PODCAST · history
TurboHistoria
by Polskie Radio S.A.
Nowy magazyn historyczno – kulturalny na antenie Polskiego Radia 24. Głośne premiery filmowe i książki z historią w tle. Nieznane fakty z przeszłości oraz spory o historię i jej bohaterów. Jak opowiadać o trudnej przeszłości? Na ile twórca ma prawo do jej własnej interpretacji? Czy w dyskusji o historii można uciec od polityki? O tym wszystkim w piątek, po godzinie 22. Zaprasza Krzysztof Grzybowski.
Episodes
-
Dziki kapitalizm i wielkie nadzieje. Historia polskiej transformacji lat 90.
Lata 90. były w Polsce czasem gwałtownych przemian, wielkich nadziei i równie wielkich rozczarowań. Podczas gdy jedni budowali fortuny i korzystali z nowych możliwości, nie zawsze zresztą uczciwie, inni tracili pracę, poczucie bezpieczeństwa i dotychczasowy sposób życia. O blaskach i cieniach...
-
Obiecano im przyszłość. Co zostało z przemysłowego Wałbrzycha?
Powojenny Wałbrzych kusił czarnym i białym złotem - kopalniami węgla i fabrykami porcelany, oferując młodym ludziom pracę i perspektywę stabilnego życia. O mieście rozwijającym się w rytmie wielkich zakładów pracy, pokoleniu wychowanym w PRL i konsekwencjach upadku tego świata mówi prof. Marta...
-
Okupacja oczami niemieckiego urzędnika. Wyjątkowe dokumenty w Instytutucie Pileckiego
Do zbiorów Instytutu Pileckiego trafiły niepublikowane wcześniej wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa. Jak wyglądała codzienność niemieckich funkcjonariuszy w okupowanej Polsce? Co myśleli o Polakach i…
more -
Od Cedyni po II wojnę światową. Fakty i mity o polsko-niemieckiej historii
Cedynia, Krzyżacy, zabory i koszmar II wojny światowej. Czy rzeczywiście tak wyglądało tysiąc lat polsko niemieckiej historii? A może w tej historii było znacznie więcej współpracy, wzajemnych fascynacji i wspólnych interesów, niż podpowiada zbiorowa pamięć? O mitach, konfliktach i błędnych...
-
Kraków pod niemiecką okupacją. Życie w stolicy Generalnego Gubernatorstwa
Dlaczego okupanci wybrali Kraków na stolicę Generalnego Gubernatorstwa i jak wyglądało codzienne życie jego mieszkańców podczas II wojny światowej? Kim był Hans Frank i jak niemiecka obecność zmieniła miasto? Krzysztof Grzybowski rozmawia z Janem Jakubem Grabowskim, historykiem, przewodnikiem po...
-
Jak wypoczywało się w PRL-u? Wczasy dla robotników, inteligencji i partyjnych elit
W PRL-u prawo do wypoczynku było zapisane w Konstytucji, a organizacja urlopów stała się częścią państwowego systemu. Gdzie wypoczywali robotnicy i chłopi, dokąd wyjeżdżała inteligencja, a jakie ośrodki były zarezerwowane dla partyjnych elit? Jak działał Fundusz Wczasów Pracowniczych i co...
-
"Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny?
Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem swojego miejsca tworzyły rzeczywistość pierwszych powojennych lat. Jak naprawdę...
-
"Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny?
Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem swojego miejsca tworzyły rzeczywistość pierwszych powojennych lat. Jak naprawdę...
-
Średniowiecze kobiet. Życie zupełnie inne, niż podpowiadają nam stereotypy
Jak wyglądało życie zwyczajnych kobiet w średniowieczu i na ile różniło się od naszych wyobrażeń? Kim były beginki i jak w wiekach średnich wyglądała... budowlana samowola? O nie wcale tak mrocznym średniowieczu, kobietach i ich codzienności Krzysztof Grzybowski rozmawia w "Turbohistorii" z Anną...
-
Dlaczego Hiszpanie chwycili za broń przeciw sobie? 90 lat od wybuchu wojny domowej
Wojna domowa w Hiszpanii była jednym z najkrwawszych konfliktów XX wieku i zapowiedzią wydarzeń, które wkrótce ogarnęły Europę. O przyczynach wybuchu wojny, podziałach hiszpańskiego społeczeństwa oraz o tym, czy konfliktowi można było zapobiec, opowiada dr Marcin Mleczak, historyk.
