Zimmerman en Space

Het wordt al behoorlijk druk daar vlak boven ons hoofd in een "Low Earth Orbit", maar daar komt nu iets nieuws bij (of eigenlijk onder): "VERY Low Earth Orbit".Exploring 'Very Low Earth Orbit': The world's first air-breathing satellite thruster could soon get a test run:https://www.space.com/space-exploration/satellites/exploring-very-low-earth-orbit-the-worlds-1st-air-breathing-satellite-thruster-could-soon-get-a-test-runSatellite map:https://satellitemap.space/Low Earth Orbit Visualization:https://platform.leolabs.space/visualizationSatellites in Space Orbiting the Earth:https://www.usgs.gov/media/images/satellites-space-orbiting-earthLow Earth orbit:https://en.wikipedia.org/wiki/Low_Earth_orbitGravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer (GOCE):https://en.wikipedia.org/wiki/GOCESuper Low Altitude Test Satellite:https://en.wikipedia.org/wiki/Super_Low_Altitude_Test_SatelliteKreios Space:https://www.kreiosspace.com/China establishes VLEO industry alliance as satellites demonstrate sustained low-orbit operations:https://spacenews.com/china-establishes-vleo-industry-alliance-as-satellites-demonstrate-sustained-low-orbit-operations/Clarity-1: What Worked, and Where We Go Next:https://albedo.com/post/clarity-1-what-worked-and-where-we-go-nextDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Voor deze podcast ben ik altijd op zoek naar mysterieuze gebeurtenissen of verschijnselen in ons heelal. In deze aflevering bespreken we een mooi raadsel uit de oudheid, dat astronomen en historici al tijden bezig houdt. Of eigenlijk: hield, want er is nu een mooie verklaring voor gevonden.A century-old stellar mystery may finally have an explanation:https://phys.org/news/2026-07-century-stellar-mystery-explanation.htmlThe forgotten bright star: Theta Eridani as a millenary stellar transient observed by Hipparchus, Ptolemy and al-Sufi:https://arxiv.org/abs/2606.30748v1Geluid van het Noorden:https://geluidvanhetnoorden.nl/Whispers of ancient times co-created with Eleven Labs.De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In al die jaren dat ik deze podcast verzorg, hebben we het uit en te na gehad over buitenaards leven en onze zoektocht daarnaar. Het begint eigenlijk een beetje een gebed zonder eind te worden. In deze aflevering suggereren wetenschappers een ondergrens te stellen aan bepaalde terrestriële planeten om te voorkomen dat tijd en geld worden verspild. Searching for alien life: New model could help scientists home in on habitable exoplanets:https://www.space.com/space-exploration/search-for-life/searching-for-alien-life-new-model-could-help-scientists-home-in-on-habitable-exoplanetsNew model refines search for habitable planets:https://news.stanford.edu/stories/2026/06/model-search-life-supporting-planetsSmaller Than Earth Habitability Model (STEHM): The Lower Size Limit for Atmosphere Retention in the Habitable Zone:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/PSJ/ae6804Below 0.8 Earth radii, atmospheres don’t survive: a new model draws the line in the search for life:https://skycr.org/2026/06/05/stehm-atmosphere-survival-exoplanet-habitability-lower-size-limit/Is Earth the only planet in the solar system with plate tectonics?https://www.livescience.com/planet-earth/is-earth-the-only-planet-in-the-solar-system-with-plate-tectonicsGeluid van het Noorden:https://geluidvanhetnoorden.nl/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Probeert u deze zomer wellicht wat te minderen met suiker, blijkt het tussen de sterren al te ontstaan zonder inbreng van de voedingsindustrie. Hoe zit dat? U hoort het in deze buitengewoon interessante aflevering van de nummer 1 Nederlandsche astronomische podcast. Tenzij u natuurlijk niet luistert, dan hoort u het niet.Astronomers detect sugar in interstellar space for the first time:https://edition.cnn.com/2026/07/14/science/sugar-detected-interstellar-spaceDetection of a four-carbon sugar in interstellar space:https://www.nature.com/articles/s41550-026-02905-7Erythrulose:https://en.wikipedia.org/wiki/ErythruloseDe chemie van het heelal ontrafelen:https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2014/03/de-chemie-van-het-heelal-ontrafelenMolecular clouds:https://en.wikipedia.org/wiki/Molecular_cloudLate Heavy Bombardment:https://nl.wikipedia.org/wiki/Late_Heavy_BombardmentGanymedes telescopenwinkel:https://www.ganymedes.nl/Geluid van het Noorden:https://geluidvanhetnoorden.nl/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

13 april 2029 scheert een steen vlak langs de aarde en u kunt het waarschijnlijk met eigen ogen aanschouwen! Dat en weer een wedstrijd in deze aflevering van Zimmerman en Space.'Once-in-a-millennium' asteroid flyby will be visible to much of the world in 2029:https://www.space.com/astronomy/asteroids/once-in-a-millennium-asteroid-flyby-will-be-visible-to-much-of-the-world-in-202999942 Apophis:https://en.wikipedia.org/wiki/99942_ApophisSurface Composition of (99942) Apophis:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/aaaa1cOSIRIS-APEX:https://science.nasa.gov/mission/osiris-apex/Geluid van het Noorden:https://geluidvanhetnoorden.nl/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Wat een boel satellieten worden er de laatste tijd gelanceerd. Lange tijd konden we beweren dat de invloed daarvan op ons klimaat verwaarloosbaar klein was in verhouding tot andere menselijke activiteiten. Maar kunnen we dat nog wel blijven beweren? Reflect Orbital:https://www.reflectorbital.com/EEVBlog:https://www.eevblog.com/EEVblog 1637: Solar Freakin' Space Mirrors! - Reflect Orbital DEBUNKED:https://www.youtube.com/watch?v=lkjyeI0ykGMBasics of Solar Energy:https://web.archive.org/web/20161128021408/http://zebu.uoregon.edu/disted/ph162/l4.htmlZnamya (satellite):https://en.wikipedia.org/wiki/Znamya_(satellite)Jonathan's Space Report:https://planet4589.org/The Environmental Impact of Burning Space Debris:https://www.ucl.ac.uk/social-historical-sciences/news/2024/jan/environmental-impact-burning-space-debris1 to 2 Starlink satellites are falling back to Earth each day:https://earthsky.org/human-world/1-to-2-starlink-satellites-falling-back-to-earth-each-day/The Growth of the Space Economy:https://manhattan.institute/article/the-growth-of-the-space-economyCumulative number of objects launched into space:https://ourworldindata.org/grapher/cumulative-number-of-objects-launched-into-outer-space2020–2023 global chip shortage:https://en.wikipedia.org/wiki/2020%E2%80%932023_global_chip_shortageChiptekort 2026: waarom nieuwe laptops en pc’s duurder worden:https://eenvoudpc.nl/chiptekort-2026-nieuwe-laptops-duurder-refurbished/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Soms ben ik zelf ook bang dat ik mij een beetje begin te herhalen. Maar goed, het is wat het is, en dit is weer een aflevering over mogelijk bewijs voor leven op de planeet Mars.Did NASA just find evidence of ancient life on Mars? Perseverance rover spots complex carbon in Red Planet rocks:https://www.space.com/astronomy/mars/did-nasa-just-find-evidence-of-ancient-life-on-mars-perseverance-rover-spots-complex-carbon-in-red-planet-rocksSpatially distributed complex organic matter detected in an ancient river valley in Jezero crater, Mars:https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adx0047?