Yeni Şafak Yazarlar

Bu başlık Auguste Comte’un Üç Hal Yasası’nı hatırlatabilir, yeri gelmiş iken kısaca temas edip asıl konuya geçeyim.

İmam Sircani imiş yazarının adı. Büyük ihtimalle Kirmanlı. O civarlarda bir tekkesi olduğu da yazılıp çizilmiş ama asıl özelliği gezgin bir şeyh olması ve bilhassa tasavvufla ilgili duyduğu önemli cümleleri “konu bütünlüklü bir antoloji” olarak kayda geçirmesi.

Amerika’da başlayan 2026 Dünya Kupası organizasyonu, futbolun sadece futbol olmadığının dev bir ekonomik bir sektör olduğunun en büyük delili.

Bekliyorum, acaba Türkiye iktisadi popülizmi bırakıp ne zaman hakikatin peşine düşecek, diye.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun birçok maddesinin mülga olduğunu veya uygulama imkanı olmadığını yıllardır gündeme getiriyorum ama bu konuda çok fazla mesafe alındığını söylemek oldukça zordur. Maalesef bu zamana kadar yazılan çizilen eleştiriler kısmen de olsa işe yaradı ama mülga maddeler veya uygulama imkanı olmayan maddeler hala varlığını sürdürüyor. Bu yazımızda konuyu örneklerle izah etmeye çalışarak Kanunun hali pür melalini ortaya koymaya çalışacağız.

Selam. İmece usulü yürüttüğümüz, dolayısıyla adımızı sanımızı saklı tuttuğumuz “Dikkatiniz ve rikkatiniz için minnettarız” isimli podcast yanımıza başlıyoruz.

“Erdoğan yeni ticaret imparatorluğu kuruyor.” İsrail basını. Birileri çıkıp “İslam dünyası var mı, yok mu?” diye sorabilir. Elbette bu meşru bir sorudur. Osmanlı Devleti tarih sahnesinden çekildiğinde bugün onlarca millete dönüşen toplumlar hem sahipsiz kaldı hem de Batılı sömürge imparatorluğunun denetimi altına girdi.

İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi, TÜGVA’nın genel kurul toplantısında çok tarihî bir açıklama yaptı, “Rabbime beni bir günlüğüne de olsa Kudüs valisi yapması için dua ediyorum” dedi.

Ekimde İsrail’de, kasımda ise ABD’de seçimler var. Cumhuriyetçiler halihazırda ABD Kongresi’nin az farkla da olsa iki kanadını kontrol ediyorlar. İran’la savaş ve Amerikan kamuoyunda İsrail aleyhinde kökleşen duygular Cumhuriyetçilere pahalıya mal olabilir. Cumhuriyetçilerin Kongre’nin iki kanadından birini bile kaybetmeleri Trump için ciddi zorluklara yol açacaktır. Üstüne üstlük Senato’yu da kaybetmek bu zorlukları katlayacaktır.

Eski dergilerde eskimeyen öyle yazılar var ki, bir vesileyle bunlara rastladığım zaman altın bulmuş sarraf gibi seviniyorum. Altın bile zamanı gelince yahut ihtiyaç duyulunca elden çıkar, lâkin bu türlü ilmi, dini, edebî yazılar hiç değer kaybına uğramaz. Bu günlerde karşıma çıkan önemli bir yazıyı olduğu gibi naklediyorum.

Kurtuba Ulu Camii’ne en son 2019 yılının Ramazan ayında gelmiştim. Ekran ışığının ustası Abdullah Aydemir ve maharetli kardeşim Umut Ayar’la birlikteydim. Daha önceki gelişlerimde hayranlığımı aşamadığım için gereğince bakamadığım bu mescide, TVNET çekimlerinin önceliği sebebiyle o ziyaretimde de tam bakamamıştım.

AREDA’nın “Mayıs Sosyometre Araştırması”nda bize göre çok ilginç bir soru vardı:“Sizce Türkiye için şu anda en büyük tehdit nedir?” Cevaplar ise ülkemizde ilişki ve iletişimi yönetmeye soyunan her türden kişi, kurum ve kuruluşlar için son derece uyarıcıydı…

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) kararını perşembe günü açıkladı. Karar piyasa beklentileri ile paralel bir şekilde geldi. PPK, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını değiştirmedi ve %37’de sabit tuttu. Ayrıca gecelik borç verme faiz oranı da %40 seviyesinde sabit tutuldu.

