PODCAST · education
Z Miłości do Gór
by Tatrzański Park Narodowy
Podcasty Tatrzańskiego Parku Narodowego. Z miłości do gór
-
173
4. Świadomi Tatr: Toalety w Tatrach
Kanalizacja w Tatrach - dlaczego to takie trudne? Gorąca herbata, pyszna szarlotka i… tysiące turystów, którzy po odpoczynku w schronisku korzystają z toalet. Jak z tą kwestią radzą sobie takie miejsca, jak chociażby schronisko Murowaniec na Hali Gąsienicowej? O tym opowiada dziś Bartek Zubek, który w TPN ma trudne zadanie: prowadzi projekt budowy kanalizacji. Bo, jak mówi Bartek: „Toi-Toie mogły wystarczać 20 lat temu. Dziś czasem po jednym dniu są wypełnione pod deskę”. Ile przenośnych toalet stoi w sezonie na terenie TPN? Dlaczego budowa kanalizacji w górach to zadanie ekstremalne? I co płynie w potokach, z których woda trafia chociażby do Zakopanego? Nieczystości turystów w Tatrach to nie przelewki. Posłuchaj czwartego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
-
172
3. Świadomi Tatr: Opowieść o rowerze pozostawionym na Giewoncie
Polana Kondratowa. Przystanek dla tysięcy turystów idących na Giewont czy Czerwone Wierchy. Ten szlak szlifują dziesiątki tysięcy butów miesięcznie. Część turystów zostawia po sobie butelki i niedopałki. Co jeszcze? Trudno uwierzyć. Gdzie? Tym trudniej. Dziś trudny temat: śmieci w Tatrach. O skali tego zjawiska - od znalezisk w krzakach po przedmioty porzucone na szczytach - opowiada Tadeusz Rusek, podleśniczy z Obwodu Ochronnego Kuźnice. Posłuchaj trzeciego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
-
171
2. Świadomi Tatr: Wschód słońca na hali. Komu to przeszkadza?
Rok 2025 przyniósł absolutny rekord frekwencji w Tatrzańskim Parku Narodowym: ponad pięć milionów odwiedzających. By zrozumieć ogrom tej liczby, trzeba spojrzeć wstecz: jeszcze 15 lat temu turystów w Tatrach było o połowę mniej. Na naszych oczach zmienia się coś jeszcze: styl korzystania z gór. Wiele miejsc w górach staje się instaspotami - są masowo fotografowane i pokazywane w social mediach, przez co przyciągają jeszcze więcej ludzi. Moda na wschody słońca sprawiła, że ruch w Tatrach może trwać nawet 18–19 godzin na dobę. Czas, w którym zwierzęta mają szansę na spokój, skurczył się do kilku godzin. Marcin Nędza-Chotarski, leśniczy z 27-letnim stażem przyznaje, że czasem czuje się na swojej hali jak na rockowym koncercie. Domyślacie się, którą halę może mieć na myśli? Posłuchaj drugiego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. Przed nami aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
-
170
1. Świadomi Tatr: Dla kogo są Tatry?
Tatry pod presją. Jak znaleźć równowagę? Pięć milionów turystów rocznie, ochrona przyrody, relacje z lokalną społecznością i pytanie, gdzie przebiega granica pomiędzy dostępnością gór a koniecznością ich ochrony - o tym opowiada Szymon Ziobrowski, dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jak sam podkreśla, Tatry są dziś miejscem, w którym skupiają się niemal wszystkie wyzwania współczesnych parków narodowych. Bo dla kogo właściwie powstały parki narodowe: dla przyrody czy dla ludzi? Co jest największym wyzwaniem w zarządzaniu terenem, który co roku odwiedza ponad pięć milionów turystów? Czy turysta idący tylko do Morskiego Oka jest wrogiem Tatr? I czy TPN planuje wprowadzić limity wejść? Tego wszystkiego i dużo więcej dowiesz się z pierwszego odcinka naszego podcastu „Z miłości do gór” w ramach zupełnie nowej, wyjątkowej serii „Świadomi Tatr”. Przed nami aż 42 odcinki. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
-
169
139. Oko na niebie: Drony w ratownictwie tatrzańskim
W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór, realizowanego w ramach akcji Lawinowe ABC, analizujemy wykorzystanie nowoczesnych technologii w działaniach ratowniczych w Tatrach. Bartek Solik rozmawia z Marcinem Józefowiczem, ratownikiem TOPR w stopniu starszego instruktora oraz szefem sekcji Cybertech, która zajmuje się wdrażaniem i obsługą bezzałogowych statków powietrznych. Z odcinka dowiecie się, jak drony zmieniają taktykę poszukiwań i transportu w trudnym terenie wysokogórskim. Marcin Józefowicz wyjaśnia również, dlaczego obecność prywatnych dronów na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia załogi śmigłowca Sokół i może doprowadzić do wstrzymania akcji ratunkowej. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
-
168
138. Lawinowe ABC: Wielka lawina
Po długiej przerwie Bartek Solik wraca z nowym odcinkiem podcastu Z Miłości do Gór. Dzisiaj spotykamy się w ramach akcji Lawinowe ABC, która promuje bezpieczną turystykę zimową. Co roku namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Fachowcy zachęcają do używania sprzętu lawinowego i przede wszystkim namawiają do uczenia się, jak korzystać z detektora, sondy i łopaty lawinowej. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
-
167
137. Tatrzańska flora pod lupą: Rozmowa z dr Antonim Ziębą