__cf_chl_f_tk=w6UX3qr7.4cRTXTJNf9kVGVA5HsK4gtbrcjeTZD1YFU-1783370893-1.0.1.1-IRt9EvckikeqxBOvIxRheu5DEe7suPj1seEAIAgMvJ8Raman spectroscopy:https://en.wikipedia.org/wiki/Raman_spectroscopyPerseverance Finds a Rock with ‘Leopard Spots’:https://science.nasa.gov/resource/perseverance-finds-a-rock-with-leopard-spots/Perseverance (rover):https://en.wikipedia.org/wiki/Perseverance_(rover)Strange ‘leopard spots’ in a Mars rock could be the strongest hint of life yet:https://www.sciencedaily.com/releases/2025/09/250916032210.htmNASA’s Curiosity Finds Organic Molecules Never Seen Before on Mars:https://www.nasa.gov/missions/mars-science-laboratory/curiosity-rover/nasas-curiosity-finds-organic-molecules-never-seen-before-on-mars/Diverse organic molecules on Mars revealed by the first SAM TMAH experiment:https://www.nature.com/articles/s41467-026-70656-0Tianwen-3 missie:https://en.wikipedia.org/wiki/Tianwen-3Sterrenstof Nieuws:https://sterrenstofnieuws.nl/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Een hoogst interessante titel, maar het verhaal zelf is best droog. Zeer onlangs verscheen een update van het document dat ons zegt wat te doen als een signaal van buitenaardse intelligentie wordt bevestigd. Mag u bijvoorbeeld zomaar een antwoord die kant op sturen? IAA Space:https://iaaspace.org/The real disclosure day: The protocols for announcing extraterrestrial intelligence:https://www.astronomy.com/science/the-real-disclosure-day-the-protocols-for-announcing-extraterrestrial-intelligence/Beyond Disclosure Day: The Real-World Protocols:https://www.seti.org/news/beyond-disclosure-day/Position Paper on Declaration of Principles Concerning the Conduct of the Search for Extraterrestrial Intelligence:https://iaaspace.org/wp-content/uploads/iaa/Scientific%20Activity/iaasetideclaration.pdfFediverse:https://en.wikipedia.org/wiki/FediverseScaleway:https://www.scaleway.com/en/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Vreemde stenen binnen ons zonnestelsel zijn altijd welkome onderwerpen in deze podcast. Vandaag hebben we het over de ontmoeting tussen de asteroide 52246 Donald Johanson ("DJ") en het Lucy ruimtevaartuig.52246 Donaldjohanson:https://en.wikipedia.org/wiki/52246_DonaldjohansonLucy (de voorouder van de mens):https://en.wikipedia.org/wiki/Lucy_(hominid)Lucy (ruimtevaartuig):https://en.wikipedia.org/wiki/Lucy_(spacecraft)The Lucy flyby of (52246) Donaldjohanson: A bilobed asteroid with tumbling rotation:https://www.science.org/doi/10.1126/science.aec0503Juicy new details emerge about an asteroid NASA's Lucy spacecraft flew by last year:https://www.space.com/astronomy/asteroids/juicy-new-details-emerge-about-an-asteroid-nasas-lucy-spacecraft-flew-by-last-yearDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ze is de laatste tijd weer wat meer binnen onze belevingswereld. Die ster in het midden van ons zonnestelsel, de zon. Elke dag voorziet deze zon ons van energie en warmte. Het maffe is echter dat er nog een heleboel niet bekend is over onze zon. In deze aflevering hoort u nieuwe inzichten op basis van een recent wetenschappelijk onderzoek.Investigating Pre-Flare Signatures in Spectroscopic Observations of an X9-Class Solar Flare:https://link.springer.com/article/10.1007/s11207-026-02674-6Scientists find strange changes on sun hours before a powerful X9 solar flare: 'I was not expecting what I found':https://www.space.com/astronomy/sun/scientists-find-strange-changes-on-sun-hours-before-a-powerful-x9-solar-flare-i-was-not-expecting-what-i-foundUsing Extreme Value Theory for Determining the Probability of Carrington-Like Solar Flares:https://arxiv.org/pdf/1604.03325v1Solar Dynamics Observatory:https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_Dynamics_ObservatoryCoronal mass ejection:https://en.wikipedia.org/wiki/Coronal_mass_ejectionDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Deze aflevering van de Zimmerman en Space podcast is wat anders dan anders. Het is namelijk een vertaling van het artikel "The physics behind whether aliens could reach earth. Could aliens ever visit Earth? An aerospace scientist unpacks the challenges of interstellar spaceflight" van auteur Kai James.https://theconversationus.substack.com/p/the-physics-behind-whether-aliensThanks Kai!De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Weet u nog wat de "little red dots", de kleine rode stipjes zijn? Op foto's, die in 2022 met de Webb ruimtetelescoop waren gemaakt, zijn vreemde rode stippen zichtbaar. Astronomen zijn er nog niet helemaal uit wat deze objecten eigenlijk zijn en vooral ook hoe ze ontstaan zijn. In deze aflevering kunt u horen wat er recent voor nieuwe inzichten zijn verkregen omtrent dit raadselachtige verschijnsel.Little red dot (astronomical object):https://en.wikipedia.org/wiki/Little_red_dot_(astronomical_object)Supermassive Stars Match the Spectral Signatures of JWST's Little Red Dots:https://arxiv.org/pdf/2507.12618Are the JWST's Little Red Dots Actually Supermassive Black Hole Seeds?https://www.universetoday.com/articles/are-the-jwsts-little-red-dots-actually-supermassive-black-hole-seedsA black hole in a near pristine galaxy 700 Myr after the big bang:https://academic.oup.com/mnras/article/548/1/staf2109/8607050?login=falseDe podcast 50 jaar North Sea Jazz:https://npo.nl/luister/podcasts/1386-50-jaar-north-sea-jazzDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Onze melkweg had niet altijd dezelfde samenstelling. In deze aflevering kijken we naar recent onderzoek, waaruit blijkt dat er misschien sporen bestaan van een oud sterrenstelsel dat lang geleden werd opgeslokt door onze melkweg.An ancient system hidden in the Galactic plane?https://academic.oup.com/mnras/article/548/2/stag563/8537783?login=false#562528145Galaxy