Toplumu “sosyal hayatta kalma moduna” hapseden ekonomik sıkışmışlık, mutfakta radikal bir kırılmaya yol açarken; kadınlar, gençler ve emekliler üzerinden iktidarın kalelerini sarsan büyük bir sandıkta sessiz istifa dalgası üretiyor.

2000’lerin başında Türk solunun Avrupa soluna paralel olarak iyi kötü taklit etmeyi başardığı meselelerin başında tüm dünyada baş döndürücü bir hızla endüstri haline gelen futbolu “halk odaklı” olarak yeniden düşünme ve romantize etme çabası gelir bence.

İki seneden fazla oldu. Bir hocamız, Prof. Dr. Ali Abdurraûf’un 2014 yılında Kahire’de Arapça olarak yayınlanan “Min Mekke ilâ Lâs Vecâs-Utruhât Nakdiyye fi’l-İmâra ve’l-Kadâse” (Mekke’den Las Vegas’a-Mimarî ve Kutsallık Üzerine Eleştirel Tezler) adlı kitabının Türkçe tercümesini bana gönderdi ve Ketebe Yayınları etiketiyle yayınlanması konusunda ricacı oldu. Halihazırda Ketebe Yayınları’nın Tarih serisinin editörlük sorumluluğunu da yürüttüğüm için metni teslim aldım ve yayınevinin ilgili birimlerine ilettim.

İran savaşının bittiğine dair güçlü ifadelerin yayıldığı saatlerde yazılıyor bu satırlar. “Savaş sona erdi”ye kadar Washington’dan duyulan ifadeler, mutabık kalınmaya yakın bir metnin varlığını kabul eden Tahran’ın son onayını bekliyor…

ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlamış olan savaşta varılan ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail saldırılarına devam etmeyi doğal bir hak olarak dayatıyor. Trump da ateşkesi sağlamış olmakla övünürken İsrail’in saldırılarına devam etmesini işin tabiatından sayarak bu hakkı kendine göre normalleştirdi.

İnsanoğlunun, meramı ifade ve maksadı anlamada olmazsa olmazı nedir? Kendimizi anlatmak ve başkasını anlayabilmek için en çok neye muhtacız?

Gidenlerin geri geldiğini sanırız bazen. İnsanlar çift yaratılmış sözüne sığınmadan önce bir şaşkınlık anı. Sesini benzetiriz bazen. Bazen yürüyüşünü, endamını. Bazen konuşma üslubunu.

Ünlülere yönelik uyuşturucu operasyonlarına ilişkin haberler artık neredeyse rutin hale geldi. Bir gün bir oyuncu, ertesi gün bir menajer, birkaç hafta sonra aynı çevrelerden başka isimler...

BYD’nin kararı bir şirket tercihi olmanın ötesinde, küresel sermayenin artık hangi ülkelere ve hangi kriterlerle yöneldiğini gösteren yeni dönemin işaretlerinden biri.

Ortadoğu savaş ile müzakere arasında sıkışmaya devam ediyor.

İstanbul Erkek Lisesi yine Türkiye’nin gündemine oturdu. Önceki dönemde, üst sınıftaki çocukların alt sınıftaki çocuklara taciz / tecavüz iddialarıyla çalkanan okul, bu kez mezuniyet töreni sırasında öğrencilerin sırtlarını okul yönetimine dönmek şeklinde patlak verdi.

Bayramda Diyarbakır’daydım. Hasan Paşa Hanı’nda iğne atsanız yere düşmez; Kadri Usta müşterilerine kahvaltı yetiştirmek için koşturuyor. Ulu Cami önünde otobüsler Türkiye’nin her yerinden gelen turistleri indiriyor. Sur içi kalabalık. Camiler sadece ziyaretçilerle değil vakit namazlarında saf saf cemaatle dolup taşıyor. On İki Gözlü Köprü’de, Dicle’nin kenarında, serinlemek için gelenler izdiham oluşturuyor. Her köşeden ciğer kebabı dumanları yükseliyor. Esnaf mutlu, Diyarbakırlı huzurlu.

