziemię opuścił na 8 dni pierwszy kosmiczny turysta. A dziś Elon Musk ogłosił turystyczną misję naokoło Księżyca. Zapraszam! W tym tygodniu miało nie być o kosmosie, ale taka...
-
PSP: Słoneczny satelita
W słusznie minionych czasach krążył dowcip o radzieckiej próbie załogowego lądowania na Słońcu. Aby uniknąć zniszczenia statku, lądowanie miało odbyć się w nocy. Tymczasem Amerykanie właśnie wysłali satelitę w stronę naszej gwiazdy. Zapraszam na 66. odcinek Świata w trzy minuty. Słońce.…
more -
Snickers dla sędziego
Ile jest prawdy w powiedzeniu „człowiek głodny to jest zły”? A jeśli jest, to czy ma to przełożenie na decyzje podejmowane w tak sformalizowanej dziedzinie, jaką teoretycznie jest sądownictwo? Nazywam się Łukasz Jachowicz i zapraszam do wysłuchania 65. odcinka Świata w trzy minuty, w którym...
-
Czy człowiek jest dobrym nadzorcą robotów?
Gdy pierwszy raz spotkałem się z fanem kolejnictwa, z ciekawością słuchałem o rozwiązaniach sprawdzających, czy maszynista na pewno nie zasnął z nosem w gazecie. Tymczasem nadzorczyni autonomicznej maszyny Ubera oglądała program rozrywkowy zamiast uważać na drogę. 64. odcinek Świata w trzy…
more -
Podkastowy Dzień Dziecka
Dziś jest Dzień Dziecka! Z tej okazji zorganizowaliśmy Podcastowy Dzień Dziecka! Razem z innymi podkasterami nagraliśmy specjalnie dla Was wiersze. Jednak były na tyle niesforne, że rozbiegły się po całej sieci. U nas posłuchajcie nagrania przygotowanego przez ekipę podkastu Masa Kultury, a nasze...
-
Tajemnica króla popu
Jest 1988 rok. Na ekranie Rubina – młodszym słuchaczom wyjaśniam, że to taki telewizor, który włączało się kwadrans przed programem, bo musiał się nagrzać – na ekranie Rubina pojawia się postać w białym garniturze, wbiega do saloonu, wrzuca monetę do maszyny grającej… Przed Tobą 62. odcinek…
more -
Przejmij sobie satelitę
Kiedy byłem mały, ogromne wrażenie zrobiła na mnie książka Nowoczesne Zabawki Janusza Wojciechowskiego. Zwłaszcza rozdział o odbiorze sygnałów z kosmosu. Okazuje się, że dziś amatorzy potrafią nie tylko znaleźć zaginionego satelitę, ale też przejąć nad nim kontrolę. Zapraszam do 61. odcinka…
more -
Czy kobieta nie może programować – czyli o wpływie stereotypów na ludzi
Kobiety gorzej liczą. Czarnoskórzy gorzej się uczą. Mężczyźni nie potrafią nawiązywać relacji. Azjaci są świetni w programowaniu. Nowojorczyk musi być liberałem. Dziś o tym, jak stereotypowe opinie wpływają na nasze osiągnięcia. Zapraszam do wysłuchania 60. odcinka Świata w trzy minuty. Kiedy...
-
Jak generować fake newsy?
Dziś Świat w trzy minuty zejdzie do podziemia by sprawdzić, w którą stronę zmierza wojna propagandowa i jakie wsparcie dostaje od technologii. Niezbędnym wymogiem przy słuchaniu odcinka będzie odrobina wyobraźni – lub możliwość podejrzenia materiału wideo. A naszym gościem jest prezydent Obama.…
more -
Czy ptaki śpiewają w różnych językach?
Kiedy podróżujemy po świecie, słyszymy ludzi mówiących w tym samym języku, lecz z różnymi akcentami. Ba! Słychać to nawet w czasie podróży po Polsce. Pytanie na dziś – czy różnica akcentów dotyczy tylko ludzi? O tym 58. odcinek Świata w trzy minuty. Dziś dowód na to, że Twitter to nie tylko…
more -
Znika nam wiatr
Dopiero co przez Amerykę przetoczyły się huragany Harvey i Irma. Znajomi z Irlandii prezentują zdjęcia drzew połamanych po przejściu Ofelii. Zdjęcia powalonych lasów i zniszczonych miasteczek w północnej Polsce zostaną nam w głowach na długo. Czuję się trochę dziwnie, ale muszę to powiedzieć:...