Details and Mergers:https://science.nasa.gov/mission/hubble/science/science-highlights/galaxy-details-and-mergers/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ja, toch even een waarschuwing vooraf: dit is wel een erg nerderige aflevering geworden. Ik zou deze maar overslaan. Tenzij u natuurlijk warm loopt voor microprocessoren, dan ga ik u niet tegenhouden.ARM architectuur:https://nl.wikipedia.org/wiki/ARM-architectuurEleven Labs:https://elevenlabs.io/What is HPSC?https://www.nasa.gov/game-changing-development-projects/high-performance-spaceflight-computing-hpsc/PIC64-HPSC High-Performance Spaceflight Computing Series:https://www.microchip.com/en-us/products/microprocessors/64-bit-mpus/pic64-hpscDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Zoals u wellicht weet heb ik het in deze podcast graag over mysterieuze astronomische verschijnselen. In deze aflevering gaan we het hebben over blauwe flitsen, die door astronomen sinds enige tijd worden waargenomen. Deze flitsen heten Luminous Fast Blue Optical Transients, afgekort LFBOT.Black holes slamming into scorching stars may be causing mysterious blue flashes in the cosmos:https://www.space.com/astronomy/black-holes/black-holes-slamming-into-scorching-stars-may-be-causing-mysterious-blue-flashes-in-the-cosmosThe Environments of Luminous Fast Blue Optical Transients: Evidence for a Compact Object and Wolf-Rayet Star Merger Origin:https://arxiv.org/pdf/2603.23597Fast blue optical transient:https://en.wikipedia.org/wiki/Fast_blue_optical_transientLuminous Fast Blue Optical Transients as “Failed” Gravitational Wave Sources: Helium Core−Black Hole Mergers Following Delayed Dynamical Instability:https://arxiv.org/pdf/2510.09745Wolf–Rayet star:https://en.wikipedia.org/wiki/Wolf%E2%80%93Rayet_starVera C. Rubin observatorium:https://rubinobservatory.org/The Astronomer's Telegram:https://astronomerstelegram.org/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Waarom is er iets en niet niets? Waarschijnlijk de grootste vraag die we kunnen stellen. Deze aflevering vond inspiratie uit de vraag van een luisteraar.What are virtual particles?https://youtu.be/ayQhNLqbTFk?is=iui4-apOP6O31adaVirtuele deeltjes:https://en.wikipedia.org/wiki/Virtual_particleMeasuring spin correlation between quarks during QCD confinement:https://arxiv.org/abs/2506.05499Fermilab video's:https://www.youtube.com/@fermilabLawrence Krauss video's:https://www.youtube.com/@lkrauss1Universum uit het niets (bol.com):https://www.bol.com/nl/nl/p/universum-uit-het-niets/9200000000031783/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In aflevering 103 van Zimmerman IN Space (weet u nog wel?) hadden we het al over "buckyballs", de C60 allotroop van koolstof. Daar is inmiddels wat meer over te zeggen. In deze aflevering hoort u ook een groot deel terug van die oude aflevering, dus als u daar niet van gediend bent, kunt u misschien iets beters doen met uw Koningsdag.Confirming Interstellar C60 Using The Hubble Space Telescope:https://arxiv.org/pdf/1904.08821Western astronomers reveal spectacular birthplace of cosmic buckyballs:https://news.westernu.ca/2026/04/jwst-buckyballs/Detection of C60 and C70 in a Young Planetary Nebula:https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1192035James Webb Space Telescope peers into a dying star surrounded by mysterious buckyballs:https://www.space.com/astronomy/stars/james-webb-space-telescope-peers-into-a-dying-star-surrounded-by-mysterious-buckyballs-the-structures-were-seeing-now-are-breathtakingAfbeelding van de planetaire nevel TC1:https://henszimmerman.audio/downloads/tc1.jpgInteractief 3D model van een C60 bucky ball:https://sketchfab.com/3d-models/c60-fullerene-8fc5315320b1477c9c5f9936dfdac21aDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Op 15 augustus 1977 ontdekte astronoom Jerry Ehrman een uitschieter in een radiosignaal, dat eenmalig werd waargenomen op 1420 MHz met de Ohio State Big Ear radiotelescoop. Dit signaal kreeg de naam het Wow signaal. Maar misschien vraagt u zich af of dit alles was. Is er in de jaren sindsdien nooit meer iets waargenomen dat in ieder geval de schijn wekt door buitenaardse wezens te zijn uitgezonden?Breakthrough Initiatives:https://breakthroughinitiatives.org/A deep-learning search for technosignatures of 820 nearby stars:https://seti.berkeley.edu/ml_gbt/MLSETI_NatAstron_arxiv3.pdfAI search for aliens yields 8 potential signals:https://earthsky.org/space/ai-search-for-aliens-breakthrough-listen-seti-8-potential-signals/Interferometer observations of pulse pairs in an interstellar communication experiment:https://arxiv.org/pdf/2604.13886A search for technosignatures from 14 planetary systems in the Kepler field was conducted using the Green Bank Telescope at frequencies between 1.15 and 1.73 GHz:https://arxiv.org/pdf/1802.01081The Hipparcos Space Astrometry Mission:https://www.cosmos.esa.int/web/hipparcosPolarized pulse pair observations during a long duration interstellar communication experiment:https://arxiv.org/pdf/2504.19765Random forest:https://en.wikipedia.org/wiki/Random_forestSteun deze podcast en koop muziek van Hens (o.a. muziek die in deze podcast gebruikt wordt!):https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Weet u nog dat we in februari 2016 het nieuws ontvingen dat de eerste waarneming van zwaartekrachtgolven een feit was? Tien jaar later is er misschien iets heel nieuws te zeggen op basis van een recente zwaartekrachtgolfmeting.First observation of gravitational waves:https://en.wikipedia.org/wiki/First_observation_of_gravitational_wavesRipples in spacetime may have revealed 1st evidence of tiny black holes born in the Big Bang:https://www.space.com/astronomy/black-holes/ripples-in-spacetime-may-have-revealed-1st-evidence-of-tiny-black-holes-born-in-the-big-bangA potential discovery from the dawn of time:https://news.miami.edu/stories/2026/03/a-potential-discovery-from-the-dawn-of-time.htmlImplications for PBH Dark Matter from a single Sub-Solar–Mass GW Detection in LVK O1–O4:https://arxiv.org/pdf/2602.21295Primordial Black Hole interpretation of the sub-solar merger event S251112cm:https://arxiv.org/pdf/2603.25795Does The Gravitational-Wave Candidate S251112Cm Imply A Neutron-Star Moon?https://lweb.cfa.harvard.edu/~loeb/nsm.pdfS251112cm:https://gracedb.ligo.org/superevents/S251112cm/view/LIGO/Virgo/KAGRA S251112cm: Observations with the NSF-DOE Vera C. Rubin Observatory:https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2025GCN.42707....1M/abstractLISA:https://nl.wikipedia.org/wiki/LISADe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In