Warszawa Nadaje

Governments take valuable things like paper and minerals, stamp something on them, and call them money, in the process rendering these things almost worthless. Something is wrong with this picture.Original article: https://mises.org/mises-wire/cost-money-coinage-fiat-power-and-quiet-corruption-value

Zgłębiamy temat dobrych miejskich przestrzeni dla wszystkich. Chodzi o takie, które przyciągają mieszkańców. I jeszcze powstały jako inwestycje komercyjne, jak np. Elektrownia Powiśle, do której już od 6 lat ciągną tłumy. Albo Towarowa 22, gdzie mają ciągnąć już za rok. Odwiedzamy oba miejsca - to istniejące i to budowane. Nasi przewodnicy to architekci: Maciej Rydz z pracowni JEMS, projektant Towarowej i Radosław Gajda współautor kanału na YT „Architecture is a good idea”.

Gdy spotkacie potrzebującego pomocy ptaka, najlepiej włożyć go do tekturowego pudełka i zanieść do ptasiego punktu przyjęć w Zoo. Tam pudełko wkłada się do pasującego boksu. A stamtąd pracownicy zabierają skrzydlatego pacjenta na ptasi SOR. To właśnie przez te boksy, w których zostawia się ptaki, azyl w Zoo coraz częściej nazywany jest ptakomatem. Zwiedziliśmy to miejsce rozmawiając z dyrektorem Zoo Andrzejem Kruszewiczem i szefową ptasiego azylu Andżeliką Gackowską. To od nich wiemy, że tekturowe pudełko to najlepsza karetka pogotowia dla ptaków.

Nasz redakcyjny kolega Wojtek Karpieszuk wędruje najpierw po Pradze z radnym i mieszkańcem dzielnicy Krzysztofem Michalskim. Rozmawiają m.in. o tym, dla kogo tak naprawdę modernizuje się kamienice i ulepsza praskie przestrzenie – dla tutejszych, czy dla napływowych mieszkańców. W drugiej części podcastu nasza gościni, dr Joanna Erbel, socjolożka miasta mówi czego jeszcze brakuje w zmieniającym się centrum stolicy i proponuje przekroczyć pojęcie „miasto zaprojektowane po ludzku”. Przywołuje projekty podmiotowo traktujące nie tylko ludzi, ale cały wielogatunkowy ekosystem. Bo okazuje się, że to w mieście funkcjonującym w symbiozie z naturą ludzie czują się bardzo dobrze.

Zwiedzamy nową wystawę w Art Box Experience w Fabryce Norblina. Tym razem przyciągają tam dwa nazwiska gigantów renesansu Leonarda da Vinci i Michała Anioła. Tak jak poprzednie wystawy w tym miejscu, najnowsza też jest ekspozycją immersyjną. Przy pomocy nowoczesnych technik multimedialnych i narzędzi takich jak okulary 3d, świetlny mapping, cyfrowe rekonstrukcje, zwiedzający mają doznać poczucia immersji, czyli zanurzenia się w świecie przedstawianej sztuki. Wystawa (czynna do 13 czerwca 2026) jest zapowiadana jako pojedynek między dwoma włoskimi geniuszami. Ale nie jest to bynajmniej rekonstrukcja bezpośredniego starcia Leonarda z Michałem Aniołem. O co chodzi? Nasza przewodniczka wyjaśnia w podcaście.

Idziemy na wycieczkę po zimowym Kampinoskim Parku Narodowym. Nasi przewodnicy to strażnicy Parku. Opowiadają, jak Puszcza Kampinoska coraz bardziej dziczeje, a także o tym, co wolno, a czego nie wolno robić, by wędrować przez Puszczę z respektem dla przyrody. Przypominają np. że nie wolno chodzić po parku narodowym z psem, choć to ma się zmienić. I że nie wolno schodzić ze szlaku. – Pomyślcie, że to jest cudzy dom i jego mieszkańców nie wypada płoszyć – mówi strażnik Wojciech Różański. Na tych, którzy zasady mają gdzieś, w Puszczy rozmieszczone są fotopułapki, które rejestrują, jeśli ludzie, auta, czy quady pojawiają się w niedozwolonych miejscach. Za takie łamanie reguł grozi mandat. Aha, i jeszcze przygoda na koniec. Podjeżdżamy w pobliże zimowiska nietoperzy. Na podcast zaprasza Kuba Chełmiński.

Jesteśmy na warszawskim jarmarku świątecznym. Rozmawiamy z kupującymi i zwiedzającymi, zanurzając się w chmurę jarmarkowych zapachów grzańca, topionego sera i smażonej kiełbasy. Kuba Chełmiński pyta na miejscu: czy jest tu tanio, czy drogo, smacznie, czy bez smaku. I niespodzianka: jeden z klientów przekonuje, że dwie kanapki za 100 zł to „dobra relacja jakości do ceny”, Zapraszamy do słuchania.

Spacerujemy szlakiem komediowych miejsc w Warszawie w towarzystwie aktorów teatru improwizowanego Klancyk. Rozmawiamy z Krzysztofem Wiśniewskim, dyrektorem Teatru Komedia. Z Błażejem Staryszakiem idziemy do Teatru Potem-o-tem, gdzie rozmawiamy z Filipem Kosiorem. Na końcu rozmowa z Krzysztofem Dziubakiem w Resorcie Komedii. W drugiej części podcastu wracamy do teatru Komedia i tam siedząc w wygodnych fotelach na widowni Sebastian Słowiński z „Wyborczej” rozmawia z trzema Klancykami m.in. o tym, czego może nauczyć improwizacja i co jest w niej najtrudniejsze.

