Utopie en prikkeldraad

In 2023 brak Charlotte Gneuß door met haar romandebuut Gittersee, een verhaal over de zestienjarige Karin die na de vlucht van haar vriendje Paul naar het Westen verstrikt raakt in het net van de Stasi. Gneuß baseerde de roman, die zich in 1976 in Dresden afspeelt, deels op herinneringen van haar ouders, die een half jaar voor de val van de muur naar de BRD emigreerden. Gneuß zelf werd in 1992 in het West-Duitse Ludwigsburg geboren. Aanvankelijk oogstte Gittersee veel lof. De roman werd genomineerd voor de longlist van de prestigieuze Deutsche Buchpreis en vertaald in meerdere talen, waaronder het Nederlands. Er kwam een scherpe wending in het debat toen collega-auteur Ingo Schulze een lijst samenstelde van wat hij als 'gebreken' in het verhaal zag. Deze lijst belandde ook op het bord van de jury van de Deutsche Buchpreis, die de roman niet nomineerde voor de shortlist. In deze aflevering bespreken we de roman Gittersee en de verhitte discussie die zich daarover ontspon. Daarin komt de vraag naar voren: Wie mag er verhalen over de DDR vertellen en hoeveel creatieve vrijheid staan we literatuur hierin toe?