Wszechnica FWW - Historia

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Agnieszką Bryc i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [21 lipca 2026 r.]Polityka zagraniczna bezpośrednio dotyka każdego z nas. Napięcia na linii Izrael–USA–Iran błyskawicznie dyktują ceny paliw na stacjach, uderzając w budżety domowe, przedsiębiorców i całą światową gospodarkę.Z kolei tocząca się tuż za naszą wschodnią granicą wojna Rosji z Ukrainą to konflikt, którego wynik przesądzi o losach obecnych i przyszłych pokoleń. Będzie on decydujący dla utrzymania suwerenności Polski i naszego prawa do samostanowienia.Świat ulega głębokiej transformacji, a przed Europą piętrzą się nowe wyzwania. Unia Europejska i jej państwa członkowskie gorączkowo szukają nowych rozwiązań. Wystarczy prześledzić oficjalne strony prezydenta Francji czy norweskiego MSZ – na bieżąco relacjonują one strategiczne spotkania, inicjatywy i porozumienia (również te z Ukrainą).Jak na tym tle wypada komunikacja polskich instytucji – proszę zobaczyć.Rzeczywistość wokół nas uległa nieodwracalnej zmianie. To najlepszy moment, by zapytać: jak zdefiniować na nowo polskie interesy międzynarodowe i na czym powinniśmy się dziś skupić?Zapraszamy na kolejną dyskusję o polityce zagranicznej w ramach Wszechnicy! O międzynarodowych sprawach Polaków – jak zawsze – z Jerzym Markiem Nowakowskim, a zaproszonym gościem będzie ekspertka Agnieszka Bryc.Dr Agnieszka Bryc - politolożka i wykładowczyni Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalizująca się w polityce zagranicznej Rosji, państwach poradzieckich oraz stosunkach międzynarodowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie uzyskała również stopień doktora nauk humanistycznych. Przewodnicząca Rady Ośrodka Studiów Wschodnich, członkini rad i gremiów naukowych zajmujących się Europą Wschodnią. Aktywnie popularyzuje wiedzę o polityce międzynarodowej, regularnie komentując wydarzenia w mediach i współprowadząc podcast „Raport międzynarodowy”.fot Agnieszka Bryc: https://www.kew.org.pl/protecting-european-values/agnieszka-bryc-fellow/Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#politykazagraniczna #bezpieczeństwo #Rosja #Ukraina #Europa #Iran #Izrael #USA #AgnieszkaBryc #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #Wszechnica #rozmowywszechnicy

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [14 lipca 2026 r.]Miało być skromnie i ostrożnie, a było ciekawie. Prezydent Trump ogłosił, że weźmie udział tylko ze względu na „swojego przyjaciela”, prezydenta Erdogana. Ale uczestniczył w obradach plenarnych. W czasie ich trwania nie poruszył drażliwych kwestii Grenlandii czy pretensji o brak wsparcia w wojnie z Iranem.Trump przy okazji przyjechał do Ankary z oficjalną wizytą. Przyjęto go po królewsku z konną asystą (w Polsce to to nosiło nazwę banderia). Erdogan wyszedł naprzeciw podjeżdżającej limuzyny, a potem przegląd kompanii honorowej : widok dwóch starszych panów dokonujących tradycyjnego przeglądu kompanii honorowej, wspierających się podczas tej ceremonii był wzruszający.Na szczycie sukces odniosła Ukraina, wymieniona w końcowej deklaracji jako "podstawa" bezpieczeństwa Europy wobec (również wspomnianego) zagrożenia ze strony Rosji. To ogromna zmiana w stosunku do postaw krajów europejskich z początku wojny.Prezydenci Donald Trump i Wołodymyr Zełenski rozmawiali dość długo podczas osobnego spotkania. W czasie rozmowy Prezydent Trump powiedział, że Ukraina dostanie licencję na produkcję pocisków Patriot, a także miał pozytywnie wyrazić się o Polsce i o dużej liczbie Ukraińców w naszym kraju. Czy uwagi te dotyczyły w jakiś sposób stanu wzajemnych relacji - trudno stwierdzić.Ogłoszono różne inicjatywy finansowe wspierające proces zbrojenia się Europy oraz podpisano listy intencyjne dotyczące kontraktów zbrojeniowych. Wszystko to może świadczyć o tym, że Zachód, a szczególnie Europa, raczej się jednoczy, niż rozpada, jak to wieszczą niektórzy.Inne sprawy, które zostaną poruszone w nadchodzącej rozmowie, to: 14 lipca i "europejski wymiar" tego święta, koniec zawieszenia broni w wojnie z Iranem (a już mieliśmy nadzieję na tańsze zakupy na stacjach benzynowych), spór z Ukrainą i rola deklaracji Parlamentu Europejskiego, sposób, w jaki Rosja może wybrnąć z konfliktu, oraz kolejny rzut oka na procesy globalne. I oczywiście dyskusja z widzami.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [7 lipca 2026 r.]25 maja 2026 roku studenci I roku Wydziału Europeistyki na Uniwersytecie Warszawskim zorganizowali symulację obrad polskiego parlamentu (sesji plenarnej) – debatę pod tytułem „Polska i Unia Europejska w zmieniającym się świecie”. To niezwykle ciekawa inicjatywa. Studenci zaprosili posłów ze wszystkich ugrupowań, jednak nie pojawił się nikt z Platformy Obywatelskiej. Nie po raz pierwszy działacze tej partii mają w nosie obywateli. No cóż, pycha kroczy przed upadkiem.Najciekawsze były wypowiedzi posłów dotyczące Unii Europejskiej. Każdy widzi, że wszystko się zmieniło – przed Europą i krajami europejskimi, w tym szczególnie przed Polską, stają wyzwania egzystencjalne. Europa jest 10 lat po brexicie, a jego skutki są dla Zjednoczonego Królestwa (UK) widoczne i dotkliwe. Zmieniają się rządy (podobnie jak niegdyś we