Wonderlijck Westvrieslant

We gaan weer terug naar de zestiende eeuw voor een dubbele diefstal. In Grootebroek werd een belangrijk boek gestolen van de burgemeester van Stede Westwoud. Uiteindelijk leidde dat twee jaar later tot de arrestatie van Jan Andriesz op een feestdag in Oosterblokker. Maar... heeft Jan het boek wel gestolen? Of beter, is het boek überhaupt wel gestolen en wordt Jan hier onterecht zwart gemaakt? Kortom, weer een bijzondere zaak die wordt uitgevochten voor het Hof van Holland in Den Haag. Tot slot hebben we nog een toetje: een diefstal op Oudendijk tijdens de kerkdienst. Lukt het Meijndert om te paard de dieven op tijd te pakken te krijgen?

We hebben zowaar eens een gast in onze zolderkamerstudio! Jolanda Klomp komt een verhaal vertellen over haar voorvader Jan Evertsz Clomp. Het draait allemaal om de boongang. Jawel, witte en zwarte bonen, waarop het hele Hoornse stadsbestuur in wezen gestoeld was. Met Jolanda's verhaal leren we over dit bijzondere verkiezingsproces door een boongang uit 1648 mee te maken. Natuurlijk gaan we het ook hebben over haar familiegeschiedenis en wat voor speciaals ze daarmee allemaal van plan is.

We gaan wederom terug naar zeventiende-eeuws Schagen. Een oude schepenakte geeft ons een kijkje in een bijzonder verhaal: een schietpartij aan de rand van de Omringdijk, bij het Keinsmerwiel. Er schuilt een mooie verrassing achter, dus we willen niet te veel verklappen. Wel krijgen we een kijkje in de dagelijkse bezigheden van gewone lieden én de kersverse heer van Schagen zelf.

We gaan naar Schagen in de zeventiende eeuw voor wat bijzondere sensatie. Allereerst ontmoeten we een priester die zich niet stichtelijk gedraagt, maar ruzie aan het zoeken is. Vervolgens hebben we een man die weigert zijn zoon te laten trouwen en tot slot het hoogtepunt: een zekere Arjan uit Zijdewind die eerst in alle onschuld een biertje zit weg te drinken in Haringhuizen en een minuutje later plots moet rennen voor zijn leven. Zodoende leren we ook dat West-Friezen eveneens kunnen fierljeppen en dat er meer creatieve manieren zijn om droog over een slootje heen te komen.

Ditmaal duiken we in de Tweede Wereldoorlog. Een welbekende, maar gevoelige geschiedenis, waarbij ontzettend veel spannends en verdrietigs gebeurd is in West-Friesland. In deze aflevering kijken we specifiek naar enkele gebeurtenissen in 1944, van 'goed' tot 'fout', maar vooral ook alles daar tussenin. Zo leren we over een dappere arts in Westwoud en een mislukte wapendropping in de Wogmeer.

Lourens is geëerd als cultuurdrager van Koggenland en daarom een aflevering vol verhalen uit de Koggenlandse dorpen. We beginnen bij sensatie in Scharwoude, waar een dame van stand zich moet verstoppen voor haar brute echtgenoot. Ook komen we overspel tegen in Oudendijk, een bijzondere botsing in Grosthuizen, gesteggel om een steeg in Avenhorn, vandalisme op De Goorn, dieventuig op Spierdijk en tot slot drank en seks in Obdam en Bobeldijk. Een en al waargebeurde smeuïgheid zullen we maar zeggen.

We gaan terug naar 1799. West-Friesland is onderdeel geworden van de Bataafse Republiek en daarmee in de praktijk een stukje van het Franse rijk. Maar dan landen er ineens duizenden soldaten in de Zijpe, die doortrekken naar Krabbendam en Sint Maarten. Het zijn Russen en Britten, die een volksopstand willen ontketenen tegen het Franse regime. Andersom komen er ook allerlei 'Franse' soldaten deze kant op om het invasieleger in te sluiten. Er is haast bij, want als de Russen en de Britten de tijd krijgen om hun versterkingen te laten landen, zijn ze mogelijk niet meer te stoppen...