deze aflevering staan we nogmaals stil bij de recente bezoeker uit de interstellaire ruimte, 3I/Atlas. Aan het einde van de aflevering verloten we een exemplaar van "Gids voor de maan" van auteurs Peter Barthel en Klaas van Berkel.Interstellar comet 3I/ATLAS may be nearly 12 billion years old — so ancient its star system may no longer exist:https://www.space.com/astronomy/comets/interstellar-comet-3i-atlas-may-be-nearly-12-billion-years-old-so-ancient-its-star-system-may-no-longer-existIsotopic Evidence for a Cold and Distant Origin of the Interstellar Object 3I/ATLAS:https://arxiv.org/pdf/2603.06911The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation:https://arxiv.org/pdf/2507.08111Zwaar water:https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwaar_waterDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Deze aflevering is gebaseerd op een aantal vragen van luisteraar Christijn. Maar het lijkt er verrassend veel op dat ondergetekende zo vaak mogelijk de naam "Planck" wilde zeggen in één aflevering.Max Planck:https://nl.wikipedia.org/wiki/Max_PlanckWhat's the loudest sound in the universe:https://gizmodo.com/whats-the-loudest-sound-in-the-universe-1831720066Planck lengte:https://simple.wikipedia.org/wiki/Planck_lengthPlanck eenheden:https://en.wikipedia.org/wiki/Planck_unitsHet kenbare heelal:https://en.wikipedia.org/wiki/Observable_universeDe vorm van het heelal:https://en.wikipedia.org/wiki/Shape_of_the_universeA temperature below absolute zero:https://www.mpg.de/research/negative-absolute-temperatureNegative Absolute Temperatures:https://www.quantum-munich.de/119947/Negative-Absolute-TemperaturesNegative Absolute Temperature for Motional Degrees of Freedom:https://arxiv.org/pdf/1211.0545The evidence for a spatially flat Universe:https://arxiv.org/pdf/2002.06892De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De inspiratie voor deze aflevering kwam in de vorm van een artikel in het NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag met de titel "Fysici proberen Schrödingers kat steeds groter te maken" van Dorine Schenk. Fysici proberen Schrödingers kat steeds groter te maken (achter NRC paywall):https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/18/fysici-proberen-schrodingers-kat-steeds-groter-te-maken-a4922868Probing quantum mechanics with nanoparticle matter-wave interferometry:https://www.nature.com/articles/s41586-025-09917-9Unified dynamics for microscopic and macroscopic systems:http://www.psiquadrat.de/downloads/grw86.pdfOn Gravity's Role in Quantum State Reduction:https://scispace.com/pdf/on-gravity-s-role-in-quantum-state-reduction-w8isgb2we7.pdfQuantum random Python module:https://github.com/sbalian/quantum-randomANU QRNG:https://qrng.anu.edu.au/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Op 11 maart van dit jaar verscheen er een artikel in The Astrophysical Journal Letters met de titel "Gaia-GIC-1: An Evolving Catastrophic Planetesimal Collision Candidate". In deze aflevering van de Zimmerman en Space podcast kijken we samen wat dit nou weer te betekenen heeft.'Completely bonkers': Astronomers find evidence of a cataclysmic collision between exoplanets:https://www.space.com/astronomy/exoplanets/completely-bonkers-astronomers-find-evidence-of-a-cataclysmic-collision-between-planetsGaia-GIC-1: An Evolving Catastrophic Planetesimal Collision Candidate:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae3ddcGaia20ehk:https://gsaweb.ast.cam.ac.uk/alerts/alert/Gaia20ehk/WISE ruimtetelescoop:https://www.jpl.nasa.gov/missions/wide-field-infrared-survey-explorer-wise/Suspected Asteroid Collision Leaves Odd X-Pattern of Trailing Debris:https://science.nasa.gov/missions/hubble/suspected-asteroid-collision-leaves-odd-x-pattern-of-trailing-debris/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Naar aanleiding van een aantal vragen van luisteraar Bas, kijken we in deze ietwat lange aflevering naar hoe planeten rond sterren cirkelen.The mass-period distribution of close-in exoplanets:https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2011/04/aa15774-10/aa15774-10.htmlHalting Planet Migration In The Evacuated Centers Of Protoplanetary Disks:https://iopscience.iop.org/article/10.1086/342370/pdfOrbital migration of the planetary companion of 51 Pegasi to its present location:https://pages.astro.umd.edu/~dcr/reprints/lin_nature380,606.pdfConnecting the dots II: Phase changes in the climate dynamics of tidally locked terrestrial exoplanets:https://arxiv.org/pdf/1508.00419The climate and habitability of planets with eternal day and night sides:https://serious-science.org/the-climate-and-habitability-of-planets-with-eternal-day-and-night-sides-5289import numpy as npimport matplotlib.pyplot as pltimport matplotlib.ticker as tickera  = 1.0   # semi-major axis (AU)M2 = 1.0   # mass of the central body# M1: mass of the orbiting body, from 0 to 1M1 = np.linspace(0, 1, 500)# Newton's lawT = np.sqrt(a**3 / (M1 + M2))fig, ax = plt.subplots(figsize=(9, 5.5))fig.patch.set_facecolor("#0d1117")ax.set_facecolor("#0d1117")# Gradient-ish line via a LineCollectionfrom matplotlib.collections import LineCollectionpoints = np.array([M1, T]).T.reshape(-1, 1, 2)segments = np.concatenate([points[:-1], points[1:]], axis=1)norm = plt.Normalize(T.min(), T.max())lc = LineCollection(segments, cmap="cool", norm=norm, linewidth=2.5, zorder=3)lc.set_array(T)ax.add_collection(lc)ax.scatter([0], [np.sqrt(a**3 / M2)], color="#ff6b9d", s=70, zorder=5,           label=f"Test-particle limit  (M₁→0,  T={np.sqrt(a**3/M2):.3f} yr)")T_eq = np.sqrt(a**3 / (M2 + M2))ax.scatter([M2], [T_eq], color="#ffd166", s=70, zorder=5,           label=f"Equal masses  (M₁=M₂={M2},  T={T_eq:.3f} yr)")for spine in ax.spines.values():    spine.set_edgecolor("#30363d")ax.tick_params(colors="#8b949e", labelsize=10)ax.xaxis.label.set_color("#c9d1d9")ax.yaxis.label.set_color("#c9d1d9")ax.set_xlabel("M₁  — Mass of orbiting body  (M☉)", fontsize=12, labelpad=10)ax.set_ylabel("Orbital Period  T  (years)", fontsize=12, labelpad=10)ax.set_title("Orbital Period vs. Mass of Orbiting Body\n"             r"$T = \sqrt{\,a^3\,/\,(M_1+M_2)\,}$"             f"       [a = {a} AU,  M₂ = {M2} M☉]",             color="#e6edf3", fontsize=13, pad=14)ax.set_xlim(-0.01, 1.01)ax.set_ylim(T.min() * 0.97, T.max() * 1.03)ax.grid(color="#21262d", linestyle="--", linewidth=0.7, zorder=0)ax.legend(facecolor="#161b22", edgecolor="#30363d",          