Latem wapienne grzbiety Czerwonych Wierchów stają się czymś więcej niż tylko celem wycieczek – zamieniają się w tętniące życiem, naturalne laboratorium botaniki. To tutaj, na wysoko położonych zboczach, spotykamy się z dr Antonim Ziębą – botanikiem, pracownikiem Działu Badań Naukowych i Planowania Ochrony Przyrody w Tatrzańskim Parku Narodowym. W tym odcinku podcastu „Z Miłości do Gór” rozmawiamy o florze, której przeciętny turysta często nie zauważa – drobnych, niepozornych roślinach, które pełnią jednak ważną rolę. Potrafią powiedzieć nam najwięcej o kondycji górskiej przyrody, zmianach klimatu czy presji, jaką na Tatry wywiera intensywny ruch turystyczny. Dr Zięba opowiada także o swojej drodze do zawodu botanika – o dzieciństwie spędzonym na Podhalu, rodzinie leśników, wyprawach w teren z ojcem i bratem, które z czasem przerodziły się w pasję i misję zawodową. To opowieść o uważności, o nauce wędrowania z otwartymi oczami i o tym, jak wiele możemy dowiedzieć się o Tatrach, patrząc… pod nogi. Jeśli interesuje Cię przyroda Tatr, chcesz zrozumieć, jak prowadzi się badania w terenie i co naprawdę oznacza „chronić górską florę” – ten odcinek jest dla Ciebie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Antoni Zięba. Fot. Bartek Solik
-
166
136. Cyfrowe Tatry: Jak dane przestrzenne pomagają chronić przyrodę
W dzisiejszym odcinku zaglądamy za kulisy pracy Zespołu ds. Zarządzania Danymi Przestrzennymi Tatrzańskiego Parku Narodowego. Bartek Solik rozmawia z Marcinem Bukowskim, który opowiada o tym, jak nowoczesne technologie – w szczególności drony, fotogrametria i teledetekcja – wspierają ochronę przyrody w Tatrach. Dowiemy się, jak powstają szczegółowe ortofotomapy, do czego służą zdjęcia multispektralne i jak precyzyjne pomiary pomagają ocenić skutki erozji, lawin czy rekultywacji roślinności. Usłyszymy również, z jakimi wyzwaniami wiąże się operowanie dronem w trudnym, górskim terenie – nie tylko ze względu na pogodę, ale także na obecność ludzi. To opowieść o tym, jak nowoczesna technologia staje się sprzymierzeńcem w ochronie jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: obraz fragmentu TPN wykonany w zakresie kolorowej podczerwieni, wykorzystywany m.in. w monitoringu środowiskowym i badaniu kondycji roślinności. Źródło: https://tpn.obliview.com/
-
165
135. Tatry z pamięci: Wspomnienia Apoloniusza Rajwy. Część 2
Zapraszamy do wysłuchania nowego odcinka podcastu „Z Miłości do Gór”, w którym Apoloniusz Rajwa kontynuuje swoje tatrzańskie wspomnienia w rozmowie z Bartkiem Solikiem. W pierwszej części cofnęliśmy się do początków górskiej pasji Poldka, który wspominał m.in. swoje pierwsze próby wejścia na Giewont, kiedy miał zaledwie kilkanaście lat. Dzisiaj przenosimy się do lat 50., 60. i 70. XX wieku – do czasów, gdy Tatry bywały niemal puste, a wędrowanie po nich wymagało odwagi, intuicji i miłości do przygody. Poldek ze skrupulatnością i humorem, opowiada m.in. o swojej pamiętnej samotnej wyrypie przez Koszystą, Waksmundzki Wierch, Buczynowe Turnie i Skrajny Granat – gdy odwodniony, z chlebem i marmoladą w plecaku, marzył tylko o kubku mleka w pasterskim szałasie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
-
164
134. Tatry z pamięci: Wspomnienia Apoloniusza Rajwy. Część 1
Zapraszamy do wysłuchania nowego odcinka podcastu „Z Miłości do Gór”. W centrum Zakopanego, na ławce na Dolnej Równi Krupowej, Bartek Solik spotyka się z Apoloniuszem Rajwą - geografem, taternikiem, speleologiem, ratownikiem i przewodnikiem, który górom poświęcił całe swoje życie. Poldek, jak nazywają go przyjaciele, dzieli się pełnymi pasji i refleksji opowieściami z dziewięćdziesięciu jeden lat życia. Usłyszycie o pierwszych wyprawach na Giewont, akcjach ratunkowych, wzruszających wspomnieniach rodzinnych i niezwykłych zjawiskach, które tylko Tatry potrafią zafundować – jak w dniu, w którym… zniknął krzyż z Giewontu. To nie tylko podróż przez tatrzańskie szlaki, ale i przez historię, pamięć oraz wielką miłość do gór. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
-
163
133. Pogoda z charakterem: Wizyta w stacji meteorologicznej w Zakopanem
Dziś wizyta w miejscu, które choć ukryte w centrum miasta, jest świadkiem najdrobniejszych kaprysów tatrzańskiej pogody. To Stacja Hydrologiczno-Meteorologiczna Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Zakopanem. Pod Giewontem obserwacje pogody prowadzone są nieprzerwanie od 1911 r. Pracownicy stacji rejestrują temperatury, opady czy prędkości wiatru, ale także przechowują historię Zakopanego i Tatr zapisaną w chmurach, śniegu i promieniach słońca. Bartek Solik rozmawia z Pawłem Parzuchowskim – kierownikiem zakopiańskiej stacji meteo, który dzieli się wiedzą i osobistymi doświadczeniami – z dyżurów na Śnieżce, z obserwacji zjawisk tak widowiskowych jak widmo Brockenu czy ognie św. Elma. Historia zakopiańskiej stacji to nie tylko dane liczbowe, ale także barwne postaci, przyjaźnie z artystami, a nawet ślady wielkiej polityki. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
-
162
132. Mroźne serce Tatr: Opowieść z Litworowego Kotła
W samym sercu Tatr Zachodnich leży miejsce, gdzie słońce nie zagląda przez cztery miesiące w roku. Litworowy Kocioł – mroźny zakątek pod Czerwonymi Wierchami, zapisał się w historii jako najzimniejsze miejsce w Polsce. To właśnie tu, 17 lutego 2025 r., zmierzono rekordowe –41,1°C. W tym odcinku wyruszamy do świata mrozowisk – unikalnych obszarów, w których naukowcy mierzą ekstremalne zjawiska klimatyczne i obserwują zjawiska o globalnym znaczeniu. Bartek Solik rozmawia z dr Bartoszem Czerneckim, klimatologiem i liderem projektu Mrozowiska, który od lat bada sekrety Litworowego Kotła. Zajrzymy za kulisy pracy badawczej, porozmawiamy o inwersjach temperatury, mikroklimacie górskim oraz o tym, jak polowanie na mróz pomaga lepiej zrozumieć zmiany klimatyczne – te lokalne i te ogólnoświatowe. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Jeden z badaczy w rejonie Kotła Litworowego. Źródło: https://mrozowiska.pl/