Najpierw idziemy za naszym redakcyjnym specjalistą od transportu Jarkiem Osowskim na warszawski Dworzec Wschodni, by tam rozmawiać o wielkiej zmianie tego miejsca. Krótko: w przyszłym roku zacznie się tu przebudowa, podobna do tej, jaka kilka lat trwała na Zachodnim. Ten remont to jeden z wymiarów szerszych zmian na kolei, o których Jarek rozmawia z naszym gościem wiceministrem Piotrem Malepszakiem, który w rządzie odpowiada za kolej. Jest oczywiście m.in. o pociągach piętrowych, z francuskiego Alstomu, ale produkowanych w Chorzowie, które za trzy lata z okładem wyruszą na międzymiastowe trasy. Takich pociągów będzie przynajmniej 42. We wszystkich przybędzie 20 tysięcy nowych miejsc dla podróżujących. Polecamy rozmowę z ministrem Malepszakiem, bo jest pełna ciekawych szczegółów i newsów z pierwszej ręki dotyczących nie tylko Warszawy, ale całego kraju.

Jesteśmy na Służewcu. Nasz redakcyjny kolega Wojtek Karpieszuk i jego dwaj przewodnicy ze Stowarzyszenia Lepszy Służewiec - Jakub Gładysz i Jakub Kompa - objechali na rowerach okolicę rozmawiając o tym, czy ten rejon miasta zmienia się w sposób sensowny i przyjazny mieszkańcom. A jest to jedno z tych miejsc, gdzie Warszawa zmienia się najbardziej radykalnie. Monokultura biur, która kiedyś zajęła tutejsze tereny przemysłowe, ustępuje teraz mieszkaniówce. Jak podkreślają nasi przewodnicy, teraz jest ostatnia chwila, aby w tej transformacji Służewca zachować zdrowy balans, żeby nie wyprowadzać stąd wszystkich miejsc pracy, a wręcz jeszcze wprowadzić jakieś nowe instytucje, tak by ludzie mieli blisko do pracy, szkoły, przychodni i zielonych miejsc relaksu.

Dziś zapraszamy na przejażdżkę linią S1 relacji Otwock-Warszawa-Pruszków. "A ja wolę SKM-kę, bo jest pachnąco" - mówiła jedna z pasażerek. Z Szybkiej Kolei Miejskiej korzystają rowerzyści, wnuczek jadący z Otwocka na Grochów do swojej babci. Pasażerowie cenią, że pociągi SKM przyjeżdżają o czasie i chwalą komfort podróży. A jak wygląda praca załogi? Kamil Migała, maszynista, zza kokpitu opowiada nam o tym, jakie zwyczaje panują na kolei oraz o gorzkiej przyjaźni dzikich zwierząt i kolejarzy. Kierowniczka pociągu mówi o wyzwaniach stojących przed jej pracą na kolei. A Maria Wasiak, prezeska Szybkiej Kolei Miejskiej przypomina, jak wyglądała przebudowa infrastruktury kolejowej w Warszawie. I czy stolica wykorzystała dobrze swój czas. W drugiej części podcastu rozmawiamy z Markiem Chmurskim, pełnomocnikiem do spraw rozwoju infrastruktury kolejowej o tym, co się udało ostatnio osiągnąć i jak warszawski krajobraz kolejowy będzie się zmieniał w przyszłości.

W najnowszym odcinku podcastu "Warszawa nadaje" Sebastian Słowiński wprowadza nas w świat Fryderyka Chopina. W pierwszej części wybierzemy się na immersyjną wystawę "Romantyczny Chopin" w Art Box Experience w Fabryce Norblina, a w drugiej spotkamy się z Piotrem Mysłakowskim, autorem książki "Wspomnienia o Chopinie". Rozpoczął się XIX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, w którym wystąpi 85 pianistów, w tym 13 z Polski. Zachęcamy do śledzenia relacji z konkursu na łamach "Gazety Wyborczej".

Zwiedzamy park Żerański, który niebawem będzie otwarty. Jest wyjątkowy przynajmniej z dwóch powodów. Po pierwsze ma swoją własną linię brzegową nad kanałem, po drugie projektowali go ci sami architekci, którzy są autorami znakomitej rewitalizacji parku na Kopcu Powstania Warszawskiego, za co zostali uhonorowani licznymi krajowymi i zagranicznymi nagrodami. To miejsce, w którym tak jak na Kopcu, przyroda została potraktowana z respektem − prawie nie było tu wycinek. Powstało miejsce, gdzie można się zrelaksować i wyciszyć. Do tego rozległe widoki na wodę. I coś, czego nie ma żaden inny park − kilkanaście pomostów na wodzie. Park Żerański to początek zmian w tej okolicy, o czym również dowiecie się z tego odcinka podcastu. Zaprasza Wojciech Tymowski.

W tym odcinku patrzymy na Warszawę z wysokości 230 metrów. Wjechaliśmy po to na taras widokowy Highline Warsaw na dachu wieżowca Varso, najwyższego budynku Unii Europejskiej. Rozmawiamy z urbanistą Leszkiem Wiśniewskim, o tym, jakim miastem jest Warszawa widziana z takiej wysokości. Zwiedzamy także cały kompleks Highline Warsaw, w tym drugi nieco niżej położony taras z kępą drzew i inne atrakcje. PLEBISCYT I KONKURS - FENOMEN WARSZAWY Wybierz miejsce, symbol, zjawisko lub inicjatywę, która Twoim zdaniem zasługuje na tytuł Fenomenu Warszawy! Oddaj głos w plebiscycie. Uzasadnij swój wybór i weź udział w konkursie - do wygrania wyjątkowe nagrody! Głosowanie trwa do 12 września. Więcej: Wyborcza.pl/fenomenwarszawy

W tym odcinku zapraszamy na wyjątkową podróż do świata romantyzmu. Zwiedzamy wystawę „Życie romantyczne – Chopin, Scheffer, Delacroix, Sand”, prezentowaną w Muzeum Fryderyka Chopina. Po ekspozycji oprowadza nas jej kustosz, Seweryn Kuter, który z pasją wprowadza nas w atmosferę XIX-wiecznego Paryża. Przenosimy się do czasów, gdy w pracowni holenderskiego malarza Ary’ego Scheffera – przyjaciela wielu wybitnych twórców epoki – spotykali się artyści, kompozytorzy i intelektualiści. To właśnie tam rodziły się inspiracje, rozmowy i dzieła, które na zawsze zapisały się w historii kultury europejskiej. Spacerując wśród obrazów i unikalnych przedmiotów, odnajdujemy ślady Fryderyka Chopina oraz osób, które odegrały kluczową rolę w jego życiu – w tym George Sand i Eugène’a Delacroix. Ekspozycja stanowi niepowtarzalną okazję, by zanurzyć się w intymny świat romantyzmu i odkryć jego duchowe centrum. Wystawa została wypożyczona z Muzeum Życia Romantycznego w Paryżu.