labelcolor="#c9d1d9", fontsize=10, loc="upper right")plt.tight_layout()plt.show()De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Veel van wat zich afspeelt in ons heelal gebeurt op een tijdschaal waarbinnen een mensenleven tamelijk nietig lijkt. In ons verhaaltje van deze week een uitzondering daarop.Large Magellanic Cloud:https://en.wikipedia.org/wiki/Large_Magellanic_CloudThe Physical Properties of the Red Supergiant WOH G64: The Largest Star Known?https://arxiv.org/pdf/0903.2260Astronomers just watched a star 1540 times the size of our sun transform into a hypergiant. Will it go supernova?https://www.space.com/astronomy/stars/astronomers-just-watched-a-star-1-540-times-the-size-of-our-sun-transform-into-a-hypergiant-will-it-go-supernovaThe dramatic transition of the extreme red supergiant WOH G64 to a yellow hypergiant:https://arxiv.org/pdf/2411.19329De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Het werd weer eens tijd voor een aflevering vol vreemde ruimtegeluiden, dus... hierbij!Cluster:https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/ClusterESA sounds from space:https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Sounds_from_spaceHear Sounds From Mars Captured by NASA’s Perseverance Rover:https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/jpl/hear-sounds-from-mars-captured-by-nasas-perseverance-rover/NASA Sounds from beyond:https://www.nasa.gov/sounds-from-beyond/Van Allen Probes Waves Investigation Audio Clips:https://space.physics.uiowa.edu/plasma-wave/rbsp/audio/Perseus cluster:https://chandra.cfa.harvard.edu/sound/perseus.htmlNASA's Parker Solar Probe Discovers Natural Radio Emission in Venus' Atmosphere:https://www.youtube.com/watch?v=z5vK6-wuoOEDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

U herinnert zich vast wel die oranje-zwarte foto van het superzware zwarte gat in het midden van ons melkwegstelsel, genaamd Sagittarius A*. In deze aflevering willen we beweren dat dit misschien helemaal geen zwart gat was. Maar wat was het dan wel?Een zwart gat van donkere materie?https://news.mit.edu/2024/exotic-black-holes-could-be-dark-matter-byproduct-0606Could the Milky Way galaxy's supermassive black hole actually be a clump of dark matter?https://www.space.com/astronomy/dark-universe/could-the-milky-way-galaxys-supermassive-black-hole-actually-be-a-clump-of-dark-matterThe dynamics of S-stars and G-sources orbiting a supermassive compact object made of fermionic dark matter:https://academic.oup.com/mnras/article/546/1/staf1854/8431112?login=falseDark matter, not a black hole, could power Milky Way's heart:https://ras.ac.uk/news-and-press/research-highlights/dark-matter-not-black-hole-could-power-milky-ways-heartImaging fermionic dark matter cores at the centre of galaxies:https://academic.oup.com/mnras/article/534/2/1217/7759710?login=falseQuasars Have Always Had Dark Matter Halos:https://www.universetoday.com/articles/quasars-have-always-had-dark-matter-halosSubaru High-z Exploration of Low-Luminosity Quasars (SHELLQs). XVIII. The Dark Matter Halo Mass of Quasars at z ∼ 6:https://arxiv.org/pdf/2307.02531Dark matter halos measured around ancient quasars:https://www.u-tokyo.ac.jp/focus/en/press/z0508_00310.htmlDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Luisteraar Joost vroeg of ik eens een aflevering kon besteden aan de donkere eeuwen, the dark ages, van ons heelal. Dat is een heel mooi onderwerp, omdat het juist in deze tijd enigszins onder vuur ligt door de waarnemingen die met de Webb ruimtetelescoop worden gedaan.Ask Ethan: What were the “dark ages” of the Universe?https://bigthink.com/starts-with-a-bang/what-were-dark-ages/The cosmic dark ages: Everything you need to know:https://www.space.com/what-are-the-cosmic-dark-agesNASA Webb Pushes Boundaries of Observable Universe Closer to Big Bang:https://science.nasa.gov/missions/webb/nasa-webb-pushes-boundaries-of-observable-universe-closer-to-big-bang/A Cosmic Miracle: A Remarkably Luminous Galaxy at z = 14.44 Confirmed with JWST:https://arxiv.org/pdf/2505.11263v2GN-z11:https://en.wikipedia.org/wiki/GN-z11Z calculator:https://www.astro.ucla.edu/%7Ewright/CosmoCalc.htmlDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Eind januari van dit jaar, 2026, lazen we in het nieuws over de vondst van een ietwat koude exoplaneet, die grote gelijkenis vertoont met onze planeet aarde. Luisteraar Bert attendeerde mij erop. De grote vraag is dus... moeten we onze koffers gaan pakken? En nog belangrijker: moeten de ski-spullen mee. Laten we in deze aflevering de feiten eens langslopen.Kepler ruimtetelescoop:https://en.wikipedia.org/wiki/Kepler_space_telescopeFrosty Candidate Planet 150 Light-Years Away Might Be Remarkably Similar To Earth:https://www.iflscience.com/frosty-candidate-planet-150-light-years-away-might-be-remarkably-similar-to-earth-82392Discovery Alert: An Ice-Cold Earth?https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/discovery-alert-an-ice-cold-earth/A Cool Earth-sized Planet Candidate Transiting a Tenth Magnitude K-dwarf From K2:https://arxiv.org/pdf/2601.19870PLATO - Terrestrial planet hunter:https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/PlatoPlanet Hunters TESS (Zooniverse):https://www.zooniverse.org/projects/nora-dot-eisner/planet-hunters-tessAfbeelding: NASA/JPL-Caltech/Keith Miller (Caltech/IPAC).De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Onlangs werd een "metalen balk" in de beroemde Ringnevel M57 in sterrenbeeld de Lier waargenomen. Wat moeten we daar nou weer van denken?Messier challenge:https://britastro.org/section_information_/observing-challenges/the-messier-challengeAstronomers Spot Surprising Iron ‘Bar’ at Heart of Ring Nebula:https://www.sci.news/astronomy/iron-bar-ring-nebula-14488.htmlWEAVE imaging spectroscopy of NGC 6720: an iron bar in the Ring:https://academic.oup.com/mnras/article/546/1/staf2139/8425243?login=falseWEAVE:https://www.ing.iac.es/astronomy/instruments/weave/weaveinst.htmlDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Eind vorig jaar werd een artikel gepubliceerd in the Astrophysical Journal Letters met de titel "The First RELHIC? Cloud-9 is a Starless Gas Cloud". Wat er zo bijzonder is aan een plek zonder sterren hoort u in deze aflevering, tenzij u natuurlijk besluit niet te luisteren.Why not finding stars has astronomers on Cloud-9:https://www.astronomy.com/science/why-not-finding-stars-has-astronomers-on-cloud-9/  The First RELHIC? Cloud-9 is a Starless Gas Cloud:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae1584Reionization:https://en.wikipedia.org/wiki/ReionizationFive-hundred-meter