Vroeg!

Over ongeveer drie maanden trekken de Israëliërs naar de stembus voor parlementsverkiezingen. En terwijl de genocide in Gaza alle aandacht trekken, woedt er in Israël zelf ook een felle politieke strijd. Want blijft Benjamin Netanyahu aan de macht, of is er na heel veel jaren ruimte voor de oppositie om een nieuwe politieke koers te varen? En zo ja, hoe anders zou die politieke koers dan zijn? Te gast: Erella Grassiani, universitair hoofddocent antropologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Wat ontstaat er als je ruim 500 mensen en heel veel verschillenden nationaliteiten, levenspaden en gebruiken bij elkaar laat wonen? Dit gebeurde voor het eerst op Startblok Riekerhaven in Amsterdam-West. Journalisten Annelies Bontjes en Leoni Nijland waren erbij vanaf het begin en gingen terug. Want hoe staat het met de ontwikkeling en relevantie van dit soort samenleefprojecten in Nederland?

De gezamenlijke geschiedenis van het slavernijverleden gaat over ons allemaal, en werkt door in verschillende nationaliteiten en identiteiten, zoals de Caribische, Surinaamse, Indische, Nederlandse en nog veel meer. Keti Koti staat voor vrijheid, vieren en herdenken, maar ook voor een geschiedenis die nog steeds gevoeld wordt in de levens van deze generatie. Hoe zie je die vrijheid, identiteit en geschiedenis terug in de kunsten? Daar ga ik over praten met drie makers, namelijk filmmakers Charity Sumter en Ashanti Vreden. En artiest en punkrocker Shavero Ferrier.

Sociale media voor jongeren, wel of niet niet doen? Van bezorgde ouders tot uitgeputte leraren: je hoort ze er allemaal over. Een goede ontwikkeling zou je zeggen, maar heeft dit debat en het beleid dat daaruit volgt wel het gewenste resultaat? Jan praat erover met Alexander Smit, onderzoeker bij het Centre for Media and Journalism Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen!

Niet iedereen heeft toegang tot het recht. Ook politiek Den Haag heeft dit in de gaten, daarom komt de Vaste commissie voor Justitie en Veiligheid vandaag weer samen om de voortgang van de plannen om het recht te versterken te bespreken. Maar voor we bij die gedroomde oplossing komen: Wat zijn de gevolgen als minder mensen toegang hebben tot het recht, en daarmee het rechtssysteem vastloopt? Daar gaat Jan deze ochtend over in gesprek met strafrechtadvocaat Zahra Boufadiss!

Als men leert over de slavernij, dan wordt die geschiedenis gezamenlijk en komt het dichterbij. Want een geschiedenis blijft abstract, tot het persoonlijk wordt.  Daar kwam kunstenaar en schrijver Elena Beelaerts van Blokland achter toen ze in haar eigen familiegeschiedenis dook. Ze ontdekte dat een van haar voorouders slavenhouder was in Suriname. En over haar onderzoek verscheen vorig jaar het boek Ach Freule.  En nadat het boek verscheen, nam Destin den Hertog contact met haar op. Hij kwam erachter dat zijn familie afstamt van de tot slaafgemaakten op de plantage van de voorouder van Elena. Samen maakten ze de voorstelling Slavenhouder in mijn familie, die vorige week in premiere ging in het Bijlmer Park in Amsterdam. A.s. zaterdag zijn ze in de bibliotheek in Amstelveen. Te gast: kunstenaar en schrijver Elena Beelaerts van Blokland

Morgen wordt Pride gevierd in Boedapest! En dat is niet vanzelfsprekend: vorig jaar was er nog een verbod op het Pride evenement. Maar ondanks dit verbod groeide Pride uit tot een grote protestmars tegen het regime van vooormalig premier Victor Orban. Nu wordt pride opnieuw gehouden, dit keer onder een andere regering. Maar wat is er veranderd in Hongarije sinds de verkiezingswinst van Péter Magyar? Welke beloftes doet hij? En hoe vrij zijn Hongaren vandaag de dag om te zijn wie ze zijn? Te gast: Krisztina Lajosi, hoogleraar Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam.