Ditmaal hebben we een 'drieluik': drie zestiende-eeuwse verhalen rond processen die gevoerd zijn voor het Hof van Holland. We beginnen bij een Hoornse hand die wordt afgehakt door een organist, om verder te gaan met een burenruzie in Bovenkarspel. Daarbij wordt de eer van een weduwe gekrenkt, want haar buurman claimt dat ze haar ongeboren kind heeft vermoord door overmatig drankgebruik. Tot slot gaan we langs bij de molenaar van Warmenhuizen, die een dorpse schoonheid bezwangerd en daarna nog een behoorlijke wandaad begaat.

Vandaag duiden we in de zogenaamde funeraire geschiedenis van West-Friesland. Nog steeds hebben we veel verschillende tradities rondom begraven en cremeren, maar hoe zat het vroeger precies? Als we door de eeuwen struinen komen we langs een begrafenis in Aartswoud, een markt tussen de Schager graven en kolven op het kerkhof van Nieuwe Niedorp. En waarom had men vroeger een tentje bovenop de kist zitten? Er zijn veel bijzonderheden te vertellen, maar één West-Friese wijsheid blijft zeker: ‘Ete moet je, doòd gaane je!’Hierbij nog de link naar dat onwijs lekker tulbandrecept van Theo Spil

Precies 350 jaar geleden (in 1675) brak de Westfriese Omringdijk voor het laatst door. Grote delen van West-Friesland kwamen onder water te staan. Het werd daarmee een van de grootste natuurrampen uit onze geschiedenis. In deze aflevering duiken we in het verhaal erachter en gaan we de doorbraak in zekere zin herbeleven. Er zijn in die tijd ook de nodige tekeningen, prenten en zelfs een schilderij van deze doorbraak gemaakt. Zie hiervoor de site van HHNK.

Het Westfries Archief bestaat 50 jaar! Daarom was er op zaterdag 25 oktober een open dag met live podcast. Dit is de laatste van de vijf specials die op deze dag zijn opgenomen. In deze special gaat Lourens in gesprek met Dieuwertje Duijn. Zij is archeologe bij Archeologie West-Friesland en vertelt over het archiefonderzoek dat gedaan wordt voordat er überhaupt een schep in de grond gezet wordt. Ze gaat daarbij uitgebreid in op een opgraving van een houtzaagmolen in Spanbroek, waarvan een oude foto bewaard is gebleven.

We gaan weer verder met het Abbekerker wijf. We leren nu hoe het überhaupt zat met heksenvervolgingen in West-Friesland en horen over het lot van Aagt Germonts. En zo komen we erachter dat Abbekerk verdeeld is: sommigen geloven waarlijk dat Aagt een heks is, terwijl anderen het hele magische gebeuren als onzin wegzetten.

Het Westfries Archief bestaat 50 jaar! Daarom was er op zaterdag 25 oktober een open dag met live podcast. Dit is de vierde van de vijf specials die op deze dag zijn opgenomen. In deze special gaat Lisa Kroese in gesprek met Michiel Pijl. Hij is de burgemeester van Medemblik en tevens voorzitter van het bestuur van het Westfries Archief. Hij vertelt over zijn rol bij het archief en over het bestuur in het algemeen, want het archief vertegenwoordigt immers zeven West-Friese gemeentes.

We gaan naar het jaar 1658 voor een hele bijzondere zaak. Een vrouw uit De Weere (horende onder Abbekerk) heeft al meerdere dode kindjes gebaard. En dat onder mysterieuze omstandigheden. Er komt veel spraak van, is er misschien sprake van toverij? We gaan het uitgebreid hebben over het verhaal achter het Abbekerker Wijf. Zo uitgebreid zelfs, dat we de aflevering maar in tweeën doen, dus nu deel 1.

Het Westfries Archief bestaat 50 jaar! Daarom was er op zaterdag 25 oktober een open dag met live podcast. Dit is de derde van de vijf specials die op deze dag zijn opgenomen. In deze special gaat Lisa Kroese in gesprek met Lourens Schuijtemaker, u weet wel, die historicus die met Loes Ekhart een of andere podcast genaamd 'Wonderlijck Westvrieslant' heeft. Misschien heeft u daar toevallig eens van gehoord. Lourens vertelt ditmaal over een persoonlijk avontuur. Jaren geleden ontdekte hij namelijk in het Westfries Archief de oorsprong van zijn eigen achternaam.