-
Jerzy Waszyngton. Od marzeń o brytyjskim mundurze do prezydentury
Jerzy Waszyngton, późniejszy przywódca amerykańskiej wojny o niepodległość i pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych, za młodu najbardziej pragnął zostać… brytyjskim oficerem. Los jednak wybrał dla niego inną drogę. O filmie "Młody Waszyngton", wielkiej polityce, brytyjskiej koronie i aspiracjach...
-
31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W"
31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof Grzybowski rozmawiał o wydarzeniach poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego…
more -
31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W"
31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof Grzybowski rozmawiał o wydarzeniach poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego…
more -
1956. Rok, który odmienił Polskę
Rok 1956 był jednym z najważniejszych momentów w historii Polski Ludowej. Referat Nikity Chruszczowa, śmierć Bolesława Bieruta, Poznański Czerwiec i powrót Władysława Gomułki na szczyty władzy zmieniły bieg wydarzeń politycznych w kraju. Co działo się za kulisami tych wydarzeń i dlaczego to…
more -
Grunwald bez legend. Jak wyglądała wielka wojna z Krzyżakami?
Bitwa pod Grunwaldem pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski, ale wokół wielkiej wojny z zakonem krzyżackim wciąż narosło wiele pytań. Jak doszło do konfliktu, co przesądziło o zwycięstwie wojsk Władysława Jagiełły i czy król mógł lepiej wykorzystać triumf z 1410 roku? O tym...
-
Grunwald bez legend. Jak wyglądała wielka wojna z Krzyżakami?
Bitwa pod Grunwaldem pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski, ale wokół wielkiej wojny z zakonem krzyżackim wciąż narosło wiele pytań. Jak doszło do konfliktu, co przesądziło o zwycięstwie wojsk Władysława Jagiełły i czy król mógł lepiej wykorzystać triumf z 1410 roku? O tym...
-
Średniowiecze - czas zacofania? Prawda kontra stereotypy
Czy średniowiecze rzeczywiście było epoką brudu, ciemnoty i zabobonów, za jakie przez lata je uważaliśmy?? Anna Zielińska, archeolożka i autorka książki "Historyczne bzdury o średniowieczu", rozprawia się z najpopularniejszymi mitami dotyczącymi tej epoki i pokazuje, jak wiele wyobrażeń o życiu...
-
Megality, bumerangi i zapomniani bogowie - tajemnice pradziejów Polski
Skąd nad Wisłą wziął się bumerang, starszy o tysiące lat od australijskich? Kim byli budowniczowie tajemniczych kamiennych murów w Karpatach i czym były pradziejowe rondele? Szymon Zdziebłowski, archeolog, publicysta i autor książki "Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie...
-
Czerwiec '76. Bunt, który zmienił Polskę
Drastyczne podwyżki cen, robotniczy bunt i brutalna odpowiedź komunistycznych władz. Czerwiec 1976 roku na trwałe zmienił historię PRL i stał się jednym z najważniejszych etapów na drodze do narodzin demokratycznej opozycji. Dr Paweł Sasanka, historyk, przypomni kulisy protestów w Radomiu…
more -
Od wygnanego władcy do króla Polski. Michael Morys-Twarowski o drodze Jagiełły do korony
Jeszcze jako władca Litwy Jagiełło wydawał się politykiem skazanym na porażkę. Stracił tron, mierzył się z wewnętrznymi konfliktami i nie był naturalnym kandydatem do polskiej korony. Mimo to zdobył rękę królowej Jadwigi, zjednoczył Polskę i Litwę oraz stworzył fundamenty jednej z najważniejszych...
-
Republika młodych ludzi. Historia powojennej utopii w Bartoszycach
Gdy skończyła się II wojna światowa w Polsce żyło 1,7 mln sierot. Właśnie wtedy w wyludnionych, poniemieckich Bartoszycach, w dawnych wojskowych koszarach postanowiono stworzyć miejsce, gdzie będzie można dać im szansę na normalne życie. Tak powstał gigantyczny dom dziecka, będący jednocześnie...
-
Między mitem a archeologią. Prof. Jarosław Źrałka o tajemnicach cywilizacji Majów
Majowie pozostają jedną z najbardziej fascynujących cywilizacji w dziejach, choć wiele powszechnych przekonań na ich temat niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. Kim byli dawni mieszkańcy Ameryki Środkowej, dlaczego ich cywilizacja nie zniknęła i co o ich świecie mówią najnowsze odkrycia...
-
Zamach majowy bez mitów. Kulisy przejęcia władzy
Dlaczego prezydent Wojciechowski odrzucił żądania Piłsudskiego? Czy wojska wierne rządowi miały szanse na zwycięstwo? Kogo wspierała warszawska ulica? Kto tak naprawdę wygrał dla marszałka zamach majowy? W Turbohistorii powracamy do rozmowy z profesorem Andrzejem Chwalbą o kulisach i mitach...