Doğu Akdeniz ısınıyor. İsrail, İran’ı “çözebilseydi” bu daha yakın bir tehdit olurdu. Ancak yüzlerine gözlerine bulaştırdılar.

İnsanlık tarihinde bilgiye ulaşmanın (bilginin ne olduğunu da ayrıca tartışmamız lazım) bu kadar kolay olduğu bir dönem hiç yaşanmadı.

Parti içinde -tabire cevaz varsa- kan gövdeyi götürüyor. Genel merkez binasında cam çerçeve indirildi, koltuklar havada uçuştu, gelenlerin ayağını kaydırmak maksadıyla yerlere sıvı sabun döküldü.

Zaman zaman “Filânca zat asrımızın mücedididir.” şeklinde sözler duyuyoruz. Hemen her mezhep ya da meşrep müntesibi, asrın müceddidinin kendilerinden çıktığını iddia ediyor. Peki kimdir müceddid? Bu yazımız, bu sorunun cevabına dair bilgi içerikli olacak. İnşallah haftaya da bu bilgilerin tahlilini ve konuyla ilgili kanaatlerimizi içeren bir yazı paylaşacağız.

Modern mimarlık düşüncesi çoğu zaman teknik, işlev ve biçim ekseninde değerlendirilir. Ancak bazı mimarlar için yapı, yalnız maddi bir nesne değil; aynı zamanda insan algısını, yönelimini ve idrakini düzenleyen bir tecrübe alanıdır.

Bir kuruluşun (devlet, şirket, herhangi bir organizasyon), hatta kişinin kendisi için saptadığı, sahip çıktığı varoluş nedeni, onun tüm süreçlerini belirler. Ancak, o takdirde kurum, kişi ve/veya marka kalıcı bir süreklilik yakalayabiliyor. Bundan yıllar önce “CHP denince aklınıza ne geliyor?” diye seçmen kitlelerine sorduklarında şu tür yanıtlar alınırdı: “Atatürk’ün kurduğu parti”, “Cumhuriyeti inşa etmiş olan parti”, “Özgürlüklerden yana, sosyal demokrat bir parti”…

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2024 yılı "Enerji Hesapları" verileri, enerjinin kullanım alanlarını, makroekonomik göstergeler ile ilişkisini ve enerji kayıplarının derecesini göstermesi açısından önemlidir.

Bugün saat 14:00’te Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) faiz kararını açıklayacak. Uzun süreden bu yana ilk kez piyasalarda birbirleri ile oldukça farklı beklentilerin oluştuğu bir toplantı günündeyiz. Zira bazı finansal kurumlar PPK’nın pas geçeceğini düşünürken bazıları 300 baz puanlık artış yaparak politika faizini %40’a getireceğine yönelik tahminler yapıyor. Açıkçası son dönemde Merkez Bankası’ndan eskisi gibi belirgin bir sözlü yönlendirme de görmediğimiz için piyasadaki kafa karışıklığına da çok şaşırmamak lazım.

Bir kaç güncel hâdiseyi başlılar hâlinde masaya yatıralım. Ermenistan’da seçimler yapıldı. Paşinyan bir defâ daha kazandı. Arnavutluk’da ise Başbakan Rama’nın, muhafaza altındaki Sazan Adası ve karşı kıyılarını turizme açmasına karşı yüzbinlerce Arnavut günlerdir büyük bir protesto gösterileri tertip ediyor. Nihâyet GKRY ile Fransa arasındaki askerî yakınlaşmaları derinleştiren ve Fransa’nın GKRY topraklarında askerî üs ve birlik bulundurma hakkı tanıyan bir anlaşma imzâlandı.

Son dönemde teknoloji gündeminin en önemli konu başlıklarından biri olan yapay zeka, regülasyondan egemenlik ilişkilerine, etikten dini yönüne kadar çok katmanlı bir boyutta ele alınmaktadır. Alex Karp’ın Palantir manifestosu ve akabinde teknolojinin silahsızlandırılması bahsine ilişkin Papa’nın genelgesi, yapay zekanın konumuna dair tartışmayı önemli bir yere taşıdı.