We gaan op bezoek bij twee stolpen. We gaan eerst terug naar Twisk in oktober 1713, naar de stolp de Weizang. Daar is zojuist Kornelis Mosk overleden en vanwege minderjarige kinderen moet er een boedelinventaris opgesteld worden. Aan de hand van deze inventaris kunnen we door de stolp heen lopen en zien hoe men toen woonde en werkte op het West-Friese platteland. Daarna gaan we naar Schellinkhout, een eeuw later, naar de stolp van Dirk Laan. Hij heeft zijn stolp zeer goed gevuld, maar wel met wat bijzonders: honderden stuks porselein.

Het Westfries Archief bestaat 50 jaar! Daarom was er op zaterdag 25 oktober een open dag met live podcast. Dit is de tweede van de vijf specials die op deze dag zijn opgenomen. In deze special gaan Lourens en Lisa Kroese in gesprek met Anouk Schoemaker, de directeur van het Westfries Archief. Zij vertelt over zowel de oude stukken als de nieuwe uitdagingen van de moderne tijd. Archiefbeheer speelt zich namelijk steeds meer digitaal af en ook AI neemt thans een belangrijke plaats in.

We gaan terug naar het Heerhugowaard van 1725, voor 'alweer' een dubbele moord. Guertje Jans werkt nog maar kort als dienstmeid in een gezin, maar binnen korte tijd sterven daar vrouw en haar pasgeboren kind een gruwelijke dood. Is Guertje onschuldig of heeft ze geknoeid met vergif? Eén ding kunnen we al verklappen: pannenkoeken eten zal nooit meer hetzelfde zijn. Klik hier voor het stuk van de vonnis en de transcriptie.

Het Westfries Archief bestaat 50 jaar! Daarom was er op zaterdag 25 oktober een open dag met live podcast. Dit is de eerste van de vijf specials die op deze dag zijn opgenomen. In deze special gaat Lourens in gesprek met Klaas Koeman, de voorzitter van Vereniging Oud Enkhuizen. Hij vertelt over een paar van zijn bijzondere vondsten in het archief en nog veel meer.

We gaan terug naar het Nieuwe Niedorp van 1670, waar dominee Petrus Eggeus niet meer kan preken in de kerk. Zijn mooie woorden over de christelijke normen en waarden worden uit zijn mond namelijk niet meer serieus genomen. Sinds een aantal weken wordt er namelijk flink over hem geroddeld, over dat hij seks gehad zou hebben met twee vrouwen, waarvan er één nog getrouwd was. Zeer ongepast voor een normaal persoon, maar des te meer voor een dominee! In deze aflevering duiken we in zijn verhaal. Is hij onschuldig of berusten de roddels op waarheid?

Loes en Lourens zijn er weer klaar voor! Dus er komt een nieuw seizoen van Wonderlijck Westvrieslant, met nog meer bijzondere verhalen uit ons West-Friese verleden. Weer vol spanning en sensatie, maar soms is het gewoon grappig of leerzaam. Denk bijvoorbeeld aan de laatste dijkdoorbraak van West-Friesland, moord in Heerhugowaard, een wippende dominee in Niedorp, een heks in Abbekerk en wandelend door een stolp in Schellinkhout. En dat is slechts het begin. We zijn namelijk flink de archieven in gedoken voor nog veel meer prachtige West-Friese geschiedenissen, waarvan vele nooit eerder verteld! Tot horens!

De Spanjaarden zijn verdreven van de West-Friese wateren en gronden, maar vloeit nog steeds West-Fries bloed. In deze aflevering duiken we in de nasleep van de Opstand, met een onthoofding, marteling, complot en zelfs het beleg van Medemblik. We horen ook hoe het afloopt met Bossu, die sinds de Slag op de Zuiderzee in Hoorn gevangen zat. Ook komen we langs een Enkhuizer dichter, Obdammer wetgeving en bier op zondag. Oftewel, veel bijzonderheden, waarmee we gelijk de impact duiden van de Opstand op de West-Friese geschiedenis.