-
Czy do zamachu majowego doszło przez… przypadek?
Czy zamach majowy był od początku starannie zaplanowanym przejęciem władzy, czy wydarzeniem, które wymknęło się spod kontroli? W "Turbohistorii" wracamy do dramatycznych dni maja 1926 roku, gdy Polska znalazła się o krok od wojny domowej. O kulisach przewrotu, politycznych napięciach II...
-
Grupa Wagnera i marsz Prigożyna. Bunt, prowokacja czy gra Kremla?
Czym tak naprawdę był Marsz Sprawiedliwości Grupy Wagnera i czy jej twórca Jewgienij Prigożin, przez lata wierny współpracownik rosyjskiego prezydenta, musiał zapłacić za to najwyższą cenę? W "Turbohistorii" powracamy do historii Grupy Wagnera i towarzyszących jej tajemnic. Czy wydarzeniate były...
-
Ślimaki, smoki i jednorożce. Jak czytać dziwny świat średniowiecza?
Średniowieczne manuskrypty pełne są scen, które dziś wydają się niepokojące, groteskowe albo wręcz absurdalne: rycerze walczący ze ślimakami, demony z twarzami na pośladkach, postaci wychodzące z brzucha smoka czy medyczne receptury wykorzystujące róg jednorożca. Za tymi obrazami kryją się jednak...
-
Bez nich nie byłoby Polski - zapomniani Ojcowie Niepodległości
Ignacy Daszyński - jeden z Ojców Niepodległości, pozostający dziś w cieniu Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego - jest bohaterem rozmowy o fundamentach polskiej demokracji i roli ruchu socjalistycznego. W audycji prof. Rafał Chwedoruk wyjaśnia, dlaczego Polska Partia Socjalistyczna miała…
more -
Królowe, które miały zniknąć. Egipt odkrywany na nowo
Starożytny Egipt wciąż skrywa wiele tajemnic, a kolejne odkrycia zmieniają sposób, w jaki rozumiemy jego historię. Archeologia odsłania nie tylko fakty, ale także pytania, na które odpowiedzi wciąż pozostają nieznane. Gościem Krzysztofa Grzybowskiego był dziennikarz i reporter Tomasz Bonk, autor...
-
Grupa Wagnera. Historia prywatnej armii
Od Donbasu, przez Syrię, po Afrykę i bunt przeciw Kremlowi - historia Grupy Wagnera to opowieść o jednej z najbardziej tajemniczych i wpływowych prywatnych armii współczesnego świata. W audycji "Turbohistoria" przyglądamy się jej genezie, mitom i realnej roli w konfliktach ostatniej dekady.…
more -
Ambicje kontra wolność? O przyczynach upadku Powstania Styczniowego
W rocznicę aresztowania Romuald Traugutt wracamy do pytań o przywództwo i rozproszenie sił podczas Powstania Styczniowego. Czy los powstania mógł potoczyć się inaczej, gdyby od początku dowodził nim jeden, silny lider? Dlaczego polityczne ambicje oraz wewnętrzne spory okazały się ważniejsze niż...
-
Zapomniana trauma. Wielki Kryzys w Polsce
Wielki Kryzys lat 30. był dla Polski doświadczeniem masowego bezrobocia, biedy i społecznego załamania, które dotknęło miliony ludzi - od robotników po urzędników. Choć jego skutki odcisnęły trwałe piętno na młodym państwie, dziś pozostaje zaskakująco słabo obecny w zbiorowej pamięci. W audycji...
-
Zbrodnia i archiwa. Jak powstaje true crime
Głośna zbrodnia z lat 60. staje się punktem wyjścia do rozmowy o realiach PRL-u, mechanizmach śledztwa i roli mediów w kształtowaniu społecznych emocji. W audycji "Turbohistoria" autor książki "Wampir z Osielska" - Krzysztof Drozdowski - opowiada o pracy na aktach sądowych, trudnym dostępie do...
-
Melchior Wańkowicz - biografia poza schematem
Większość z nas kojarzy Melchiora Wańkowicza jako starszego pana od kresowych opowieści. To jednak tylko wycinek jego postaci - spiskowiec, konspirator i uchodźca, który tracił dom za domem i odcinany był od korzeni przez wielką historię. Mistrz autokreacji, który tak skutecznie mieszał fakty z...