Włoszech, które z kolei teraz są stabilnym państwem), a system opieki zdrowotnej, który miał rozkwitnąć zasilony zaoszczędzonymi pieniędzmi, kuleje jak dawniej. Polacy i inni imigranci z Europy Środkowej wyjechali, a na ich miejsce przybyli nowi z Afryki, co tylko pogłębiło kryzys migracyjny (który brexit miał rzekomo rozwiązać). Brakuje rąk do pracy, a rolnicy, którzy poparli wyjście z UE, teraz domagają się takiego samego wsparcia, jakie otrzymywali za czasów członkostwa. Wskutek konkurencji z globalnego Południa - Nowej Zelandii i Australii - nie mają gdzie sprzedawać swojej wołowiny. Samotne UK jest bezradne wobec ceł nakładanych przez Donalda Trumpa i Chiny. Straty w PKB przekładają się na coraz niższy poziom życia…Ta sytuacja spowodowała, że przywódcy europejskich partii prawicowych najpierw przestali mówić o frexitach, dexitach czy nexitach i końcu Unii, potem zaczęli twierdzić, że Unia tak, ale potrzebne są zmiany stymulowane od wewnątrz. Teraz z kolei - tak jak Giorgia Meloni - zaczynają mówić, że w obecnych czasach potrzebujemy wręcz silniejszej Unii, by sprostać wyzwaniom, jakie tworzą Chiny, USA, Rosja i zmiany klimatyczne.I tu dochodzimy do wypowiedzi polskich posłów podczas tej studenckiej debaty. Wychodzi na to, że większość z nich zupełnie nie rozumie zmian, jakie zaszły wokół nas i w samej Europie, nie rozumie sensu umów handlowych i nie ma pojęcia, o co toczy się gra.Studenci I roku przygotowali własną uchwałę (https://docs.google.com/document/d/1KYlyZXdeSEPh56uvHhfZ4ydHGUnlwlDWLWlBjL2SmDU/edit?tab=t.0#heading=h.z01aqymm8qpz) Z wieloma jej postulatami można dyskutować, jednak najcenniejsze jest to, że sami podjęli obywatelską inicjatywę spotkania, musieli się merytorycznie przygotować i wykazali tym samym troskę o przyszłość swoją oraz Rzeczypospolitej. Teraz powinni wezwać do podobnych spotkań i debat studentów innych uniwersytetów. Być może jest to droga do upowszechniania wiedzy o współczesnym świecie i sposób na ograniczenie sukcesów Rosji w wojnie dezinformacyjnej, prowadzonej w Polsce i Europie.O tym i o wielu innych bieżących sprawach – w najbliższej rozmowie z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [30 czerwca 2026 r.]Ani my się stąd nie przeniesiemy, ani Ukraińcy. Nie narzucimy im naszej wersji ich historii i bohaterów narodowych, tak jak oni nie narzucą nam swojej wizji przeszłości. Musimy nauczyć się z tym żyć. Musimy ich przekonać do naszego prawa – i naszej głębokiej potrzeby – do godnego pochowania zamordowanych. Oni już nie ożyją, nikomu nie będą zagrażać…Zarówno Polacy, jak i Ukraińcy muszą patrzeć w przyszłość. Musimy jasno określić, do czego jesteśmy sobie nawzajem potrzebni i jakie są nasze strategiczne interesy. Oba kraje leżą na obszarze, na którym ściera się europejskie heartland z rimlandem. Ze względu na swoje położenie, oba państwa – a zwłaszcza Ukraina – stają się kluczowe dla europejskiego rimlandu. Są również niezwykle ważne dla położonej w heartlandzie Rosji, która po utracie wpływów próbuje i będzie dążyć w przyszłości do osiągnięcia swoich dawnych limes. Dla Kremla Ukraina to wciąż część Rosji, a Ukraińcy – jedynie „zagubieni Rosjanie”. Polska, to strefa buforowa, nad którą panował przez stulecia.W ultimatum z 2021 roku Polska miała stać się „daniem”, które Zachód podaruje Rosji poprzez odłączenie nas od zachodniego systemu bezpieczeństwa. Nic nie wskazuje na to, by Rosjanie zrezygnowali. W cieniu tego zagrożenia przyjdzie żyć i pracować kolejnym pokoleniom Polaków.Wydaje się, że jedyną logiczną odpowiedzią na ten stan rzeczy jest wolna, włączona w zachodni system bezpieczeństwa Ukraina oraz nasze dobre z nią relacje. Jak to osiągnąć?Zapraszamy na wtorkową rozmowę Wszechnicy z Jerzym Markiem Nowakowskim, w której poruszymy te ważne zagadnienia…Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Magdalena El Ghamari i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [23 czerwca 2026 r.]To stało się nie pierwszy raz w dziejach świata. Miała być krótka i szybka wojna. Usunięcie ekipy rządzącej i skłonienie napadniętego kraju do uległości. Jednak stało się coś odwrotnego mocarstwo, które rozpoczęło wojnę musiało szybko ustąpić i zostało upokorzone. Nieprzemyślane działania doprowadziły rezultatów odwrotnych od zamierzeń. To ważna lekcja dla wszystkich rządzących. Planowanie i strategia, a nie wiara w swoją potęgę, nawet jeśli jesteś mocarstwem…No i oczywiście inne bieżące sprawy polityki zagranicznej…Zapraszamy na rozmowę z Magdaleną El Ghamari i Jerzym Markiem NowakowskimDr Magdalena El Ghamari – doktor nauk społecznych w obszarze nauk o obronności (2013), pracowniczka naukowo-dydaktyczna Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych (INPiSM). Zajmuje się badaniami nad terroryzmem, propagandą i rekrutacją w organizacjach terrorystycznych, procesami radykalizacji i ekstremizmu oraz problematyką regionu MENA (religia i kultura świata arabsko-muzułmańskiego). Jest członkinią m.in. Radicalisation & Extremism Advisory Board (RAN) oraz Society for Libyan Studies (The British Academy), a także stowarzyszenia kombatantów misji pokojowych ONZ. W latach 2017–2020 była stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców; pełni funkcje eksperckie m.in. w obszarze ekstremizmu islamskiego i bezpieczeństwa wewnętrznego. W latach 2023–2025 pracowała jako profesorka wizytująca w Heidelberg Skopje (Macedonia). Równolegle działa jako niezależna międzynarodowa ekspertka i szkoleniowiec dla instytucji krajowych i międzynarodowych (m.in. FRONTEX, CEPOL, UNESCO, KFOR, EULEX), prowadząc szkolenia dotyczące środowiska operacji oraz obszaru arabsko-muzułmańskiego, w tym w kontekstach takich jak Afganistan, Irak, Kosowo i Libia.Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#polityka #wojna #bliskiwschód #rozmowywszechnicy #Wszechnica #WszechnicaFWW #rozmowywszechnicy #politykazagraniczna #geopolityka #bezpieczeństwo #stosunkimiędzynarodowe #konflikty #strategia #dyplomacja #MENA #BliskiWschód #MagdalenaElGhamari #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #analiza #świat #polityka #nauka #edukacja

Wykład dr Adrianny Wielgopolan w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Dlaczego niektóre decyzje podejmujemy błyskawicznie, a nad innymi zastanawiamy się przez długie minuty? Skąd wiemy, że ktoś jest zły, jeszcze zanim zdążymy świadomie przeanalizować jego wyraz twarzy? I dlaczego nasz mózg tak łatwo daje się nabierać na iluzje optyczne?W wykładzie zaglądamy do laboratorium współczesnej psychologii i sprawdzamy, czym naprawdę zajmują się psychologowie. To okazja, by zobaczyć „psychologię od kuchni” - poznać metody badawcze, narzędzia oraz pytania, na które naukowcy próbują znaleźć odpowiedzi.Wykład pokazuje, że psychologia nie ogranicza się do rozmów o emocjach czy testów osobowości. To nowoczesna nauka badająca sposób, w jaki człowiek postrzega świat, podejmuje decyzje, przetwarza informacje oraz funkcjonuje w relacjach z innymi ludźmi.Dowiemy się między innymi:- jak działa ludzki mózg podczas podejmowania decyzji,- czym różni się myślenie automatyczne od refleksyjnego,- dlaczego popełniamy błędy poznawcze,- jak rozpoznajemy emocje innych osób,- skąd biorą się iluzje optyczne i poznawcze,- jak psychologowie badają uwagę, pamięć i procesy myślowe.Prelegentka wyjaśnia również, jak wygląda współczesny warsztat badawczy psychologa. Poznamy metody wykorzystywane w laboratoriach psychologicznych - od kwestionariuszy i eksperymentów, przez okulografię (eye-tracking), po techniki neuroobrazowania pozwalające obserwować aktywność mózgu. Dowiemy się także, jak w badaniach psychologicznych wykorzystuje się gry, symulacje i wirtualną rzeczywistość.Szczególnie interesującym elementem wykładu jest omówienie dwóch systemów myślenia opisanych przez psychologię poznawczą. Jeden działa szybko, automatycznie i intuicyjnie, drugi wolniej, ale pozwala analizować, planować i rozwiązywać złożone problemy. To właśnie współpraca tych dwóch mechanizmów wpływa na większość naszych codziennych wyborów.dr Adrianna Wielgopolan - psycholożka, badaczka procesów emocjonalnych i poznawczych, adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w psychologii poznawczej i psychologii emocji, badając m.in. wpływ emocji na uwagę, pamięć, podejmowanie decyzji oraz funkcjonowanie społeczne. W swojej pracy wykorzystuje metody eksperymentalne, analizę zachowania oraz nowoczesne techniki badawcze stosowane w psychologii poznawczej. Autorka i współautorka publikacji naukowych poświęconych emocjom, niejednoznaczności emocjonalnej, kontroli poznawczej oraz relacjom między emocjami a procesami myślowymi. Kieruje projektem badawczym Narodowego Centrum Nauki dotyczącym roli niejednoznaczności emocjonalnej w procesach poznawczych. Laureatka programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej dla wybitnych młodych naukowców. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię emocji, psychologię poznawczą, psycholingwistykę, społeczne aspekty przetwarzania informacji oraz zastosowanie metod eksperymentalnych w badaniach nad funkcjonowaniem człowieka.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#psychologia #mózg #nauka #psychologiapoznawcza #emocje #UW #UniwersytetWarszawski #kampusochota #neuronauka #psychologiaodkuchni #Wszechnica

Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [12 czerwca 2026 r.]Jak powinna wyglądać relacja między politykami a dziennikarzami? Czy media wciąż pełnią funkcję kontrolną wobec władzy, czy coraz częściej stają się częścią politycznego sporu? Jaką rolę odgrywają dziś media społecznościowe, bańki informacyjne, emocje i walka o uwagę odbiorców?W wykładzie „Politycy i dziennikarze” red. Adam Szostkiewicz analizuje napięcia, zależności i wzajemne oczekiwania między światem polityki a światem mediów. Pokazuje, że dziennikarze i politycy są sobie nawzajem potrzebni, ale ich relacje powinny opierać się na zaufaniu, profesjonalnym dystansie i poszanowaniu zasad debaty publicznej. Gdy te granice zostają przekroczone, cierpi nie tylko jakość informacji, ale także zaufanie obywateli do państwa, mediów i siebie nawzajem.Adam Szostkiewicz opowiada o roli dziennikarza jako osoby zaufania publicznego, której zadaniem jest szukanie prawdy, zadawanie pytań, sprawdzanie przekazów i oddzielanie faktów od insynuacji. W wykładzie pojawiają się przykłady z polskiej i międzynarodowej polityki, dotyczące m.in. mediów publicznych, upartyjnienia przekazu, agresywnego języka wobec dziennikarzy, nadużywania pytań z tezą oraz wykorzystywania emocji