-
161
131. Obrazy gór: Rozmowa z Witoldem Huculakiem
W dzisiejszym odcinku Bartek Solik spotyka się z Witoldem Huculakiem – geografem, znawcą Tatr i pasjonatem malarstwa pejzażowego – by wspólnie odkryć, jak od XIX wieku aż po dziś dzień artyści próbują uchwycić majestat Tatr na płótnie. Dowiemy się, jak góry inspirowały mistrzów takich jak Głowacki, Wyczółkowski czy Malczewski, dlaczego Giewont i Morskie Oko były malowane setki razy i jak kolekcjonowanie obrazów może być wyrazem miłości do gór. Jeśli kochasz sztukę i Tatry albo po prostu dobre opowieści – ten odcinek jest dla Ciebie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Jan Nepomucen Głowacki, Morskie Oko, olej, ok. 1837-1840 (?), Muzeum Narodowe w Kielcach. Materiały wykorzystane w audycji: Jabłońska T., Sztuki piękne pod Tatrami, Zakopane 2015
-
160
130. Schronisko: Dom na końcu świata
Dolina Pięciu Stawów Polskich to jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Tatrzańskim Parku Narodowym. To tu mają swoje ostoje kozice, rysie, niedźwiedzie i świstaki. Także tu stoi najwyżej w Polsce położone górskie schronisko. Gospodyniami tego miejsca są Marychna i Marta Krzeptowskie. Siostry kontynuują długą rodzinną tradycję goszczenia, karmienia i nocowania tatrzańskich turystów. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik odwiedza z mikrofonem schronisko górskie PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Fot. Jan Wierzejski/instagram.com/piecstawow/ Materiały wykorzystane w audycji: Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010
-
159
129. Morskie Oko: Chcę tu być zawsze
Od 80 lat rodzina Łapińskich prowadzi schronisko nad Morskim Okiem. Czesław Łapiński - taternik i ratownik tatrzański, został formalnie dzierżawcą schroniska 26 marca 1945 roku. Razem z żoną Wandą stworzyli nad Morskim Okiem przyjazną atmosferę wysoko cenioną przez turystów i taterników kilku pokoleń. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik rozmawia z Marią Łapińską, obecną kierowniczką schroniska. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: schronisko nad Morskim Okiem tuż po II wojnie światowej. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. Materiały wykorzystane w audycji: Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Encyklopedia tatrzańska, Warszawa 1973
-
158
128. TOPR ratuje partyzantów
Była to jedna z najtrudniejszych wypraw w historii Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, a cała ekspedycja obfitowała w wiele dramatycznych momentów. Przetransportowanie sań z rannymi w wymagających zimowych warunkach było przedsięwzięciem ciężkim i niebezpiecznym. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik przypomina głośną akcję, którą zimą 1944 roku przeprowadzili ratownicy TOPR'u. Gościem audycji jest Apoloniusz Rajwa. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Szałas partyzantów na zboczach Salatynu. Żródło: Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego PTTK. Materiały wykorzystane w audycji: Kapeniak J. (red.), Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego PTTK., Warszawa 1973
-
157
127. Lawiny w tatrzańskich kronikach
Druga audycja w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego, która promuje bezpieczną turystykę zimową. Co roku namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Fachowcy zachęcają do używania sprzętu lawinowego i przede wszystkim namawiają do uczenia się, jak korzystać z detektora, sondy i łopaty lawinowej. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik zagląda do starych górskich kronik, aby bliżej przyjrzeć się pierwszym informacjom o tatrzańskich lawinach i wyprawach ratunkowych. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Członkowie ekspedycji ratunkowej podczas sondowania zwałów lawiny. Hala Kondratowa, 1935 r. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. Materiały wykorzystane w audycji: Kapeniak J. (red.), Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego PTTK., Warszawa 1973
-
156
126. W bazie śmigłowca TOPR
W dzisiejszym odcinku odwiedzamy bazę śmigłowca Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego przy zakopiańskim szpitalu. Gościem podcastu jest Łukasz Migiel, ratownik TOPR. Audycja powstała w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego. W webinarach, filmach i podcastach promujemy bezpieczną turystykę zimową, namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: akcja z TOPR z użyciem śmigłowca. Fot. Fundacja TOPR
-
155
125. Niebo nad Tatrami
Po długiej przerwie Bartek Solik wraca z nowym kosmicznym odcinkiem podcastu Z Miłości do Gór! Dziś będziemy wspólnie obserwować nocne niebo nad Tatrami. Gościem audycji jest Jakub Grygiel, astrofotograf i astronom obserwacyjny. Postaramy się znaleźć optymalne miejsce do podziwiania gwiazd i planet, a przez teleskop przyjrzymy się Gwieździe Wieczornej czyli Wenus. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Wiosenna Droga Mleczna nad Tatrami. Fot. Jakub Grygiel/instagram.com/podtatrami/