Jedziemy ścieżką rowerową wzdłuż Kanału Żerańskiego nad Zalew Zegrzyński. O tym rowerowym szlaku, uznanym w plebiscycie czytelników "Wyborczej" za najpiękniejszą trasę rowerową z Warszawy, opowiadają na tej trasie: autor odcinka Wojtek Karpieszuk, radny Białołęki Sebastian Gut i napotkani rowerzyści. Opinie są naprawdę dobre, określenia "jak w Holandii" nie są na wyrost, więc póki lato trwa, siadajcie na rowery. Można zabrać strój kąpielowy, by na końcu trasy wykąpać się przy plaży w Nieporęcie.

W tym odcinku relacjonujemy wyjątkową przygodę. Razem z Łukaszem Bednarzem z Fundacji Ptasie Horyzonty wypuszczamy na wolność uratowane nad Wisłą ptaki rzadkich gatunków. To młode, które wykluły się z jajek zebranych przez ornitologów wiosną nad Wisłą tuż przed podniesieniem się poziomu wody. Taka wysoka woda nieuchronnie wypłukałaby zawartość gniazd. Tym razem do życia na wolności wróciło: 12 sieweczek obrożnych, 6 ostrygojadów i 3 mewy siwe.

Wojtek Karpieszuk wędruje przez byłą wieś Wolicę na granicy Ursynowa i Wilanowa. I choć wokół miasto, to w tym miejscu wrażenie jest takie jakbyśmy wyjechali z Warszawy do kameralnej miejscowości zanurzonej w zieleni. Zabudowa ul. Orszady, czy Kokosowej sprawia, że wciąż jest tu osobny, swojski klimat. W drugiej części podcastu Wojtek rozmawia z naszym kolegą z redakcji Pawłem Gawlikiem, który prowadzi mapę warszawskich piosenek. Wystarczy kliknąć  w dowolne oznaczone miejsce na mapie Warszawy i wtedy widzimy tekst i możemy posłuchać piosenki, która dane miejsce opisuje, czy do niego nawiązuje. KONKURS: Szukamy fenomenu Warszawy – tego, co tworzy swoiste DNA stolicy: ludzi, miejsc, wydarzeń, inicjatyw i miejskich zjawisk, które definiują jej klimat. Weź udział w konkursie i wygraj nagrody. Więcej: Wyborcza.pl/fenomenwarszawy

W tym odcinku zwiedzamy wystawę "Drogi do Jerozolimy" w Muzeum Narodowym w Warszawie. Dziś ze względu na sytuację wojenną, trudno wybrać się w podróż do tego wyjątkowego miasta, ale wystawę w Muzeum Narodowym w Warszawie warto odwiedzić niezależnie od tego czy do Jerozolimy akurat można czy nie można pojechać. To miasto fenomen, miejsce styku trzech wielkich kultur i religii oraz konfliktów. Wystawa "Drogi do Jerozolimy" w gmachu warszawskiego Muzeum akurat przy Alejach Jerozolimskich łączy perspektywę uniwersalną i lokalną warszawską, powszechnie raczej nieznaną. Na zwiedzanie wybrał się Tomasz Urzykowski, a naszymi przewodnikami są kuratorzy wystawy Marcin Romeyko-Hurko i Aleksandra Sulikowska-Bełczowska.

Kuba Chełmiński zabiera nas do niezwykłej biblioteki w Choszczówce. Dla tego rejonu miasta to rodzaj centrum społeczno-kulturalnego. Poza tym budynek jest podziwiany ze względu na oryginalną architekturę. Jest minimalistyczny w formie, zbudowany z drewna, doskonale wkomponowany w naturę. To jedna z niewielu bibliotek, która ma naturalny ogród. Można tu czytać we wnętrzu, na trawniku albo na tarasie. Rozmawiamy o tym z Filipem Pelcem, radnym i Katarzyną Sudą, dyrektorką biblioteki. W drugiej części podcastu Kuba rozmawia z Anną Majchrzak, burmistrzynią Białołęki, m.in. o tym, czy w dzielnicy powstaną podobnie intrygujące budynki. Zapraszamy do słuchania! Podcast jest częścią akcji Zaprojektowane po ludzku. Szczęśliwe sąsiedztwa. Więcej informacji: Wyborcza.pl/zaprojektowanepoludzku

Zapowiadamy festiwal „Co Jest Grane”, który zaczynał się 19 lat temu jako piknik w parku Królikarnia. Organizatorzy tegorocznej edycji wydarzenia Ania Pruszyńska i Jacek Zmiczerewski opowiadają, co się wydarzy 14-15 czerwca, jacy artyści wystąpią na scenach w parku obok Zamku Ujazdowskiego. Zapraszamy też na przedfestiwalową wycieczkę. Po terenie Zamku Ujazdowskiego oprowadza nas stołeczny konserwator zabytków Michał Krasucki. Na podcast zaprasza Sebastian Słowiński.