Aperture Spherical Telescope (FAST):https://en.wikipedia.org/wiki/Five-hundred-meter_Aperture_Spherical_TelescopeSteun deze podcast en koop het album met muziek:https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapesHey en bedankt hè, iedereen die mijn muziekjes al kocht! Geweldig.De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De titel is kort gezegd de vraag van de vader van Jan. In deze aflevering zullen we proberen samen te vatten wat onze oorsprong is. We hebben het daar natuurlijk wel vaker over gehad, maar hopelijk wordt het zo wat duidelijker!Periodic Table of the Elements: Origins of the Elements:https://svs.gsfc.nasa.gov/13873/Synthetic elements:https://en.wikipedia.org/wiki/Synthetic_elementTriggered Star Formation Inside The Shell Of A Wolf-Rayet Bubble As The Origin Of The Solar System:https://arxiv.org/pdf/1712.10053De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Het ziet er naar uit dat we binnen enkele weken gaan meemaken dat astronauten voor het eerst sinds 1972 verder de ruimte in zullen reizen dan alleen in een baan rond de aarde. Om goed voorbereid te zijn als u binnenkort met de borrelnootjes achter de tv of laptop zit, leek het me aardig om in deze aflevering wat feiten op een rijtje te zetten.Artemis (NASA):https://www.nasa.gov/humans-in-space/artemis/NASA Moon to Mars architecture:https://www.nasa.gov/moontomarsarchitecture/Over the moon: How the Trump-Musk feud helps the lunar mission:https://www.politico.com/news/2025/06/06/musk-trump-nasa-spacex-moon-00391742Here's how Artemis 2 astronauts will exercise, sleep and use the toilet on their moon mission:https://www.space.com/artemis-2-orion-spacecraft-moon-astronaut-mockupStuur uw naam (of die van uw (klein)kind) mee naar de maan:https://www3.nasa.gov/send-your-name-with-artemis/Trajectories in the Earth-Moon space with symmetrical free return properties:https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19630007117/downloads/19630007117.pdfFree return trajectories:https://en.wikipedia.org/wiki/Free-return_trajectoryVoedsel in de ruimte:https://www.nasa.gov/ochmo/food-in-space/Fabrique des Lumières Amsterdam:https://www.fabrique-lumieres.com/nlDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ver voorbij de baan van Neptunus, zelfs nog verder weg dan de Kuipergordel, vinden we - waarschijnlijk - de Oortwolk, genoemd naar Jan Hendrik Oort (1900 - 1992). Maar kunnen we objecten in die "Oortwolk" eigenlijk waarnemen? Het antwoord daarop hoort u in deze laatste aflevering van 2025.Jan Hendrik Oort:https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Hendrik_OortOrigin And Evolution Of The Unusual Object 1996 Pw: Asteroids From The Oort Cloud?https://sci-hub.se/10.1086/3109401996 PW in het Minor Planet Center (klik vooral ook op Interactive Orbit Sketch):https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1996+PWAngular Diameters and Fundamental Parameters of Forty-Four Stars from the Navy Precision Optical Interferometer:https://arxiv.org/pdf/2211.09030An Efficient Observational Strategy for the Detection of the Oort Cloud:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/ad644bDetectability Of Oort Cloud Objects Using Kepler:https://iopscience.iop.org/article/10.1088/2041-8205/711/1/L7Detectability Of Occultations Of Stars By Objects In The Kuiper Belt And Oort Cloud:https://iopscience.iop.org/article/10.1086/521396/pdfReport on Three Stellar Occultations by the Excited Kuiper Belt Object 2002 MS4:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2515-5172/ac5f3bInternational Occultation Timing Association (IOTA):https://occultations.org/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Vaste luisteraars van deze podcast weten het misschien wel: elk jaar met kerst is er sprake van een onzin-aflevering. Dus in lijn der traditie heb ik een kerstverhaal voor u gemaakt. Fijne kerstdagen en dat 2026 maar vrede, liefde en saamhorigheid mag brengen.The Astronomer's Telegram bestaat trouwens echt:https://www.astronomerstelegram.org/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Gigantische sterren tijdens de begindagen van ons heelal. Hoe zit dat nou weer?Astronomers find first direct evidence of “Monster Stars” from the cosmic dawn:https://www.port.ac.uk/news-events-and-blogs/news/astronomers-find-first-direct-evidence-of-monster-stars-from-the-cosmic-dawn1000–10,000 M⊙ Primordial Stars Created the Nitrogen Excess in GS 3073 at z = 5.55:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae1a63Astronomen vinden eerste directe bewijs voor ‘monstersterren’ in het vroege heelal:https://www.astronomie.nl/nieuws/astronomen-vinden-eerste-directe-bewijs-voor-monstersterren-in-het-vroege-heelal-4773GA-NIFS: An extremely nitrogen-loud and chemically stratified galaxy at z ∼ 5.55:https://arxiv.org/html/2404.04148v1Afbeelding: © Nandal et alDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Ja, hoe zit dat eigenlijk met die buisjes die momenteel op Mars verzameld worden door de Perseverance rover? Dat hoort u in deze aflevering.Vision and Voyages for planetary science in the decade 2013-2022:https://science.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/Planetary_DS.pdfMars rock samples:https://science.nasa.gov/mission/mars-2020-perseverance/mars-rock-samples/Mars sample return:https://science.nasa.gov/mission/mars-sample-return/NASA ziet op dit moment twee opties:https://www.nasa.gov/news-release/nasa-to-explore-two-landing-options-for-returning-samples-from-mars/Mars Rock Samples: The Stories They Could Tell:https://www.youtube.com/watch?v=iIJcqiqYXG8Earth Return Orbiter – the first round-trip to Mars:https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Earth_Return_Orbiter_the_first_round-trip_to_MarsFunding levels for fiscal year (FY) 2026:https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/05/Fiscal-Year-2026-Discretionary-Budget-Request.pdfBringing Mars rock samples back to Earth:https://www.youtube.com/watch?v=YPNVVDphQVcDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De ontdekking van tryptofaan op een ander hemellichaam dwingt ons na te denken over de geschiedenis van leven op onze aarde.Scientists found tryptophan, the ‘sleepy’ amino acid, in an asteroid. Here’s what it means:https://edition.cnn.com/2025/11/27/science/tryptophan-asteroid-bennu-nasa-samplePrebiotic organic compounds in samples of asteroid Bennu indicate heterogeneous aqueous alteration:https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2512461122Hayabusa 2:https://en.wikipedia.org/wiki/Hayabusa2OSIRIS-REx:https://nl.