-
154
124. Halo, Kasprowy!
Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne IMGW-PIB na Kasprowym Wierchu jest dla wielu symbolem polskiej meteorologii. Grube granitowe mury tego najwyżej położonego budynku w Polsce od ponad 80 lat opierają się potężnym uderzeniom wiatru halnego. Co roku gmach przeciwstawia się skrajnie trudnym warunkom pogodowym chroniąc w swoim wnętrzu zespół meteorologów, którzy dokonują pomiarów i wysyłają dane. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik towarzyszy z mikrofonem geografce Justynie Żyszkowskiej, która przez 48 godzin dyżuruje samotnie w obserwatorium na Kasprowym Wierchu. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Ratrak pomaga odkopać zasypanem śniegiem obserwatorium na Kasprowym Wierchu. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995
-
153
123. Zofia Bachleda: Być częścią gór
Gościem dzisiejszej audycji jest Zofia Bachleda - przewodniczka tatrzańska I klasy i instruktorka narciarstwa wysokogórskiego Polskiego Związku Alpinizmu. Oprócz Tatr wspinała się w Alpach i Dolomitach. W Himalajach weszła na Island Peak, Ama Dablam i Mera Peak. Od 35 lat Zofia Bachleda jest także licencjonowaną kaskaderką. Pracowała przy kilkudziesięciu filmach i reklamach. Dzisiaj po Tatrach wędruje również z wnukami i nadal intensywnie pracuje w górach. Bartek Solik rozmawia z Zofią Bachledą o jej pierwszych tatrzańskich wyprawach oraz o tym, że płeć nie przeszkadza w uprawianiu zawodu przewodnika wysokogórskiego. Będzie też o prostej potrzebie bycia w górach. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Zofia Bachleda. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Król A., Kamienny sufit. Opowieść o pierwszych taterniczkach. Historia osobista, Kraków 2021 Komosa-Styczeń A., Taterniczki. Miejsce kobiet jest na szczycie, Warszawa 2021 Ptakowska-Wyżanowicz H., Od krynoliny do liny, Warszawa 1960 Bachleda Z., Do przewodnictwa dojrzewałam wiele lat rozm. przepr. A. Szymaszek w Tatry, 2018, nr 65, s. 104-107
-
152
122. Nowy numer kwartalnika TATRY
Dostępny jest już nowy numer kwartalnika "Tatry". Tematem głównym jest cisza. W magazynie mnóstwo ciekawych tekstów, wywiadów i reportaży. Amatorzy górskiej fotografii również znajdą coś dla siebie. W "Tatrach" jak zawsze piszemy o przyrodzie, historii i ludziach gór. Na ponad dwustu stronach znajdziecie recenzje nowych górskich książek oraz wiele aktualnych informacji z życia po polskiej i słowackiej stronie Tatr. Gościem Bartka Solika w najnowszym odcinku podcastu jest Agnieszka Szymaszek, redaktorka naczelna pisma. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Hala Gąsienicowa - fotografia z okładki 89. numeru "Tatr" Fot. Kuba Witos
-
151
121. Katastrofa śmigłowca TOPR - część 2
11 sierpnia 1994 r. śmigłowiec “Sokół” Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego rozbił się w Dolinie Olczyskiej w Tatrach. W katastrofie zginęło dwóch ratowników - Janusz Kubica i Stanisław Mateja Torbiarz oraz dwóch pilotów - Janusz Rybicki i Bogusław Arendarczyk. To najtragiczniejsze zdarzenie w historii polskiego ratownictwa górskiego na zawsze zmieniło życie dużej grupy ludzi. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór ciąg dalszy opowieści o wydarzeniach sprzed 30 lat. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Śmigłowiec "Sokół" na lądowisku przy zakopiańskim szpitalu. Fot. K. Spólnicki Materiały wykorzystane w audycji: Ładygin Z., Mróz G., "Zapis pamięci" w Tatry, 2004, nr 3, s. 20-27
-
150
120. Katastrofa śmigłowca TOPR - część 1
11 sierpnia 1994 r. śmigłowiec “Sokół” Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego rozbił się w Dolinie Olczyskiej w Tatrach. W katastrofie zginęło dwóch ratowników - Janusz Kubica i Stanisław Mateja Torbiarz oraz dwóch pilotów - Janusz Rybicki i Bogusław Arendarczyk. To najtragiczniejsze zdarzenie w historii polskiego ratownictwa górskiego na zawsze zmieniło życie dużej grupy ludzi. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór pierwsza część opowieści o wydarzeniach sprzed 30 lat. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Śmigłowiec "Sokół" na lądowisku przy zakopiańskim szpitalu. Fot. K. Spólnicki Materiały wykorzystane w audycji: Ładygin Z., Mróz G., "Zapis pamięci" w Tatry, 2004, nr 3, s. 20-27
-
149
119. Michał Jagiełło i "Wołanie w górach"
Ta szczególna książka to praca dokumentalna i osobisty zapis. Autor mógł zagłębić się w historię ratownictwa górskiego i poznać współczesną pracę GOPR'u i TOPR'u. Przez długie lata wertował dokumenty, rozmawiał z ludźmi - także tymi, którzy byli uczestnikami i świadkami narodzin Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Pisał, że Pogotowie Górskie to jeden z pięknych przejawów polskiej i europejskiej tożsamości. To opowieść z jednej strony oparta na faktografii “Księgi wypraw”, a z drugiej na osobistych refleksjach autora. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik opowiada o Michale Jagiełło i książce "Wołanie w górach". Gośćmi są córka Michała Jagiełło Dominika Jagiełło, Wiesław Uchański - szef Wydawnictwa Iskry oraz Teresa i Adam Maraskowie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Michał Jagiełło w Tatrach. Fot. z archiwum rodzinnego/Robert Janik Materiały wykorzystane w audycji: Jagiełło M., Wołanie w górach, Warszawa 1979 Jagiełło M., Wołanie w górach. Wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, Warszawa 2019 Wiwer K. (red.), Sztambuch Michała Jagiełły, Kraków 2017 Grocholski M., "Dotknięty górami" w Tatry, 2016, nr 53-55, s. 28-29