“Coğrafya silahtır” söylemini, uzun süredir düşünce dünyamın baş köşesine koydum. Türkiye’ye, yaşadığımız bölgeye, dünyaya bakarken, coğrafyanın gücü ve milletlerin kaderi üzerinden bakmayı ilke edindim. Buradan görünen fotoğrafın, sadece Türkiye’nin bugününü ve fırsatlarını değil, siyasi tarihin biçimlenmesini, geleceğin şekillenmesini nasıl da formatladığını, önümüze nasıl bir yol çizdiğini gördüm.

Türkiye’nin tarihin en önemli buluşmalarından birine ev sahipliği yapacağı NATO zirvesine bir aydan az bir zaman kaldı. Zirve öncesinde güneyimizde, kuzeyimizde, doğumuzda ve batımızdaki gelişmelerin toplamından oluşan mevcut jeopolitik ise krizler, tehditler ve dayatmalar ve yer yer de fırsatlarla dolu. Tarihin her kritik eşiğinde olduğu gibi böylesi kaotik dönemler karşısında devlet aklını oluşturan öngörü ve politikalar, geliştirilen refleksler, askeri, stratejik ve diplomatik kapasiteler, riskler ve algıların yönetimi, iç cephenin tahkimatı her zamankinden daha hayati bir önem arz ediyor.

İsrail birçok defa olduğu gibi Lübnan’da ateşkes anlaşmasını ihlal etti ve vahşice saldırdı. Büyük acılara sebep olan bu saldırılar karşısında geçmişle kıyas edilemeyecek düzeyde itiraz sesleri yükseldi. Birkaç Kuzey Avrupa devleti ve ABD dışında artık İsrail’i, destekleyen herhangi bir ülkenin varlığından söz edilemez. Hindistan ve Yunanistan gibi ayrıca değerlendirilmesi gereken ülkeler İsrail’i hâlâ destekliyor fakat dünya genelinde İsrail’e halkıyla birlikte gönülden sempati besleyen herhangi bir ülke kalmadı.

Farkında olmadığımız ayrıntıların hayatımızda bir şeyleri eksik bırakıyor olabileceği meselesinin üzerinde pek fazla durmuyoruz. Aslına bakılırsa hayatımızla ilgili pek çok şeyi zaten pek kafaya takmıyoruz. Gerçekte orada olan ama ayırdında olmadığımız için varlığından bihaber olduğumuz şeylerin yaşantımızı etkilemekte olduğu bir gerçek oysa. Neden olduğunu, nasıl olup da yaşandığını anlayamadığımız pek çok durumun derinliklerinde bir etken olarak bizim farkında olmadığımız o şeyler var.

Haliç Köprüsü’nün dibindeyim, Ayvansaray önündeyim. Aslında Yâvedûd (Şeyh Abdülvedûd) Türbesi’ndeyim. Burada bir türbenin olduğu, etrafının mezarlarla kaplı bulunduğu pek anlaşılmıyor. Koca köprünün ezici kütlesi her şeyi karartmış. Mezarlığı çalılar, fundalar basmış, öyle ki yılan geçmez olmuş.

Türkiye’deki sivil toplum kuruluşları uzun yıllardan beri Afrika’da su kuyusu açıyor. Binlerce insan da geçmişlerinin ruhu için bu hayra ortak oluyor. Hatta birçok kuruluş ve insan, su kuyuları vesilesiyle kara kıtaya gidip sahada doğrudan gözlem yapma imkanı buldu. Bir bardak temiz su için güneşin alnında kilometrelerce yol yürüyen insanları yerinde görerek ve zamanla, meselenin sadece anlık yaraları sarmakla çözülemeyeceğini, daha köklü bir kalkınma modeline ihtiyaç duyulduğunu da idrak ettiler.

Öküzün altında buzağı arayan medyaya benzemiyor bu gazete. Ekonomi alanında yıkıcı muhalefet yapmıyor, sorunu tespit ediyor ve yol gösteriyor. Yanlışa yanlış diyor. Toplumsal hayata dair yapay değil, gerçek sorunlarla ilgileniyor. Toplumun etkilendiği gerçek problemleri sadece dile getirmekle kalmıyor, çözüm önerileri de getiriyor.

Küçükken karşımızdaki çocukları köşeye sıkıştırmak, sinir krizinin eşiğine getirmek için kullandığımız “yapamaz ki yapamaz ki” sloganı, bugün Merkez Bankası’nın para politikasını tanımlamak için kullanılır hale geldi. Koskoca Para Politikası Kurulu’nu mahallenin mızıkçı çocuğu konumuna düşürmek de herhalde sadece bizim makroekonomik tarihimize nasip olurdu.