Al jaren kennen we uit Hollywood dezelfde soort regisseurs en acteurs, die via een vrij gebaande weg doorbreken in Hollywood. Maar de afgelopen tijd valt er wat op: in de bioscopen draaien drie films die gemaakt zijn door jonge makers( tussen de 20 en 36) die hun debuut te danken hebben aan YouTube! Is dit toeval, of wordt er gebroken met de Hollywood traditie? Te gast: popcultuur- en filmkenner Rabia Sitabi!

Vier maanden geleden 'verklaarde en beloofde' kabinet Jetten 'aan de slag' te gaan voor Nederland. De plannen werden gepresenteerd, bezuinigingen werden aangekondigd, maar dit minderheidskabinet wist dat ze voor al die plannen op zoek moesten naar een meerderheid. Hoe gaat het nu, na 4 maanden, met Kabinet Jetten? Wat is er bereikt, en wat niet?Te gast: Saskia Boumans, redacteur economie en werk bij Jacobin, en met Marthe van Bronkhorst, co-host van Radio Kookpunt

1000 dagen is Gaza gebombardeerd, wordt hulp niet toegelaten en zijn meer dan 70.000 mensen vermoord, en dat aantal blijft met de dag oplopen. En ondertussen, kijkt de wereld toe... Online nieuwsplatform 'De Marker' staat stil bij 1000 dagen Gaza, en dat doen ze morgen in de Lux in Nijmegen, met experts, duiders maar ook met mensen die gevlucht zijn uit Gaza. Hoe kijken we terug, en misschien ook al vooruit, na 1000 dagen geweld in Gaza? Te gast: Juan Visser en Chaira Koops, journalisten bij online nieuwsplatform De Marker

Al ruim een maand is India in de ban van een grootschalige examenfraude. De fraude beslaat het toelatingsexamen voor de opleiding geneeskunde. Meer dan 2 miljoen jongeren namen deel aan het examen, waar maar plek is voor 130.000 studenten. Toen de fraude aan het licht kwam, en de examens ongeldig werden verklaard, brak de paniek uit. Twaalf jongeren hebben naar aanleiding van de ongeldigheid van de examens een einde aan hun leven gemaakt. Wat is hier aan de hand? En gaat hier een groter probleem achter schuil? Te gast: India-onderzoeker Carolien Stolte.

Vandaag is het Wereld Sikkelceldag. In Nederland leven duizenden mensen met sikkelcelziekte: een erfelijke aandoening die ernstige pijnklachten, ziekenhuisopnames en soms levensbedreigende complicaties kan veroorzaken. Maar toch is dit bij lang niet genoeg mensen bekend. Wat is sikkelcelziekte precies? Hoe staat het met de zorg die we voor deze patienten kunnen bieden? Te gast: Yara Dixon, Arts en onderzoeker naar bloedziektes op het gebied van Sikkelcelziekte en Bloeddonaties. En: dr. Charifa Zemouri, hoofdonderzoeker achter de 'Donor van ons' campagne.  Hierbij de links voor extra informatie: Onderzoek onder Surinaamse Nederlanders: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0338125 Onderzoek onder Marokkaanse Nederlanders: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0328212 Racisme en discriminatie in Nederlandse zorg: https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/14/6/e082481.full.pdf En natuurlijk de link naar: donorvanons.nl

De presidenten van de Verenigde Staten en Iran hebben de intentieverklaring om een einde te maken aan de oorlog officieel ondertekend, ook is er in opgenomen dat er een bestand moet komen in Libanon. Waar het zuiden van het land een tweede Gaza lijkt te worden door Israëlisch geweld. Waarom maakt dit VS-Iran akkoord zoveel los? Wat staat er in? En waarom is juist het land Libanon zo’n groot hangijzer? Te gast: Nora Stel, universitair docent conflictstudies aan de Radboud Universiteit

De Tweede Kamer kent momenteel een historisch hoog aantal vrouwelijke Kamerleden. Een mooie mijlpaal. Maar tegelijk zijn nog steeds zijn maar 4 van de 17 fractievoorzitters vrouw, zijn de vrouwelijke bewindspersonen, Kamerleden en Senatoren in de minderheid. Ook trekken verschillende prominente vrouwen zich terug uit de Haagse politiek.  Is het vertrek van deze vrouwen toeval of staat het symbool voor een breder probleem van de rol van de vrouw in de politiek?  Te gast is Julia Wouters: Politicoloog, schrijver van 'Staan en opvallen' en podcastmaker van 'De Spindoctors'.