do budowania politycznego konfliktu.Szczególne miejsce zajmuje temat polaryzacji społecznej. Prelegent zwraca uwagę, że spór polityczny sam w sobie jest naturalnym elementem demokracji, ale staje się niebezpieczny wtedy, gdy obywatele przestają traktować osoby o innych poglądach jako rozmówców, a zaczynają widzieć w nich wrogów. W tym kontekście omawia pojęcie polaryzacji afektywnej, czyli sytuacji, w której podziały polityczne przeradzają się w niechęć, brak zaufania i zerwanie komunikacji społecznej.To wykład o dziennikarstwie, polityce, demokracji i odpowiedzialności za słowo. O tym, dlaczego wolność słowa nie oznacza prawa do siania nienawiści i dezinformacji. O tym, dlaczego media są potrzebne także wtedy, gdy nie ufamy im bezgranicznie. I o tym, jak każdy z nas może przeciwdziałać zamykaniu się w bańkach informacyjnych.W wykładzie poruszone zostają m.in.:– relacje między politykami a dziennikarzami,– rola mediów w demokracji,– etyka dziennikarska i pytania z tezą,– media publiczne i media prywatne,– polityczna medialność i strategie wizerunkowe,– media społecznościowe i bańki informacyjne,– dezinformacja, wolność słowa i odpowiedzialność za przekaz,– polaryzacja społeczna i polaryzacja afektywna,– wpływ języka polityków i mediów na obywateli.Adam Szostkiewicz - dziennikarz, publicysta, tłumacz i działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracował m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, BBC World Service oraz tygodniku „Polityka”, gdzie publikuje teksty poświęcone polityce międzynarodowej, społeczeństwu i religii. Były działacz „Solidarności”, internowany w czasie stanu wojennego. Członek Rady Języka Polskiego, PEN Clubu oraz Fundacji im. Jerzego Turowicza. Laureat nagród dziennikarskich i odznaczeń, w tym Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas#polityka #media #dziennikarstwo #AdamSzostkiewicz #demokracja #wolnośćsłowa #dezinformacja #polaryzacja #mediaspołecznościowe #debatapubliczna #CollegiumCivitas #UniwersytetTrzeciegoWieku #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#media #dziennikarstwo #polityka #mediapubliczne #dezinformacja #społeczeństwo #demokracja #AdamSzostkiewicz #Polityka #CollegiumCivitas #UTW #Wszechnica #medi społecznościowe #wolnośćsłowa

Wykład prof. Violetty Wróblewskiej w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [5 czerwca 2026 r.]Dlaczego przemoc wobec kobiet przez stulecia była uznawana za coś „normalnego”? Jaką rolę w utrwalaniu nierówności odgrywały pieśni ludowe, bajki, przysłowia i opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie? Czy folklor może być źródłem wiedzy o rzeczywistym życiu kobiet na dawnej polskiej wsi?W wykładzie prof. Violetta Wróblewska analizuje zjawisko przemocy wobec kobiet obecne w polskiej kulturze ludowej. Punktem wyjścia jest pytanie o historyczne i kulturowe korzenie przemocy domowej oraz o to, w jaki sposób tradycyjne przekazy utrwalały określony porządek społeczny, role płciowe i relacje władzy.Prelegentka pokazuje, że folklor nie jest jedynie zbiorem baśni, legend i pieśni, lecz także cennym źródłem wiedzy o codziennym życiu dawnych społeczności. W ludowych opowieściach, przyśpiewkach weselnych, przysłowiach i przekazach obrzędowych odnajdujemy ślady rzeczywistych doświadczeń kobiet: przymusowych małżeństw, podporządkowania rodzinie, zależności ekonomicznej, społecznej kontroli oraz przemocy fizycznej i psychicznej.Szczególne miejsce w wykładzie zajmuje analiza życia kobiet w tradycyjnej kulturze chłopskiej. Prof. Wróblewska omawia kolejne etapy kobiecego życia – od dzieciństwa i okresu panieńskiego, przez małżeństwo, aż po dojrzałość – pokazując, jak ograniczona była możliwość samodzielnego decydowania o własnym losie. Wykład ukazuje także znaczenie pańszczyzny, hierarchii rodzinnej oraz wielopokoleniowego modelu gospodarstwa dla kształtowania relacji opartych na dominacji i przemocy.Autorka zwraca uwagę na mechanizmy kulturowego utrwalania przemocy, wskazując, że była ona często sankcjonowana przez obyczaj, tradycję i społeczne oczekiwania. Jednocześnie pokazuje, jak folklor może pomóc zrozumieć współczesne problemy społeczne oraz skłonić do refleksji nad dziedzictwem dawnych wzorców obecnych w kulturze.To interesujący wykład dla osób zainteresowanych folklorem, historią społeczną, antropologią kultury, historią kobiet oraz przemianami polskiej wsi.Prof. Violetta Wróblewska – folklorystka, kulturoznawczyni i polonistka związana z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalizująca się w badaniach nad folklorem słownym, bajką ludową, wierzeniami oraz kulturą tradycyjną.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#folklor #kulturaludowa #historiakobiet #kobiety #przemoc #etnografia #antropologia #pieśniludowe #baśnie #tradycja #kultura #ViolettaWróblewska #UMK #UTW #CollegiumCivitas #Wszechnica #Folklor #HistoriaKobiet #PrzemocWobecKobiet #KulturaLudowa #PolskaWieś #Antropologia #Etnografia #FolklorPolski #ViolettaWróblewska #HistoriaSpołeczna #Kultura #Wszechnica #WszechnicaFWW

