Ana Baba Okulu

YKS ve LGS yaklaşırken sınav kaygısı ve belirtileri üzerine konuştuk. 

 'Ana Baba Okulu'nda bugün, son yılların en çok merak edilen ve üzerine en çok spekülasyon yapılan konusunu; Otizm Spektrum Bozukluğu’nu (OSB) masaya yatırıyoruz. Otizm bir zihinsel engel midir, yoksa beynin dünyayı farklı bir dilde okuma biçimi mi? Anne karnındaki beslenmemizden, kullandığımız güneş kremlerine; genetik mirasımızdan, modern dünyadaki kimyasal maruziyetimize kadar pek çok faktörü bilimsel süzgeçten geçiriyoruz.

Son günlerde yaşanan şiddet olayları, aslında çocuklarımızın ruh dünyasındaki büyük bir sessizliğin habercisi mi, yoksa sadece münferit bir durum mu? Bugün, çocuklarda empati yoksunluğu ve duygusal soğukluğu; ebeveynlerin görmezden gelmemesi gereken o kritik 'kırmızı bayraklar' üzerinden konuşuyoruz.

Dünya, herkes için aynı tınıda dönmüyor; bazıları için çok daha gürültülü, bazıları içinse çok daha renkli. Bu bölümde, otizmin bir tanıdan öte, zihnin farklı bir işleyiş biçimi olduğunu ve bu özel dünyayı nasıl doğru anlayabileceğimizi konuşuyoruz. Farkındalığın ötesine geçip gerçek bir kabule uzanan bu yolculukta, spektrumun her rengine birlikte bakıyoruz.

Bu bölümde sizden gelen soruları cevaplıyoruz.

Çocukluk limanından ayrılıp kendi kıtasını aramaya çıkan ergenin o fırtınalı ilk aşklarını, geçici bir heves değil, bir "geçiş nesnesi" ve varoluş köprüsü olarak yeniden okuyoruz. Kimlik inşasının bu en sarsıcı evresinde, duygusal yakınlıkların ebeveynden özgürleşme yolundaki o hayati "ruhsal laboratuvar" işlevini derinlemesine inceliyoruz.

Bu bölümde, cinsiyet disforisi gibi durumların ardındaki asıl mesajı terapiyle nasıl okuyabileceğimizi ve bu süreci bir 'varış noktası' değil, bir 'arayış' olarak nasıl göreceğimizi anlatıyoruz.

Başarıyı getiren şey sadece ne kadar çalıştığın değil, o stresli anlarda zihnini nasıl yönettiğindir. Sınav kaygısını kontrol altına alacak pratik teknikler ve bakış açını değiştirecek ipuçlarıyla dolu bu podcast, tam da ihtiyacın olan o sakin gücü sana hatırlatacak.

Dünya çocukların dünyası için bazen fazla gürültülü ve korkutucu olabilir. Bu podcast'te, olağanüstü durumları ve ekrandaki kaosu çocuklara en güvenli dille anlatmanın yollarını konuşuyoruz. Korkuyu yok saymadan, belirsizliğin ortasında onlara nasıl sarsılmaz bir liman olabileceğimizi keşfediyoruz.

Sınır koymak sevgiyi azaltır mı?   “Hayır” dediğimizde bağ zedelenir mi, yoksa güçlenir mi?   Bu bölümde; sınır ile mesafe arasındaki farkı ve gerçek bağın nasıl güven içinde kurulduğunu konuşuyoruz.   Belki de en sağlam ilişkiler, net sınırların içinden geçerek büyür. 🎧

Bazı çocuklar ağlamaz. Bazıları susar. Bazıları bedenleriyle konuşur. Bu bölümde, çocukların anlatamadıkları duyguların nasıl bedensel belirtilerle ve sessizlikle ortaya çıkabildiğini konuşuyoruz. “Bir şey yok” denilen ama çocuğun gerçekten zorlandığı bu durumlara, daha yakından ve daha anlayarak bakıyoruz.

🎙 Bu hafta Ana Baba Okulu’nda: Çocuklar kim olduklarını ararken, biz nasıl eşlik edebiliriz?   Cinsel kimlik gelişimini, korkmadan ve etiketlemeden konuşuyoruz. Hangi yaşta ne olağan, aileler neye dikkat etmeli?   Ana Baba Okulu – TRT TSR’de.

Travma sadece yaşanan olay mıdır, yoksa sinir sisteminde kalan bir kayıt mı? Bu bölümde çocukluk deneyimlerinin bugünkü benliğimizi nasıl şekillendirdiğini, beyin ve beden üzerinden ele alıyoruz.