Vandaag start in Amsterdam een driedaagse conferentie waar de ontwikkeling van biodiesel centraal staat. Deze biobrandstof zou een groener en beter alternatief zijn voor fossiele brandstof. Maar hoe schoon is biodiesel eigenlijk? Hoe ziet het productieproces eruit? En is het echt het alternatief voor fossiel waar men op hoopt? Te gast is Mira Sys, onderzoeksjournalist bij Follow The Money, die in het onderwerp biodiesel gedoken is.

Het is een man met vele gezichten. Elon Musk lijkt zichzelf steeds opnieuw weer uit te vinden en dat dat beïnvloedt ons allemaal. Dit lijdt tot twee grote vragen: weet Musk eigenlijk zelf wel wat hij aan het doen is? En misschien nog wel belangrijker: hoe houden wij grip op zijn grilligheid? Jan praat erover van Hans van der Loo, onderzoeker en auteur van het boek 'Musk Mania' en binnenkort verschijnt ook zijn nieuwe boek: 'Musk Modus'.

Dat kinderen steeds minder buitenspelen, dat horen we al jaren. Volgens cijfers van Jantje Beton uit 2024 speelt maar 13% van de kinderen elke dag buiten. Tegelijkertijd willen die kinderen wel naar buiten! In datzelfde onderzoek geeft de helft van de gevraagde kinderen aan meer te willen buitenspelen.Waarom komen die kinderen niet buiten? En wat zijn daar de gevolgen van? te gast: pedagoog Annemieke Oostveen

Denk je aan het Christendom en politiek, dan is de kans groot dat je de laatste jaren denkt aan conservatieve partijen en stemmen, die zich aan de rechter kant van het spectrum begeven. Is er ook een plek voor Christenen aan de Linker kant? Een plek voor Linkse christenen, waar vind je dat nou? Dat vroegen de oprichters van de Linkse Kerk zich ook af. En toen ze die plek niet konden vinden, starten ze zelf een beweging! Waarom moest de Linkse Kerk er komen? En hoe politiek is de bijbel eigenlijk? te gast: Initiatiefnemers van De Linkse Kerk, Marjella Bronkhorst en Karine Godthelp

De grootste bedrijven in Europa dragen bij aan ongelijkheid. Maar wat betekent dat? Al jaren lijkt de economische ongelijkheid in de samenleving toe te nemen. En volgens Oxfam Novib spelen grote bedrijven daarin een significante rol. Wie profiteert van de winsten die elk jaar gemaakt worden? En wie profiteert daar vooral niet van? En wat moet er veranderen om dit te verbeteren? Het nieuwe Oxfam-rapport 'People, Power, Profits, Planet: how Europe’s largest companies are fuelling global inequality' brengt deze onderwerpen in kaart. En dat rapport presenteert Oxfam Novib vandaag voor het eerst bij ons! Te gast is Bram Joanknecht, expert economische gelijkheid bij Oxfam Novib.

Als je sociale media moet geloven, leven we in een tijd waarin niemand meer tegen een grapje kan, leidinggevenden op eieren lopen en HR-afdelingen gedragscodes produceren alsof het warme broodjes zijn. Tegelijkertijd horen we nog steeds verhalen over intimidatie, pesten, machtsmisbruik en angstculturen op de werkvloer. Maar hoe weet je of een organisatie sociaal veilig is? En is het echt veiliger geworden op de werkvloer,of zijn we vooral meer gaan praten over onveiligheid? Te gast is sociaal psycholoog, bijzonder hoogleraar, theatermaker en auteur Aukje Nauta.  Ze staat nu in het theater met de voorstelling 'Schaamteloos schaamtevrij'. Meer weten? kijk op https://www.aukjenauta.nl/theatercollege/

Toen vorig jaar bekend werd dat het onderzoek naar de hormoonloze anticonceptiepil gestart werd, sprong menig mens een gat in de lucht! Eindelijk een vorm van anticonceptie zonder hormonen. Een doorbraak! Maar, daar kwam deze week helaas verandering in... Het onderzoek wordt weer stopgezet.  Waarom moest dit onderzoek stoppen? En wat betekent dit voor de ontwikkeling en het onderzoek naar anticonceptie? Te gast is Alina Chakh, voorzitter van organisatie AVA.