-
Fazy Księżyca to nie cień Ziemi
O zaćmieniu Słońca mówili wszyscy. Było transmitowane w sieci, a jeśli ktoś woli na żywo, to zapraszam do Chile za dwa lata. Ale przy okazji zaćmienia, mój znajomy zrobił ankietę z której wynika, że wielu z nas nie ma pojęcia, skąd się biorą fazy Księżyca. I o tym 56 z kolei odcinek Świata w trzy...
-
Czy woda destylowana jest zdrowa?
Pogoda za oknem przypomina, że lato się kończy, dzieci wracają do szkół, to może na rozpoczęcie roku szkolnego rozprawimy się kolejną porcją mitów, którymi od lat się karmimy? Zapraszam do wysłuchania 55. odcinka podkastu „Świat w trzy minuty”. Miałem zacząć od ciemnej strony księżyca. Ale o tym...
-
Po co kraść okręty?
Wyobraź sobie, że nurkujesz do spoczywającego na dnie morza okrętu wojennego. Spędził tam ostatnich siedem dekad. I zniknął. Dlaczego? O tym w 54 odcinka Świata w trzy minuty. Kolejny – po wakacjach. Niedługo po ataku na Pearl Harbour, wojska japońskie zmierzyły się z aliancką flotą na Morzu...
-
HeLa: co dała nam nieśmiertelność?
Co nam daje nieśmiertelność? Na przykład – trwającą przez epoki nudę. Albo życie na krawędzi, w poszukiwaniu skrajnych emocji. To może coś prostszego – co nam daje nieśmiertelność organizmów pozbawionych umiejętności pojmowania czasu i przestrzeni? O nieśmiertelnych ludzkich komórkach – 53…
more -
Jak wykraść hasło z telefonu?
Czy wydaje ci się, że jeśli nie stoisz pod kamerą i nikt nie zagląda ci przez ramię, to twoja aktywność na smartfonie jest tajemnicą? I że bezpieczniej jest wpisywać hasła na telefonie, niż na komputerze? Jeśli tak, możesz zacząć się bać. 52. odcinek Świata w trzy minuty – o cyberbezpieczeństwie.…
more -
Efekt yoyo – mamy winnego?
Choć sam mam raczej przeciwny problem – ile bym nie zjadł, błyskawicznie wracam do standardowej wagi, artykuły o efekcie yoyo przy odchudzaniu widzę na każdym kroku. Nic dziwnego, że zajęli się nim naukowcy. Co odkryli – o tym 51. odcinek Świata w trzy minuty. Efekt yoyo. Czyli – mamy nadwagę,...
-
Jak Facebook wypacza nasze wspomnienia
Czy masz pewność, że wydarzenia, które doskonale pamiętasz, naprawdę miały miejsce? A może znasz je wyłącznie z opowieści – ale opowiadanych tak sugestywnie, że stały się częścią twojej biografii? Jubileuszowy 50 odcinek Świata w trzy minuty o tym, jak Facebook, przyjaciele i fałszywe wiadomości...
-
Co łączy Zorro z Supermanem?
Gdy znika Zorro, pojawia się Don Diego de la Vega. Gdy działa Superman, w pobliżu nie ma Clarka Kenta. Co, poza fikuśną peleryną, łączy tych dwóch bohaterów? Gdy w zeszłym tygodniu zapytałem znajomej, kim jest gentleman siedzący przede mną, ze zdziwieniem stwierdziła, że przecież to jej brat i...
-
O kłamstwach, które wciskamy dzieciom
Czytając dzieciom bajki, ciągle zastanawiałem się, jak ten nieszczęsny jeż ściąga sobie jabłko z kolców, by je spałaszować. Po czym niedawno opublikowana audycja Nerdy Nocą zniszczyła moje dzieciństwo i ściągnęła na Ziemię. Jeże nie jedzą jabłek. Odcinek o innych mitach, które wciskamy dzieciom.…
more -
Jak szukać życia poza Ziemią?
Od kiedy potrafimy wysłać sondy na sąsiednie planety, próbujemy ustalić, czy na Marsie jest życie. Tymczasem czytamy, że naukowcy sprawdzają możliwość istnienia życia na planetach poza układem słonecznym. Jak to robią? O tym 47 odcinek Świata w trzy minuty. Mars. Czerwona planeta. Obiekt…
more -
Czy ciepła woda zamarza szybciej niż zimna?