Seminarium IRWiR PAN z udziałem dr hab. Wojciecha Kniecia, prof. UMK w Toruniu, dr Elwiry Piszczek, UMK w Toruniu i dr hab. Tomasza Marcysiaka, prof. UWSB Merito w Toruniu [1 czerwca 2026 r.]Jak młodzi mieszkańcy polskiej wsi widzieli swoją przyszłość pod koniec lat 60.? Jak oceniali przemiany zachodzące na wsi w okresie Polski Ludowej? Co myśleli o reformie rolnej, Państwowych Gospodarstwach Rolnych oraz przejmowaniu rodzinnych gospodarstw?W tym seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk badacze sięgają do wyjątkowego źródła historycznego – pamiętników młodzieży wiejskiej nadesłanych w 1969 roku na konkurs „Moja wieś w 25-lecie Polski Ludowej”, zorganizowany przez „Gazetę Pomorską”. Ponad 120 prac, liczących łącznie ponad 850 stron, stanowi niezwykły zapis doświadczeń, marzeń, obaw i aspiracji młodych ludzi żyjących na polskiej wsi w okresie intensywnych przemian społecznych i gospodarczych.Analiza tych materiałów pozwala spojrzeć na historię PRL z perspektywy zwykłych mieszkańców wsi. Uczestnicy seminarium pokazują, jak młodzi ludzie postrzegali modernizację rolnictwa, rozwój edukacji, migracje do miast, przemiany obyczajowe oraz relacje między tradycją a nowoczesnością. Szczególne miejsce zajmują pytania o przyszłość rodzinnych gospodarstw, dziedziczenie ziemi oraz kulturowy obowiązek przejęcia ojcowizny.W seminarium udział biorą:dr hab. Wojciech Knieć, prof. UMK – socjolog wsi związany z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, profesor Instytutu Socjologii i kierownik Katedry Ekologii Społecznej. W swoich badaniach zajmuje się rozwojem lokalnym, społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi oraz przemianami społecznymi na obszarach wiejskich. Analizuje m.in. kapitał społeczny, partnerstwa lokalne i procesy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce i Europie.dr Elwira Piszczek – socjolożka związana z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, adiunkt w Katedrze Ekologii Społecznej Instytutu Socjologii. Specjalizuje się w metodach badań społecznych, socjologii wsi, socjologii zdrowia oraz badaniach jakościowych. W swoich pracach zajmuje się m.in. przemianami społecznymi na wsi, organizacjami pozarządowymi, krótkimi łańcuchami żywnościowymi oraz społecznymi aspektami zdrowia i codzienności.dr hab. Tomasz Marcysiak, prof. UWSB Merito – socjolog związany z Uniwersytet WSB Merito w Toruniu, badacz przemian społecznych zachodzących na obszarach wiejskich. W swoich badaniach wykorzystuje metody socjologii jakościowej, analizując m.in. postawy przedsiębiorcze mieszkańców wsi, kulturę ludową, strategie życiowe oraz aspiracje edukacyjne młodzieży i dzieci. Autor publikacji poświęconych współczesnej wsi i aktywny organizator projektów badawczych oraz obozów naukowych.Seminarium organizowane przez Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN (IRWiR PAN).Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#IRWiRPAN #WieśPolska #HistoriaWsi #PolskaLudowa #SocjologiaWsi #HistoriaSpołeczna #MłodzieżWiejska #RozwójWsi #Pamiętniki #Nauka #historia #wieś #wieś #PRL #historiaPolski #socjologia #IRWiRPAN #rolnictwo #PGR #młodzieżwiejska #historiaspołeczna #PolskaLudowa #badaniaspołeczne #pamiętniki #modernizacja #wiejskiehistorie #nauka

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [2 czerwca 2026 r.]Otorbienie to naturalny proces obronny organizmu. Polega na odizolowaniu zmiany chorobowej lub ciała obcego za pomocą łącznotkankowej torebki. To swoiste „mury obronne” wokół zagrożenia, z którym układ odpornościowy nie potrafi sobie poradzić.Zmieniają się pokolenia, a Polska wciąż tkwi w hipnozie geopolitycznego fatum. Choć Niemcy się zmieniły, a Rosja została odsunięta od naszych granic, to stare lęki – regularnie podgrzewane i podlewane propagandowym sosem – wciąż nad nami wiszą.W przypadku Niemiec skład tego sosu jest stary jak świat: to „odwieczny wróg czyhający na naszą niezawisłość”. Zmieniły się tylko narzędzia. Skoro wojna się nie udała, Niemcy wymyśliły Unię Europejską, która poprzez SAFE, Zielony Ład czy Mercosur ma doprowadzić Polaków do ubóstwa i wynarodowienia.Z kolei miejsce Rosji, która przez stulecia niszczyła nasz naród, w tej opowieści zajęła… Ukraina. Ukraińcy mieli nas wykorzystać, podstępem odebrać uzbrojenie, a teraz dążą do „zukrainizowania” Polski, odrzucając naszą wersję ich własnej historii. Nie potrafimy zarządzić kwestią rozliczenia Zbrodni Wołyńskiej… Rozłam się pogłębia.W ten sposób sami zamykamy się w oblężonej twierdzy. Budowanie międzynarodowej pozycji graniczy z cudem, zwłaszcza gdy rząd negocjuje układy, a prezydent publicznie podważa ich sens. Polska zaczyna być otorbiana – jak obce ciało tkwiące w żywym organizmie Europy.Kto podsyca ten proces? Słuchając wypowiedzi niektórych naszych polityków, trudno nie zadać pytania: „Czy na Pana/Pani miejscu rosyjski agent wpływu mówiłby cokolwiek innego?”