-
"Idź prosto w stronę grzyba atomowego". Opowieść o ludziach z poligonów nuklearnych
Eksplozje atomowe na pustyniach, wyspy zamienione w poligony i ludzie, którzy znaleźli się zbyt blisko testów broni jądrowej. Gość w audycji "TurboHistoria" Łukasz Dynowski, w książce "Atomowi. Testy nuklearne na ludziach" opisuje jeden z mniej znanych rozdziałów zimnej wojny - historię prób...
-
Rzeczypospolita nad Amurem, czyli o Polakach, którzy kolonizowali Syberię
Czy historia zawsze musi kojarzyć się z nudą i suchymi datami, czy może brzmieć jak pasjonująca powieść przygodowa? Krzysztof Grzybowski wraz ze Sławomirem Koprem rzucają nowe światło na dzieje Syberii, ukazując ją nie tylko jako miejsce martyrologii, ale polski "Dziki Zachód", gdzie nasi rodacy...
-
Więzień numer 77. Niezwykła istoria boksera, który walczył w Auschwitz
Historia Tadeusza Pietrzykowskiego - boksera warszawskiej Legii i więźnia numer 77 w Auschwitz - pokazuje, jak w najbardziej nieludzkich warunkach można było zachować godność i siłę ducha. Jego obozowe walki były czymś więcej niż sportową rywalizacją: stawały się symbolem oporu i nadziei dla...
-
Prawda czy dramaturgia? Historyk na planie "Pojedynku"
Jak wyglądało codzienne życie jeńców w obozie w Kozielsku? Jaką rolę pełni w filmie konsultant historyczny? Czy warto być wiernym historycznej prawdzie? O tym wszystkim na kilka chwil przed premierą filmu "Pojedynek" w reżyserii Łukasza Palkowskiego porozmawiamy w Turbohistorii z Pawłem...
-
Nadzieja, bezrobocie, kapitalizm, prywatyzacja - cena przemian lat 90.
Lata 90. zapisały się w zbiorowej pamięci jako czas wielkich nadziei i gwałtownych zmian, ale dla wielu były także momentem głębokiej straty - pracy, bezpieczeństwa i poczucia sensu. W audycji wracamy do doświadczenia transformacji widzianej z perspektywy tych, których głos rzadko przebijał się…
more -
Akcja Kutschera. Kulisy zamachu na kata Warszawy
Jedna z najbardziej znanych operacji zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego zostaje opowiedziana na nowo, z uwzględnieniem jej zaplecza organizacyjnego i ludzi stojących za decyzjami. Przygotowania do zamachu na Franza Kutscherę odsłaniają rolę kobiet, znaczenie pracy wywiadowczej oraz...
-
Polki w Himalajach. Rozmowa o górskiej odwadze i przełamywaniu stereotypów
Polskie himalaistki od dekad przełamują bariery w górach najwyższych na świecie, pokazując, że odwaga i determinacja nie znają płci. Ich historia to nie tylko triumfy na ośmiotysięcznikach, lecz także osobiste dramaty, rywalizacja i trudne wybory w ekstremalnych warunkach. Gościem audycji był…
more -
Pokazy, dygnitarze i ulica. Świat mody w czasach PRL
Jak funkcjonował świat mody w czasach wiecznych niedoborów, pustych sklepowych półek i ręcznie sterowanej gospodarki? Jak partyjni dygnitarze reagowali na modowe pokazy i co w czasach PRL nosiła warszawska ulica? O fenomenie Mody Polskiej, pierwszym opolskim festiwalu i modowych ikonach ówczesnej...
-
Człowiek twardej ręki. Kim naprawdę był Wacław Kostek-Biernacki?
Z jednej strony czarna legenda "wieszatiela", Brześcia i Berezy Kartuskiej. Z drugiej chlubna, niepodległościowa przeszłość i powtarzane po wielu latach historie o srogim i sprawiedliwym wojewodzie, który wstawiał się za prostym ludem. Kim naprawdę był Wacław Kostek-Biernacki? O jego...
-
Śladami pobożnych - chasydzka historia Europy Środkowo-Wschodniej
Chasydyzm to mistyczny nurt judaizmu, który narodził się w XVIII wieku wśród żydowskich społeczności Europy Wschodniej. Choć przetrwał wieki i rozprzestrzenił się na cały świat, w wielu miejscach jego ślady w Polsce są dziś słabo znane lub zapomniane. Gościem Krzysztofa Grzybowskiego była Dorota...
-
Orangutan europejski czyli dezinformacja i wojna hybrydowa epoki Oświecenia
W epoce Oświecenia dezinformacja i działania hybrydowe stanowiły istotne narzędzie polityki mocarstw. Rosja i Prusy konsekwentnie budowały negatywny wizerunek Rzeczpospolitej jako państwa zacofanego, anarchicznego i niezdolnego do reform, uzasadniając w ten sposób własne ingerencje i przyszłe...