Akran Zorbalığı her geçen giderek artıyor. Sosyal farkındalık artmasına karşın halen tam olarak standart bir yol haritası maalesef mevcut değil. Bugün bu konuyu ve yapılabilecek müdahaleleri konuşuyoruz.

Çocuklar, ergenler ve sosyal medya… Yasaklar, sınırlar ve ebeveynliğin değişen rolü üzerine; çocukların duygusal ve psikolojik gelişimini merkeze alan bir sohbet. Ekranların ötesinde, ilişkiyi ve bağı konuşuyoruz.

“İyi anne” denince aklımıza hâlâ tek bir kalıp mı geliyor? Çalışan bir anne olmak, çocuğun duygusal ihtiyaçlarını karşılamaya gerçekten engel mi; yoksa mesele ne kadar yanında olduğumuzdan çok nasıl yanında olduğumuz mu?

Bu bölümde Obsesif Kompulsif Bozukluk’un günlük hayatta nasıl yaşandığını, sık görülen özelliklerini ve bu durumla baş etme yollarını ele alıyoruz.

Bazı çocuklar konuşmakta zorlanır, bazen de ergenler kalabalıktan kaçar. Bu bölümde sosyal kaygıyı ve özgüveni ele alıyoruz. Hadi birlikte dinleyelim.

Bu bölümde ergenlerin bedenlerini neden bu kadar sert değerlendirdiklerini, kendilerini beğenmezken başkalarını neden idealize ettiklerini ve sosyal filtrelerin benliklerini nasıl etkilediğini konuşuyoruz. Kısacası, ergenlikte beden algısının arkasındaki görünmez duyguları ve ailelerin neye dikkat etmesi gerektiğini ele alıyoruz.

Dikkat eksikliğinde ilaç ne zaman gerekir, dopamin beynimizde ne işe yarar, bağımlılık yapar mı? Tüm bu sorulara sade ve bilimsel bir dille yanıt aradık, konuştuk.

Çocukların duygularını, öğretmenlerin yükünü, ailelerin kaygısını sessizce taşıyan bu birimin neden okul ruh sağlığının görünmeyen omurgası olduğunu konuşuyoruz. 

Söz & Beste: Yağmur Akçayır

Bu bölümde öğretmen-öğrenci ilişkisinde bağlanmayı ve bir öğretmenin nasıl “güvenli liman” olabileceğini konuşuyoruz. “Güven, öğrenmenin görünmeyen kalbidir.”

Akran zorbalığı nedir, çocuklarımızda nasıl fark edebiliriz? Aileler ve öğretmenler için günlük hayatta uygulanabilir öneriler bu bölümde.

Bugünkü bölümde, eğitimde kullandığımız kelimelerin gücünü keşfe çıkıyoruz. Çocuklarla iletişimde eleştirinin yerine geçen destekleyici dilin nasıl bir fark yarattığını birlikte konuşacağız.

Ergenlikte yaşanan öfke, sorgulama ve bağımsızlık isteği nereden geliyor? Bu bölümde ergenliğin duygusal fırtınalarını, kimlik arayışını ve aileyle yaşanan çatışmaların arkasındaki psikolojik dinamikleri konuşuyoruz. Hem ebeveynler hem de öğretmenler için ergenliği anlamaya, dinlemeye ve sağlıklı destek vermeye dair ipuçları bulacaksınız.

Bir Kulaktan Girip Kaybolmasın: Çalışma Belleği ve Dikkatin Gücü Çocuğunuz ders çalışıyor, konuyu öğreniyor ama sınavda bir türlü gösteremiyor mu? Bunun sebebi çoğu zaman zeka değil; dikkat, çalışma belleği ve kaygının beynimizde nasıl işlediği. Bu bölümde prefrontal korteksten hipokampusa, duygusal hafızadan günlük hayata uzanan yolculuğu konuşuyoruz. Bilginin bir kulaktan girip kaybolmaması için ailelerin neler yapabileceğini keşfetmek isterseniz, bu bölüm tam size göre.

Kreşe başlamak sadece minikler için değil, anne-babalar için de duygularla dolu bir süreçtir. Ayrılık, güven, heyecan ve uyum… Hepsini ele alıyor, ailelere bu yolculukta eşlik ediyoruz.

Çocuk gelişimi üç maddeye sığmaz. Her çocuk farklıdır; aynı davranış farklı bağlamlarda farklı anlamlar taşır. Genelleyici söylemler hem çocuğu etiketler hem de ebeveynleri kaygılandırır. Bu bölümde, çocuk gelişimine kalıpların değil, derinlikli bakışın neden gerekli olduğunu konuşuyoruz.