-
148
118. Dzikim tropem z Bożeną Wajdą
Bożena Wajda w lesie czuje się jak u siebie. Mieszka z dala od Zakopanego na polanie ukrytej za drzewami, a obserwowanie przyrody jest jej największą pasją. Od dzieciństwa fotografuje dzikie zwierzęta nie tylko w Tatrach, ale też w Bieszczadach, na Mazurach czy w dalekiej Skandynawii. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z Bożeną Wajdą - przewodniczka tatrzańską, którą czytelnicy kwartalnika Tatry znają ze wspaniałych zdjęć i opowiadań. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Bożena Wajda z aparatem fotograficznym. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Wajda B., Dzikim tropem serca, Zakopane 2021 Wajda B., Dzikim tropem. Opowiadania prawdziwe, Zakopane 2023
-
147
117. Strążyska - miejsce upragnione
Strążyska to jedna z najładniejszych dolin reglowych w pobliżu Zakopanego. Jej nazwa pochodzi od słowa strąga, które w gwarze podhalańskiej oznacza przenośne lub stałe ogrodzenie, w którym gromadzi się owce do dojenia. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik odwiedza tutejszą leśniczówkę. Drewniany dom stoi na Polanie Młyniska około 300 metrów od wylotu doliny. Od ponad 20 lat mieszka tu z rodziną Tadeusz Zwijacz, leśniczy Obwodu Ochronnego Strążyska. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Dolina Strążyska z lotu ptaka. Fot. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tatry_Dolina_Strazyska_dron_(1).jpg Materiały wykorzystane w audycji: Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995
-
146
116. Opowiedzieć Tatry - niewidomi w górach
Dla osób niewidomych góry są przestrzenią inspiracji i piękna, którą odkrywać mogą na wiele sposobów. Dzięki zmysłom dotyku, słuchu, węchu i przy wsparciu nowoczesnych technologii, niewidomi i słabowidzący mogą cieszyć się tatrzańskimi wycieczkami. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z swoimi gośćmi o postrzeganiu gór przez osoby niewidome oraz o tym, jak Tatrzański Park Narodowy stara się umożliwiać wszystkim czerpanie radości z wędrówek po Tatrach. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż i zdjęcie: Bartek Solik
-
145
115. Tajemnice zbiorów przyrodniczych Muzeum Tatrzańskiego.
W Muzeum Tatrzańskim im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem znajduje się blisko 70 tys. eksponatów przyrodniczych. Historia części z nich sięga XIX wieku. Niewielki fragment tej kolekcji oglądać można na wystawie w gmachu głównym muzeum przy Krupówkach, ale większość spoczywa bezpiecznie w magazynach. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik odwiedza z mikrofonem pełne cennych zbiorów, niedostępne na co dzień muzealne podziemia. Przewodnikiem po tym tajemnym świecie jest dr Marcin Warchałowski - kierownik Działu Przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego, który w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego bada historię eksponatów. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Dr Marcin Warchałowski w magazynie Muzeum Tatrzańskiego. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Moździerz Z., Gmach Muzeum Tatrzańskiego, Zakopane 2005 Moździerz Z., Muzeum Tatrzańskie. Autobiografia, Zakopane 2019
-
144
114. Powrót w Tatry po udarze
W sierpniu 2003 r. Anka Król - taterniczka z Zakopanego, przeszła udar niedokrwienny mostu pnia mózgu. Miała wtedy 25 lat. Jak wspominają przyjaciele, była dosłownie wulkanem energii. Najlepiej czuła się w Tatrach i z nimi wiązała swoją przyszłość. Anka przeżyła udar, ale dziś cierpi na niedowład czterokończynowy spastyczny i porusza się za pomocą wózka inwalidzkiego. Mimo to z pomocą najbliższych może wracać w góry. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z Anką i jej siostrą Marią Król. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania i montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Maria i Anka w Dolinie Jaworowej na Słowacji. Fotografia z archiwum rodzinnego. Materiały wykorzystane w audycji: A. Pikus, Tatry dla wszystkich, "Tatry" 2022/2023, nr 83, s. 12 M. Król, Anka na Mnichu, "Tatry" 2019, nr 69, s. 10-11
-
143
113. W imieniu tych, co nie mówią
Maria Kuczkowicz - lekarka weterynarii, zamierza stworzyć pod Babią Górą ośrodek rehabilitacji dzikich zwierząt. Już dziś do jej ogrodu w Jabłonce trafiają poszkodowane ptaki, jeże czy wiewiórki. Maria pomaga wrócić im do zdrowia, a potem przekazuje do innych ośrodków rehabilitacji lub wypuszcza na wolność. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik rozmawia z Marią Kuczkowicz o jej projekcie "W imieniu tych, co nie mówią", zapuszczonym ogrodzie, gdzie zwierzęta czują się bezpiecznie oraz marzeniach o stworzeniu ośrodka rehabilitacji z prawdziwego zdarzenia. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania i montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Maria Kuczkowicz i sarna Śliwka. Fot. Bartek Solik
-
142
112. Tu my rośli - Tatry i pasterstwo
Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego owce wypasa siedmiu baców, ale po II wojnie światowej w Tatrach Polskich setki pasterzy i pasterek opiekowało się trzydziestoma tysiącami owiec i trzema tysiącami krów i jałówek. Przyroda tatrzańska nie była w stanie udźwignąć takiego ciężaru. Pojawiły się głosy o konieczności ochrony tatrzańskich polan. W 1955 r. wraz z powstaniem Tatrzańskiego Parku Narodowego rozpoczął się proces stopniowego usuwania górali z Tatr. Wielu z nich do dziś nosi w sercach dramat wypędzenia. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z góralami, którzy ponad pół wieku temu wypasali w Tatrach owce i krowy. Mieli wtedy po kilkanaście lat. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Spotkanie na Hali Gąsienicowej. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Gąsienica-Giewont A., Trebunia-Staszel S., Podhalanie. Wokół tożsamości, Zakopane 2022
-
141
111. Góralskie czary powracają
Nakładem Wydawnictw Tatrzańskiego Parku Narodowego ukazało się drugie wydanie bestsellerowej książki „Góralskie czary. Leksykon magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich” Katarzyny Ceklarz i Urszuli Janickiej-Krzywdy w nowej szacie graficznej z ilustracjami Aleksandry Czudżak. Magia mieszkańców gór ujęta jest w opowieść o realnie istniejących, stosowanych do dziś, ale i zapomnianych praktycznych zabiegach Górali Podhalańskich i Beskidzkich. Dzięki 237 hasłom dowiemy się m.in., co złożyć w ofierze duchom, jak zdemaskować czarownicę, do czego służyć mogą kości, śmiertelna koszula albo wióry z trumny. W dzisiejszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia ze współautorką książki Katarzyną Ceklarz, ilustratorką Aleksandrą Czudżak i Pauliną Kołodziejską, szefową Wydawnictw Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Ceklarz K., Janicka-Krzywda U., Góralskie czary. Leksykon magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich, Zakopane 2024 Lars Edenius, XC880834. Accessible at www.xeno-canto.org/880834.
-
140
110. Zwierzęta i ludzie
Dzikie zwierzęta nie znają granic Tatrzańskiego Parku Narodowego. W Zakopanem stałymi gośćmi są jelenie, do miasta zaglądają niedźwiedzie. Wspólna przestrzeń służyć może wszystkim pod warunkiem, że my - ludzie zadbamy o odpowiedzialne relacje z dzikimi zwierzętami. W dzisiejszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z Filipem Ziębą, przyrodnikiem i zastępcą dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Filip Zięba. Fot. Bartek Solik
-
139
109. Pod lawiną - część 2
Druga część historii Mateusza Katany, który 11 stycznia 2023 roku uległ poważnemu wypadkowi lawinowemu w Niżnych Tatrach na Słowacji. O zdarzeniu poinformował ratowników jego przyjaciel Kamil Łojek, który z pomocą detektora lawinowego namierzył Mateusza i udzielił mu natychmiastowej pomocy. W dzisiejszym odcinku o wydarzeniach opowiadać będą Mateusz, jego żona Sylwia oraz Kamil. Audycja powstała w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego. W webinarach, filmach i podcastach promujemy bezpieczną turystykę zimową, namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Akcja ratunkowa na lawinisku w Niżnych Tatrach 11 stycznia 2023 r. Fot. https://hzs.sk/ Materiały wykorzystane w audycji: Pád lavíny do Lukového kotla, hzs.sk, 11.01.2023 https://bahttps://hzs.sk/pad-laviny-do-lukoveho-kotla/?fbclid=IwAR0bUv_DBwFQk3XUyLW0OMhlKG9PnMPeV6qB3dCuPLwH0bWnTOkeQ4_Ngoge dostęp: 25.01.2024
-
138
108. Pod lawiną - część 1
Pierwsza część historii Mateusza Katany, który 11 stycznia 2023 roku uległ poważnemu wypadkowi lawinowemu w Niżnych Tatrach na Słowacji. O zdarzeniu poinformował ratowników jego przyjaciel Kamil Łojek, który z pomocą detektora lawinowego namierzył Mateusza i udzielił mu natychmiastowej pomocy. W dzisiejszym odcinku Mateusz i Kamil sami opowiedzą o tych dramatycznych wydarzeniach. Audycja powstała w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego. W webinarach, filmach i podcastach promujemy bezpieczną turystykę zimową, namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Akcja ratunkowa na lawinisku w Niżnych Tatrach 11 stycznia 2023 r. Fot. https://hzs.sk/ Materiały wykorzystane w audycji: Pád lavíny do Lukového kotla, hzs.sk, 11.01.2023 https://bahttps://hzs.sk/pad-laviny-do-lukoveho-kotla/?fbclid=IwAR0bUv_DBwFQk3XUyLW0OMhlKG9PnMPeV6qB3dCuPLwH0bWnTOkeQ4_Ngoge dostęp: 25.01.2024
-
137
107. Za siedmioma górami - Łysa Polana
Łysa Polana jest najdalej na wschód wysuniętym obwodem ochronnym w Tatrzańskim Parku Narodowym. To dla wielu turystów brama w Tatry. W dzisiejszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik odwiedza z mikrofonem Łysą Polanę, aby porozmawiać z tutejszym leśniczym - Tadeuszem Figurą i jego żoną Ireną. Tadeusz i Irena sprowadzili się tu w 1990 roku. Zdecydowali się na pozbawione wygód, surowe życie w drewnianym domu pośrodku lasu ponad 20 km od Zakopanego. To ustronie gwarantowało jednak wspaniałą bliskość Tatr. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Tadeusz Figura, leśniczy Obwodu Ochronnego Łysa Polana. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Hennel R., Tatrami urzeczeni, Warszawa 1979 A.M. Tryba, Miałam szczęście zamieszkując w Parku, "Tatry" 2023, nr 86, s. 126-127.