-
Duchy, miłość i wojenne demony. Nieznane oblicze Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej
Poetka kojarzona przede wszystkim z liryką miłosną, tymczasem jej twórczość skrywa znacznie mroczniejsze tony. W wydanym w 1930 roku tomie "Profil Białej Damy" Pawlikowska-Jasnorzewska sięga po motywy spirytystyczne, duchy i nawiedzone miejsca, stawiając pytania o istnienie świata niewidzialnego…
more -
Sarmacka Polska bez mitów. Codzienne życie w dawnej Rzeczypospolitej
Polska sarmacka to nie tylko heroiczne bitwy i wielkie ideologie, lecz także codzienność zwykłych ludzi. Próbując zrozumieć dawną Rzeczpospolitą, warto sięgnąć do źródeł, by odkryć losy jednostek i ich autentyczne historie zapisane w aktach i przekazach pisanych. To spojrzenie na sarmatyzm z...
-
Marzyciele i realiści. Nowe spojrzenie na polskie powstania
Czy polskie powstania były wyłącznie heroicznym zrywem, czy także przestrzenią sporów, wątpliwości i alternatywnych wizji wolności? W audycji "TurboHistoria" rozmowa Krzysztofa Grzybowskiego z Mirosławem Maciorowskim, autorem książki "Powstańcy. Marzyciele i realiści. Historia na nowo…
more -
Norymberga: między filmem a rzeczywistością. Jak wyglądał proces nazistów?
W kinach możemy już oglądać "Norymbergę" Jamesa Vanderbilta, w której Russell Crowe wciela się w postać sądzonego przez Aliantów Hermana Göringa. Jak naprawdę wyglądał proces hitlerowskich zbrodniarzy? Jak doszło do Norymbergi i jaką rolę odgrywali w niej Polacy? Gościem Krzysztofa Grzybowskiego...
-
To on zjednoczył Polskę. Władysław Łokietek i droga po koronę
O Władysławie Łokietku mówi się "mały wielki człowiek". To jemu przypadła rola zjednoczenia Polski po okresie rozbicia dzielnicowego. Dlaczego to właśnie on tego dokonał? Jak wyglądała walka o władzę? I co wspólnego mogą mieć ze sobą Mel Gibson, Władysław Łokietek i Juliusz Słowacki? O tym w...
-
Ojciec niepodległości czy dyktator? Spór o Piłsudskiego
Kim naprawdę był Józef Piłsudski? Socjalistą, patriotą, dyktatorem? Co wpływało na polityczne decyzje, które podejmował? Czy dziś oceniamy go na podstawie historycznych faktów, czy mitów? O różnych obliczach marszałka w audycji "TurboHistoria" Krzysztof Grzybowski rozmawiał z prof. Mariuszem...
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
Nowy magazyn historyczno – kulturalny na antenie Polskiego Radia 24. Głośne premiery filmowe i książki z historią w tle. Nieznane fakty z przeszłości oraz spory o historię i jej bohaterów. Jak opowiadać o trudnej przeszłości? Na ile twórca ma prawo do jej własnej interpretacji? Czy w dyskusji o historii można uciec od polityki? O tym wszystkim w piątek, po godzinie 22. Zaprasza Krzysztof Grzybowski.
HOSTED BY
Polskie Radio S.A.
CATEGORIES
Loading similar podcasts...
Frequently Asked Questions
How many episodes does TurboHistoria have?
TurboHistoria currently has 131 episodes available on PodParley. New episodes are automatically indexed when they're published to the podcast feed.
What is TurboHistoria about?
Nowy magazyn historyczno – kulturalny na antenie Polskiego Radia 24. Głośne premiery filmowe i książki z historią w tle. Nieznane fakty z przeszłości oraz spory o historię i jej bohaterów. Jak opowiadać o trudnej przeszłości? Na ile twórca ma prawo do jej własnej interpretacji? Czy w dyskusji o...
How often does TurboHistoria release new episodes?
TurboHistoria publishes regularly with 131 episodes available. Check the episode list for the typical release schedule.
Where can I listen to TurboHistoria?
You can listen to TurboHistoria on PodParley by clicking any episode. We provide an embedded audio player for direct listening, and you can also subscribe via your preferred podcast app using the RSS feed.
Who hosts TurboHistoria?
TurboHistoria is created and hosted by Polskie Radio S.A..
URL copied to clipboard!