.O tym oraz o innych kluczowych sprawach międzynarodowych porozmawiamy już 2 czerwca 2026 r. z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Fundacja Centrum im. prof. Bronisława Geremka wraz z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie zapraszają na kolejną debatę w ramach cyklu „Środy Europejskie”. Partnerem wydarzenia jest Fundacja Lechmar.Debata będzie poświęcona najważniejszym wyzwaniom związanym z odbudową Ukrainy po wojnie — zarówno w wymiarze politycznym i społecznym, jak i gospodarczym oraz infrastrukturalnym. Osoby uczestniczące w dyskusji porozmawiają o tym, jak międzynarodowa społeczność może skutecznie wspierać Ukrainę, jakie priorytety powinny wyznaczać politykę pomocową oraz jaką rolę w tym procesie mogą odegrać organizacje pozarządowe, instytucje międzynarodowe i sektor prywatny.W rozmowie pojawią się także pytania o doświadczenia innych państw, które mogą być przydatne w planowaniu odbudowy Ukrainy, oraz o znaczenie współpracy między administracją publiczną, partnerami międzynarodowymi, biznesem i społeczeństwem obywatelskim.W dyskusji udział wezmą:Mykoła Kniażycki – deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy,Paweł Kowal – przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, przewodniczący Rady do spraw Współpracy z Ukrainą,Przemysław Krych – inwestor, założyciel Cornerstone Investment Management.Spotkanie poprowadzi Jolanta Pieńkowska – dziennikarka, prezenterka telewizyjna i radiowa.Mykoła Kniażycki – deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy, dziennikarz, producent i menedżer mediów (koncernów medialnych i kanałów telewizyjnych). Współprzewodniczący Grupy Parlamentarnej ds. Kontaktów Międzyparlamentarnych z Polską, przewodniczący Komisji Parlamentarnej Stowarzyszenia między Ukrainą i UE.Paweł Kowal – przewodniczący Sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, przewodniczący Rady do spraw Współpracy z Ukrainą. Politolog, historyk, polityk i publicysta. Profesor Instytutu Studiów Politycznych PAN. Autor artykułów naukowych, analiz i książek na tematy transformacji w Europie Środkowej i ZSRS oraz polityki wschodniej.Przemysław Krych – założyciel Cornerstone Investment Management i Griffin Real Estate, inwestor z doświadczeniem w zarządzaniu aktywami, restrukturyzacji i realizacji strategicznych transakcji. Ekspert w tworzeniu wartości inwestycyjnej i rozwoju projektów w Europie Środkowo-Wschodniej.Jolanta Pieńkowska – dziennikarka i prezenterka telewizyjna oraz radiowa. W latach 2006–2025 związana z Grupą TVN. Wcześniej pracowała w TVP, gdzie do 2004 roku prowadziła główne wydanie Wiadomości oraz programy publicystyczne i wieczory wyborcze. W radiowej Trójce do lipca 2006 prowadziła poranny „Salon Polityczny”. Wielokrotnie nagradzana za dziennikarskie osiągnięcia.„Środy Europejskie” to cykl debat organizowanych przez Fundację Centrum im. prof. Bronisława Geremka we współpracy z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie.Spotkania poświęcone są szeroko pojętej tematyce europejskiej, obejmującej zagadnienia związane z bezpieczeństwem, integracją, ekologią, demokracją, kulturą i tożsamością europejską. Tworzą przestrzeń do refleksji i rozmowy z ekspertami, badaczami oraz przedstawicielami instytucji publicznych i organizacji społecznych.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Ukraina #Europa #OdbudowaUkrainy #ŚrodyEuropejskie #Wszechnica #FundacjaGeremka #ŁazienkiKrólewskie #Debata #PolitykaMiędzynarodowa

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [26 maja 2026 r.]„Uważaj na tych, którzy cię przesadnie chwalą; chcą albo coś od ciebie wyciągnąć, albo myślą, że jesteś głupcem” Baltasar Graciàn w „Brewiarzu Dyplomatycznym”Komunikat na Truth Social prezydenta Donalda Trumpa o tym, że z szacunku dla prezydenta Karola Nawrockiego wyśle do Polski 5000 żołnierzy dla wielu oznacza, że powinno się zakończyć dyskusje, bo wszystko jest jasne. USA nadal wspierają Polskę. Realizm nakazuje zastanowić się jaką wartość strategiczną ma dla USA Polska, z czego wynika, że Polska jest takim ważnym sojusznikiem? Kościuszko i Pułaski? Położenie? Liczba Amerykanów polskiego pochodzenia?Po pierwsze Amerykanie wysyłając tu wojska nie myśleli o udzieleniu Polsce „gwarancji” bezpieczeństwa.Polska Agencja Prasowa cytuje treść depeszy wysłanej z Ambasady USA w Warszawie do centrali: „Rotacyjne rozmieszczenie wojsk zainicjowane po inwazji Rosji w 2022 roku nigdy nie miało na celu ustanowienia stałych baz, ale nigdy nie było to konsekwentnie ani skutecznie zakomunikowane publicznie” – stwierdza depesza. W konsekwencji „tymczasowa rotacyjna obecność stopniowo zaczęła być postrzegana w Polsce jako półtrwała gwarancja bezpieczeństwa, a my zrobiliśmy niewiele, by temu przeciwdziałać”.Drugi cytat zdaje się pokazywać niektóre cele amerykańskiej polityki wobec Europy i Polski: „Wstrząsy z ostatnich dniach mogą ‘wzmocnić presję na odejście od amerykańskich systemów obronnych, przyspieszenie integracji obronnej Unii Europejskiej kosztem Ameryki i szerzenie antyamerykańskich narracji politycznych i medialnych w całym regionie’ – ostrzeżono w depeszy.”Wygląda na to, że z jednej strony USA mówią Europie by się sama broniła, z drugiej integracja obronna Europy odbywa się „kosztem Ameryki”. Powstaje pytanie: to w końcu o co Amerykanom chodzi?O tym porozmawiamy na kolejnym spotkaniu z Jerzym Markiem Nowakowskim. Ale będziemy też rozmawiać o wojnie Rosji z Ukrainą, Niemczech i możliwym pokoju na Bliskim Wschodzie…Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #Geopolityka #USA #Polska #Europa #Ukraina #Trump #Bezpieczeństwo #PolitykaMiędzynarodowa #Wszechnica #WszechnicaFWW #RozmowyWszechnicy