-
136
106. Wesołych Świąt! - część 2
Dzisiaj Wigilia Bożego Narodzenia czyli na Podhalu początek góralskich Godnich Świąt. Trudne warunki życia sprawiły, że lokalna obrzędowość nabrała tu swoistego kolorytu. W świadomości mieszkańców Podhala Wigilia zapowiada i otwiera nowy czas, a wraz z nim pobudza nadzieje i pragnienia, ale też obawy i lęki. Nie wolno zaniedbać niczego, aby nadchodzący rok był pomyślny, zdrowy i syty. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór druga część opowieści o podhalańskich tradycjach, wierzeniach i obrzędach związanych z Bożym Narodzeniem. Bartek Solik rozmawia z Anną Trebunią-Wyrostek, która współtworzy znany i ceniony rodzinny zespół Trebunie-Tutki. Prócz fragmentów kolęd zespołu "Trebunie-Tutki" usłyszymy tradycyjną pastorałkę zaśpiewaną i zagraną przez pracowników Tatrzańskiego Parku Narodowego [śpiew: Lucyna Stoch, Aleksandra Nędza-Chotarska, Marcin Nędza-Chotarski, Anna Tylka, Grzegorz Lorek, Małgorzata Samson, Joanna Żelechowska, Janusz Nowobilski, Daniel Łukaszczyk, Jan Stanuch; muzycy: Szymon Tylka (skrzypce, II prym), Andrzej Karpiel-Replon (skrzypce, I prym), Łukasz Gąsienica (skrzypce, sekund), Tadeusz Gocał (basy)]. Wesołych Świąt! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: przedwojenna pocztówka wg. projektu Wacława Boratyńskiego. Źródło: polona.pl Materiały wykorzystane w audycji: Kwaśniewicz K. Zwyczaje doroczne, w: D. Tylkowa (red.), Podhale. Tradycja we współczesnej kulturze wsi, s. 349-384, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. W audycji wykorzystano fragmenty utworów z płyty "Kolędy góralskie grają Trebunie-Tutki". Wyd. F.F. FOLK
-
135
105. Wesołych Świąt! - część 1
W pierwszej części świątecznego odcinka podcastu Z Miłości do Gór opowiadamy o dawnych zwyczajach i obrzędach górali na Podhalu. Bartek Solik rozmawia z Anną Trebunią-Wyrostek, która współtworzy znany i ceniony rodzinny zespół Trebunie-Tutki. W tej części opowieść m.in. o czasie adwentu, dniu św. Łucji, podłaźnickach i światach - wyjątkowych ozdobach z opłatków. Posłuchamy także fragmentów tradycyjnych góralskich kolęd w wykonaniu zespołu Trebunie-Tutki. Wesołych Świąt! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: przedwojenna pocztówka wg. projektu Wacława Boratyńskiego. Źródło: polona.pl W audycji wykorzystano fragmenty utworów z płyty "Kolędy góralskie grają Trebunie-Tutki". Wyd. F.F. FOLK
-
134
104. W poszukiwaniu nietoperzy
Nietoperze prowadzą skryty tryb życia. Te zwierzęta nocy są stosunkowo słabo znane, a towarzyszące im zabobony i mity sprawiają, że wielu ludzi zwyczajnie się ich boi i unika z nimi kontaktu. Tymczasem przy bliższym poznaniu te latające ssaki okazują się niegroźne i przede wszystkim fascynujące. W drugiej części opowieści o nietoperzach Bartek Solik razem z dr Marcinem Warchałowskim - kierownikiem Działu Przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, schodzą pod ziemię w poszukiwaniu tych tajemniczych zwierząt. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Podkowiec mały. Fot. https://stock.adobe.com/ Materiały wykorzystane w audycji: J. Nowak, Nocki, mroczki, gacki, "Tatry" 2021, nr 78, s. 120-121.
-
133
4. Czytamy Tatry: Strony wiersza - Bracia Sierpień
Strony wiersza to cykl, w którym chcemy zaprosić do lektury współczesnej poezji. Zaprezentować jej intrygującą wielogłosowość. Opowiedzieć o twórcach, potrzebie zapisu, okolicznościach powstawania tekstu oraz spojrzeniu na słowo. Publikujemy wiersze, dla których autorów góry stały się inspiracją, i te, które warto zabrać ze sobą na górski szlak. Tym razem zapraszamy do wysłuchania wiersza Bracia Sierpień autorstwa Magdaleny Bielskiej. Cykl przygotowuje Jarosław Borowiec. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
-
132
3. Czytamy Tatry: Kołomyja pod Tatrami
Jeśli zestawimy hasła „architektura” i „Zakopane”, to wynikiem dla wielu z nas będzie z pewnością Witkiewicz. Jednak Zakopane to nie tylko Oksza i Koliba, ale również masywna Tuberoza czy trzypiętrowa modernistyczna kamienica, w której dziś mieści się restauracja Watra. Co łączy tę drugą parę budynków? Otóż postać architekta – Mariana Bernarda Wimmera. Zapraszamy do wysłuchania opowieści Jacka Zięby-Jasińskiego pt. Kołomyja pod Tatrami. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
-
131
103. Poza Tatrami - Kośne Hamry
Obwód Ochronny Kośne Hamry to w Tatrzańskim Parku Narodowym leśnictwo szczególne. Jedyny znakowany szlak znają raczej lokalsi, a z milionów turystów, którzy wędrują po Tatrach nie zagląda tu prawie nikt. Leśnicy mają za to innych gości - zastępy korników drukarzy. To one wraz z wiatrem halnym kształtują dynamikę zmian w tutejszym lesie. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik zagląda z mikrofonem do jedynego poza Tatrami obwodu ochronnego. Gościem jest leśniczy Piotr Krzan, który poza pracą w lesie buduje także instrumenty. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Piotr Krzan w swojej pracowni lutniczej. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: B. Solik, Poza Tatrami, "Tatry" 2021, nr 78, s. 142-149.