Üç Kuzey Amerika ülkesinin ortaklığında düzenlenecek olan dünya kupası en büyük küresel spor etkinliği olması itibariyle Amerika’nın imajı açısından kritik önem taşıyor. Bu sene İran savaşı, göçmen politikaları ve bilet fiyatları etrafındaki tartışmaların öne çıktığı organizasyon, dünyanın en önemli sporunun Amerikan pazarındaki payını artırması hedefini de içeriyor.

Temmuz ayında Ankara’da gerçekleşecek ve dünyanın merakla beklediği “NATO Liderler Zirvesi”ne giderken, yanımıza almamız gereken soru şudur… Türkiye, herhangi bir uluslararası güvenlik mimarisinin kanatları altında mıdır? “Çatısı” demedim. Evet, NATO üyesiyiz ama küresel tartışma siyasi zeminde cereyan ediyor…

CHP’de yaşananlar, 15 Temmuz ihanet tehlikesinin hâlâ devam ettiğini gösteriyor. Devletin kılcal damarlarına yerleşen Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ), ihanetini sürdürmek için 2010 yılından sonra siyasi partilere sızma girişimlerine hız vermişti. Kaset kumpasıyla CHP’nin politikalarına etki etmeyi başaran FETÖ, 2011 yılında benzer bir operasyonla MHP’de de etkili olmayı hedeflemişti. Eş zamanlı bir şekilde AK Parti’ye sızmaya çalışan örgüt, 2011 seçimlerinde onlarca mensubunu milletvekili adayı yaptırmaya çalıştı. Nitekim, 17-25 Aralık sürecinde Hakan Şükür, İdris Bal, Muhammet Çetin gibi bazı milletvekilleri AK Parti’den FETÖ talimatıyla istifa ettirildi.

Geçtiğimiz hafta çarşamba günü Bingöl’de bir konferansım vardı. Dönüşte, İstanbul’a gelmek üzere Diyarbakır Havaalanı’nda uçağımı beklerken, genç bir kardeş yanıma yaklaştı. Son derece kibar bir şekilde selam verdi, kendisini tanıttı: “Ben sizin sadık okurlarınızdan biriyim. En son Dil ve İşgal adlı kitabınızı okudum. Şimdi sizinle karşılaşmaktan dolayı da çok mutlu oldum.” Mardinliymiş aslen. İstanbul’da avukatlık yapıyormuş. Bayram tatili için memleketine gelmiş, tatilini de biraz uzatmış, şimdi tekrar İstanbul’a dönüyormuş.

Pentagon ve MOSSAD arasında başlayan ve casusluk iddialarıyla tırmanan gerilim Trump’ın Netenyahu’ya yönelik sert çıkışların ardından iki müttefik arasında yaşanan çatlak derinleşti. Öyle ki ABD Başkanı Donald TRUMP’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya yönelik sarf ettiği galiz küfürler ve hakaretlerle ortaya çıkan gerilim istihbarat ve Karşı istihbarat sahasına taşındı. ABD yönetiminde ve kamuoyunda İsrail'in artık bir müttefikten ziyade "ABD sırtında bir yük" olduğu fikri zemin kazanırken, PENTAGON 'un Tel Aviv'e karşı en üst düzey askeri alarm pozisyonuna geçtiği güvenilir kaynaklarca ileri sürüldü?

ABD-İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan ve bir diziye dönüşen savaşın her bölümünün ardından tekrarlayan soruya dönüyoruz: Kim kazandı, kim kaybetti? İran’ın ateşkese rağmen Lübnan’a saldırılarına devam eden İsrail’e karşı sürpriz görülen saldırılarıyla başlayan son bölümün ardından bu soruya tekrar dönüyoruz.

Journo’da yayımlanan Olkan Özyurt imzalı “Kültür sanat gazeteciliği yoğun bakımda” başlıklı yazı kültür-sanat dünyasında tartışmalara neden oldu. Herkesin kendisine göre çözüm önerileri mevcut ama bence çoğu kişi büyük resmi görmekten kaçınıyor.