W tym odcinku zwiedzamy miasto jak turyści. A żeby było trochę inaczej najpierw z Mateuszem Pasternakiem, przewodnikiem z grupy Warsaw Behind the Scenes jedziemy po Warszawie żukiem, staruszkiem dostawczakiem, wyprodukowanym jako jeden z ostatnich egzemplarzy tej popularnej w PRL-u, marki. Dziś zaadaptowany na pojazd turystyczny dodaje nutę nostalgii do opowieści podczas zwiedzania miasta. Naszym gościem w studio jest Krzysztof Michalski, aktywista i radny z Pragi, znający tę dzielnicę jak własną kieszeń. Opowiada, jak dziś zwiedzać tę szybko zmieniająca się część miasta, którędy wyznaczyć sobie trasę, by poczuć miejscowy współczesny klimat. Sprawdzić po swojemu jaka dziś jest Praga, której przez lata jedni dawali odstraszające, a inni zachwycające etykiety. Zapraszamy do wzięcia udziału w Wielkim Teście Wiedzy o Warszawie, który odbędzie się 14 czerwca w Muzeum Warszawy przy Rynku Starego Miasta 42. Więcej informacji: Wyborcza.pl/testowarszawie25

W tym odcinku rozmawiamy o sztuce i o tym jak ze sztuką się komunikować. Sebastian Słowiński odwiedza wystawę immersyjną, stworzona przez Grand Palais Immersif we współpracy z Fundacją Muchy. Art Box Experience w warszawskiej Fabryce Norblina zaprasza do odkrycia nie tylko artystycznych dzieł czeskiego artysty Alfonsa Muchy, ale również jego fascynacji kulturą Belle Époque, która stanowiła tło dla jego niezwykłej twórczości. Prace sławnego czeskiego grafika przedstawione są w multimedialnej i multisensorycznej formie. Czy połączenie sztuki i nowych technologii daje możliwość pełnego zanurzenia się w twórczość artysty? O takich nowoczesnych i popkulturowych formach popularyzacji sztuki w drugiej części podcastu Sebastian rozmawia z prof. Lechem Majewskim, prezesem Międzynarodowego Biennale Plakatu w Warszawie.

Jakub Chełmiński zaprasza do stacji Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej na Bielanach. Rzecznik Instytutu Grzegorz Walijewski objaśnia, jak na różnych urządzeniach mierzy się temperaturę, opady, siłę wiatru, wilgoć w glebie. Ujawnia, które prognozy się sprawdzają. Opowiada też, jak zmienia się w Polsce klimat i rośnie temperatura. W drugiej części podcastu Kuba rozmawia z Zofią Bieńkowską z Uniwersytetu Warszawskiego, członkinią zespołu badającego, jak upały znoszą mieszkańcy Madrytu, czyli miasta, w którym od dawna są realizowane strategie ochrony przed upałami, oraz Warszawy, gdzie upały dopiero zaczynają dawać się we znaki. Podcast powstał w ramach projektu Twój coach od klimatu. Jego realizacja jest możliwa dzięki dofinansowaniu Fundacji E.ON w Polsce (Program grantowy E.ON łączy energię dla klimatu).

Wiosnę witamy na spacerze po znanym, lubianym i kameralnym warszawskim osiedlu. Wybraliśmy się na Sady Żoliborskie. Rozmawiamy z mieszkańcami pierwszej, uznawanej za najlepszą część tego osiedla, zwaną - po żoliborsku - kolonią. Powstawała ponad 60 lat temu. Wtedy była wyjątkowa. Dziś nadal taka jest. Wciąż jest podawana za wzór, przede wszystkim za architektoniczno-urbanistyczny pomysł, ład w przestrzeni, zieleń i ludzką skalę. O tym jakie jest to osiedle, dlaczego jest wyjątkowe i czego można się uczyć od architektury Haliny Skibniewskiej opowiada w drugiej części podcastu nasz gość w studio - Michał Krasucki, stołeczny konserwator zabytków. Podcast jest częścią akcji Zaprojektowane po ludzku. Szczęśliwe sąsiedztwa. Więcej informacji na Wyborcza.pl/zaprojektowanepoludzku

Tym razem zapraszamy do najludniejszej stołecznej dzielnicy - Mokotowa, którą od lat sami mieszkańcy oceniają jako dobrą do życia. Zaczynamy jednak od Puławskiej, która wielu mieszkańców dzielnicy wciąż rozczarowuje. Warunki dla pieszych i rowerzystów się tu nie poprawiły, na odcinku od Dolnej do Goworka wciąż jest rowerowy teleport. O tym, jak się żyje przy Puławskiej i co trzeba pilnie zmienić, rozmawiamy na miejscu z architektem Piotrem Sawickim, do niedawna mieszkańcem Puławskiej. Z naszym gościem chodzimy też po ulicach Starego Mokotowa rozmawiając o tym, co sprawia, że ulica jest dobrze zaprojektowana dla mieszkańców. Na koniec jedziemy do Mordoru, czyli nazywanego tak potocznie terenu zagłębia biurowego, z którego dziś część biur się wyprowadziło, a wyrosły tam nowe osiedla mieszkaniowe. Jak - okiem architekta - zmienia się ta okolica?

Kuba Chełmiński, zorganizował wycieczkę na jedno z warszawskich lodowisk. Takie, które działa 24 godziny na dobę. Od 23 lat. I jak się okazuje, ludzie przychodzą na Figlowisko o każdej, nawet bardzo dziwnej porze, chwaląc sobie taką możliwość. Rozmawiamy z założycielem tego lodowiska na Ursynowie, łyżwiarzami mniej i bardziej profesjonalnymi. W drugiej części podcastu i o lodowiskach i o innych atrakcjach, które miasto przygotowuje dla mieszkańców na bezśnieżną zimę, Kuba rozmawia z naszą gościnią, wiceprezydentką Warszawy Renatą Kaznowską.

Odwiedzamy najnowsze muzeum w Warszawie, otwarte w grudniu przy Marszałkowskiej. Placówka jest niewielka, ale pionierska, pierwsza taka w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Na tutejszej wystawie znajduje się prawosławna księga liturgiczna, buty na ekstremalnie wysokim obcasie, dziennik ustaw sprzed wojny z przełomowymi w treści paragrafami, historyczny już telegram z 1990 roku wysłany przez działacza z Wrocławia do działacza z Trójmiasta, zdjęcia z rodzinnych albumów. Ekspozycja pokazuje historię społeczności, która zawsze istniała, choć w publicznym dyskursie otwarcie istnieje od niedawna. Jej historia to uzupełniająca opowieść do historii Polski. Po QueerMuzeum oprowadzają Krzysztof Kliszczyński, dyrektor i Szymon Adamczak z Rady Programowej. Na podcast zaprasza Wojciech Karpieszuk. _ Dzięki uprzejmości QueerMuzeum w podcaście wykorzystano nagranie listu w interpretacji Mateusza Górskiego. Opieka artystyczna: Szymon Adamczak.