Van TikTok tot de huisarts, van lifestylecoaches tot farmaceutische bedrijven: overal gaat het over gezondheid, gewicht en afvallen. Nog nooit kregen we zoveel informatie over eten te verwerken. Tegelijkertijd leven we in een omgeving waarin eten overal is: in reclames, op sociale media en in de supermarkt. We worden voortdurend verleid om te consumeren. Precies in die spanning duikt een nieuwe term op: 'food noise' constante gedachten over eten. Maar waar komt die food noise eigenlijk vandaan? Heeft het een biologisch oorzaak? Is het een psychologisch fenomeen? Of misschien wel een product van de dieetcultuur? bestaat het uberhaupt? Te gast: Femke Buwalda. Zij is psycholoog, gespecialiseerd in eetstoornissen, mede-oprichter van het Centrum voor Intuïtief Eten en kritisch op de manier waarop we vandaag de dag over gewicht, gezondheid en afvallen praten.

Tijdens het Verantwoordingsdebat in De Tweede Kamer, dat vandaag plaatsvindt, worden vragen gesteld over het Rapport van de Algemene Rekenkamer. Want elk jaar onderzoekt de Rekenkamer of de overheid haar geld op een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende manier heeft uitgegeven. En het rapport van dit jaar, dat loog er niet om. President van de Rekenkamer, Pieter Duisenberg, sprak van stilstand van Nederland. En in het kort werd er geconcludeerd dat de kortetermijndoelen niet gehaald zijn, en dat de langetermijndoelen uit zicht raken. Harde woorden, maar wat gaan politici doen met deze conclusie? Pieter Duisenberg is te gast, president van de Algemene Rekenkamer!

Van corona tot het hantavirus en van vogelgriep tot q-koorts: allerlei ziekten die wij kennen als zoönosen. Een ziekte die overspringt van dier op mens. Een van deze zoönosen staat deze week weer volop in de spotlight tijdens de parlementaire enquetecommissie over het coronavirus. Doel van de enquête is om de besluitvorming rond het coronabeleid en -maatregelen te onderzoeken. Want wat hebben we nou van zoönosen geleerd? En wat kan beter? Te gast is Lidwien Smit, Hoogleraar One Health en Milieu-Epidemiologie aan de Universiteit Utrecht.

In Brussel komen vandaag onderhandelaars van het Europees Parlement, de Eu-lidstaten en de Europese Commissie bij elkaar om tot een akkoord te komen over het terugkeerbeleid van afgewezen asielzoekers. Dat beleid maakt onderdeel uit van het nieuwe Europees asiel- en migratiepact, dat op 12 juni ingaat. Maar hoe zit dat pact precies in elkaar? Over het grootste gedeelte van het pact zijn de lidstaten het eens, behalve over het terugkeerbeleid. Vandaag hopen ze daar tot een overeenstemming te komen. Waarom zorgt dat onderwerp voor felle discussie? Te gast: Anna Strolenberg, Europarlementariër voor Volt.

De Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep bestaat vandaag precies 100 jaar en zelfs bij BNNVARA is dat een reden om terug te kijken. Want wat zegt de ontwikkeling van de publieke omroep over de ontwikkeling van Nederland? En wat is de toekomst van tv in onze veranderende samenleving? Te gast: Joke Hermes, bijzonder hoogleraar geschiedenis van de Nederlandse radio en televisie.

Het landbouwdossier houdt ons land al jaren bezig. Want hoe ga je voor natuurbehoud, maar bied je ook perspectief en duidelijkheid voor de boer? Waar staan we als we het hebben over de grote vraagstukken die horen bij dit dossier? te gast: Kees Foekema, programmamaker klimaat, landbouw en milieu

Ons demonstratierecht is een belangrijk en kostbaar recht. Het is naast de vrijheid van meningsuiting een collectieve manier om als groep een bepaalde mening kenbaar te maken. Naast het rapport van de Nationale ombudsman, die stelt dat het demonstratierecht in ons land onder druk staat, debatteert de kamer binnenkort over een mogelijk algeheel verbod op gezichtsbedekkende kleding tijdens demonstraties, terwijl in een rapport van afgelopen jaar nog geconcludeerd werd dat wijzigingen van het demonstratierecht onnodig en ineffectief zullen zijn. Waarom wil het kabinet dit dan toch? En wat voor gevolgen heeft de inperking van ons demonstratierecht? Te gast: Rian de Jong, universitair hoofddocent Staatsrecht aan de Radboud Universiteit.