Op land begon de victorie bij Alkmaar, maar op het water moet de strijd nog geleverd worden. In Amsterdam wordt een grootse vloot opgetuigd, om de West-Friezen van de Zuiderzee te verjagen. Als paradepaardje wordt er een fantastisch sterk admiraalsschip gemaakt voor Bossu: de Inquisitie. We maken mee hoe de Amsterdams-Spaanse vloot manoeuvreert tussen de wrakken op het IJ en zich direct in slagorde opstelt. De geuzenvloot staat namelijk al klaar. Wij kruipen in deze aflevering aan boord op een Scharwouder schip, met de Horinees Pieter Back aan het roer en maken alle spanning en sensatie mee, tot aan de heldendaad van Jan Haring aan toe. De Slag op de Zuiderzee is ongetwijfeld het meest epische stukje geschiedenis op West-Friese wateren en tegelijk het meest beslissende moment in de ontwikkeling van de Opstand in West-Friesland.

Haarlem wordt nog steeds belegerd door een groot Spaans leger. Om hen te helpen vertrekt er een vloot uit West-Friesland om de Diemerdijk te bezetten. Zo kan de bevoorrading van het Spaanse leger tegengehouden worden. Dit laat Amsterdam echter niet zomaar gebeuren. Uiteindelijk valt Haarlem alsnog en trekken de Spanjaarden door naar Alkmaar. Daar maken we mee hoe Alkmaar belegerd wordt en zien we hoe de West-Friezen hun grond verdedigen om te voorkomen dat de Spanjaarden verder trekken. Er is hier zelfs een geuzenlied over geschreven door een schoolmeester van Barsingerhorn! Oftewel, weer veel spanning en sensatie deze aflevering.

De kerken worden leeggehaald, de trommelaars gaan door heel West-Friesland en gewapende West-Friezen trekken massaal richting het nog Spaanse Amsterdam. Via zee, om de uitvaart van Amsterdamse schepen te beletten, maar ook op land. Bij de Waterlandse Dijk worden schansen opgeworpen, zodat Amsterdam ook niet over het IJ naar het noorden kan. Toch laten de Amsterdammers dit niet zomaar gebeuren en daarom beleven we in deze aflevering hoe de West-Friezen hardvochtig de dijk beschermen tegen Amsterdamse aanvallen. Ondertussen nemen we ook een kijkje bij de gewone West-Friezen en hun leven van alledag. Daarnaast komt Willem van Oranje even op bezoek en raken we in de problemen op een dichtgevroren Zuiderzee.Klik hier voor meer informatie over dat schilderij van Willem van Oranje in Enkhuizen.

Na alle opgebouwde spanning breekt de opstand uit. We beginnen bij een geuzenvloot in Engeland, die koers zet naar Enkhuizen. Maar deze vloot komt daar nooit aan, in plaats daarvan nemen de geuzen Den Briel in. Later wordt er bij Enkhuizen juist een vloot gereed gemaakt om Den Briel terug te veroveren, maar het loopt anders. In deze aflevering beleven we het losbreken van de Opstand in Enkhuizen, met de nodige sensatie. Daarna trekken we door naar Medemblik, Hoorn en de rest van West-Friesland. Het zijn verhalen van vervelende vaandels, boze burgers, brave burgemeesters en vooral opbloeiend oranje. 

We gaan verder richting de Opstand. Het kleine beetje West-Friese adel trekt naar Brussel om het vervolgen van protestanten te stoppen. Dat lukt, waarna we kunnen luisteren naar de eerste hagenpreek binnen de Omringdijk. We hebben allemaal op school geleerd hoe dit allemaal uitliep in de welbekende Beeldenstorm, maar hoe erg stormde het bij ons? En hoe zat het met het West-Friese bloed dat vloeide onder het schrikbewind van de hertog van Alva? Die geuzen waren trouwens ook geen lieverdjes, want zoals u in deze aflevering kunt horen, plunderden ze geregeld West-Friesland. En als we het toch over ellende hebben, natuurlijk vergeten we de Allerheiligenvloed niet. Al met al kommer en kwel en daarmee de laatste druppels voordat de emmer overliep.