Tym razem rozmawiamy o utrzymywaniu zimowej kondycji. Podcast zaczynamy od wejścia do lodowatej wody jeziorka Czerniakowskiego. Jest z nami grupa warszawskich morsów i nasz redakcyjny kolega Wojtek Karpieszuk, który - uwaga - morsuje po raz pierwszy. Fachowego wsparcia udziela mu doświadczony mors i pływak zimowy Paweł Borys. W rozmowie w studiu Dawid Krawczyk rozmawia z psycholożką sportu Jagodą Smoleńską. O tym, jak zaopiekować się sobą w chwilach kryzysu, by nie porzucić swoich planów aktywności, zwłaszcza w zimie, bo jak się dowiadujemy, w zimie, właśnie wtedy, gdy składamy sobie postanowienia noworoczne, łatwo nie jest. Naszym gościem jest też długodystansowy wędrownik Łukasz Supergan, mieszkaniec Warszawy, choć często w mieście nieobecny z powodu przemierzania świata na piechotę, zwykle samotnie, zwykle w trudnych warunkach, często w zimie. Przeszedł tysiące kilometrów w Polsce i w różnych częściach świata. Dlaczego wędruje? Odpowiedź w jego felietonie kończącym ten odcinek podcastu. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/warszawanadaje.

Zmodernizowana Chmielna po odnowionym pl. 5 rogów i części Brackiej jest największym dotąd oddanym fragmentem zaplanowanego przez ratusz nowego centrum Warszawy. Poszliśmy tam na spacer, by przekonać się, jak kiedyś będzie to nowe centrum wyglądać. Chodząc po Chmielnej, rozmawiamy o jej zmianie z przechodniami i Patrykiem Zarębą przedstawicielem pracowni RS Architektura Krajobrazu, która nową Chmielną zaprojektowała. Naszym gościem w studio jest Michał Lejk, pełnomocnik ratusza do spraw nowego centrum Warszawy. Co z przebudową tego centrum i jakie ono finalnie będzie z Michałem Lejkiem rozmawia Jarek Osowski.

Wojtek Karpieszuk, który w 'Gazecie Stołecznej” i w serwisie Warszawa.wyborcza.pl opisuje życie na warszawskich osiedlach, wraca na Kamionek. Budują się tam nowe apartamentowce, otwierają się nowe knajpy i barberzy, ale nie otworzyła się szkoła publiczna bardzo na tym wciąż rosnącym osiedlu potrzebna. A tuż obok apartamentowców na osiedlu Soho Factory odrapane elewacje kamienic, w części już dawno wykwaterowanych. O tych kontrastach, potrzebach i nadziejach mieszkańców nasz dziennikarz rozmawia na spacerze po okolicy z radnym osiedla Marcelem Świerkockim. Na Kamionku nie da się uciec od kryzysu mieszkaniowego (cena m. kw w nowym mieszkaniu w tamtym rejonie to ok 20 tys. zł). Wojtek Karpieszuk rozmawia o tym kryzysie z działaczką lokatorską Zenobią Żaczek. Uwaga! Propozycje działaczki często wywołują burzę, ale ona sama uprzedzająco tłumaczy, że nie pochodzą z czasów słusznie minionych lecz to współczesne rozwiązania z innych europejskich krajów.

Tym razem nasz redakcyjny specjalista od komunikacji miejskiej Jarek Osowski przypatruje się ulicom szkolnym. Przy czym chodzi o ulice szkolne nie z nazwy, ale ze względu na sposób ich użytkowania. Najczęściej szkolna ulica o jakiej rozmawiamy w tym odcinku, to taka, na której ruch samochodowy jest wstrzymany przynajmniej w godzinach rozpoczęcia zajęć lekcyjnych. W Warszawie niedawno została wydzielona szósta z kolei taka ulica, na Ochocie przy SP nr 23. I właśnie tam pojechaliśmy, by zobaczyć co się zmienia, jeśli przestrzeń przed szkołą jest wolna od samochodów. Dlaczego takie szkolne ulice są potrzebne rozmawiamy też z Agnieszką Krzyżak-Piturą, mokotowską radną i prezeską Fundacji Rodzic w mieście.

Tomasz Urzykowski rozmawia w tym odcinku z Marcinem Święcickim i Lilianą Lewandowską ze Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im Jerzego Waldorffa. Jak zawsze, tak i w tym roku komitet organizuje najbardziej znaną w Warszawie kwestę, czyli zbieranie datków na ratowanie zabytków tej nekropolii, w której biorą udział znane publicznie osoby, aktorzy, politycy. To jubileuszowa zbiorka, pięćdziesiąta z kolei, odbędzie się nie tylko w przypadający w tym roku w piątek dzień Wszystkich Świętych, ale także w sobotę i niedzielę. Nasi goście o niej  opowiadają i oczywiście zachęcają do wpłat. A o tym na co zebrane przez Komitet pieniądze idą, jak się odnawia tutejsze kaplice i nagrobne pomniki opowiada nam podczas spaceru po Starych Powązkach konserwator tutejszych zabytków Bogusław Kornecki.

Paweł Marcinkiewicz odwiedza w tym odcinku nowy akademik prywatny i stary akademik Politechniki Warszawskiej. To dwa światy: uderza różnica cen, różnica standardów wyposażenia, estetyki, ale też zasad organizujących wspólnotowe życie. W pierwszym miejscu mówią o siłowni dla mieszkańców, w drugim o karaluchach. Wyszedł obraz kontrastowy. Ale tak chyba nie musi być, o czym świadczy choćby najnowszy dom studencki Uniwersytetu Warszawskiego. O tym jak ważne są dla przyjezdnych studentów uczelniane akademiki i tanie stołówki oraz czy uczelnie już dostrzegły wagę sprawy rozmawiamy z Łukaszem Chodnikiem, studenckim aktywistą i działaczem Inicjatywy Pracowniczej.