-
130
2. Czytamy Tatry: Czas jest najważniejszy
Wiele działań ochronnych wymaga długiego czasu. Niektóre efekty dzisiejszej ochrony przyrody ocenią dopiero przyszłe pokolenia. Tak jest w Tatrach czy innych parkach narodowych, ale także w globalnej polityce dotyczącej zmian klimatycznych. Jak w takim przypadku gospodarować czasem? Na te i inne pytania dotyczące różnych aspektów czasu w rozmowie z Agnieszką Szymaszek odpowiada prof. Krzysztof Obłój. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
-
129
1. Czytamy Tatry: Czas zapisany w drzewach
Drzewa przemijają. Podobnie jak ludzie. Konkretne osobniki rodzą się, dojrzewają, wydają potomstwo, starzeją się i umierają. Najstarsze tatrzańskie drzewo o ustalonym wieku to limba rosnąca do lat osiemdziesiątych XX w. na zboczach Krywania. W Muzeum Przyrodniczym TANAP w Tatrzańskiej Łomnicy prezentowany jest fragment pnia, na którym udało się odczytać 847 słojów rocznych przyrostów. To niewątpliwie okazja do najodleglejszego cofnięcia się w czasie. Zapraszamy do wysłuchania opowieści Pawła Skawińskiego Czas zapisany w drzewach. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
-
128
102. Wycieczka do Roztoki
Idziemy dzisiaj na zimową wycieczkę! Tą drogą chodzili przed laty Tytus Chałubiński, ks. Józef Stolarczyk czy Stanisław Witkiewicz. Ścieżkę wyznakowano farbą w 1887 i 1891 roku. To szlak im. Walerego Eljasza, a prowadzi przez Polanę Waksmundzką do Doliny Roztoki, gdzie pierwsze schronisko wybudowano blisko 150 lat temu. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z obecną kierowniczką schroniska - Anną Krupą, która razem z rodziną mieszka w środku tatrzańskiego lasu. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: schronisko PTTK im. Wincentego Pola w Dolinie Roztoki. Fotografia pochodzi z archiwum schroniska. Materiały wykorzystane w audycji: Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010 Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015
-
127
101. Tatry pełne nietoperzy
Gacki, nocki, mroczki, mopki - to tylko część nietoperzy, które występują w Tatrach. Na podstawie wyników monitoringu zimowego i letniego przyrodnicy z optymizmem obserwują rozwój populacji tej grupy ssaków w Tatrzańskim Parku Narodowym. Od blisko trzydziestu lat liczebność nietoperzy wyraźnie wzrasta, bo jak się okazuje nietoperze korzystają z efektów globalnego ocieplenia. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z dr Marcinem Warchałowskim, kierownikiem Działu Przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Podkowiec mały. Fot. Marcin Warchałowski Materiały wykorzystane w audycji: J. Nowak, Nocki, mroczki, gacki, "Tatry" 2021, nr 78, s. 120-121.
-
126
100. Powrót do Małej Łąki
To jest setny odcinek podcastu Z Miłości do Gór! Pierwsza część audycji ukazała się w czasie pandemii, kiedy Tatry były zamknięte dla turystów. Bartek Solik łączył się wtedy telefonicznie z dr. Tomaszem Skrzydłowskim, który opowiadał o życiu tatrzańskich żab prosto z Doliny Małej Łąki. Dzisiaj wracamy do tej doliny, aby spotkać się z podleśniczym Ryszardem Suskim, który oprócz pracy w Tatrach ma jeszcze jedną wielką pasję - lata samolotem. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Ultralekkie samoloty na tle Tatr. Fot. Ryszard Suski (facebook.com/riko.zakopane) Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995
-
125
99. Radiotelefon Klimek - część 3
W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" trzecia część historii legendarnych radiotelefonów Klimek. W sierpniu 1964 roku na Kazalnicy Mięguszowieckiej doszło do tragicznego zdarzenia. Wypadkowi ulegli dwaj młodzi taternicy, jeden z nich zginął. Nocna akcja ratunkowa prowadzona w ciężkich warunkach o mało nie zakończyła się dla ratowników tragicznie. Z powodu braku łączności ratownicy GOPR przebywali w ścianie przez wiele godzin, a jeden z nich cudem uniknął śmiertelnego upadku. Wyprawa ta pokazała, że łączność jest kluczowa dla bezpieczeństwa ratowników i sprawnego przeprowadzenia akcji ścianowej. Taką łączność mogły zapewnić jedynie małe, przenośne radiotelefony. Bartek Solik rozmawia z Julią Kaczorowską - wnuczką Wojciecha Nietykszy, konstruktora legendarnych radiotelefonów Klimek i Wawa. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Wojciech Nietyksza. Fot. Julia Kaczorowska (instagram.com/julakaczorowska/) Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Arczyński M., Bielecki T., Cetnarski J., Hajdukiewicz J., Jagiełło M., Militz W., Pawłowski T., Siadek B., Spławiński J., Tomiłło K., Ustupski J., Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Warszawa 1973 Dulski R., Niezawodne Klimki, Tatry, 2021, nr 76, s. 40-43
-
124
98. Szkoła życia Jadwigi Zamoyskiej - część 7
Siódma część naszej serii o Jadwidze Zamoyskiej, założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W czwartej część przenosimy się do Zakopanego. Bartek Solik odwiedza w Kuźnicach 98-letnią Teresę Gronczak, jedną z ostatnich żyjących wychowanek szkoły generałowej Jadwigi Zamoyskiej. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na fotografii: Teresa Gronczak przegląda stare fotografie w swoim domu w Kuźnicach. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017 Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964) Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989
We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
Podcasty Tatrzańskiego Parku Narodowego. Z miłości do gór
HOSTED BY
Tatrzański Park Narodowy
CATEGORIES
Loading similar podcasts...