De vraag "Waar is premier Rob Jetten" domineerde afgelopen tijd. Rondom het Israëlbeleid en het asieldebat is Jetten te afwezig, is de kritiek. Maar wat mag je verwachten van een minister-president? Wat zijn de taken? En hoe is het ambt door de jaren heen veranderd? Te gast is Johan van Merriënboer, historicus en bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis.

In Rijksmuseum Boerhaave is de tentoonstelling 'Waarheid? Kunst van de twijfel' te zien. Een tentoonstelling over wetenschap, twijfel en hoe waarheid ontstaat. In een tijd waarin iedereen online zijn eigen waarheid lijkt te hebben, rijst misschien wel een grotere vraag: Hoe weten we eigenlijk wat waar is? Te gast is Tim Huisman, conservator bij Rijksmuseum Boerhaave, gespecialiseerd in Levenswetenschappen voor 1800.

Afgelopen maand vielen er in Oekraïne 238 burgerdoden, het hoogste aantal sinds juli vorig jaar. In totaal zijn er sinds het begin van de oorlog in 2022 rond de 600.000 Oekraïners gedood, verwond of vermist. Allemaal verliezen waarvan de grootsheid niet te meten valt.  De aanvallen over en weer tussen Oekraïne en Rusland blijven aanhouden. Aan de andere kant boekt het Oekraïense leger ook terreinwinst en lijken er stappen gezet te worden richting een EU-lidmaatschap. Te gast: Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland, Oekraïne-expert verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Vandaag verschijnt het nieuwe statusrapport van de Nederlandse Biodiversiteit van Naturalis. En dat rapport gaat over veel meer dan alleen bedreigde dieren. Biodiversiteit gaat ook over schoon water, voedsel, bestuiving, koraalriffen, klimaat en ecosystemen waar wij als mensen volledig afhankelijk van zijn. Hoe gezond is de natuur in Nederland nog? Waarom halen we natuurdoelen steeds niet? En wat gebeurt er als ecosystemen langzaam uit balans raken Te gast: Professor Doctor Koos Biesmeijer, wetenschappelijk directeur van Naturalis Biodiversity Center en hoogleraar Natuurlijk Kapitaal aan de Universiteit Leiden.

Het voorstel van D66-Kamerlid Joost Sneller en GroenLinks-PvdA-Kamerlid Mikal Tseggai om alle partijen zonder leden - zoals de PVV - uit te sluiten van verkiezingen is volgens het hoogte adviesorgaan van de regering, de Raad van State, een 'te vergaande beperking'. Waarom wilden deze Kamerleden dit voorstel invoeren? En hoe democratisch moeten partijen zijn in een democratisch bestel? Te gast: Ingrid Leijten, hoogleraar staatsrecht aan Tilburg University.

'Dendert Europa een economische crisis in?', 'We zitten midden in een herhaling van de economische crisis van de jaren 70' of 'Economische groei valt tegen, maar voor recessie hoeven we nog niet te vrezen'. Zomaar een paar kranten- en radiotitels die zo goed mogelijk het economische nieuws proberen te duiden. Want zitten we nou in een crisis, of niet? En hoe komen we tot die conclusie? Te gast is financieel correspondent bij Het Financieel Dagblad en mede-auteur van het boek 'De fiscalist van de sterren', Lennart Zandbergen, vanuit New York.

Bewoners van de gemeente, maar ook deelnemers van extreemrechtse groepen als Defend Netherlands, die overal in het land demonstreren tegen beoogde azc's, gingen in Loosdrecht de straat op. Het gevolg: onrust, rellen, vernielingen en zelfs een grote brand nadat het gemeentehuis werd bekogeld met vuurwerk. De situatie in Loosdrecht is ronduit grimmig te noemen. Maar er gebeurt ook iets wat we niet eerder zagen bij asielprotesten: zo was er vorige week een vrouwenmars. De Volkskrant berichtte van een nieuw fenomeen. Maar de rol van vrouwen in extreemrechts, die is niet nieuw. Hoe ziet die rol eruit? Waarom vallen vrouwen hiervoor? En hoe kan het dat in heel Europa vrouwen aan de top van extreemrechtse partijen staan, terwijl ze vanuit hun gedachtegoed een traditionele rol in huis moeten vervullen? Dat alles en meer besprek ik met journalist Tijdgeest bij Vrij Nederland en antropoloog Laura Kemp.