Kuba Chełmiński zorganizował wycieczkę do najnowszego muzeum Warszawy. Nazywa się Fabryka Czekolady i nieprzypadkowo zostało otwarte tuż przy fabryce Wedla znajdującej się na warszawskim Kamionku, gdzie zapach czekolady unosi się w powietrzu. U wejścia do muzeum wita gości fontanna prawdziwej czekolady, a nas dodatkowo przywitał jeszcze dyrektor czekoladowego muzeum Robert Zydel. Oprowadził trasą zwiedzania "od ziarenka do opakowania". Po drodze jest m.in. kakaowiec, sala poświęcona Ghanie, bo z tego kraju warszawska fabryka sprowadza ziarno do produkcji czekolady i miejsce warsztatów, gdzie można zaprojektować swoje opakowanie ptasiego mleczka. A także szyba, przez którą widać jak się robi czekoladę w hali produkcyjnej. W drugiej części tego odcinka naszym gościem jest Piotr Żbikowski, wiceburmistrz dzielnicy Praga-Południe. Kuba Chełmiński pyta go o inwestycje, plany i zmiany w bliższej i dalszej okolicy Fabryki Czekolady. Wspomniany w podcaście tekst Jerzego S. Majewskiego „Dynastia królów czekolady” można przeczytać tutaj: https://wyborcza.pl/7,161389,27344907,dynastia-krolow-czekolady.html

Odwiedzamy jedno z najpopularniejszych miejsc Kampinoskiego Parku Narodowego. Kuba Chełmiński zabrał nas na wycieczkę do puszczańskiego Muzeum, otwartego po 8 latach modernizacji. Placówka zajmuje teraz także dawny budynek nadleśnictwa, który sam w sobie wart jest odwiedzin, bo było to miejsce niegdyś urządzone i zarezerwowane tylko dla elit. W trakcie zwiedzania oglądamy skansen pokazujący jak niegdyś wyglądały miejscowe wiejskie zagrody. kierowniczka Muzeum Beata Bąk i Witold Koenig pracownik tej placówki. Opowiadają o muzeum i oczywiście o Puszczy: gdzie iść, które miejsca zobaczyć, jaka puszcza była dawniej i jak zmienia się dziś. Kto się o nią starał, by mogła pięknie dziczeć, wreszcie które zwierzęta w ostatnich latach same się tu osiedliły, skuszone ową dzikością, a które sprowadzili przyrodnicy. Warto posłuchać tych opowieści przed wyprawą do Puszczy.

Autor odcinka Wojtek Karpieszuk jeździ na rowerze po ulubionych przez cyklistów trasach z Warszawy w stronę Góry Kalwarii. Rozmawia tam z innymi rowerzystami. Opowiadają dlaczego wyjeżdżają za miasto właśnie tu. Są zachwyconymi widokami, daleką panoramą warszawskich wieżowców, polami. I powstającymi dla nich knajpkami, z kawą czymś do zjedzenia i ewentualnym serwisem rowerowym. W drugiej części podcastu nasz gość Rafał Muszczynko, działacz rowerowy z Zielonego Mazowsza opowiada jak się dziś jeździ rowerem w Warszawie. Przyznaje, że coraz lepiej, ale też omawia niesławne teleporty, niektóre w najnowszych inwestycjach i wytyka miastu brak planów na przyszłość o kluczowym znaczeniu dla miejskiej sieci rowerowych połączeń.

Przed 80. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego poszliśmy w miejsce, gdzie 1 sierpnia kończą się oficjalne obchody rocznicowe a pod pomnikiem Polski Walczącej zapalany jest ogień, który płonie potem prze 63 dni. To Kopiec Powstania Warszawskiego, wzniesienie usypane po wojnie z gruzów zrujnowanej Warszawy. Dziś jest porośnięte samosiejkowym lasem wyjątkowej urody, w którym tylko czasami widać jeszcze sterczące kawały gruzu. Kopiec w tym roku został ponownie oddany do użytku po architektoniczno-przyrodniczej rewitalizacji, za którą dwie architektoniczne pracownie dostają nagrodę za nagrodą. Naszymi przewodnikami w wędrówce po Kopcu są ich przedstawiciele - Justyna Dziedziejko z pracowni TopoScape oraz Marcin Maraszek i Maciej Kaufman z pracowni Archigrest.

Byliśmy w jednej z największych polskich winnic, we wsi Dwórzno, ok. 40 km od Warszawy. Spacerowaliśmy między rzędami krzewów z niedojrzałymi jeszcze winogronami, a jeden z właścicieli winnicy opowiadał, jak to się stało, że kilkanaście lat temu gospodarstwo specjalizujące się w uprawie malin postawiło na winorośl. Dziś winnica Dwórzno to jedna z atrakcji wymieniana przez Mazowiecką Regionalną Organizację Turystyczną. Z wiceszefową biura tej organizacji Iwoną Majewską rozmawiamy w tym odcinku o tym, jak zmienia się w regionie agroturystyka i czym Mazowsze kusi dziś turystów. Na zakończenie Monika Masalska, autorka bloga podróżniczego "Mikrowyprawy z Warszawy" i książki pod tym samym tytułem, zachęca do weekendowych wyjazdów w podwarszawskie i trochę dalsze okolice. Ten odcinek wyemitowaliśmy premierowo 28 lipca 2023. Zaprasza Wojciech Tymowski, dziennikarz "Gazety Stołecznej" i serwisu warszawa.wyborcza.pl

Autor odcinka Kuba Chełmiński zaprasza na wiślaną wyspę, na której ornitolodzy pilnują rzadkich gatunków ptaków. Nasza ekipa dociera tam, brodząc przez rzekę. Na miejscu przewodnikiem jest ornitolog Jan Rapczyński z Obozu Wisła, który opowiada Kubie o tutejszych ptakach i pracy ornitologów stacjonujących na wyspie od wiosny do jesieni. Rozmowa jest przerywana spisywaniem, mierzeniem i ważeniem samicy dzięciołka i paru innych ptaków. Można się dowiedzieć, jak nie straszyć ptactwa na wiślanych łachach, zwłaszcza w okresie lęgowym. Także nasz gość w studio Krzysztof Tabernacki z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków opowiada jak wędrować z sensem przez chronione tereny, by nie płoszyć tamtejszych stałych mieszkańców. Zapraszamy do słuchania podcastu i śledzenia pracy Obozu Wisła na Instagramie: obozwisla oraz działalności OTOP-u.