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-RExTryptofaan:https://nl.wikipedia.org/wiki/TryptofaanNucleobase:https://nl.wikipedia.org/wiki/NucleobaseNucleobase synthesis in interstellar ices:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/S41467-019-12404-1.pdfCould nucleobases form in the ISM? A theoretical study in the horsehead nebula:https://arxiv.org/pdf/2303.03963De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Onze derde bekende interstellaire bezoeker, 3I/ATLAS, is de laatste tijd flink aanwezig in het nieuws. Luisteraar van deze podcast Chris vraagt zich af of we niet terug kunnen rekenen waar dit object vandaan komt.Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System:https://atlas.fallingstar.com/JUICE and 3I/ATLAS: An Unexpected Encounter in Space:https://www.mps.mpg.de/juice-and-3iatlas-an-unexpected-encounter-in-spaceNASA’S STEREO Observes Interstellar Comet 3I/ATLAS:https://science.nasa.gov/blogs/3iatlas/2025/11/19/nasas-stereo-observes-interstellar-comet-3i-atlas/JWST detection of a carbon dioxide dominated gas coma surrounding interstellar object 3I/ATLAS:https://arxiv.org/pdf/2508.18209All The Real Science of 3I/ATLAS. The Ultimate Guide:https://www.youtube.com/watch?v=hZWKAxFeNp8The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation:https://arxiv.org/pdf/2507.081113I/ATLAS: In Search of the Witnesses to Its Voyage:https://arxiv.org/pdf/2509.07678Search for Past Stellar Encounters and the Origin of 3I/ATLAS:https://arxiv.org/pdf/2509.03361Thick disk:https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/t/thick+diskSpying Interstellar Comet 3I/ATLAS Near Perihelion:https://www.universetoday.com/articles/spying-interstellar-comet-3iatlas-near-perihelionNewly-Discovered Interstellar Comet is Billions of Years Older Than the Solar System:https://www.universetoday.com/articles/newly-discovered-interstellar-comet-is-billions-of-years-older-than-the-solar-systemFrom a Different Star: 3I/ATLAS in the context of the Otautahi–Oxford interstellar object population model:https://arxiv.org/pdf/2507.05318Foto credit: International Gemini Observatory/NOIRLab/NSF/AURA/Shadow the Scientist.De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Een beetje een populair nieuwsitem, maar goed. Voor het eerst is een CME, een Coronal Mass Ejection, waargenomen bij een andere ster dan onze zon. Wellicht biedt deze aflevering nog wat extra context, die u in andere nieuwsbronnen moest missen.First confirmed sighting of giant explosion on nearby star:https://www.eurekalert.org/news-releases/1105091Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Arxiv):https://arxiv.org/pdf/2511.09289Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Nature):https://www.nature.com/articles/s41586-025-09715-3Steun deze podcast en koop het album met muziek:https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapesAfbeelding credit: Olena Shmahalo/Callingham et al.De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Baanbrekend onderzoek aan de Cygnus X regio aan onze sterrenhemel laat op geheel nieuwe wijze het gas zien, waaruit sterren ontstaan.H II region:https://en.wikipedia.org/wiki/H_II_regionAstronomers Map Mysterious “Dark” Gas in the Milky Way:https://public.nrao.edu/news/astronomers-map-mysterious-dark-gas-in-the-milky-way/Cool Dark Gas in Cygnus X: The First Large-scale Mapping of Low-frequency Carbon Recombination Lines:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-4357/adfa17Arecibo-Green Bank-LOFAR Carbon Radio Recombination Line Observations toward Cold H I Clouds:https://www.researchgate.net/publication/357968001_Arecibo-Green_Bank-LOFAR_Carbon_Radio_Recombination_Line_Observations_toward_Cold_H_i_CloudsLAP1-B is the First Observed System Consistent with Theoretical Predictions for Population III Stars:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae122fSteun deze podcast en koop het album met muziek:https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapesDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Lijken buitenaardse wezens op ons? Dat is min of meer de vraag die ik ontving van luisteraar Martijn. Voor het antwoord op deze vraag (deze aflevering, red.) is het belangrijk dat u goed wakker bent, want het is nogal veel informatie. En anders slaat u deze aflevering maar over of gebruikt u mijn langzame gezwets maar om juist lekker in slaap te vallen. Maar alle gekheid op een stokkie: het is heus een interessante vraag en als u het echt goed wilt begrijpen kan ik u aanraden het uitstekend leesbare Engelse artikel, waar ik naar verwijs, zelf nog eens rustig door te lezen. Het is de eerste link hieronder.Darwin's aliens:https://www.cambridge.org/core/journals/international-journal-of-astrobiology/article/darwins-aliens/89B3E0F2165EB8D63A7C5EAA7D9702D3Hubble Reveals Observable Universe Contains 10 Times More Galaxies Than Previously Thought:https://science.nasa.gov/missions/hubble/hubble-reveals-observable-universe-contains-10-times-more-galaxies-than-previously-thoughtWidespread distribution of bacteria containing PETases with a functional motif across global oceans:https://repository.kaust.edu.sa/server/api/core/bitstreams/72764071-65d4-43e7-91f5-f7e62193227f/contentSteun deze podcast en koop het album met muziek:https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapesDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Eigenlijk maak ik deze podcast al die jaren vooral omdat ik er zo'n lol in heb kleine luisterverhalen te maken. Dat deed ik al toen ik nog op de basisschool zat met de vier sporen Aristona bandrecorder van mijn ouders. Tegenwoordig gaat dat veel gemakkelijker, maar dat ter zijde.In deze aflevering maken we melding van 2025 SC79, een steen die nietsvermoedend om de zon cirkelt. Moeten we ons zorgen maken? In deze aflevering hoort u of dat zo is.Astronomers discover 2nd fastest asteroid in the solar system hiding in the sun's glare:https://www.space.com/astronomy/asteroids/astronomers-discover-2nd-fastest-asteroid-in-the-solar-system-hiding-in-the-suns-glareMPEC 2025-T164 : 2025 SC79:https://www.minorplanetcenter.net/iau/mpec/K25/K25TG4.htmlSteun deze podcast en koop het album met muziek:https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapesDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Wat doet men als een sensor op een ruimtevaartuig in de praktijk een beetje onderpresteert? Een upgrade uitvoeren is lastig als het