Bu bölümde ailelerden gelen soruları yanıtlamaya kaldığımız yerden devam ettik. Otizmli çocukların duyguları hissedip hissedemeyeceğinden, kreşe başlarken ki yaşanan kaygıya; uyku sorunlarından boşanmaya kadar birçok konuyu konuştuk. Çocukların gelişiminde merak edilen sorulara hem psikiyatrik hem de nörobiyolojik açıdan yanıtlar bulmaya çalıştık.

“Ana Baba Okulu” köşemizde bugün, radyoya gelen dinleyici sorularını yanıtladık. Ebeveynlerin en çok merak ettiği konulara değindik, hem pratik hem de günlük hayatta uygulanabilir öneriler paylaştık. Kaçıranlar için şimdi podcast’te.

Bazen çocuk susar, bazen inatlaşır, bazen gülüp geçer… Ama altında çoğu zaman bir duygu saklıdır: Suçluluk, kıskançlık, utanç. Bu bölümde, görünmeyen ama ilişkilerde çok şey söyleyen bu duygulara biraz daha yakından baktık.

Her çocuk aynı evde büyür ama bambaşka bir yerden bakar hayata. Büyüksen sorumlusundur, küçüksen korunansındır. Peki ya ortanca? Bazen fark edilmeyen, bazen arada kalan…   Bu bölümde, kardeşlik sıralamasının çocukların ruhsal dünyasındaki yansımalarını konuşuyoruz.

Bugünkü yayınımızda, özellikle ergenlik döneminde karşımıza çıkan ciddi bir yeme bozukluğundan, Anoreksiya Nervoza’dan bahsedeceğiz.   Anoreksiya sadece yemek yememek değil — beden algısının bozulduğu, benlik değerinin sarsıldığı, bazen hayati riske kadar varan psikiyatrik bir rahatsızlıktır.   Bu bölümde; – Anoreksiya nedir, kimlerde görülür? – Aileler hangi belirtilere dikkat etmeli? – Psikiyatri bu sürece nasıl yaklaşır? – Ve… iyileşme mümkün mü?   Tüm bunları, sade bir dille ve çocukların duygusal dünyasına odaklanarak birlikte konuşacağız.

Çocukların ruhsal yolculuğunda en çok kimi görüyoruz sahada? Neden çoğu zaman anneler sürecin merkezindeyken, babalar biraz daha kenarda kalıyor? Bu durum çocukları nasıl etkiliyor? Babalar bu sürece nasıl daha aktif katılabilir?   Bu bölümde, çocukların duygusal dünyasında ebeveyn rollerine birlikte bakıyoruz. Keyifli dinlemeler 

Bu bölümde, “mükemmel ebeveyn” olma baskısını konuşuyoruz. Her şeyi doğru yapmaya çalışırken, acaba aslında neyi kaçırıyoruz?   Çocuğunuzun sizi en çok hatırlayacağı an, mükemmel olduğunuz an mı, yoksa onunla duyguda kalabildiğiniz o gerçek anlar mı?   Belki bu bölümü dinledikten sonra siz de kendinize şöyle diyeceksiniz: “Aferin bana… Mükemmel değildim ama gerçek ve yanındaydım.”

Dürtüsel davranışlar neden ortaya çıkar? Her an patlamaya hazır bir öfke ya da kendini tutamamak duygusal dengesizlikle nasıl ilişkilidir? Bu bölümde, beynin fren sistemi nasıl çalışır, çocuklarda ve ergenlerde dürtüselliği nasıl fark ederiz, duygusal dengeyi nasıl kurarız gibi sorulara yanıt arıyoruz. Ebeveynler, eğitimciler ve gençler için rehber niteliğinde pratik bilgiler de bu bölümde sizi bekliyor.

Çocuğunuzla ilgili bir şeylerin yolunda gitmediğini hissediyorsunuz. Ama ilk adımı nereye atmalı? Psikolog mu, psikiyatrist mi? Aslında en doğru başlangıç: bir çocuk ve ergen psikiyatristi. Çünkü önce tanı, sonra yol haritası çizilir. Aksi halde, zaman kaybedilebilir.