In Nederland leven ruim een miljoen ouderen met een migratieachtergrond. Toch is er nog weinig aandacht voor wie zij zijn en waar hun behoeften liggen. Daar moet verandering in komen. En daarom sloegen programmamanager innovatieve projecten Rieke Schouten van stichting RCOAK en vergrijzingsexpert Jelte Bakker de handen ineen voor het project: Communityvorming met oudere migranten. Wat dit project precies inhoudt en hoe we deze groep beter zichtbaar kunnen maken, bespreek ik vanmorgen met Jelte en Rieke.

Georganiseerde misdaad zet België onder druk: explosies in woonwijken en drugbendes die miljoenen verdienen via de haven van Antwerpen. Er is een groeiende vrees dat België afglijdt richting een narcostaat. Hoe kan het zover zijn gekomen? Te gast: Mark Eeckhaut misdaadjournalist bij De Standaard.

The Hobbit, Heavenly Creatures en The Lord of the Rings. Allemaal films van de Nieuw-Zeelandse regisseur Peter Jackson. Al jaren zijn zijn films niet meer weg te denken uit onze bioscopen. Daarom krijgt hij vandaag, met de start van het Filmfestival van Cannes, van de organisatie een oeuvreprijs, de ere-Palm. Tijd om in het leven en werk van deze filmmaker te duiken. Te gast is Roel Jetze van Assen, filmkenner en zelfbenoemd filmnerd.

Het is een vraag die veel mensen zichzelf stellen: hoe maak je eigenlijk écht verschil? Doe je dat door van buitenaf druk uit te oefenen, als activist, criticus of journalist, of juist door binnen systemen te werken en het systeem van binnenuit te veranderen? Die discussie werd opnieuw actueel door de overstap van oud-Milieudefensie-directeur Donald Pols naar Tata Steel. Te gast is publieksfilosoof en journalist Doortje Lenders.

Vandaag komen in het Filipijnse Cebu de leiders van de ASEAN samen. Deze top, bestaande uit een tiental landen uit Zuidoost-Azië, werkt samen om hun economische en politieke positie te verbeteren. En bovenaan hun prioriteitenlijstje staat de huidige situatie in het Midden-Oosten. Waarom is dat prioriteit nummer 1? Welke invloed heeft de oorlog in het Midden-Oosten op de regio? Jan praat erover met Friso Dubbelboer, politicoloog verbonden aan het Leiden Asia Center.

De beurs had gisteren een goede dag: met een akkoord tussen de VS en Iran in het vooruitzicht, schoten de cijfers in het groen! Maar hoe werkt dat nou? De oorlog tussen de 2 landen raakt de brandstofvoorraad, de voedsel voorziening en ook de beurs. Waar de beurs eerst een tik kreeg, kwam gister opeens positief nieuws: de Amsterdamse beurs bereikte zelfs een record door optimisme. Maar hoe moeten we dat intreperteren? Te gast: Jochem Visser, economie en beurs-expert van BNR radio

6 mei 2002 werd de politicus Pim Fortuyn vermoord hier op het Mediapark. En geheel toevallig op deze 6 mei, is de uitreiking van De Tegel. Dat is de belangrijkste Nederlandse prijs voor journalistiek. In de categorie Achtergrond is daar de documentaire 'Fortuyn: On-Hollands' genomineerd. Over de documentaire en het nalatenschap van Fortuyn praat ik deze ochtend met de maker van deze documentaire, filmmaker en producent Menna Laura Meijer

Op een dag waarop we onze vrijheid vieren, begint ergens anders in de wereld een grote defensiebeurs. Maar vandaag is natuurlijk niet de enige dag dat we ons met oorlog bezighouden; we krijgen brieven over een noodpakket inslaan, er is nieuws over drones in ons luchtruim en zelfs onze kroon princes Amalia is reservist.  Hoe moeten we dat zien? Is defensie weer iets vanzelfsprekends geworden? Jan spreekt met Michelle Haas, defensie-expert aan de Universiteit Gent!