Wykład prof. dr hab. Piotra Macieja Majewskiego w ramach Kawiarni Naukowej Festiwalu Nauki [18 maja 2026 r.]Przed stu laty, 12 maja 1926 roku rozpoczął się przewrót majowy. Marszałek Józef Piłsudski obalił konstytucyjne władze państwa i ustanowił rządy autorytarne. Nie były one zjawiskiem wyjątkowym w międzywojennej Europie. Niedemokratyczne reżimy przebierały wiele form i odcieni. Na spotkaniu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Co wyróżniało dyktaturę piłsudczyków? Pod jakimi względami była podobna do innych systemów autorytarnych? Jaki był jej bilans?prof. dr hab. Piotr Maciej Majewski – historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego związany z Wydziałem Historii UW. Specjalizuje się w historii Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, dziejach II Rzeczypospolitej, nacjonalizmów oraz historii Niemiec i Europy po I wojnie światowej. Autor licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych poświęconych historii politycznej oraz społecznej XX wieku. Ceniony wykładowca i popularyzator historii, regularnie uczestniczący w debatach dotyczących pamięci historycznej i współczesnego spojrzenia na dzieje Polski oraz Europy.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#historia #PrzewrótMajowy #Piłsudski #IIRP #historiapolski #sanacja #FestiwalNauki #KawiarniaNaukowa #UW #Wszechnica

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim i Witold Jurasz w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [19 maja 2026 r.]Wizyta międzypaństwowa to często inna forma rywalizacji między państwami, szczególnie w przypadku mocarstw. Tak było również w czasie wizyty prezydenta Trumpa w Chinach. Wystrój i wizyty w różnych miejscach miał przyćmić Amerykanów. A wygłaszane przemówienia były groźbami, deklaracjami intencji, wyznaczaniem czerwonych linii, wyzwaniami do wspólnego rządzenia światem.Wspominając Tajwan przewodniczący Xi, nawiązał do symbolicznej “pułapki Tukidydesa”, opisu sytuacji zakorzenionej głęboko w cywilizacji zachodniej.Poza tym było całe mnóstwo drobnych gestów przypominających wielkość i przewagę Chin.Wizyta była wstrzemięźliwie relacjonowana przez kontrolowane chińskie media. A niektórzy korespondenci odnieśli wrażenie, że więcej uwagi poświęcono spotkaniu Xi z prezydentem Tadżykistanu, Rachmonem.Air Force One z prezydentem miał międzylądowanie na Alasce, gdzie Jen-Hsung (Jensen) Huang, Tajwańczyk z pochodzenia “dosiadł się” do samolotu. Podobno “został dopisany” do delegacji w ostatniej chwili. Huang przedłużył wizytę w Pekinie. Pojawiły się liczne zdjęcia i filmiki z ulic Pekinu, gdy rozmawia z ludźmi i kupuje jedzenie w barach i straganach szybkiej obsługi. Czuł się w Pekinie jak u siebie.Gdy w czasie wizyty w zamkniętym kompleksie Zhongnanhai prezydent Trump zapytał, czy tu są zapraszani inni prezydenci, przewodniczący Xi odpowiedział, że bardzo rzadko, “na przykład Putin”. Za kilka dni wizytę w Pekinie złoży Władimir Putin… O tym ale też o innych wydarzeniach i sprawach międzynarodowych we wtorek, 19 maja.Gośćmi Wszechnicy będą Jerzy Marek Nowakowski (耶日·馬雷克·諾瓦科夫斯基) i Witold Jurasz (維托爾德·尤拉斯)Piotr Szczepański (皮奧特·甚切潘斯基 )Witold Tomasz Jurasz – polski dziennikarz, publicysta i były dyplomata, specjalizujący się w tematyce polityki zagranicznej, bezpieczeństwa międzynarodowego oraz Europy Wschodniej. Absolwent Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 2005–2012 pracował w polskiej służbie zagranicznej m.in. w Moskwie i Mińsku, gdzie pełnił funkcję chargé d’affaires Ambasady RP na Białorusi. Obecnie związany z portalem Onet, gdzie publikuje analizy i prowadzi podcast „Raport międzynarodowy”. Jest również założycielem Fundacji Ośrodek Analiz Strategicznych.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #Chiny #USA #Trump #XiJinping #geopolityka #politykazagraniczna #stosunkimiedzynarodowe #bezpieczeństwo #Tajwan #Rosja #Putin #JerzyMarekNowakowski #WitoldJurasz #PiotrSzczepański #WszechnicaFWW #świat #dyplomacja #Azja #EuropaWschodnia

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [12 maja 2026 r.]Kanclerz Niemiec Friedrich Merz na spotkaniu z licealistami powiedział to co wszyscy widzą, Iran pognębił pierwsze mocarstwo świata a wojna była nieprzemyślana. W odpowiedzi prezydent Donald Trump ogłosił, że USA wycofują 5000 żołnierzy z Niemiec i być może trafią one do Polski. To stworzyło okazję dla różnych polskich, przeważnie prawicowych analityków i polityków do kolejnych oskarżeń Niemiec i Unii Europejskiej, że chcą wycofania się Ameryki z Europy. Według nich Niemcy ale i Francja chcą tego, bo to stworzy przestrzeń dla Niemiec do panowania nad Europą Centralną i Wschodnią w porozumieniu z Rosją oczywiście. Dlatego trzeba za wszelką cenę „trzymać” się USA. Jednakże podstawowe i publicznie dostępne dokumenty takie jak Narodowa Strategia Bezpieczeństwa i Narodowa Strategia Obrony mówią co innego. USA będą się wycofywać z Europy bo przestaje ona być ważna dla USA i powinna porozumieć się z Rosją. W tych dokumentach można też znaleźć amerykański pomysł na Polskę. Pomysł jest amerykański ale jak on ma się do polskich interesów, ambicji i przyszłości?Zapraszamy na kolejną międzynarodową rozmowę Wszechnicy z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#polityka #rozmowywszechnicy #ameryka #niemcy #polska #FriedrichMerz #donaldtrump #usa