De Nederlandse Opstand met Willem van Oranje, we kennen de verhalen allemaal. Maar hoe zat het in West-Friesland? In deze speciale serie kijken we naar de gewone West-Friezen van weleer en hun rol in dit stukje vaderlandse geschiedenis. In deze eerste aflevering wandelen we door West-Friesland om een indruk te krijgen van de heersende onvrede. We komen langs de koeien van Grosthuizen, de Roode Steen van Hoorn, de kloosters van Blokker en een bijzonder pareltje in Hoogkarspel. Helaas zonder Loes, want die is op avontuur. Maar wel met orgelmuziek van de organiste Bets Conijn.

Een speciale aflevering vanuit het Westfries Archief, want daar hebben we een unieke vondst gedaan. Het is een eeuwenoud stuk uit Hoorn: een lijvig lofdicht, waar nog wat bijzonders achter schuilgaat. Het is namelijk een lied!1 Hoorn wil ik nu gaen loveneen dal seer schoon van hovenmidden int Westvriesse Lanteen stat seer wel gelegendaeraen dat komt geslegende Zuyderzee plaisant2 Van oosten en van westenwort tot ’t gemene bestengebragt van alles waten uyt veel andre landengevoert menigerhandetot Hoorn in de stat3 Door al de werelt heenenis hun zeevaert verschenenwaer wat te winnen ishet bootsvolk seer bequamesijn wakker al te samenen op de zee seer fris4 Aen d’ander sijd sijn weydende beesten haer vermeydende boomgaerts heel planteitsoo dat in het besluytende stat vertoont van buytenOf s’al in boomen leit5 De burgers t’hun vermakengaen wand’len (uyt hun daken)meest buyten de Koe-poortdaer sijn verscheyde padensoo dat elk gaet te radenmet sijn gesin alst hoort6 Seer cierelijke wegenaen d’Oost-Cingel gelegenen ook opt Koe-poorts Pateen straet om langs te ganeen een Drie-Boomde Laneplaisierig bij de stat7 Noch een Tweeboomde schoonewat verder staet ten toonemet hoven aengenaemdie cierlijk staen en groeienen ook seer vrugtbaer bloeiengelijk als d’andere t’saem8 De stat is ook genugtighet Noord en ’t Oost wijtlugtigsijn straten wel bebout waer dat men heen gaet kijkenmen siet aen alle wijkende schoonheit menichfout9 De hooftkerk hier te Hoorenheeft een seer hoogen toorendaer men seer veel van houtde Damptenaers vermeerendie hebben tot Gods eerendees tempel eerst gebout10 ’t Is ’t groost cieraet der stede’s is lang en breet, ook medeseer cierlijk van opstelhet oordeel daer geschildertis nu soo wat verwildertdoch ’t is bijsonder wel11 Hierbij sijn noch twee kerkenseer schoon en fraie werkenter godsdienst opgesteltons voorouders te samedie hebben aengenameseer breet hiervan gemelt12 De dienaren der kerkendie in Gods akker werkenen ook de kerkenraetdie sijn door Godes zegengering, neder geslegengodsdienstig in der daet13 De burgers int gemeenevan state groot en kleenesijn ned’rig int gewaetvroom en deugtsaem van levenseer vredig hier benevevernoegt in hunnen staet14 Dees stat heeft ook te baten’t Collegy van de statenvan het Noorderquartiermen gaet het recht uytsprekentot Hooren alle weekende rechters sijn dan hier15 Godt wil al hun raetslagenin desen onsen dagenzegenen verr en wijtopdat ons lant en stedenmogen in rust en vredenwelvaren t’aller tijt16 D’admiraliteit medenvergaert hier na ’s lands zedenhoewel ten halven maerGodt wil door Sijn wijshedenhun saken ook beledentot ’s lands nut en oorbaer17 De overheit met namendie sijn hier al te samenvan aert seer goedertierde weduw, wees en ermensij elk int recht beschermenen ’t onrecht straffen fier18 Men maekt hier ook geen mentyte dwingen de consientyde godsdienst is hier vrijelk kan en mach bij desengerust en seker wesenvan alle tiranny19 Dies wij na Gods begerensijn schuldig haer te eerenin onderdanicheiten Godt ook daar benevenbidden voor hun lang levenwelvaert en zalicheit20 Noch sijn ’s weeks twe marctdagendan komt met schuyt en wagenseer veel huysluyden voortveel schoone dorpvlekkenin dit gebiet haer strekkentwelk onder Hoorn behoort21 Huyslieu uyt alle hoeckenkomen dees marct besoekende stapel hier van kaesontallijk wagen rinnenuyt ‘t noorderlant hier binnende stat, met groot geraes22 Hierbij ik noch vervatede Oude-Vrouwe-Strateen haer nieu logementseer schoon onder en bovendaer sij hebben haer proventot aen haer levens ent23 De munt (hier wel gelegen)daer wort veel gelt geslegenvan silver en van goutde Munt-Straet ook met namedaervan sij seer bequamede naem draegt en behout24 Veel privilegi medegegunt aen dese stededie ik bijsonder kensijn nu bij mij verswegentot ander tijt gelegenblijven noch in mijn pen