Biz çocuklarımızdan ne bekliyoruz ve onlara ne gösteriyoruz?   Hep çocukları konuşuyoruz. Şımarık mı, sabırsız mı, empatisiz mi, dikkat dağınıklığı mı var? Ama bu tabloya bakarken kendimizi nereye koyuyoruz?   Bir çocuk dışarıda yere çöp atmamalı diyorsak, ama biz sigara izmaritini sokağa bırakıyorsak, çocuk bizi mi dinleyecek, yoksa bizi mi izleyecek? Ebeveyn olmak demek, kendimizi de fark etmek demek. Kendimize şu soruyu sormak demek: Ben, çocuğumun örnek almak isteyeceği bir yetişkin miyim?

Kablosuz teknolojiler, temassız ödemeler, gözle kontrol edilen ekranlar… Her şey hızlandı. Ama insan ilişkileri de aynı hızla ilerliyor mu?   Bu bölümde çocuk ve ergen psikiyatristi Doç. Dr. Semih Erden, teknolojinin duygusal bağlar üzerindeki etkisini anlatıyor. Neden dokunmak hâlâ bu kadar önemli? Ekranlar çocukların duygularını nasıl şekillendiriyor? Sanal iletişim gerçek bağı ne ölçüde taklit edebiliyor?   Duyularımızın hızına, beynimizin bağ kurma ihtiyacına ve bu çağda yeniden “temas” kurmanın yollarına dair sade, bilimsel ve samimi bir sohbet…   Bazı duygular hâlâ sadece kalpten kalbe geçiyor. Dinlemeye hazır mısınız

Deprem, sel, yangın… Doğal afetler biz yetişkinleri bile sarsarken, çocukların bu olayları anlamlandırması daha da zor olabilir. Bu bölümde, çocukların kaygılarını artırmadan, güven duygularını zedelemeden doğal afetleri nasıl konuşabileceğimizi ele alıyoruz. Duygulara yer veren, yaşa uygun ve destekleyici bir anlatımın ipuçlarını birlikte keşfediyoruz.

“Ben senin yaşındayken…” Yetmiyor! Yeni nesli anlamak için yeni bir dil gerek. Aynı evde yaşıyoruz ama farklı zamanlarda büyüdük. X, Y, Z, Alfa… Her kuşak başka bir hikâye. Peki çocuklarımızı gerçekten anlayabiliyor muyuz? Bu yayında; kuşaklar arası farkları, değişen değerleri, dijitalleşmenin çocuk ruh sağlığına etkilerini ve yeni nesli yargılamadan nasıl anlayabileceğimizi konuştuk. Keyifli dinlemeler..

“Sürekli benimle oynamak istiyor!” Bu cümleyi duyan her anne baba, en az bir kez şunu sormuştur: Bu gerçekten sadece bir oyun isteği mi? Yoksa arkasında fark edilmek, dokunulmak, birlikte olunmak isteyen bir duygu mu var?   Bu bölümde çocukların “oyun” üzerinden verdikleri duygusal sinyalleri, yaşlara göre oyun ihtiyacını, sembolik oyunların ne anlama geldiğini ve ebeveyn olarak bu çağrılara nasıl karşılık verebileceğimizi konuştuk.   Aynı zamanda 3.000 yıl öncesinden gelen bir oyuncak üzerinden oyunun tarihine kısa bir yolculuk yaptık. Çünkü oyun sadece bir eğlence değil; her yaşın, her kültürün ortak dili. Oyun bazen bir çocuğun “Ben buradayım” deme şeklidir. Ve duymak isteyen bir kalp için, çok şey anlatır.

Bu podcast bölümünde, ergenlik döneminin getirdiği kimlik arayışı ve bağımsızlık mücadelesi ele alınıyor. Gençlerin bu süreçte yaşadığı duygusal dalgalanmalar, öfke patlamaları ve asi davranışların sebepleri incelenerek, ailelerin bu zorlu dönemde çocuklarına nasıl destek olabilecekleri konusunda pratik öneriler sunuluyor. Ayrıca, sağlıklı iletişim kurma yolları ve ergenlerin kimlik gelişiminde ailelerin rolü üzerinde duruluyor.

TRT TSR Memleket Treni Programı, Ana Baba Okulu Köşesinde ‘Ergenlik ve Kimlik Arayışı’ konusunu konuştuk.

TRT TSR Memleket Treni Programı, Ana Baba Okulu Köşesinde Boşanma Sürecinde Çocuk Olmak konusunu konuştuk.

TRT TSR Memleket Treni Programı, Ana Baba Okulu Köşesinde Çocuklarda Zorlayıcı Duygular: Öfke, Üzüntü, Korku’yu konuştuk.

TRT TSR Memleket Treni Programı, Ana Baba Okulu Köşesinde Sınav Kaygısını konuştuk.