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [5 maja 2026 r.]NATO ma 75 lat. Powstało w zupełnie inaczej urządzonym świecie – w rzeczywistości, w której układ sił i definicja zagrożeń drastycznie różniły się od dzisiejszych. Warto przypomnieć, że narodziny sojuszu poprzedzały oddolne inicjatywy europejskie: Traktat z Dunkierki między Francją a Wielką Brytanią oraz Unia Zachodnia, utworzona po dołączeniu państw Beneluksu. Te wczesne pakty adresowały przede wszystkim zagrożenie ze strony Niemiec; trauma wojny była wciąż zbyt żywa, by o niej zapomnieć.Jednak blokada Berlina, stała obecność Armii Czerwonej oraz narzucanie systemów komunistycznych krajom Europy Środkowo-Wschodniej sprawiły, że optyka zagrożeń uległa zmianie. USA porzuciły politykę izolacjonizmu i zaproponowały utworzenie NATO. Sojusz ten miał adresować zarówno zagrożenie wewnętrzne (ewentualne odrodzenie militarne Niemiec), jak i zewnętrzne, płynące ze strony Związku Radzieckiego. Cel organizacji lakonicznie podsumował jej pierwszy sekretarz generalny, Lord Ismay: „Keep the Russians out, the Americans in, and the Germans down”.Mimo istnienia NATO, Europejczycy nie porzucili własnych wizji, tworząc projekty takie jak Europejska Wspólnota Obronna czy Unia Zachodnioeuropejska. W latach 90., gdy wojna w Jugosławii i konflikt w Kosowie obnażyły bezradność Europy bez wsparcia USA, Francja i Wielka Brytania podpisały deklarację z Saint-Malo. Wzywała ona do budowy zdolności do samodzielnego działania Europy w sytuacjach, w które Stany Zjednoczone nie musiałyby się angażować. Większość tych inicjatyw jednak „nie wypaliła”, częściowo ze względu na brak determinacji liderów, a częściowo przez niechęć Waszyngtonu do dublowania struktur.Dziś doszliśmy do punktu, w którym priorytety USA uległy zmianie. Europa przestała być dla nich ważna, a Unia Europejska nie tylko zniwelowała potrzebę trzymania „Niemiec pod kontrolą”, ale stała się dla Stanów twardym partnerem handlowym. W pewnym momencie NATO zaczęło tracić swoją siłę odstraszania – Rosja, mimo ostrzeżeń prezydenta Bidena, zdecydowała się najpierw na ograniczoną, a potem pełnoskalową inwazję na Ukrainę.Proces erozji sojuszu przyspieszył za prezydentury Donalda Trumpa. Kwestionował on zasadność istnienia paktu, oskarżał sojuszników o słabość i zapowiadał wycofanie wojsk z Niemiec. Choć retoryka ta uległa pewnemu wyciszeniu, niepewność pozostała. Czy to już koniec tego 75-letniego paktu? Co z niego zostanie w obliczu nowych potęg i starych lęków? Trzeba działać. Ale Quo usque pro Europa ibimus – jak daleko pójdziemy za Europę? O tym i o innych sprawach w rozmowie z Jerzym Markiem NowakowskimJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #NATO #bezpieczeństwo #geopolityka #Europa #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #debata

Wykład dr Agnieszki Bagińskiego w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [4 maja 2026 r.] Wykład poświęcony jest malarstwu okresu Młodej Polski, w którym artyści odchodzili od realistycznego odwzorowania świata na rzecz nastroju, emocji i ukrytych znaczeń. Szczególną rolę odgrywała symbolika – obrazy stawały się nośnikami idei, stanów duchowych i refleksji nad kondycją człowieka. Twórcy sięgali po motywy natury, śmierci, snu czy mitu, aby wyrazić to, co niewidzialne i trudne do uchwycenia słowami.W trakcie wykładu omówione zostaną najważniejsze dzieła i artyści epoki, m.in. malarstwo Jacka Malczewskiego, pełne symbolicznych odniesień i narodowych treści, nastrojowe pejzaże i wizje Jana Stanisławskiego oraz ekspresyjne, często niepokojące kompozycje Stanisława Wyspiańskiego. Analiza tych prac pozwoli zrozumieć, w jaki sposób sztuka Młodej Polski łączyła indywidualne przeżycia z uniwersalnymi pytaniami o sens życia, tożsamość i duchowość.Wykład ukazuje, że malarstwo tego okresu nie tylko odzwierciedlało przemiany estetyczne przełomu XIX i XX wieku, ale także stanowiło ważny głos w dyskusji o roli artysty i sztuki w nowoczesnym świecie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#utwcc #utw #kultura #malarstwo #młodapolska #sztuka

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [28 kwietnia 2026 r.]To jeszcze się zdarza. Ostatnio Przemysław Czarnek przypominał o 5000 hełmów wysłanych do Ukrainy na początku inwazji rosyjskiej. Potem wyśmiewano mowę Olafa Scholza, który zapowiedział Zeitenwende. Jednak Niemcy były niezwykle konsekwentne w realizacji zmiany. Zbudowali i kupili pływające terminale gazowe, zrezygnowali z rosyjskiego gazu, zmienili źródła zaopatrzenia w ropę. Powoli wprowadzają powszechną służbę wojskową, są dzisiaj głównym dostawcą broni dla Ukrainy. Langsam langsam aber sicher. Niemcy się zmieniają i przejmują wiodącą rolę w Europie. Co ta zmiana oznacza dla Europy, Polski. Czy możliwy jest powrót do dawnych relacji z Rosją? Czy nadal Niemcy są uznawane za głównego partnera USA w Europie. No i jest jeszcze Francja i inne kraje europejskie, jak one postrzegają tę zmianę. Czy Niemcy wracają do roli najważniejszego państwa w Europie, państwa, które wpłynęło na losy Europy i świata? Trwa wojna na Bliskim Wschodzie przybiera nowe formy, ale czy na horyzoncie jest jakieś zakończenie. Zapraszamy na kolejną rozmowę międzynarodową Wszechnicy.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#polityka #niemcy #nowakowski #szczepański #wszechnica #wszechnicafww