'Ich will verstehen', zei filosofe Hannah Arendt ooit. 'Ik wil begrijpen'. En in haar voetsporen gaan wij dat vandaag ook proberen te doen. Want wie was Hannah Arendt, wat typeert haar gedachtegoed en op welke manier is ze anno 2026 nog steeds actueel? Te gast is Wout Cornelissen Universitair docent Rechtsfilosofie en Politieke filosofie aan de Radboud Universiteit. Ook is hij betrokken bij het uitgeven van een internationale kritische editie van het verzameld werk van Hannah Arendt. In het kader van dit project bracht hij een nieuwe editie uit van Arendts laatste en onvoltooid gebleven werk, The Life of the Mind.

In de politiek wordt steeds meer ingezet op angst: Angst voor kloven in de samenleving, angst voor verandering, angst voor elkaar. Maar is die angst wel terecht als we naar de feiten kijken? Afzwaaiend hoogleraar sociologie Jan Willem Duyvendak zocht antwoorden op deze vraag.  Als hoogleraar heeft hij een enorme stempel gedrukt op de wetenschap en de samenleving. En als onderzoeker is hij een graag geziene gast in de media.  Vorige week nam hij afscheid van de Universiteit van Amsterdam, waar hij al sinds 2003 hoogleraar was. En nu is hij te gast in Vroeg!

Het 76e FIFA Congres gaat van start, in een van de WK-gastlanden, Canada. Waar gaan ze het over hebben? Komt het komende WK nog ter sprake en hoe lopen de hazen eigenlijk bij de FIFA? Over macht, Infantino, protest en nog veel meer. Te gast: Sporthistoricus Paul Reef!

Op 29 april 1951 arriveerde de New Australia aan de Javakade, de eerste van 4 schepen die Molukse KNIL militairen en hun gezinnen naar Amsterdam heeft gebracht. Voor de gelegenheid zal er een onthulling van een monument en een herdenking plaatsvinden. We gaan het over de Molukse geschiedenis met Nederland hebben met Ton Louhenapessij Voorzitter van stichting Omba Pikul Amsterdam en Huib Akihary Secretaris van Stichting Omba Pikul Amsterdam en oud directeur van moluks historisch museum Maluku.

In het Colombiaanse Santa Marta zijn landen en organisaties sinds vrijdag samengekomen om het te hebben over klimaat, olie en gas. Dat klinkt als de COP toch? De jaarlijkse VN-klimaatconferentie waar landen afspraken maken over klimaatbeleid. Maar nee, dit is wat anders...De jaarlijkse klimaatconferentie van de VN kennen we allemaal wel, waar overheden en belanghebbenden klimaatbeleid bespreken. Dit om de voortgang van de uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs te beoordelen en te toetsen, allemaal met als einddoel om klimaatverandering tegen te gaan en aan te pakken. Opeens is daar een nieuwe klimaattop. Geen COP, maar de TAF. Waarom is deze klimaattop er? Is het een alternatief op de COP, of een aanvulling? Wat wordt daar besproken? Te gast: Maarten van Gestel, klimaatjournalist bij Trouw

Ruim een maand geleden gingen we naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen.   Maar hoe gaat het met de formatie in de gemeentes? Wie vormen coalities? Wat zijn de hoofdthema's? En, leeft de lokale politiek nog of is de aandacht inmiddels alweer verdwenen? Te gast zijn John Bijl, directeur van het Periklesinstituut en Peter Groenendijk, politiek verslaggever bij AD Rotterdam.

In Nederland wachten duizenden vluchtelingen maanden, soms zelfs jaren, op duidelijkheid over hun toekomst. Ondertussen moeten ze hun leven opnieuw opbouwen: een taal leren, werk vinden en wennen aan een compleet nieuwe samenleving, vaak zonder hun gezin. Hoe ziet zo’n nieuw begin er in de praktijk uit? En welke rol spelen vrijwilligers van stichting vluchtelingenwerk in dat proces? te gast: Mohammed hij is nu 3 jaar Nederlander en zijn maatschappelijke begeleider Peter Teijgeman vrijwilliger bij vluchtelingenwerk!