We gaan terug 1426. West-Friesland komt in opstand tegen Filips van Bourgondië. Het is een wirwar van hoeken, kabeljauwen en een onthoofde Horinees. Een wirwar waar zelfs de Hensbroeker boeren niet onpartijdig blijven. Al met al dus weer een roerig stukje uit onze West-Friese geschiedenis.

In het notariële archief van Enkhuizen zit een pareltje: een bestek van een jacht uit 1654. Op het eerste gezicht lijkt dit heel normaal, want in Enkhuizen werden vele schepen gebouwd in de zeventiende eeuw. Toch schuilt er achter deze jacht iets bijzonders, wat ons zelfs brengt bij de koning van Engeland. In deze aflevering duiken we daarom in de wonderlijke wereld van de scheepsbouw. In de zeventiende eeuw was de Hollandse scheepsbouw de beste van de wereld en onze schepen domineerden dan ook de wereldzeeën. En dat op speciale wijze, want in West-Friesland werden de schepen wezenlijk anders gebouwd dan bij de concurrentie in Engeland.

We gaan terug naar één van de meest beslissende dagen uit de West-Friese geschiedenis: 27 maart 1297. Een groot Hollands leger ontmoet een West-Friese strijdmacht op de vlaktes bij Vronen, ook wel de middeleeuwse hoofdstad van West-Friesland genoemd. Het resultaat was ingrijpend: Vronen werd met de grond gelijk gemaakt en West-Friesland kwam definitief onder Hollands bewind. Toch, er bloeide uiteindelijk ook weer wat moois uit: het dorp Sint Pancras.

Ons West-Friese landschap kent vele geheimen. Immers, we weten vrij weinig van de eerste eeuwen waarin dit landschap door pioniers werd veroverd op de natuur. In deze aflevering ontrafelen we een deel van deze geheimen door te kijken naar toponiemen met 'slim' erin. Denk aan Slimpad, Slimtocht en Slimdijk. Dit heeft natuurlijk niets met intelligentie te maken, maar alles met de aloude praktische instelling van onze West-Friese voorouders.

We gaan terug naar 24 juni 1517. Een enorme vloot komt aan land in Medemblik. Het is de Friese vrijheidsstrijder Grote Pier met zijn gevolg, maar hij komt niet vredelievend. Integendeel, de stad wordt belegerd, ingenomen en in brand gestoken. Alleen Kasteel Radboud weet de aanval te weerstaan, maar het eindigt niet bij Medemblik...

In 1697 voer het schip de Berkhout voor de kusten van Malaga, Spanje. De schipper, een ervaren rot uit Venhuizen, had enkele weken eerder zout ingeladen. Veilig in konvooi met enkele oorlogsschepen voer de Berkhout terug naar West-Friesland, tot de schipper besloot het konvooi te verlaten. Niet veel later verscheen er een groot Frans kaperschip en de Berkhout werd overrompeld en genomen. In deze aflevering duiken we in de verhalen van dit schip, want er ging veel meer mis onderweg. Zo werd er onderweg een Hoorns bemanningslid afgeranseld door de schipper en achtergelaten op een Spaans strand, hij moest zelf maar thuis zien te komen. En er zit een vreemd luchtje aan de kaping: heeft de schipper van de Berkhout zijn schip expres laten kapen?

