Tijd voor toen

Geschiedenis veroorzaakt onvermijdelijk mythes. In de nieuwe aflevering van de podcast Tijd voor Toen probeert Frank Ruber enkele Limburgse verhalen uit het verleden te ontrafelen. Het is inmiddels wijd en zijd bekend dat de Franse musketier d’Artagnan in 1673 sneuvelde voor de Tongersepoort in Maastricht; twee eeuwen na zijn dood verscheen een roman en later talloze films die zijn leven romantiseerden. De Franse nationale held werd wellicht begraven in de kerk van Wolder, maar dat moet onderzoek nog uitwijzen. In deze podcast scheiden we alvast feit en fictie. De Limburgse geschiedenis staat vaker bol van de mythes. Maar bijna geen enkel verhaal is met zoveel mystiek omgeven als de lotgevallen van de zogenoemde Bokkenrijders; een 18e eeuwse bende verdacht van duivelsaanbidding, moorden, diefstal en brandstichting. Deze maand kun je gaan kijken en luisteren naar het spektakel-theaterstuk Bokkenrijders in het MVV-stadion in Maastricht. Maar hoe zit het nou echt met die Bokkenrijders die zouden stelen bij de rijken om te doneren aan de armen? In Tegelen werd honderd jaar geleden de handtekening gezet voor de opvoering van openluchtspelen. Het zou uitdraaien op tientallen toneelstukken over het lijden van Christus. Lange tijd met goedkeuring van de Rooms Katholieke kerk. De Passiespelen waren gezegend met volle tribunes, maar tijdens de ontkerkelijking in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw bleven bezoekers weg. De Passiespelen hebben zich inmiddels heruitgevonden.

Limburgse mijnwerkers gaan in 1943 massaal in staking tegen de Duitse bezetter. Dat gaat nogal plotseling na een moedige actie van telefoniste Femy Efftink. Vanaf haar werkplek bij de Storkfabriek in Hengelo belde ze lukraak naar bedrijven in Nederland nadat haar collega’s in staking waren gegaan. Femy riep op om de stakers te volgen. Daar hoefden de mijnwerkers in Limburg niet lang over na te denken: ze legden het werk massaal neer. In de nieuwe L1 podcast Tijd voor toen spreekt Frank Ruber met ooggetuigen en nabestaanden van wat later de april-meistaking is genoemd. Ze vertellen over de furieuze en meedogenloze reactie van de Duitsers; arrestaties, martelingen en zelfs executies waren het gevolg. Nog meer Tweede Wereldoorlog: in deze aflevering van Tijd voor Toen vertelt historicus Sebastiaan Vonk over zijn zoektocht naar een speciale groep bevrijders in 1944 en 1945: zwarte Amerikaanse soldaten. Na het weghalen van informatiepanelen over deze militairen op de Amerikaanse militaire begraafplaats in Margraten wilde Vonk wel eens weten wat die groep Amerikanen betekent hebben: hij kwam uit bij de bevrijding van Venlo die -heel bijzonder- is uitgevoerd door zwarte Amerikanen. Elke aflevering van Tijd voor Toen sluiten we af in het archief van L1. Archivaris Tom Doesborg laat een romantische vertelling horen over de dodelijke laatste minuten van musketier d’Artagnan die in 1673 sneuvelde voor de Tongersepoort in Maastricht.