Też wam mówiono, że nie wolno wkładać gorących rzeczy do lodówki? W sumie do dziś nie wiem, dlaczego. Za to od półwiecza ludzie głowią się nad tym, czy gorąca woda zamarza szybciej niż zimna. O efekcie Mpemby – 46. odcinek Świata w trzy minuty. Jeśli nie możesz się doczekać zamarznięcia wody, to...
-
Czy wolno pobrać film z internetu?
Pierwszego stycznia, jak co roku, świętowaliśmy Dzień Domeny Publicznej. Tego dnia wzrosła liczba autorów, których dzieła można kopiować czy wykorzystywać bez ograniczeń. Ale czy tylko starocie wolno nam skopiować bez narażania się na gniew prokuratora? O tym noworoczny odcinek Świata w trzy...
-
66-letnia matka
Czy w wieku 66 lat można zostać matką? Albo inaczej – czy żyjąc już ćwierć wieku dłużej, niż przeciętny reprezentant twojego gatunku możesz zostać matką? Jak dziś udowodnię – tak. O tym post-rocznicowy, 44. odcinek Świata w trzy minuty. Wisdom. Czyli mądrość. To imię samicy albatrosa…
more -
Grzebiemy w DNA
Pamiętasz Park Jurajski? Stare DNA znalezione w bursztynach, trochę losowego DNA od żaby i mamy dinozaura. W praktyce nie jest tak różowo. Dopiero uczymy się manipulacji genetycznych, i nawet odnosimy pewne sukcesy. 43. odcinek Świata w trzy minuty – o czymś, co może się stać przełomem w leczeniu...
-
Superksiężyc to bzdura
Pierwszy taki od 68 lat! Raz na 86 lat! Bierz aparat i rób zdjęcia, tak duży nigdy nie wyjdzie! Jeśli pada, bierz urlop i oglądaj z Hawajów. Od paru dni jestem bombardowany informacjami o superksiężycu. Co to jest i czy warto się przejmować? Przed Tobą 42. odcinek Świata w trzy minuty. W skrócie:...
-
Czy polowania są pożyteczne?
Trwająca obecnie dyskusja, czy odstrzał zwierząt jest pożyteczny, zachęciła mnie do sprawdzenia, czy ktoś to zbadał naukowo. Okazało się, że owszem – i że nawet ktoś zadał sobie trud przeanalizowania ponad setki badań, by odpowiedzieć na to pytanie. Jak brzmi odpowiedź? Zapraszam do wysłuchania…
more -
Trzy mity o amerykańskich wyborach
Za dwa tygodnie wybory prezydenckie w USA. Są to wybory bezpośrednie, jest dwóch kandydatów, wygrywa osoba, na którą zagłosuje więcej obywateli – tak? No właśnie całkowicie, absolutnie i naprawdę nie. Wyjątkowo nienaukowo-techniczny, 40. odcinek Świata w trzy minuty, o amerykańskiej ordynacji...
-
Krzywo jeździ, dostał Nobla
Mój syn zrobił samochodzik z klocków lego. Cztery koła, prosto jeździ, noga boli gdy się nadepnie na części zapasowe. A tymczasem Nobla dostał ktoś, kto zrobił podobny pojazd – tylko z krzywymi kołami. Dlaczego? Napęd na cztery koła kojarzy nam się zwykle z potężnymi terenówkami czy choćby…
more -
Dziecko trojga rodziców
Do narodzenia dziecka potrzeba dwóch osób. Mamy i taty. Ale czy w szczególnych przypadkach nie przyda się pomoc trzeciej? Zapraszam do wysłuchania 38. odcinka Świata w trzy minuty – o tym jak nauka próbuje obejść problem chorób genetycznych. Dziecko trójki rodziców. Naukowcy się na nie zżymają…
more
About this show
Jak? Co? Dlaczego? Skąd się to wzięło? Jeśli szkoła nie zabiła w was naturalnej ciekawości, jeśli życie nie zmusiło was do odłożenia swoich pasji na bok, albo jeśli chcecie na nowo poznawać świat, to ta audycja jest właśnie dla was.
Przez trzy minuty staram się przybliżyć jakiś zajmujący mnie temat. Gama obszarów szeroka: skąd się bierze śnieg, jak sterować samolotem, dlaczego właściwie samolot lata albo czemu rower się nie przewraca?
Trzy minuty. Sto osiemdziesiąt sekund. Tyle chyba warto poświęcić, by się dowiedzieć czegoś o świecie?
Hosted by
Lukasz Jachowicz
Categories