Op een akker in Hoogwoud werd ruim dertig jaar geleden een heel bijzondere vondst gedaan: een graf van duizenden jaren oud! Maak in deze aflevering kennis met Kees de Kopertijdman. We duiken in de wereld van de archeologie met periodes als steentijd en kopertijd, om te ontdekken hoe Kees nu eigenlijk leefde in het prehistorisch West-Friesland. En... waar zijn Kees zijn benen gebleven?

We gaan terug naar 11 augustus 1700. Cornelis Varken uit Warmenhuizen rijdt op zijn paard door het rustige Noord-Scharwoude, tot hij plots staande wordt gehouden door de dorpsschout. Cornelis krijgt direct een boete, want hij rookt een pijp op zijn paard. Dat is natuurlijk ten strengste verboden. Cornelis heeft echter andere plannen. In plaats van de kleine boete te betalen, bepleit hij zijn onschuld voor het gerecht. In deze aflevering duiken we niet alleen in de zin en onzin van deze zaak, maar ook in de lokale dorpsregeltjes van Noord-Scharwoude in het algemeen. Zo weet u voor eens en altijd dat het onverstandig is om daar naakt over het land te lopen of uienschillen in de sloot te gooien.

Eind vijftiende eeuw staat West-Friesland er niet best voor. Nattigheid, veesterfte, oorlogen, ga zo maar door. En op dat moment komt de graaf van Holland met een extra hoge belasting, juist om die oorlogen te kunnen betalen. Voor veel West-Friezen kwam hierdoor hun bestaan in gevaar: kaas en brood was geen vanzelfsprekendheid meer. Het gevolg was opstand! Duizenden kwaaie kaaskoppen trokken Holland door, tot Leiden aan toe, alwaar een sterk leger hen stond op te wachten. Benieuwd hoe dit afliep? Luister dan deze zesde aflevering van Wonderlijck Westvrieslant!

In 1520 ging een grote groep West-Friese boeren naar het Deense eiland Amager, vlakbij Kopenhagen. Ze kwamen daar op uitnodiging van de Deense koning om een kolonie te stichten. Het avontuur verliep uiteindelijk niet vlekkeloos, maar naar verloop van tijd bloeide de West-Friese landbouwkolonie op en nog steeds wonen hun nazaten op dit mooie eiland in Denemarken! In deze aflevering duiken we in hun geschiedenis.

Het was koud in 1709, heel koud. Niet even, maar vele maanden achter elkaar. West-Friesland was vol sneeuw en ijs... Men kon de Zuiderzee over met sledes en schaatsen, maar niet iedereen keerde levend terug. Dirk Burger van Schoorl schreef erover in zijn kroniek van Medemblik. We duiken via zijn kroniek in deze verschrikkelijke vrieskou.

Het is 1598. Twee mannen uit Medemblik (en Opperdoes) varen uit naar Spanje om te handelen. Dat terwijl Holland in oorlog is met het Spaanse wereldrijk. Ze worden gevangen gezet en eindigen op de galeien, alle hoop lijkt verloren... of toch niet?

We gaan terug naar het Schagen van 1894. Er is een dubbele moord gepleegd op een onschuldige weduwe met haar nichtje. Het is het gesprek van de dag in dit dorpse stadje. Ramptoerisme viert hoogtij, als zelfs de buurvrouw een ladder tegen de schutting zet om mensen te laten gluren naar het bloedige tafereel. Tegen betaling uiteraard. Uiteindelijk lukt het de politie om de moordenaar op te sporen. Benieuwd naar wie het was en naar het motief? Luister dan naar deze tweede aflevering van Wonderlijck Westvrieslant!

We gaan terug naar het Avenhorn van 1659, waar de schout van Hoorn de West-Friese Omringdijk laat doorsteken. Wij duiken samen in het verhaal hierachter. Wat begon als een dorpentwist groeide namelijk snel uit tot een stedenstrijd.

In deze podcast duiken wij in verhalen uit het West-Friese verleden, van een doorgestoken dijk tot een plunderende Pier.