Jarek Osowski i Dominik Łowicki przejechali się trawajem nr 11 na nowej linii przez ul. Spacerową i Gagarina na Sielcach i rozmawiali z pasażerami. Wyszło, że tramwaj ma piękny miesiąc midodowy, bo wszyscy podróżni zachwyceni i od dawna na tramwaj czekali.  Także prezes Tramwajów Warszawskich Wojciech Bartelski przyjechał do nas tramwajem i w drugiej części podcastu w rozmowie z Jarkiem Osowskim odpowiada na pytania, co nas jeszcze czeka na budowie linii do Wilanowa i jakie tramwajowe inwestycje są w mieście przygotowywane oraz kiedy zaczną się budowy.  Okazuje się, że Warszawa nadrabia okresy bezczynności i w najbliższych latach torów tramwajowych mieście znacząco przybędzie. Gdzie? Odpowiedź w podcaście. Na Wielki Test Wiedzy o Warszawie, który odbędzie się 22 czerwca można się zapisać na Wyborcza.pl/testowarszawie24.

Wydawczynyni naszego podcastu Martyna Turska razem z Moniką Pastuszko, autorką ksiażki pod zdradzajacym temat tytułem "Matka Polka sika w krzakach" rozmawiają na spacerze najpierw o parku a potem w ogóle mieście, które każda młoda matka odkrywa na nowo, gdy wychodząc z małym zupełnie niesamodzialnym dzieckiem przekonuje się, że przestrzeń wokół, to ktoś projektował, ale niekoniecznie dla niej. Gdzieś w pobliżu placu zabaw pada pytanie: a czy przy tym placu jest toaleta? Wpadlibyście na to, żeby o to zapytać? Nie? To nie jesteście sami, projektanci raczej też nie wpadają. W drugiej części podcastu Arek Gruszczyński rozmawia z psycholożką Martą Majchrzak. To też jest o rodzicach z dzieckiem w mieście. Ale właściwie o tym, dlaczego tych dzieci rodzi sie coraz mniej. Autorka przestrzega, by nie usprawiedliwiać tej sytuacji rządami PiS-u.

Wyruszamy do Lasu Kabackiego. To miejski las służący wypoczynkowi mieszkańców, a jednocześnie rezerwat przyrody. Głównymi alejkami ciągną tu tłumy ludzi, a mimo to mieszkają w nim sarny, dziki, kuny, jeże. Jest mnóstwo ptaków. Zaczynamy wędrówkę przed wieczorem, kiedy ptaki jeszcze śpiewają. Przez las prowadzi mieszkający w sąsiedztwie autor tego odcinka podcastu Wojtek Karpieszuk. Po drodze o lesie opowiadają także miejski przewodnik Mariusz Prządak, prowadzący klubokawiarnię Ken 54 i Dominik Uhlig, podobnie jak Wojtek sąsiad lasu zauroczony nim po uszy. "Jestem lasoholikiem" - wyznaje Dominik w swoim felietonie, który odczytuje na zakończenie tego odcinka podcastu. Opowiada też o zaskakującym spotkaniu z wodnym jeżem. Odwiedzamy również pełną imprezowiczów (piąteczek) polanę za lasem. Tłumy ludzi, dymy z ognisk, muzyka, piwo. Jak takie sąsiedztwo wpływa na rezerwat, co tu można i trzeba zmienić? Na takie pytania odpowiada nasza gościni w studiu Andżelika Gackowska, wicedyrektorka Lasów Miejskich. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/warszawanadaje.

Podsumowujemy kampanię przed wyborami 7 kwietnia. Wybieramy wtedy radnych do Rady Warszawy, do rad dzielnic, do Sejmiku Mazowsza i oczywiście prezydenta Warszawy, o którego stanowisko rywalizują obecny prezydent Rafał Trzaskowski, kandydat PiS Tobiasz Bocheński, wicemarszałkini Senatu Magdalena Biejat z Lewicy, Przemysław Wipler z Konfederacji, polityczny weteran Janusz Korwin-Mikke i Romuald Starosielec z Ruchu Naprawy Polski. W podcaście mówimy o tym, jakie zmiany dla Warszawy i jej mieszkańców zapowiada ta kampania. Prowadzący Wojciech Tymowski rozmawia z dziennikarzami relacjonującymi codziennie przedwyborczą walkę w Warszawie Arkadiuszem Gruszczyńskim i Michałem Wojtczukiem. O tym, co obiecuje mieszkańcom stolicy troje kandydatów, którzy mogą zdobyć najwięcej głosów. Dlaczego Magdalena Biejat dużo mówi o budowie mieszkań na tani wynajem, ubiegający się o reelekcję Rafał Trzaskowski woli inne tematy, a Tobiasz Bocheński często przedstawia się tak, jakby nie był z PiS? W tym odcinku pytamy też warszawiaków i warszawianki, z jakimi oczekiwaniami idą na wybory, jakich zmian w mieście chcieliby. I - uwaga - z naszej sondy wynika, że tuż przed wyborami część wyborców nie wie jeszcze, na kogo zagłosuje.