ruimtevaartuig in kwestie ver weg van de aarde in een baan rond de zon geparkeerd staat. De oplossing is in het geval van de Webb ruimtetelescoop een stuk software met de naam AMIGO.De James Webb-ruimtetelescoop ziet weer scherp dankzij slimme software:https://www.nrc.nl/nieuws/2025/10/16/de-james-webb-ruimtetelescoop-ziet-weer-scherp-dankzij-slimme-software-a4909800AMIGO: a Data-Driven Calibration of the JWST Interferometer:https://arxiv.org/abs/2510.09806Software solution can correct image blurring by James Webb Space Telescope:https://phys.org/news/2025-10-software-solution-image-blurring-james.htmlImage reconstruction with the JWST Interferometer:https://arxiv.org/pdf/2510.10924AMIGO in GitHub:https://github.com/LouisDesdoigts/amigoDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In deze aflevering hebben we het over een onzichtbaar object, dat astronomen toch hebben weten te detecteren. Helemaal knap omdat het miljarden lichtjaren van ons vandaan staat.Astronomen ‘fotograferen’ een mysterieus donker object in het verre heelal:https://www.astronomie.nl/nieuws/astronomen-fotograferen-een-mysterieus-donker-object-in-het-verre-heelal-4697A million-solar-mass object detected at a cosmological distance using gravitational imaging:https://www.nature.com/articles/s41550-025-02651-2An extended and extremely thin gravitational arc from a lensed compact symmetric object at redshift of 2.059:https://academic.oup.com/mnrasl/article/544/1/L24/8262431?login=falseJVAS B1938+666, a quad image gravitational lens:https://www.jb.man.ac.uk/research/gravlens/lensarch/B1938+666/B1938+666.htmlJodrell Bank observatorium:https://www.jodrellbank.net/visit/SHARP–I.Ahigh-resolution multiband view of the infrared Einstein ring of JVAS B1938+666:https://ui.adsabs.harvard.edu/link_gateway/2012MNRAS.424.2800L/PUB_PDFThe Hyper Suprime-Cam Subaru Strategic Program (HSC-SSP):https://hsc.mtk.nao.ac.jp/ssp/JIVE:https://www.jive.eu/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

We hebben het in deze podcast al wel eens eerder gehad over zwerfplaneten of "rogue planets". Het geval waar we het in deze aflevering over hebben, groeit van tijd tot tijd met zes miljard ton materiaal per seconde!Eenzame planeet ontdekt die in recordtempo groeit:https://www.eso.org/public/netherlands/news/eso2516/?lang=nlDiscovery of an Accretion Burst in a Free-floating Planetary-mass Object:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae09a8Cha 1107−7626:https://en.wikipedia.org/wiki/Cha_1107%E2%88%927626Webb Discovers Six New "Rogue Worlds" that Provide Clues to Star Formation:https://www.universetoday.com/articles/webb-discovers-six-new-rogue-worlds-that-provide-clues-to-star-formationSteun deze podcast en koop het album met muziek:https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapesDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In het zonnestelsel-in-wording HOPS-315 kunnen astronomen zien hoe ons eigen zonnestelsel er zo'n 4.6 miljard jaar geleden uit moet hebben gezien. En u hoort in deze aflevering hoe u een royale selectie van de muziek van deze podcast als album kunt kopen op Bandcamp.Witnessing a solar system’s dawn, for the 1st time:https://earthsky.org/space/solar-systems-dawn-hops-315-silicon-monoxide/Refractory solid condensation detected in an embedded protoplanetary disk:https://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso2512/eso2512a.pdfHL Tauri (foto van protoplanetaire schijf):https://en.m.wikipedia.org/wiki/HL_TauriSteun de show en koop de muziek van deze podcast:https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapesDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In deze aflevering behandelen we de recente waarneming van een gammaflits, die zich niet aan de regels lijkt te houden. Als u geen idee heeft wat een gammaflits is: geen zorgen, dat leg ik ook uit met mijn gebruikelijk slome stem.Astronomen ontdekken mysterieuze gammaflits, die anders is dan al zijn voorgangers:https://www.eso.org/public/netherlands/news/eso2514/The day long, repeating GRB 250702B: A unique extragalactic transient:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/adf8e1Fermi Gamma-ray Space Telescope (NASA):https://fermi.gsfc.nasa.gov/Fermi Gamma-ray Space Telescope (Wikipedia):https://en.wikipedia.org/wiki/Fermi_Gamma-ray_Space_TelescopeDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In 2022 legde de Webb ruimtetelescoop merkwaardige rode stippen vast. Er is veel gespeculeerd over de ware aard van deze stippen, die trouwens minstens 12 miljard jaar oud moeten zijn. Onlangs publiceerden astronoom Anna de Graaff en collega's een opmerkelijke nieuwe theorie.“Black Hole Stars” could solve JWST riddle of overly massive early galaxies:https://www.mpia.de/news/science/2025-06-black-hole-starsA remarkable Ruby: Absorption in dense gas, rather than evolvedstars, drives the extreme Balmer break of a Little Red Dot at z = 3.5:https://arxiv.org/pdf/2503.16600De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Zou het kunnen... dat er microscopisch kleine meteorieten gewoon bij u in de dakgoot liggen? Stofdeeltjes die wellicht zelfs ouder dan ons zonnestelsel zijn?An urban collection of modern-day large micrometeorites:https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/geology/article/45/2/119/195213/An-urban-collection-of-modern-day-largeThe atmospheric entry of fine-grained micrometeorites:https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/maps.13220How high up are meteors when they begin to glow?https://earthsky.org/space/at-what-altitude-do-meteors-become-incandescent/Micrometeorite:https://en.wikipedia.org/wiki/MicrometeoriteCosmic dust:https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmic_dustThe classification of micrometeorites:https://arizona.aws.openrepository.com/bitstream/handle/10150/656407/15566-17919-1-PB.pdfIn search of stardust: amazing micrometeorites and their terrestrial imposters:https://archive.org/details/insearchofstardu0000larsInterplanetary dust particles collected in the stratosphere: observations of atmospheric heating and constraints on their interrelationships and sources:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11538675/A Direct Measurement of the Terrestrial Mass Accretion Rate of Cosmic Dust:https://www.jstor.org/stable/2882575Sources of cosmic dust in the Earth’s atmosphere:https://core.ac.uk/download/pdf/74234968.pdfDe afbeelding bij deze aflevering is van Shaw Street en valt onder een Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0