Pierwszy dzień kalendarzowej wiosny skojarzył nam się z dniem wagarowicza. I z tego powodu najpierw, taki paradoks, wracamy do szkoły. Ale zaraz potem wspominamy czasy, kiedy pierwszy dzień wiosny w Warszawie wyciągał na ulice tłumy uczniów. W roku 1990 przemieniło się to w agresywną zadymę. I wtedy w kuratorium powstał pomysł jak w następnym roku przyciągnąć młodzież do bardziej pokojowego wydarzenia. I tak się zaczęły organizowane w pierwszy dzień wiosny koncerty, najpierw na Podzamczu, potem na Agrykoli. Kuba Chełmiński rozmawia o nich z ówczesnym kuratorem Włodzimierzem Paszyńskim oraz dziennikarzem Michałem Olszańskim, który wtedy pracował w słynnym szkolnym ośrodku socjoterapii. Zanim posłuchamy tej rozmowy zapraszamy do starej szkoły. Ma 121 lat, jej niewielki budynek, nazywany Murowanką, stoi w Wawrze. Jest w nim teraz małe muzeum, w którym Maciej Piwowarczuk, szef Fundacji na rzecz Wielkich Historii pokazuje uczniom jak wyglądała nauka w czasach, gdy większość naszego społeczeństwa nie umiała czytać i pisać.

Kuba Chełminski oprowadza nas po miejscu, do którego jeździ się zwykle o dzikiej porze, zanim jeszcze ranek na dobre się ogarnie. Chyba wszyscy w Warszawie o tym miejscu słyszeli, ale mało kto tam był. To stamtąd przyjeżdża towar do warzywniaków, na bazary, do kwiaciarni. Mowa o giełdzie hurtowej w Broniszach. Kuba ogląda tam i wącha różne kwiatki, które właśnie stamtąd wyjeżdżają, by zdążyć na Dzień Kobiet. Przy okazji nasz redakcyjny kolega dowiaduje się, jaki kwiatowy kolor jest w tym roku hitowy. Do Dnia Kobiet nawiązuje rozmowa w drugiej części podcastu. Nasza gościni, Sylwia Szwed, współzałożycielka Fundacji Kosmos dla dziewczynek i magazynu o takim samym tytule opowiada o dziewczyńskich problemach, wyzwaniach, marzeniach. Bo magazyn, w którym pracuje, jest po to, by marzenia dziewczynek wzmacniać, rozwijać i uskrzydlać.

Chodzimy głównie po Ursynowie Północnym, najstarszej części dzielnicy. To tu 47 lat temu oddano pierwszy ursynowski blok przy ul. Puszczyka 5. Wojtek Karpieszuk najpierw w terenie razem z Maciejem Mazurem z TVN i pasjonatem Ursynowa spaceruje między blokami, rozmawiając, jak ta część miasta zmieniała się przez lata i dlaczego dziś tak wielu mieszkańców uważa ją za dobre miejsce do życia. W rozmowie w studiu pisarka Beata Chomątowska, autorka m.in. książki "Betonia", opowiada zarówno o Ursynowie, jak i innych osiedlach, które jej zdaniem niepotrzebnie i deprecjonująco są tak często nazywane blokowiskami.

Jesteśmy z mikrofonem podczas zimowego ptakoliczenia na Polu Mokotowskim, organizowanego przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków OTOP. Jak się okazuje, na Polu w zimie jest mnóstwo ptaków i niektóre podśpiewują. Na trasie niespodzianka. Spotykamy grupę ptaków, które powinny być w cieplejszych krajach, ale zostały w Warszawie - na co zwraca uwagę nasz przewodnik Krzysztof Tabernacki z OTOP-u. Wyniki ptakoliczenia zdradza w podcaście nasz gość w studiu Staszek Łubieński, pisarz i przyrodnik, od niedawna także prezes Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. I to on informuje których ptaków w Warszawie policzono najwięcej, które zasiadły na drugim i trzecim miejscu. Potwierdza, że najpopularniejszy ptak w stolicy to znów kaczka. A kto przysiadł na drugim i trzecim miejscu - o tym w podcaście.

Kiedy tam wejdziemy, to jest tak, jakbyśmy się przenosili do innego świata. Osiedle Jazdów – położona w centrum enklawa z domkami fińskimi, starymi drzewami i ogródkami. Na spacer po osiedlu zabiera nas Kuba Chełmiński. A to dlatego, że niedawno z powodu wyłożenia projektu planu miejscowego odżyły obawy, czy temu szczególnemu zielonemu miejscu, gdzie odbywają się niepowtarzalne wydarzenia, nie zagraża deweloperka lub koncepty gastronomiczne. O tych niepokojach mówią aktywiści działający w wynajętych od miasta niezamieszkanych domkach osiedla: Gabriela Stępniak i Mateusz Potempski z Otwartej Pracowni Jazdów. W drugiej części podcastu Kuba Chełmiński rozmawia o tych obawach z dyrektorką Biura Architektury i Planowania Przestrzennego, architektką miasta Marleną Happach. Posłuchajmy, co odpowiada nasza gościni.

Nasz redakcyjny kolega Wojtek Karpieszuk prowadzi nas przez rewitalizowaną Pragę i rozmawia o skutkach tej rewitalizacji. Czy mieszkańcy wracają do wyremontowanych lokali, w których wcześniej mieszkali, czy czują, że zmiany są z nimi uzgadniane? Jest z nami działaczka lokatorska Zenobia Żaczek, są mieszkańcy kamienicy, która ma być remontowana. Odwiedzamy matkę z dwoma kilkuletnimi synami, która nie mając szans na miejskie mieszkanie ani na kredyt, zajęła pustostan i teraz czeka, by dzielnica uznała stan rzeczy i nałożyła na nią opłaty za bezumowne korzystanie z lokalu. Czy rewitalizację można przeprowadzić lepiej, inaczej, jaki jest jej bilans po 8 latach od ogłoszenia programu? O tym w drugiej części podcastu rozmawiamy z wiceprezydentką Warszawy Aldoną Machnowską-Górą.